Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2025
Πάπας Λέων ΙΔ’: Όπου η θρησκεία εργαλειοποιείται, εμείς να γίνουμε αγγελιοφόροι ελπίδας
Οικουμενικός Πατριάρχης και Πάπας Λέων ΙΔ΄: Απορρίπτουμε κάθε εργαλειοποίηση της θρησκείας
Την τρίτη ημέρα της επίσκεψής του στην Τουρκία, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α΄ υπέγραψαν Κοινή Δήλωση, με την οποία επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους στην πορεία προς την αποκατάσταση της πλήρους κοινωνίας και την από κοινού, κατηγορηματική απόρριψη κάθε επίκλησης της θρησκείας για τη νομιμοποίηση της βίας.
«Ο στόχος της χριστιανικής ενότητας», σημειώνει η Διακήρυξη, σύμφωνα με το Vatican News, «περιλαμβάνει και το θεμελιώδες έργο της συμβολής, με τρόπο ουσιαστικό και ζωοποιό, στην παγίωση της ειρήνης για όλους τους λαούς. Μαζί, υψώνουμε θερμά τις φωνές μας, επικαλούμενοι το δώρο της ειρήνης του Θεού για τον κόσμο».
Αφού υπογράμμισαν ότι «με τραγικό τρόπο, σε πολλές περιοχές του κόσμου, η σύγκρουση και η βία συνεχίζουν να καταστρέφουν ανθρώπινες ζωές», ο Πάπας και ο Οικουμενικός Πατριάρχης απηύθυναν έκκληση «σε όσους έχουν πολιτική και πολιτειακή ευθύνη να πράξουν ό,τι είναι δυνατό ώστε να σταματήσει άμεσα η τραγωδία του πολέμου», ζητώντας παράλληλα «από όλους τους ανθρώπους καλής θελήσεως να στηρίξουν την παράκλησή μας».
Η συνάντηση των δύο επικεφαλής πραγματοποιήθηκε την παραμονή της εορτής του Αγίου Ανδρέα, του Πρωτοκλήτου και ιδρυτή του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Ο Πάπας και τον Πατριάρχης εξέφρασαν ευγνωμοσύνη για τη χάρη μιας αδελφικής συνάντησης, η οποία ειναι βαθιά ριζωμένη στην εκκλησιαστική αγάπη και την πίστη στο θέλημα του Χριστού.
Καταδίκη της βίας στο όνομα της θρησκείας
Κεντρικός άξονας του κειμένου είναι η ηθική και πνευματική υποχρέωση να απορρίπτεται κάθε μορφή κατάχρησης της θρησκείας.
«Απορρίπτουμε κάθε χρήση της θρησκείας και του ονόματος του Θεού για τη δικαιολόγηση της βίας», υπογραμμίζουν ο Πάπας και ο Οικουμενικός Πατριάρχης, απευθύνοντας από κοινού έκκληση για ειρήνη, ενώ οι συρράξεις εξακολουθούν να αποτελούν δοκιμασία για πολλές περιοχές του κόσμου.
Κάλεσαν πολιτικούς και πολιτειακούς ηγέτες να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου και έκαναν έκκληση σε όλους τους ανθρώπους καλής θελήσεως να στηρίξουν ενεργά κάθε πρωτοβουλία ειρήνης.
Τόνισαν ότι ο αυθεντικός διαθρησκειακός διάλογος δεν αποτελεί πηγή σύγχυσης, αλλά είναι «αναγκαίος για τη συνύπαρξη των λαών διαφορετικών παραδόσεων και πολιτισμών».
Με αφορμή την 60ή επέτειο της Nostra Aetate, κάλεσαν τους πάντες να συνεργαστούν για την οικοδόμηση ενός δικαιότερου, αλληλέγγυου κόσμου και για την προστασία της δημιουργίας, αντιστεκόμενοι «στην αδιαφορία, στην επιθυμία κυριαρχίας, στην απληστία για κέρδος και στην ξενοφοβία».
Προς κοινό εορτασμό του Πάσχα
Με ευγνωμοσύνη σημειώνουν ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α΄ ότι φέτος όλοι οι Χριστιανοί εόρτασαν το Πάσχα την ίδια ημέρα, χαρακτηρίζοντας το γεγονός ως ένα ξεχωριστό δώρο της θείας πρόνοιας.
Εξήντα χρόνια μετά την υπέρβαση του σχίσματος του 1054
Η Διακήρυξη αναφέρεται επίσης την 60ή επέτειο από την ιστορική Κοινή Δήλωση του 1965, του Πάπα Παύλου ΣΤ΄ και του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα, με την οποία ήρθησαν τα αναθέματα του 1054.
Ο Πάπας και ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασαν τη βαθιά τους ευγνωμοσύνη για εκείνη την καθοριστική πράξη, η οποία άνοιξε τον δρόμο για έναν διάλογο θεμελιωμένο «στην εμπιστοσύνη, την εκτίμηση και την αμοιβαία αγάπη».
Παράλληλα, έδωσαν θάρρος σε όσους εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τον διάλογο με επιφυλακτικότητα να ακούσουν προσεκτικά το Άγιο Πνεύμα, το οποίο καλεί τους Χριστιανούς να προσφέρουν στον κόσμο μια ανανεωμένη μαρτυρία συμφιλίωσης.
''Υπάρχει ένα καρκίνωμα στο εσωτερικό της Εκκλησίας''...
- Αντρέα, υπάρχουν και κάποιοι για τους οποίους ο Πάπας, και δικοί μας εδώ, Ιεράρχες, για τους οποίους ο Πάπας ενσωματώνει το απόλυτο κακό. Θα ανοίξουν και άλλες συζητήσεις στο εσωτερικό της Ορθόδοξης Εκκλησίας τώρα για αυτά τα ζητήματα;
- Αυτές οι συζητήσεις δυστυχώς τρέχουν παράλληλα με τη ζωή της Εκκλησίας. Έχουν
σημασία, δηλαδή. Έχουν σημασία, διότι αφορούν δυστυχώς αρκετούς ανθρώπους, οι οποίοι
παρά το γεγονός, αυτό το λογικό που βλέπουμε όλοι μας και λέμε ότι πρέπει να ενωθούν
οι χριστιανοί και να μην υπάρχουν όλα αυτά τα σκάνδαλα της διαίρεσης, όπως χαρακτηριστικά
τα είπε ο Πάπας. Υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι, οι οποίοι δυστυχώς υπάρχουν σε όλα
τα επίπεδα της Ορθόδοξης κοινότητας, ενώ απλοί πιστοί, χαμηλόβαθμοι κληρικοί, αλλά
και υψηλόβαθμοι κληρικοί, όπως είναι οι αρχιερείς, οι οποίοι εξακολουθούν και θεωρούν
ότι ο Πάπας εξακολουθεί να είναι η αιτία των κακών. Και αυτό δεν υπάρχει μόνο στη
δική μας εκκλησία και στις υπόλοιπες βαλκανικές εκκλησίες, όπως για παράδειγμα στην
εκκλησία της Σερβίας, η οποία μάλιστα έχει και πρόσφατα κατά κάποιο τρόπο πολιτικά
ζητήματα, τα οποία έχουν σχέση με το Βατικανό, τα βλέπουν τα πράγματα από τη δική
τους την οπτική, αντίστοιχα και στη Βουλγαρία, αντίστοιχα και στις υπόλοιπες παραδοσιακές
ορθόδοξες εκκλησίες, οι οποίες έχουν τη δική τους προσέγγιση. Δηλαδή, για παράδειγμα,
στη χώρα μας υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι, οι οποίοι ακόμα και σήμερα θεωρούν ότι
αυτό το οποίο αποδίδεται στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, ο οποίος φέρεται να είπε τον
Πάπα να καταριέστε, γιατί αυτός είναι η αιτία όλων των κακών μας, κάποιοι καθηγητές,
ευτυχώς έχουμε και κοντά στην παρέα δύο έγκριτους, λένε ότι αυτό δεν το έχει πει
ποτέ ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, κάποιοι άλλοι λένε ότι το είπε με διαφορετική προσέγγιση.
Σήμερα, το 2025, υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι, οι οποίοι θεωρούν ότι όλη αυτή η προσπάθεια
η οποία καταβάλλεται, και ένα από τα λαμπρότερα παραδείγματα της οποίας είδαμε τώρα,
δεν είναι σωστή και η προσέγγισή τους είναι πάρα πολύ απλή. Εμείς είμαστε οι σωστοί,
οι καθολικοί να γυρίσουν πίσω που τα χαλάσανε. Αλλά αυτό δυστυχώς οδήγησε ένα πολύ
μεγάλο αδιέξοδο.
- Ανδρέα, επειδή παρακολουθείς…. Θέλετε να
παρέμβετε; παρακαλώ.
- Αν μου επιτρέπεται εν τάχει να πω ότι υπάρχει ένα καρκίνωμα στο εσωτερικό της
Εκκλησίας το οποίο αναπαράγεται και είναι οι συγκεκριμένοι κύκλοι οι οποίοι έχουν
ιδεολογικοποιήσει την Ορθοδοξία. Την έχουν υποτάξει σε πολιτισμικούς, εθνικιστικούς
και άλλους τρόπους υπεροχής μιας Ορθοδοξίας η οποία όμως είναι στην πραγματικότητα
ένα ιδεολόγημα.
- Υπηρετώντας πολιτικά συμφέροντα τις περισσότερες των περιπτώσεων.
- Ναι, εθνικιστικά, πολιτικά.
Αλλά ξέρετε, ακόμα και στη συνείδηση
του απλού κόσμου ο Σταύρος Βουλάχης έχει γράψει κάτι πάρα πολύ ωραίο ότι δυστυχώς
ο χριστιανικός κόσμος, ένα μεγάλο κομμάτι του μάλλον, δεν μπορεί να εστιαστεί στα
μείζωνα και αναλώνεται σε σκιαμαχίες και κυνηγάει ανεμόμυλους. Αυτό πρέπει να το
πούμε διότι δυστυχώς είναι πολύ ανθεκτικό είναι πολύ μασίφ αυτό το κομμάτι.
- Κατάλοιπα Σταυροφόρων θεωρείται, δηλαδή άνθρωποι οι οποίοι πιστεύουν ότι κατέχουν
την απόλυτη αλήθεια και θα την επιβάλλουν με κάθε τρόπο.
- Ακριβώς. Και μάλιστα το βλέπει κανείς
και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου παρακολουθεί κανείς, ακόμα και νοικοκυρές
οι οποίες δεν έχουν ούτε θεολογική ή δογματική σκευή και παίρνουν θέση και αναθεματάνε
και ας πούμε καταδικάζουν.
- Αυτό είναι κάτι που εντοπίζεται περισσότερο στην χριστιανική θρησκεία ή είναι
και στις άλλες θρησκείες;
- Ο φανατισμός ενδημεί σε όλες τις θρησκείες
και έχει και διαφορετικές μορφές. Σε εμάς δυστυχώς έγινε και από την αρχή της δεκαετίας
του 1960 και έπειτα μία ζημιά όταν ας πούμε υπερτονίστηκαν οι διαφορές που είναι
υπαρκτές ανάμεσα στην Ανατολική και την Δυτική Εκκλησία αλλά αυτό έγινε για λόγους
σκοπιμότητας και δυστυχώς πάρα πολλοί άνθρωποι πήραν πολύ τοις μετρητοίς αυτό που
ήταν καρπός φιλοδοξιών κάποιων θεολόγων οι οποίοι παροδήγησαν μεγάλο κομμάτι του
ορθοδόξου πληρώματος.
Περί ημερολογίου ο λόγος.....
Νικόλαος Πρίντεζης - Το πρόβλημα δημιουργήθηκε όταν η Εκκλησία της Ελλάδος, η Εκκλησία η Ορθόδοξη δεν δέχτηκε το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Αν είχε δεχτεί το Γρηγοριανό ημερολόγιο όλα θα ήταν απλά και ταπεινά και θα μπορούσαν, όπως έκαναν, παραδείγματος χάρη, στην Ελλάδα οι καθολικοί, να γίνει σε όλο τον κόσμο.
Νικόλαος Πρίντεζης - Άκουγα προηγουμένως για τον κοινό γιορτασμό του Πάσχα, παραδείγματος χάρη. Όταν η Καθολική Ιεραρχία της Ελλάδος το 1973, όταν λοιπόν η Ιεραρχία της Καθολικής Εκκλησίας της Ελλάδος πήρε την απόφαση να τελεί το Πάσχα μαζί με τους αδελφούς Ορθοδόξους, υπήρξε κάποιο πρόβλημα από την Ορθόδοξη Εκκλησία, τους δημιουργήσαμε κάποια δυσκολία; Αντίθετα, χάρηκαν οι πολλές οικογένειες μεικτές, που δεν έχουν πια αυτό το δεδομένο το περίεργο, να γιορτάζουν μία εβδομάδα μετά ο μπαμπάς με κάποια παιδιά και μία εβδομάδα μετά η μαμά ή μετά από ένα μήνα. Και πιστεύω ότι αυτό πρέπει να το χωρίσουμε σε δύο πράγματα. Πρώτον, το να δεχτεί η Καθολική Εκκλησία, παραδείγματος χάρη, να γιορτάζει τον Πάσχα όπως κάνουμε αυτή τη στιγμή στις Κυκλάδες και στην Ελλάδα γενικά. Αλλά το θέμα είναι ο καθορισμός της ημερομηνίας. Εκεί υπάρχει ένα προβληματάκι που κι αυτό μπορεί να ξεπεραστεί. Διότι τόσο η Καθολική Εκκλησία όσο και η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι πιστή στη Σύνοδο της Νικαίας. Τι έλεγε η Σύνοδο της Νικαίας, τι λέει, γιατί συνεχίζει να μιλά απ' ό,τι ακούμε και καταλαβαίνουμε. Να γιορτάζεται το Πάσχα την πρώτη Κυριακή μετά την Εαρινή πανσέληνο. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε όταν η Εκκλησία της Ελλάδος, η Εκκλησία η Ορθόδοξη δεν δέχτηκε το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Αν είχε δεχτεί το Γρηγοριανό ημερολόγιο όλα θα ήταν απλά και ταπεινά και θα μπορούσαν, όπως έκαναν, παραδείγματος χάρη, στην Ελλάδα οι καθολικοί, να γίνει σε όλο τον κόσμο. Χωρίς κανένα πρόβλημα, χωρίς καμία δυσκολία. Αντιληφθήκανε οι Ορθόδοξοι κάποιο πρόβλημα όταν εμείς συνεορτάζαμε, που δόθηκε η δυνατότητα στις οικογένειες να χαρούν πραγματικά το Πάσχα; Τι σημασία έχει η ημερομηνία, έχει σημασία ή το γεγονός έχει σημασία;
Μάριος Μπέγζος - Και αυτοί οι υπέρ Ορθόδοξοι αποσχίστηκαν και έγιναν και παλαιοημερολογίτες. Προσέξτε, αυτοί οι υπερσυντηρητικοί είναι της διαιρέσεως και το πρώτο πρόβλημα που έχουμε να κάνουμε εμείς οι Ορθόδοξοι είναι την αυτοκριτική μας και να διορθώσουμε τα λάθη μας. Και να πάρουμε μια θέση τολμηρή και συνεπή έναντι των φονταμενταλιστών του χώρου μας.
Ανδρέας Λουδάρος - Νομίζω κύριε καθηγητά το βλέπετε λίγο υπεραπλουστευτικά. Δηλαδή το να λέμε ότι οι υπέρ Ορθόδοξοι ζηλωτές και όλα αυτά απλά δεν ακολούθησαν, δεν λύνει το πρόβλημα.
Μάριος Μπέγζος - Αποσχίστηκαν. Ανοίξαν ένα χώρο παραβατικότητας, για να μην πω εγκληματικότητας.
Ανδρέας Λουδάρος - Άνοιξε όμως μια πληγή στο σώμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας η οποία εδώ και εκατό χρόνια δεν μπορεί να κλείσει.
Μάριος Μπέγζος - Γιατί να ανοίξει μια πληγή. Η απόφαση δηλαδή αυτή γιατί να είναι πληγή;
Ανδρέας Λουδάρος - Ίσως δεν επικοινωνήθηκε σωστά εκείνη την εποχή.
Μάριος Μπέγδος - Ακριβώς. Δεν επικοινωνήθηκε σωστά. Μπράβο. Ακριβώς. Και τώρα στο ίδιο είμαστε. Δηλαδή μιλάμε, μιλάμε και θα αποχαιρετιστούμε για να ξαναμιλήσουμε.
Ανδρέας Λουδάρος - Κύριε Καθηγητά μια και το συζητάμε τώρα αυτό το θέμα. Εάν τεθεί θέμα πασχαλίου αυτή τη στιγμή στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι πολύ πιθανόν να ξαναδούμε παρόμοια γεγονότα.
- Και να μην γίνει αποδεκτό λες.
Μάριος Μπέγζος - Το ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία πρέπει να σκεφτεί την αυτοσυνειδησία της.
Ανδρέας Λουδάρος - Στον ίδιο χώρο ζούμε.
Μάριος Μπέγζος - Όταν λέω Ορθόδοξη ενότητα εννοώ και τις δεκαπέντε. Και θα πρέπει οι δεκαπέντε να γίνουν πράγματι δεκαπέντε. Και όχι οι 7 και 8. Λοιπόν, όταν εμείς δεν μπορούμε να τα βρούμε το πρόβλημα είναι εσωτερικό. Η καλύτερη κριτική είναι η αυτοκριτική.


