Η αρχή της μελέτης του Ευαγγελίου με οδηγούς τους Πατέρες (1)

 

Ένα από τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε οι Ορθόδοξοι είναι ότι, σε μεγάλο βαθμό, δεν μελετούμε καθόλου το Ευαγγέλιο ενώ είναι παγκοσμίως νούμερο ένα (ας μας επιτραπεί η έκφρασις) ''best seller''! Θυμόμαστε μία εξαιρετική συμβουλή η οποία είχε ως εξής: «Θέλεις να σωθείς; Ακολούθα επακριβώς ότι λέγει το Ευαγγέλιο διαβάζοντας κάθε μέρα από μια σελίδα». Είναι ντροπή για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς, γι’ αυτό και θα κάνουμε μια αρχή, έχοντας ως οδηγούς τους Πατέρες της Εκκλησίας, ώστε να πορευόμαστε με την ασφάλεια της πατερικής ερμηνείας και να προφυλασσόμαστε από τον κίνδυνο της παρερμηνείας.

«Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστού, υἱοῦ Δαυΐδ, υἱοῦ  ̓Αβραάμ» (Κατά Μτθ. 1.1).

Θυμάστε, άραγε, την προτροπή που σας έδωσα στην προηγούμενη ομιλία; Σας παρακάλεσα να ακούτε με σιωπή και με εσωτερική ηρεμία όλα όσα λέγονται. Γιατί σήμερα πρόκειται να περάσουμε το κατώφλι των ιερών μυστηρίων, και γι’ αυτό σας το υπενθυμίζω.
Όταν οι Ιουδαίοι επρόκειτο να πλησιάσουν στο φλεγόμενο βουνό – στη φωτιά, στο σκοτάδι, στη θύελλα – κι όχι να το πλησιάσουν, αλλά απλώς να το βλέπουν και να το ακούνε από μακριά, πήραν την εντολή να απέχουν από τις γυναίκες για τρεις μέρες και να πλύνουν τα ρούχα τους. Και τότε βρέθηκαν σε κατάσταση φόβου και τρόμου, κι αυτοί και ο ίδιος ο Μωυσής. Πόσο περισσότερο εμείς, που δεν θα μείνουμε έξω από ένα βουνό γεμάτο καπνό, αλλά θα εισέλθουμε στον ίδιο τον ουρανό για να ακούσουμε θεία λόγια, πρέπει να δείξουμε περισσότερη ευλάβεια! Όχι να πλύνουμε τα ενδύματά μας, αλλά να καθαρίσουμε το ένδυμα της ψυχής μας και να απαλλαγούμε από κάθε μέριμνα του κόσμου. Γιατί εσείς δε θα δείτε ούτε ομίχλη ούτε καταιγίδα, αλλά τον ίδιο τον Βασιλιά καθισμένο στον θρόνο της άρρητης δόξας Του, με τους αγγέλους και τους αρχαγγέλους γύρω Του, μαζί με τα πλήθη των αγίων και τις αμέτρητες μυριάδες τους. Αυτή είναι η πόλη του Θεού· περιέχει την Εκκλησία των πρωτοτόκων, τα πνεύματα των δικαίων, τη σύναξη των αγγέλων, το αίμα της θυσίας με το οποίο συμφιλιώθηκαν όλα: ο ουρανός δέχτηκε τα γήινα και η γη τα ουράνια, κι έτσι ήρθε η ειρήνη που από παλιά ποθούσαν οι άγγελοι και οι άγιοι. Εδώ υψώθηκε το τρόπαιο του Σταυρού, λαμπρό και δοξασμένο, τα λάφυρα που κατέκτησε ο Χριστός: οι εκλεκτοί της ανθρώπινης φύσης, το θείο κέρδος του Βασιλιά μας. Όλα αυτά θα τα γνωρίσουμε με ακρίβεια από τα Ευαγγέλια. Κι αν ακολουθήσεις με την πρέπουσα σιωπή, θα μπορέσουμε να σε οδηγήσουμε παντού και να σου δείξουμε πού καρφώθηκε ο θάνατος, πού κρεμάστηκε η αμαρτία, πού βρίσκονται τα πολλά και παράδοξα αναθήματα αυτής της μάχης και του πολέμου. Εδώ θα δεις τον τύραννο δεμένο, το πλήθος των αιχμαλώτων να τον ακολουθεί, και την «ακρόπολη» από όπου ο βρωμερός εκείνος δαίμονας έκανε τις επιδρομές του τόσα χρόνια. Θα δεις τις κρυψώνες και τα σπήλαια του ληστή ανοιγμένα και διαλυμένα· γιατί και εκεί έφτασε ο Βασιλιάς.
Μη κουραστείς όμως, αγαπητέ μου. Γιατί, ακόμα κι αν σου διηγείται κάποιος έναν ορατό πόλεμο, τρόπαια και νίκες, δε θα χόρταινες να τον ακούς, ούτε θα προτιμούσες φαγητό ή ποτό αντί για την αφήγησή του. Αν λοιπόν εκείνη η αφήγηση είναι τόσο ενδιαφέρουσα, αυτή εδώ είναι πολύ περισσότερο. Σκέψου πόσο σημαντικό είναι να ακούσει κανείς πώς ο Θεός, αφού σηκώθηκε από τους ουράνιους βασιλικούς θρόνους, όρμησε εναντίον του ίδιου του Άδη, στάθηκε επικεφαλής της παράταξής Του και πώς ο διάβολος αντιτάχθηκε σ’ Αυτόν, όχι φανερά, αλλά κρυμμένος μέσα στην ανθρώπινη φύση. Και το θαυμαστό είναι ότι θα δεις τον θάνατο να καταργείται με τον θάνατο, την κατάρα να εξαφανίζεται με την κατάρα, και την εξουσία του διαβόλου να συντρίβεται με τα ίδια τα όπλα της δύναμής του.

Η “μερίς” του Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου και το ορθό νόημα της εκκλησιολογίας του Αγίου πρώην Φλωρίνης.

Λάβαμε ένα σχόλιο ως απάντηση που αφορά απόσπασμα από το άρθρο μας εδώ.

Το σχόλιο έχει ως εξής:

«Ὑπῆρχεν ἐν τῷ παρελθόντι ἐποχή, καθ’ ἣν ἡ παμψηφία σχεδὸν τῆς Ἱεραρχίας ἐν τῷ Βυζαντινῷ Κράτει παρεσύρθη εἰς τὴν αἵρεσιν τοῦ ἐναγοῦς Ἀρείου μετὰ τῆς Βυζαντινῆς πολιτείας, καθ’ ἣν τὴν ἔννοιαν τῆς Ὀρθοδοξίας τῆς Ἐπισήμου Ἐκκλησίας ἀντιπροσώπευεν μία ὀλιγάριθμος μερὶς ὀρθοδόξων ἐν Κων/πόλει μὴ μολυνθεῖσα ὑπὸ τῆς λύμης τοῦ Ἀρειανισμοῦ. Ἡ μερὶς αὕτη διετέλει ὑπὸ τὴν ποιμαντορίαν Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, ὅστις ἐν τῷ παρεκκλησίῳ τῆς Ἀγ. Ἀναστασίας διὰ κηρυγμάτων ἀποπνεόντων τὸ θυμῆρες καὶ θεῖον ἄρωμα τῆς Ὀρθοδοξίας κατεκεραύνου τὴν κακόδοξον καὶ ψυχοφθόρον αἵρεσιν τοῦ Ἀρείου. Γρηγόριος ὁ Θεολόγος καὶ ἡ μερὶς αὐτοῦ, οὐ μόνον δὲν ἀπετέλεσαν ἰδίαν Ἐκκλησίαν διακόψαντες τὴν Ἐκκλησιαστικὴν ἐπικοινωνίαν μετὰ τῆς Ἀρειανιζούσης Ἱεραρχίας, ἀλλὰ καὶ ὡς ὀρθοδοξοῦντες ἐχρησίμευσαν μετέπειτα ὡς ἀρραβὼν διὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῆς ὅλης Ἐκκλησίας ἐν τῷ περιβόλῳ τῆς Ὀρθοδοξίας, διὰ τῆς ἀποπτύσεως τῆς Ἀρειανῆς αἱρέσεως καὶ μιαρὰς κακοδοξίας.

Ὥστε δεδομένου, ὅτι τὴν ὑπόστασιν τῆς Ἐκκλησίας ἀποτελεῖ τὸ Ὀρθόδοξον πνεῦμα καὶ ὄχι ὁ τύπος καὶ ὁ ἀριθμός, οἴκοθεν ἐννοεῖται ὅτι τὴν ἀρχαίαν καὶ ἀκαινοτόμητον Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος ἀποτελοῦμεν καὶ ἐκπροσωποῦμεν ἡμεῖς ὡς συνεχισταὶ τῶν πατρῴων παραδόσεων καὶ τῶν Ὀρθοδόξων θεσμῶν καὶ ὄχι οἱ καινοτόμοι Ἀρχιερεῖς, οἵτινες ἀποτελοῦν τὸν τύπον καὶ τὸν ἀριθμόν».

 

(πρ. Φλωρίνης Χρυσοστόμου, Κρίσεις ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 καὶ 2 τοῦ Σχεδίου Συντάγματος τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος τοῦ κ. Κ. Τσάτσου Βουλευτοῦ Ἀθηνῶν, Ἀθῆναι 1949)

Απάντηση για την προσωρινότητα που έγραψες».

Κατ΄ αρχάς να υπενθυμίσουμε ότι στο άρθρο μας εδώ είχαμε αναφέρει:

«Η απομόνωση ενός χωρίου από το ευρύτερο πλαίσιο ενός κειμένου ή από το σύνολο του έργου ενός συγγραφέα οδηγεί σε μια παραμορφωμένη εικόνα της αρχικής του σημασίας. Οι λόγοι των Πατέρων, όπως και κάθε άλλου συγγραφέα, αποκτούν νόημα μέσα στο συγκεκριμένο ιστορικό, πολιτισμικό και θεολογικό πλαίσιο στο οποίο διατυπώθηκαν. Όταν αποσπώνται από αυτό το πλαίσιο, μετατρέπονται σε αποσπασματικές φράσεις που μπορούν να ερμηνευθούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, συχνά αποκλίνουσες από την αρχική πρόθεση του συγγραφέα…..».

«Η επιλεκτική επιλογή χωρίων από τα κείμενα των Πατέρων αποτελεί μια σοβαρή παραβίαση της ακεραιότητας του αρχικού μηνύματος. Όταν κάποιος επιλέγει μόνο εκείνα τα χωρία που συμφωνούν με τις προκαταλήψεις ή τις ιδεολογικές του πεποιθήσεις, παραμορφώνει την εικόνα της διδασκαλίας της Εκκλησίας. Με αυτόν τον τρόπο, οι Πατέρες της Εκκλησίας μετατρέπονται σε ομήρους σύγχρονων ιδεολογιών, ενώ η πλούσια και πολυεπίπεδη διδασκαλία τους μειώνεται σε ένα σύνολο αποσπασμάτων που εξυπηρετούν συγκεκριμένους σκοπούς. Αυτό όχι μόνο παραβιάζει τη συνάφεια των κειμένων, αλλά επίσης απομακρύνει από την αληθινή θεολογική και πνευματική κατανόηση των Πατερικών διδαχών».

Με βάση τα παραπάνω, πράγματι, η φράση του Αγίου πρ. Φλωρίνης Χρυσοστόμου, αν απομονωθή από το σύνολον της εκκλησιολογικής του διδασκαλίας, δύναται να χρησιμοποιηθή ως όπλον υπό των διαστρεβλωτών για να υποστηρίξουν ότι «ημείς είμεθα η Εκκλησία». Όμως, η ορθή ερμηνεία, με βάσιν το σύνολον της εκκλησιολογικής του διδασκαλίας, είναι ξεκάθαρη!

Ο Άγιος Φλωρίνης δεν εννοεί ότι η «μερίς» του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου ήταν άλλη Εκκλησία, αλλά ότι εντός του πληρώματος της Εκκλησίας αυτή η μικρά μερίς έμεινε ακλόνητος εν τη ορθή πίστει, ενώ η πλείον ψευδομαρτυρούσα Ιεραρχία ήτο εν πλάνη. Ο Άγιος το διευκρινίζει άλλωστε ρητώς: «ου μόνον δεν απετέλεσαν ιδίαν Εκκλησίαν». Αντιθέτως, έμειναν εντός της Μίας Εκκλησίας, επιμένοντες στην ορθήν πίστιν, και εχρησίμευσαν μετέπειτα ως αρραβὼν διά την επανόρθωσιν όλης της Εκκλησίας.
Ο Αγ. Χρυσόστομος Φλωρίνης έβλεπεν ως αποστολήν του την φρουρά εντός της Εκκλησίας της Ελλάδος, μέχρι συγκλήσεως Πανορθοδόξου Συνόδου. Δεν εδίδασκε σχισματική εκκλησιολογία, αλλά υπομονή και μαρτυρία εντός των κόλπων της Εκκλησίας.
Μιλά για το ορθόδοξο φρόνημα ως υπόσταση της Εκκλησίας, όχι για έξωθεν ιδρύσεις, παρατάξεις η σχίσματα. Διδάσκει ότι η Εκκλησία εκφράζεται εν τοις ορθοδόξοις έστω και ολίγοις· δεν διδάσκει ότι οι ολίγοι ιδρύουν «νέαν Εκκλησίαν». Και η διάκρισις αυτή είναι θεμελιώδης.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο μοναχικός δρόμος του Αγίου Προέδρου

Ἡ Ἐκκλησιολογία τοῦ Ἁγίου Φλωρίνης Χρυσοστόμου καὶ ἡ ἀπόκλιση της.

Μια εξαιρετική άγνωστη επιστολή του Αγίου πρώην Φλωρίνης Χρυσοστόμου και περί εκκλησιολογικών σύγχρονων θέσεων....

Η ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ πρ. ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΚΑΙ Η ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΙΑΔΟΧΟΥΣ ΤΟΥ

''ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΛΕΓΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΤΑΛΑΝΤΙΟΥ Κ. ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΡ. ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ''