Ακούσατε, αδελφοί μου,
εκείνο που διαβάστηκε στο τέλος του Αποστολικού αναγνώσματος; Εκεί ο Άγιος
Παύλος λέει προς τους Κορινθίους: «Εἴ τις οὐ φιλεῖ τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, ἤτω
ἀνάθεμα. Μαρὰν ἀθά» (Α΄ Κορ. 16:22). Σταθείτε με τη σκέψη σας σε αυτή την
τρομερή καταδίκη. Αρχικά, ήθελα να σας προτρέψω να ευχαριστήσετε τον Κύριο με
χαρά, επειδή αυτή η καταδικαστική απόφαση πρέπει να περάσει δίχως να μας
αγγίξει, εμάς τους Χριστιανούς. Διότι είμαστε Χριστιανοί επειδή ανήκουμε στον
Χριστό· και, εφόσον ανήκουμε στον Χριστό, ασφαλώς παραμένουμε μέσα στην αγάπη
Του, όπως και Εκείνος παραμένει μέσα στη δική μας. Ο Απόστολος δεν θεωρεί ότι
μπορεί να απουσιάζει η αγάπη προς τον Κύριο από τους Χριστιανούς και με αυτή
την τρομερή καταδίκη πλήττει μόνο εκείνους που παραμένουν έξω από την κοινωνία
με τον Χριστό. Γι' αυτό, σκέφθηκα, ας φοβούνται αυτή την καταδίκη οι
ειδωλολάτρες και οι άπιστοι, όσοι είναι ξένοι προς τον Χριστό και στερούν από
τον εαυτό τους όλα τα αγαθά που μας χαρίζονται εν Κυρίω, και όχι εμείς, οι
οποίοι κληθήκαμε να γίνουμε μέτοχοι της θείας φύσεως εν Χριστώ. Έπειτα, όμως,
ήρθαν στον νου μου ανησυχητικές σκέψεις, τόσο για τον εαυτό μου όσο και για
τους άλλους. Κι αν, τελικά, δεν υπάρχει ούτε μέσα μας αγάπη; Η αγάπη πρέπει να
υπάρχει, αλλά είναι δυνατόν και να μην υπάρχει, και η απουσία της να μας
υποβάλει στην καταδίκη που διατύπωσε ο Απόστολος.
Ας εισέλθουμε, λοιπόν, στον εσωτερικό μας κόσμο, για να διαπιστώσουμε αν
υπάρχει μέσα μας αγάπη. Και αν αποδειχθεί ότι δεν υπάρχει ή ότι είναι αδύναμη,
ας φροντίσουμε να την αναζωπυρώσουμε, ώστε να μη βρεθούμε καταδικασμένοι μαζί
με εκείνους που δεν αγαπούν τον Κύριο.
Υπάρχει μέσα μας αγάπη προς τον Κύριο; Αυτό θα μας το πει η καρδιά μας. Όπως,
όταν αγαπούμε κάποιον άνθρωπο, το θερμό συναίσθημα προς εκείνον μας πληροφορεί
για αυτή την αγάπη, έτσι και την αγάπη προς τον Κύριο τη φανερώνει η θερμή
στροφή και η κατεύθυνση των σκέψεων και της καρδιάς μας προς Αυτόν.
Όποιος αγαπά κάποιον, τον έχει αδιάκοπα στη σκέψη του. Όποιος αγαπά κάποιον,
προσπαθεί να τον ευχαριστεί σε όλα, επιδιώκει να γνωρίζει τις επιθυμίες του και
να προλαβαίνει να τις εκπληρώνει. Όποιος αγαπά κάποιον, στηρίζεται σε εκείνον
για όλα και είναι βέβαιος ότι δεν θα εγκαταλειφθεί από αυτόν. Όποιος αγαπά
κάποιον, θεωρεί εκείνον δικό του και τον εαυτό του δικό του. Όποιος αγαπά
κάποιον, παίρνει το μέρος του και δεν επιτρέπει σε κανέναν όχι μόνο να ενεργεί,
αλλά ούτε καν να μιλά εναντίον του. Όποιος αγαπά κάποιον, ενδιαφέρεται για τις
υποθέσεις του και προσπαθεί να αποτρέψει κάθε ζημία που θα μπορούσε να του
προκληθεί. Όποιος αγαπά κάποιον, τον δοξάζει και χαίρεται όταν το όνομά του
δοξάζεται παντού.
Με
βάση αυτές τις εκδηλώσεις της συνηθισμένης μεταξύ μας ανθρώπινης αγάπης,
κρίνετε και την αγάπη προς τον Κύριο.
Εάν
έχετε αδιάκοπα τον Κύριο στη σκέψη σας, τότε Τον αγαπάτε· εάν όμως δεν Τον
έχετε ή Τον έχετε ελάχιστα στη σκέψη σας, τότε δεν Τον αγαπάτε ή Τον αγαπάτε
λίγο.
Εάν αγωνίζεστε με ζήλο να ευαρεστείτε σε όλα τον Κύριο, εκπληρώνοντας με
ακρίβεια το θέλημά Του, όπως αυτό εκφράζεται στις άγιες εντολές Του, τότε Τον
αγαπάτε· εάν όμως δεν αγωνίζεστε γι' αυτό ή αγωνίζεστε ελάχιστα, τότε δεν Τον
αγαπάτε ή Τον αγαπάτε λίγο.
Εάν αισθάνεστε θερμή αγάπη προς τον Κύριο, έτσι ώστε και μόνο το όνομά Του να
γεμίζει την καρδιά σας με πνευματική γλυκύτητα, τότε Τον αγαπάτε· εάν όμως δεν
έχετε αυτό το αίσθημα ή το έχετε σε μικρό βαθμό, τότε δεν Τον αγαπάτε ή Τον
αγαπάτε λίγο.
Εάν διατηρείτε βαθιά μέσα στην καρδιά σας τη βεβαιότητα ότι ο Κύριος είναι ο
δικός σας Κύριος και εσείς ανήκετε σε Εκείνον, και ότι Εκείνος δεν θα σας
εγκαταλείψει ποτέ, ούτε σε αυτή τη ζωή ούτε στην επόμενη, βεβαιότητα που
αποτελεί καρπό και απόδειξη της αγάπης, τότε Τον αγαπάτε· εάν όμως δεν υπάρχει
μέσα σας αυτή η βεβαιότητα ή υπάρχει σε μικρό βαθμό, τότε δεν Τον αγαπάτε ή Τον
αγαπάτε λίγο.
Εάν είστε έτοιμοι να υπερασπιστείτε τον Κύριο ακόμη και με τίμημα τη ζωή σας
και δεν μπορείτε να ανεχθείτε να ενεργεί, να μιλά ή ακόμη και να σκέπτεται
κανείς κάτι εναντίον Του· εάν ενδιαφέρεστε για τα έργα του Κυρίου, για την Αγία
Εκκλησία και για όλα όσα έχουν θεσπιστεί μέσα σε αυτήν για τη σωτηρία μας, και
προσπαθείτε να αποτρέψετε κάθε βλάβη τους· εάν χαίρεστε όταν αυξάνεται η δόξα
του ονόματος του Χριστού σε ολόκληρη τη γη, μέσω της διαδόσεως και της
στερεώσεως της αληθινής πίστεως σε Αυτόν, ενώ για καθετί αντίθετο προς αυτά
θλίβεστε, λυπάστε και σπαράζετε ψυχικά, τότε Τον αγαπάτε. Εάν όμως αυτά δεν
υπάρχουν μέσα σας ή υπάρχουν σε μικρό βαθμό, τότε δεν Τον αγαπάτε ή Τον αγαπάτε
λίγο.
Αυτά είναι τα γνωρίσματα! Με βάση αυτά να κρίνετε αν υπάρχει μέσα σας αγάπη ή
όχι. Και εάν υπάρχει, να χαίρεστε και να αγωνιστείτε με ακόμη μεγαλύτερο ζήλο
ώστε να την καταστήσετε ισχυρότερη. Εάν όμως δεν υπάρχει ή υπάρχει ελάχιστα, να
λυπηθείτε και να φοβηθείτε, και να σπεύσετε να την αναζωπυρώσετε. Διότι πώς
είναι δυνατόν να μην αγαπούμε τον Κύριο και Σωτήρα μας; Ο ίδιος ήρθε σε εμάς
στη γη και πραγματοποίησε τη σωτηρία μας, λαμβάνοντας μορφή δούλου. Ο ίδιος θεμελίωσε
την Αγία Εκκλησία και την πλήρωσε με το Πνεύμα της χάριτος. Ο ίδιος κάλεσε τον
καθένα μας σε κοινωνία με τα σωτήρια αγαθά Του· στον καθένα συγχώρησε και
συγχωρεί τις αμαρτίες· στον καθένα προσφέρει τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος· τον
καθένα τρέφει με το πανάχραντο Σώμα και το Αίμα Του· τον καθένα προστατεύει
όπως η μητέρα το παιδί της· για τον καθένα φροντίζει και παρακολουθεί και
κατευθύνει όλα τα βήματα της ζωής του· στον καθένα πλησιάζει και τον βαστάζει
σαν να τον κρατά στα χέρια Του. Πώς, λοιπόν, να μην αγαπούμε έναν τέτοιο Κύριο;
Δεν είναι απλώς ο κοινός Σωτήρας όλων, αλλά ο δικός μου και ο δικός σου
Σωτήρας, ο Σωτήρας του καθενός μας προσωπικά. Δέχεται την ψυχή του καθενός,
εμφυτεύει μέσα στην ψυχή του καθενός αγαθούς λογισμούς και προσφέρει στην ψυχή
του καθενός δύναμη και ισχύ για την επιτέλεση αγαθών έργων και για την
αταλάντευτη πορεία στον ευθύ δρόμο προς Αυτόν, όσο κι αν αυτός είναι γεμάτος
αγκάθια. Πώς, λοιπόν, να μην αγαπούμε έναν τέτοιο Κύριο;
Αγαπούμε τους ανθρώπους που μας ευεργετούν· πώς να μην αγαπούμε τον Θεό, τον
Πανευεργέτη; Αγαπούμε τους ανθρώπους που μας φροντίζουν· πώς να μην αγαπούμε
τον Θεό, τον Παντοφροντιστή; Αγαπούμε τους ανθρώπους που μας προστατεύουν· πώς
να μην αγαπούμε τον Θεό, τον Παντοπροστάτη;
Εκείνος μας αγάπησε πρώτος, για να μας διδάξει την αγάπη και να καταστήσει
αναπολόγητη την έλλειψη αγάπης μας προς Αυτόν. Δέξου μέσα στην καρδιά σου και
να αισθανθείς τις μαρτυρίες της αγάπης του Θεού προς εσένα, και θα καταλάβεις
πόσο ένοχη είναι η έλλειψη της δικής σου αγάπης προς Αυτόν και πόσο δίκαιη
είναι η αυστηρή καταδίκη εξαιτίας της.
Ακούγοντας αυτά, κάποιος ίσως παραμείνει αδιάφορος, ενώ κάποιος άλλος μπορεί να
παραδοθεί σε υπερβολική απελπισία. Και η αδιαφορία είναι ένοχη, και η απελπισία
αξίζει καταδίκη. Δεν διατυπώθηκε άδικα αυτός ο φοβερός λόγος μέσω του
Αποστόλου, με το Άγιο Πνεύμα! Και ασφαλώς δεν θα παρέλθει ανεκπλήρωτος.
Ξύπνα, εσύ που βρίσκεσαι σε ύπνο, και αισθάνσου φόβο. Όχι όμως για να
παραδοθείς στην απελπισία, αλλά για να αρχίσεις να εργάζεσαι για τη σωτηρία σου
με φόβο και τρόμο. Να, ο Κύριος σου δίνει ακόμη χρόνο ζωής. Για ποιον λόγο; Για
να μπορέσεις να διορθώσεις όσα δεν έχουν διορθωθεί. Πώς θα τα διορθώσεις; Αυτό
μας το φανερώνει ο ίδιος μέσα στον λόγο Του. Άκουσες τον λόγο; Διδάξου από
αυτόν και πράξε σύμφωνα με τις υποδείξεις του.
Σήμερα ο λόγος αυτός σε διδάσκει· μετά τον θάνατο, όμως, θα σε κρίνει. Γι'
αυτό, όσο υπάρχει ακόμη ζωή, σπεύσε να βγεις έξω από την απειλή αυτής της
φοβερής καταδικαστικής αποφάσεως.
Από την άλλη πλευρά, δεν πρέπει να παραδινόμαστε και σε υπερβολικό φόβο. Πρέπει
να έχουμε φόβο, αλλά τόσο όσο χρειάζεται για να μας παρακινεί σε θεάρεστη
δραστηριότητα και όχι για να παραλύει τις δυνάμεις μας.
Εκείνος που φοβάται υπερβολικά, ας αντλήσει από τον ίδιο τον φόβο του τη
βεβαιότητα ότι υπάρχουν ήδη μέσα του τα πρώτα σπέρματα της σωτήριας πνευματικής
διαθέσεως, δηλαδή τα σπέρματα της αγάπης. Η αγάπη έχει βαθμούς και σε κάθε
βαθμό παραμένει αγάπη. Επομένως, δεν αξίζει την καταδίκη που έχει διατυπωθεί
εναντίον εκείνων που δεν αγαπούν τον Κύριο· αντιθέτως, η αγάπη αυτή απομακρύνει
από πάνω τους αυτή την καταδίκη.
Η αγάπη προς τον Κύριο περιλαμβάνει όλες τις σχέσεις μας μαζί Του. Αυτά,
λοιπόν, πρέπει να έχουμε προς τον Κύριο: να πιστεύουμε ότι Εκείνος είναι ο
Κύριός μας και εμείς ανήκουμε σε Αυτόν· να είμαστε βέβαιοι ότι δεν θα μας
εγκαταλείψει ούτε σε αυτή τη ζωή ούτε στη μέλλουσα· και να έχουμε την καρδιά
μας προσκολλημένη σε Αυτόν.
Εδώ βρίσκεται ο σπόρος και η ρίζα της αγίας και θεάρεστης ζωής. Σε αυτά
εκφράζεται και η αγάπη· και στον βαθμό που υπάρχουν μέσα μας αυτές οι
διαθέσεις, στον ίδιο βαθμό υπάρχει και η αγάπη. Καλλιεργώντας και αυξάνοντάς
τες, θα καλλιεργείς και θα αυξάνεις την αγάπη. Στερέωσε, λοιπόν, τον εαυτό σου
σε αυτές και καλλιέργησέ τες.
Θα αναφέρω ακόμη μία σκέψη. Εκείνος που γεννιέται, φυσιολογικά αγαπά εκείνον
που τον γέννησε. Όλοι εμείς γεννηθήκαμε εν Κυρίω Ιησού σε μια νέα ζωή. Δεν
θεωρούμαστε απλώς κατά κάποιον νοητό τρόπο γεννημένοι, αλλά πράγματι
αναγεννηθήκαμε μέσα σε Αυτόν. Επομένως, δεν μπορούμε παρά να Τον αγαπούμε.
Εάν δεν βλέπουμε εμείς οι ίδιοι αυτή την αγάπη μέσα μας, ούτε οι άλλοι τη
διακρίνουν σε εμάς, αυτό συμβαίνει μόνο επειδή δεν ασκούμε τις χριστιανικές μας
δυνάμεις. Ας αρχίσουμε να τις ασκούμε και θα αφυπνίσουμε την αγάπη. Η αγάπη,
όταν αφυπνιστεί, θα αρχίσει με τη σειρά της να παρακινεί αποτελεσματικότερα τις
χριστιανικές δυνάμεις σε δράση, και μέσω της δραστηριότητάς τους θα αυξάνεται
και θα ενισχύεται και η ίδια.
Οι χριστιανικές δυνάμεις είναι οι εξής: η γνώση του Θεού και η γνώση των θείων
πραγμάτων, ο ζήλος για την εκπλήρωση των εντολών και η προσευχή, μαζί με την
ευλαβική συμμετοχή σε όλες τις ακολουθίες και τις ιερές τελετές της Εκκλησίας. Θέσε
σε ενέργεια αυτές τις δυνάμεις και καθεμία από αυτές θα σε οδηγήσει άμεσα στη
σφαίρα της αγάπης προς τον Κύριο. Πώς ακριβώς θα γίνει αυτό; Θα το δείξει η
ίδια η πράξη· αρκεί μόνο να αρχίσεις. Θα πω μονάχα ότι αυτή η έμπρακτη οδός
προς την αγάπη, επειδή στηρίζεται στη γέννησή μας διά της χάριτος, είναι η
ασφαλέστερη, η ταχύτερη και η πλέον εύκολη για τον ίδιο τον άνθρωπο.
Είθε ο πολυεύσπλαχνος Κύριος να μας στείλει το Πνεύμα Του, ώστε Εκείνο, με τη
δύναμή Του, να μας γεμίσει με αγάπη προς Αυτόν και μόνο!
Από τη δική μας πλευρά, ας δώσουμε την υπόσχεση ότι δεν θα αποκοιμίζουμε ούτε
θα καταπνίγουμε εκείνο που Εκείνος μας χαρίζει και μας εμπνέει, αλλά θα το
καλλιεργούμε, θα ασκούμαστε σε αυτό και θα ενεργούμε σύμφωνα με αυτό. Και τότε,
ασφαλώς, σύντομα θα γίνουμε δοχεία αγάπης, μακαρίας και που καθιστά τα πάντα
μακάρια.
Αμήν.
6 Σεπτεμβρίου 1864
Πηγή: Η θεάρεστη ζωή εν γένει / Λόγοι του Επισκόπου Θεοφάνους (από τους λόγους προς τα ποίμνια Ταμπώφ και Βλαντιμίρ, 1859–1866). 2η έκδοση, της Ρωσικής Μονής Αγίου Παντελεήμονος του Αγίου Όρους. Μόσχα: Τυπογραφείο-λιθογραφείο Ι. Εφίμωφ, 1899. 108, [1] σελ.
ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΗΣΗ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
''ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ''

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου