Τρίτη 7 Ιουλίου 2026

ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ: Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ // Γράμματα σε μια ψυχή [8]

 

12. Συμπεράσματα. Η υπεροχή της πνευματικής ζωής


Στο σημείο αυτό, ας ανακεφαλαιώσουμε όσα έχουμε πει, βγάζοντας κάποια συμπεράσματα. Μπορείς να δεις πόσες πλευρές ή, καλύτερα, πόσες βαθμίδες ζωής υπάρχουν. Είναι η πλευρά ή βαθμίδα της πνευματικής ζωής• είναι εκείνη της πνευματικής-διανοητικής• είναι η αποκλειστικά διανοητική• είναι η διανοητική-σωματική (την οποία μάλλον δεν έχω περιγράψει ικανοποιητικά και στην οποία ανήκουν οι παρατηρήσεις με τη φαντασία και τη μνήμη, οι επιθυμίες που προέρχονται από φυσικές ανάγκες και τα συναισθήματα από σωματικές καταστάσεις και εντυπώσεις)• τέλος, είναι η σωματική ή σαρκική.
Πέντε βαθμίδες ζωής, λοιπόν, υπάρχουν συνολικά αλλά ένα πρόσωπο στον κάθε άνθρωπο. Και αυτό το ένα πρόσωπο ζει πρώτα τη μια ζωή, ύστερα την άλλη, έπειτα την τρίτη. Από το είδος ζωής που ζει κάθε φορά, παίρνει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα, που αντανακλάται στις απόψεις και τις διαθέσεις του, στις συνήθειες και τα συναισθήματα του.
Η ζωή του, δηλαδή, είναι είτε πνευματική, με πνευματικές θεωρήσεις, συνήθειες και συναισθήματα, είτε διανοητική, με διανοητικές εννοιολογικές συλλήψεις, συνήθειες και συναισθήματα, είτε σαρκική, με σαρκικούς λογισμούς, πράξεις και συναισθήματα. (Δεν εξετάζω τις ενδιάμεσες βαθμίδες, τη διανοητική-πνευματική και τη διανοητική σωματική, γιατί δεν θέλω να επεκταθούμε σε πολυάριθμες κατηγορίες).
Αυτό δεν σημαίνει πως ένας πνευματικός άνθρωπος δεν διαθέτει διανοητική και σαρκική πλευρά, αλλά πως η πνευματική δεσπόζει, υποτάσσοντας και καλύπτοντας τις άλλες δύο. Όμοια σ’ έναν διανοητικό άνθρωπο υπάρχουν η πνευματική και ή σαρκική πλευρά• η διανοητική, όμως, δεσπόζει, κατευθύνει το καθετί και δίνει τον δικό της τόνο στο καθετί, καλύπτοντας την πνευματική πλευρά με το κάλυμμα της διάνοιας. Ένας σαρκικός άνθρωπος, τέλος, διαθέτει και τις άλλες δυο πλευρές, την πνευματική και τη διανοητική• αυτές, όμως, καλύπτονται από τη σαρκικότητα και υποδουλώνονται στη σάρκα.
Ανεξάρτητα από τη βαθμίδα στην οποία βρίσκεται ένας άνθρωπος, όλες οι πλευρές του παραμένουν μέσα του ακέραιες, ως έμφυτες και εγγενείς. Ποτέ δεν υποδουλώνεται σε μία τόσο πολύ, ώστε να μην μπορεί να ελευθερωθεί από τα δεσμά της. Πάντα έχει τη δυνατότητα να μεταπηδήσει από τη μια βαθμίδα στην άλλη, αφού εξασθενίσει κάποια πλευρά και ισχυροποιήσει κάποιαν άλλη. Έτσι, ακόμα κι ένας πνευματικός άνθρωπος, μπορεί να πέσει στη διανοητικότητα, ή τη σαρκικότητα, όταν σαγηνευθεί από τη διανοητική, ή τη σαρκική ζωή, και ένας σαρκικός άνθρωπος να ανυψωθεί στην πνευματικότητα, όταν σαγηνευθεί από την πνευματική ζωή.
Ο άνθρωπος είναι πάντα ελεύθερος. Η ελευθερία του δίνεται μαζί με τη συνείδηση του “εγώ”, της υπάρξεώς του, συνιστώντας μαζί μ’ αυτήν την ουσία του πνεύματος και το κριτήριο της ανθρώπινης υποστάσεως. Αν αφαιρέσεις από τον άνθρωπο την ελευθερία και τη συνείδηση του “εγώ”, του αφαιρείς το πνεύμα. Και τότε δεν είναι πια άνθρωπος.
Ενώ, όμως, ο άνθρωπος έχει την ελευθερία να κινείται προς τα πάνω ή προς τα κάτω, στις διάφορες βαθμίδες ζωής, δεν μπορεί να κινείται με την ίδια ευκολία και άνεση, όταν πηγαίνει από τα ύψη στα βάθη ή αντίστροφα. Ούτε, πάλι, οι κινήσεις αυτές μπορούν να συντελεστούν μέσα στον άνθρωπο τόσο γρήγορα όσο οι μετακινήσεις του από ένα δωμάτιο σ’ ένα άλλο, μετακινήσεις που γίνονται αναρίθμητες φορές κάθε μέρα.
Μ΄ αυτό θέλω απλά να πω, ότι ο άνθρωπος που έχει την αυτοσυνειδησία και την ελευθερία του, δεν είναι ανεύθυνος για την εσωτερική του κατάσταση. Αν, μάλιστα, έχει πέσει σε κατάσταση αφύσικη και παραμένει σ’ αυτήν, τότε ο ίδιος είναι αποκλειστικά υπεύθυνος και υπόλογος ενώπιον του Θεού και των ανθρώπων.
Καθεμιά από τις βαθμίδες ή τις εκδηλώσεις της ζωής μας είναι φυσική, γι’ αυτό και αυτή καθ’ εαυτή δεν μπορεί να καταδικαστεί. Κατάσταση αφύσικη και γι’ αυτό καταδικαστέα είναι εκείνη της περιπλανήσεως των λογισμών και της αστασίας των επιθυμιών, που διεγείρονται από τα πάθη. Τα πάθη, που δεν είναι φυσικά αλλά ξένα στην ανθρώπινη φύση, αναμοχλεύουν και αναστατώνουν τα συναισθήματα της καρδιάς.
Η περιπλάνηση των λογισμών, η αστασία των επιθυμιών και η αναστάτωση της καρδιάς μας ταλαιπωρούν ακατάπαυστα, παρασύροντας μας σχεδόν πάντα σε λάθος δρόμο και μην αφήνοντας μας να κάνουμε το παραμικρό πράγμα όπως θα έπρεπε, Αυτή η αρρώστια, μολονότι πανανθρώπινη, δεν είναι φυσική την αφήνουμε να μας προσβάλει, την «αρπάζουμε» εκούσια.
Ο εχθρός την εκμεταλλεύεται έξυπνα κάθε φορά που επιχειρεί να ρίξει κάποιον άνθρωπο στα δίχτυα του: Πρώτα εισχωρεί στο χείμαρρο των λογισμών. Ύστερα ανάβει με τους λογισμούς εμπαθείς επιθυμίες. Και, τέλος, αναστατώνει με τις επιθυμίες την καρδιά. Τότε ο άνθρωπος, αν δεν συνέλθει έγκαιρα, πέφτει. Και μετά την πτώση του βυθίζεται σε μια βίαιη δίνη άτακτων λογισμών, επιθυμιών και συναισθημάτων, μερικές φορές για λίγο, άλλοτε για πολύ και όχι σπάνια για πάντα.
Μια τέτοια ζωή, που κάποια γεύση της το θυμάσαι πήρες, κυλάει ολοκληρωτικά μέσα σ’ αυτή τη δίνη, μια δίνη άγρια ή ήπια, αφανή ή απροκάλυπτη μέσα στην ωμή χυδαιότητα της. Δεν ξέρω αν υπάρχει έστω κι ένας άνθρωπος ελεύθερος από την περιπλάνηση των λογισμών και των ιδεών.
Πρόσεξε την, σε παρακαλώ, αυτή την αρρώστια μας. Εν μέρει, βέβαια, την έχεις ήδη προσέξει, αφού παραπονιέσαι για το χείμαρρο των λογισμών σου. Αγωνίσου, λοιπόν, να θεραπευθείς. Ακατάπαυστα να θυμάσαι ότι μέσα σου υπάρχει πάντα κάτι που δεν είναι καλό, κάτι που επιδιώκει σταθερά να σε πλανήσει, να σε βγάλει από τον σωστό δρόμο.
Όσο για τις άλλες δυο πλευρές του ανθρώπου, τη διανοητική και τη σωματική ή σαρκική, αυτές είναι, όπως ήδη είπαμε, φυσικές και απαλλαγμένες από αμαρτία. Τόσο ο διανοητικός άνθρωπος, όμως, όσο και, πολύ περισσότερο, ο σαρκικός δεν είναι απαλλαγμένοι από αμαρτία. Αμαρτάνουν, αφήνοντας να κυριαρχήσει μέσα τους κάτι που προορίστηκε να είναι όχι πρωτεύον και κυρίαρχο, αλλά δευτερεύον και υποδεέστερο.
Μολονότι, δηλαδή, η διανοητικότητα είναι φυσική, η κατάσταση του διανοητικού ανθρώπου είναι αφύσικη και μολονότι η σαρκικότητα είναι φυσική, η κατάσταση του σαρκικού ανθρώπου είναι αφύσικη. Το σφάλμα εδώ βρίσκεται στο ότι υπερέχει εκείνο που έπρεπε να υστερεί.
Όταν απεναντίας, η πνευματική πλευρά είναι η κυρίαρχη μέσα στον άνθρωπο, τότε η κατάστασή του είναι φυσική. Πρώτον, επειδή η πνευματικότητα αυτή καθ’ εαυτή είναι μέτρο και κριτήριο ανθρώπινης ζωής.
Συνεπώς, όντας κανείς πνευματικός, είναι αληθινός άνθρωπος, είναι πρόσωπο. Απεναντίας, ο διανοητικός άνθρωπος, και πολύ περισσότερο ο σαρκικός δεν είναι πρόσωπο, δεν έχει αυθεντικά ανθρώπινη προσωπικότητα. Δεύτερον, επειδή ο πνευματικός άνθρωπος, ανεξάρτητα από το βαθμό της πνευματικότητας του, συγκρατεί τη διανοητικότητα και τη σαρκικότητα στα φυσιολογικά τους επίπεδα: Λίγο μόνο τις αφήνει να ενεργούν μέσα του, και μάλιστα υποταγμένες στο πνεύμα.
Αυτός, λοιπόν, όπως είπα, αποτελεί ένα αληθινό και ολοκληρωμένο πρόσωπο. Αυτός, ο άνθρωπος που έχει φόβο Θεού, ακόμα και ο πιο απλοϊκός, είναι ανώτερος από τον μορφωμένο, τον επιστήμονα, τον καλλιτέχνη, τον διανοούμενο, που, παρά τη γνώση και τη φινέτσα του, δεν έχει ανάμεσα στους στόχους και τους πόθους του την ευαρέστηση του Θεού.
Με τον ίδιο τρόπο μπορείς να κρίνεις τα έργα τέχνης και λογοτεχνίας. Ένα έργο στο οποίο κυριαρχεί το σαρκικό στοιχείο είναι πέρα για πέρα κακό. Ένα έργο στο οποίο κυριαρχεί το διανοητικό στοιχείο, μολονότι ανώτερο, δεν ανταποκρίνεται στο σκοπό της τέχνης ή της λογοτεχνίας. Ένα έργο, τέλος, που όχι μόνο δεν έχει πνευματικά στοιχεία αλλά και εναντιώνεται απροκάλυπτα στο πνεύμα, τον Θεό και τα θεία, είναι αποτέλεσμα άμεσης υποβολής του εχθρού, και δεν πρέπει να γίνεται ανεκτό.
Βλέπεις τώρα ότι, σύμφωνα με τον φυσικό του προορισμό, ο άνθρωπος πρέπει να ζει πνευματικά, να υποτάσσει τα πάντα στο πνεύμα, να διαποτίζεται από το πνεύμα σ’ όλη την ψυχοσωματική του ύπαρξη, να καθοδηγείται από το πνεύμα στις σχέσεις του με τους άλλους, στην οικογένεια και στην κοινωνία.
Δεν θα σε παρακινήσω να ζήσεις πνευματικά, γιατί υποθέτω πως, έχοντας μελετήσει προσεκτικά όλα όσα σου έγραψα, είσαι ήδη αποφασισμένη να ζήσεις έτσι. Άλλωστε, έχεις εκφράσει στα γράμματα σου τη σταθερή επιθυμία να κρατήσεις τον εαυτό σου στο επίπεδο της πραγματικής ανθρώπινης αξίας, όπως αυτή καθορίστηκε από τον Δημιουργό.
Τώρα βλέπεις πως καθορίστηκε. Και, είν’ αλήθεια, μέχρι σήμερα κάπως έτσι, πνευματικά δηλαδή, έχεις ζήσει μέσα στην οικογένεια σου, μολονότι και επιστήμες έχεις σπουδάσει και καλή μουσικός είσαι αλλά και από νοικοκυριό ξέρεις.
Δεν χρειάζεται, επομένως, ν’ ασχοληθείς τόσο με την απόκτηση της πνευματικότητας, όσο με την ενίσχυση και τη διαφύλαξη της. Προστάτεψε τον εαυτό σου από τις επιδράσεις και τα θέλγητρα της διανοητικής και της σαρκικής ζωής, που στη δίνη τους λίγο έλειψε να πέσεις. Αυτό ακριβώς είχαμε συμφωνήσει να συζητήσουμε. Βέβαια, περιμένεις ακόμα μιαν  απάντηση στο ερώτημα: ‘‘Πώς πρέπει να ζει κανείς;’’.



ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ


ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [15]

 

B΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

Αρρωστημένες ψυχολογικές καταστάσεις

Ψυχασθένειες: ἀσθένειες ἀλλά καί μυστήριο

Σήμερα ὄχι μόνο γενικά-γενικά ἐπηρεάζει ὁ διάβολος τούς ἀνθρώπους –καί τούς χριστιανούς- ἀλλά καί εἰδικότερα. Γνωρίζουμε ὅλοι μας ὅτι πάρα πολλοί εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πάσχουν ἀπό ψυχικές ἀσθένειες. Καί στις περιπτώσεις ἀκόμη πού θά ποῦν οἱ εἰδικοί γιατροί ὅτι εἶναι ἡ ἄλφα ἢ ἡ βῆτα ἀσθένεια ἡ κατάθλιψη, ἡ μανιοκατάθλιψη κτλ., καί στις περιπτώσεις λοιπόν αὐτές, πού φαίνεται καθαρά ὅτι πρόκειται περί ἀσθενείας ψυχικῆς, κάπου ἐκεῖ κρύβεται ὁ διάβολος καί ἐπηρεάζει τόν ἄνθρωπο διά μέσου τῆς ὅποιας διαταραχῆς ὑπάρχει στόν ψυχοσωματικό ὀργανισμό του. Πίσω ἀπό κάθε καί μέσα σε κάθε διαταραχή εἶναι κάπου ἐκεῖ καί ὁ διάβολος καί ἐνεργεῖ, για να κάνει κακό στόν ἄνθρωπο ἔτσι ἤ ἀλλιῶς.
Στίς ἡμέρες μας εἶναι ἀρκετά συχνές, γιά πολλούς καί διαφόρους λόγους, αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ ἀσθένειες, οἱ ψυχασθένειες. Εἶναι, ὡς ἕνα σημεῖο καί ἀπό κάποια πλευρά, ἀσθένειες οἱ ψυχασθένειες, ἀλλά δέν ξέρω τί θά ἔλεγαν οἱ εἰδικοί, εἶναι καί ἕνα μυστήριο αὐτές οἱ ἀσθένειες.
Ὁ ἄνθρωπος εἶναι σῶμα καὶ ψυχή. Ψυχή και σῶμα εἶναι ὁ ἕνας ἄνθρωπος, καί μεταξύ ψυχῆς καὶ σώματος ὑπάρχει ὄχι ἁπλῶς συνεργασία, ἀλλά ὑπάρχει, ἄν μποροῦμε νὰ ποῦμε, συμβίωση. Κάπου ἐκεῖ ὅμως, στο μεταίχμιο μεταξύ ψυχῆς καί σώματος, πού εἶναι τὸ νευρικό σύστημα, μπορεῖ νὰ συμβεῖ κάποια διαταραχή για πολλούς καί διαφόρους λόγους. Οἱ χορδές ἑνός μουσικοῦ ὀργάνου μπορεῖ νά σκουριάσουν, καί ἀπό ἐκεῖ πού ἔβγαζαν καλό ἦχο, τώρα δέν βγάζουν· ὁ ἦχος πού βγάζουν εἶναι σάν να γρατζουνάει κανείς. Χρειάζεται μέ λίγο λάδι να ξεσκουριάσει κανείς τίς χορδές, γιά νά ἐπανέλθουν στην κανονική λειτουργία τους καί νά ἀποδίδουν καλό ἦχο. Ἔτσι λοιπόν κάτι σάν να συμβαίνει στή συνεργασία μεταξύ σώματος καί ψυχῆς, καί φέρεται κανείς, σκέπτεται, ὁμιλεῖ, ζεῖ γενικῶς, κατά ἀρρωστημένο τρόπο. Εἶναι σκουριασμένα, ἄς ποῦμε, τά νεῦρα· λειτουργικῶς βέβαια. Πολλές φορές κάποια φάρμακα μπορεῖ νά βοηθήσουν κάπως νά βελτιωθεῖ ἡ λειτουργία τους.

Ἡ παρουσία τοῦ διαβόλου στίς ψυχασθένειες

Ἐφόσον γενικότερα-γενικότερα ὁ διάβολος ἐπηρεάζει τόν ἄνθρωπο, πολύ περισσότερο τόν ἐπηρεάζει, ὅταν εἶναι ἀσθενής. Καί ὅταν μέν ἔχει σωματική ἀσθένεια, δέν εἶναι τόσο εύκολο ὁ διάβολος νά ἐπηρεάσει τόν ἄνθρωπο, ἐφόσον αὐτός ἔχει σώας τάς φρένας, ἐφόσον λειτουργεί σωστά το μυαλό του, καί ἑπομένως λαμβάνει τα μέτρα του. Ὅταν ὅμως ὑπάρχει διαταραχή στη συνεργασία ψυχῆς καὶ σώματος –ἄς ποῦμε, δέν εἶναι σε κατάσταση ὑγείας λειτουργικῶς τὰ νεῦρα- ἐπειδή γενικότερα ἐπηρεάζεται ὁ ὅλος νοῦς τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ὅλη ὑπόσταση τοῦ ἀνθρώπου, ἐπειδή ἀλλοιώνεται ὁ ἄνθρωπος, πρός τὸ ἄσχημο βέβαια, τότε ὁ διάβολος ἀκόμη περισσότερο ἐπηρεάζει τόν ἄνθρωπο. Ἐφόσον δέν λειτουργεῖ σωστά ὁ ἡγεμών νοῦς, ὥστε νὰ ἀντιταχθεῖ, νὰ ἀντιπαραταχθεῖ, νά ἀγωνισθεῖ, νὰ ὀχυρωθεῖ ἔναντι τῆς ἐπηρείας τοῦ διαβόλου, βρίσκει εὐκαιρία ὁ διάβολος καί ἐνεργεῖ διά μέσου αὐτῶν τῶν ἀσθενειῶν. Ἀσθένειες ἄς τίς ποῦμε, ἀλλά ὅμως μέσα ἀπό ἐκεῖ ἐνεργοῦν τά πονηρά πνεύματα, ἐνεργεῖ ὁ διάβολος.
Κατά κανόνα στίς ψυχοπαθολογικές αὐτές καταστάσεις, ἐπειδή ἀκριβῶς ἀλλοιώνεται ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου, ἐπειδή ἀκριβῶς ἐπηρεάζεται ἡ ὅλη ψυχολογία τοῦ ἀνθρώπου, καί φυσικά πίσω ἀπὸ τὴν ὅλη ἐπήρεια, ὅπως εἴπαμε, εἶναι ὁ διάβολος, πῶς τὰ καταφέρνει ὁ διάβολος καί ὄχι μόνο ἐπιδεινώνει ἀκόμη περισσότερο την κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τήν ὅποια ἀσθένεια πάσχει, ἀλλά ἐπιπλέον δημιουργεῖ μέσα του τέτοια κατάσταση, ὥστε ὁ ἄρρωστος δέν θέλει να θεραπευθεί.

Μήπως δέν θέλεις να γιατρευτεῖς;

Γενικότερα, ὅπως ἔχουμε πεῖ, ἡ ἁμαρτία δέν εἰναι ἁπλῶς ἁμαρτία καί καθιστᾶ τὸν ἄνθρωπο άμαρτωλό, ἀκάθαρτο, ἀλλά ἡ ἴδια ἡ ἁμαρτία κάνει ἔτσι τὸν ἄνθρωπο, ὥστε νά μή θέλει να γιατρευτεῖ ἀπό αὐτή την κατάσταση τήν ἁμαρτωλή. Διότι τώρα, στὴν ἐποχή τῆς Καινής Διαθήκης, τώρα πού ἦρθε ὁ Χριστός, μόλις ὁ ἄνθρωπος θελήσει να θεραπευθεῖ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, τόν γιατρεύει ὁ Κύριος ἀμέσως. Καί ρωτᾶ τὸν καθένα: Θέλεις ὑγιής γενέσθαι;  Δέν θέλει ὅμως. Ὅ,τι καί νά λέει, στο βάθος δέν θέλει. Μπορεῖ νὰ τὸ λέει μέ τά λόγια, ἀλλά, ἀπό δῶ ἀπό κεῖ, προσπαθεῖ νά περισώσει τό κατεστημένο τῆς ἁμαρτίας πού εἶναι μέσα του, τό κατεστημένο τοῦ ἐγώ. Δὲν ἀπαρνεῖται τόν ἑαυτό του κανείς. Μπορεῖ να λέει: Κύριε, σῶσόν με, ἀλλά βαθύτερα δέν θέλει, καί γι' αὐτό ἡ ἁμαρτία μένει, ὅπως λέει ὁ Κύριος: «Ἐπειδή λέτε ὅτι βλέπετε, ἡ ἁμαρτία σας μένει». Ὅταν κάποιος δέν θέλει να θεραπευθεῖ, σημαίνει ὅτι θεωρεῖ πώς εἶναι καλά καί γι' αὐτό δέν θέλει. Ἄρα ἡ ἁμαρτία μένει. Ὄντως μένει. Γι' αὐτό ὑπάρχουν χριστιανοί πού εἶναι χρόνια χριστιανοί καί εἶναι ἀθεράπευτοι ἀπό τήν πλευρά τῆς ἁμαρτίας. Δέν φθάνει ἁπλῶς νὰ λές κάποια πράγματα μέ τά λόγια ἤ ἁπλῶς νὰ κάνεις κάποιες πράξεις.

Αμα δέν γιατρευτεῖ ἡ ψυχή σου, τί χριστιανός εἶσαι; Ὁ Χριστός γιατρεύει τήν ψυχή ἀπό τήν ἁμαρτία.

Ὅπως γενικότερα λοιπόν ἡ ἁμαρτία κάνει τον ἄνθρωπο να μη θέλει να θεραπευθεῖ ἀπὸ τὴν ὅλη ἀσθένεια πού προκαλεῖ ἡ ἁμαρτία, ἔτσι εἰδικότερα σ' αὐτές τίς ἀσθένειες, στις ψυχοπαθολογικές κατα στάσεις, ἀκόμη πιο πολύ ἡ ἁμαρτία, ὁ διάβολος, που κρύβεται πίσω ἀπό ὅλα αὐτά, κάνει τὸν ἄνθρωπο νὰ μὴ θέλει να γιατρευτεί. Ἔτσι, βλέπεις τὸν ἄλλο πού πάσχει, π.χ. ἀπό αἴσθημα κατωτερότητος, καί εἶναι σε πολύ ἄσχημη κατάσταση, ὑποφέρει, ένοχλεῖται, στενοχωρεῖται, πονάει, καθόλου δὲν εἶναι καλή καί ὁμαλή ἡ ζωή του, ὅμως δέν θέλει νὰ γιατρευτεῖ. Ὅπως κι ἄν ἔχει το πράγμα, τελικά προστατεύει τόν ἑαυτό του δέν ἀφήνει νὰ μπεῖ μέσα στην ψυχή του ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ θεραπευθεί.
Το ἴδιο συμβαίνει σε ὅλες αὐτές τις ψυχοπαθολογικές καταστάσεις, εἴτε εἶναι βαριᾶς εἶτε εἶναι ἐλαφριᾶς μορφῆς. Τό βλέπουμε. Ὅσοι ἔχουν τέτοιες ἀρρωστημένες καταστάσεις, ψυχοπαθολογικές καταστάσεις, ὅπως εἴπαμε, ἐλαφριές ἢ βαριές, δέν θέλουν να θεραπευθοῦν, δέν προσφέρονται πρός θεραπεία. Ὅλο ἀντιδροῦν, ὅλο ὑπερασπίζονται τὸν ἑαυτό τους, ὅλο προσέχουν πῶς νὰ φυλάξουν τὸν ἑαυτό τους, καί ἡ ἁμαρτία μένει, ἡ ἀρρωστημένη κατάσταση μένει.

Καταφυγή στήν Παναγία

Ὅποιος δέν θέλει, δέν γιατρεύεται. Ὅποιος ὅμως θέλει, τόν γιατρεύει ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ.
Εἶναι πολλοί ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δυσκολεύονται, ταλαιπωροῦνται, ἀλλά τελικά καταλαβαίνουν τί ἀκριβῶς φταίει, τί ἀκριβῶς συμβαίνει μέσα τους, καὶ ἔρχεται ὥρα ποὺ πείθονται και θέλουν να γιατρευτοῦν. Ἀλλά ὅμως νὰ τονίσουμε ἐδῶ εἰδικότερα ὅτι ἡ Παναγία, ὅπως εἶναι εἰδική σὲ ὅλα καὶ ὅ,τι κι ἂν μᾶς ἀπασχολεῖ νὰ καταφεύγουμε στην Παναγία- καὶ σ' αὐτά τὰ θέματα, ἂν ἐπιτρέπεται νὰ τὸ πῶ ἔτσι, εἶναι εἰδική ή Παναγία.
Όποιος λοιπόν ἔχει τέτοιες ἀρρωστημένες καταστάσεις καὶ νιώθει πολύ τὴν ἐπήρεια τή δαιμονική -νιώθει σὰν νὰ τὸν παρασύρει ἡ ὅποια κατάσταση, ἡ ἁμαρτία, καὶ πάει να χαθεῖ- να καταφύγει στην Παναγία. Να καταφύγουμε στην Παναγία, να καταφεύγουμε στην Παναγία, ἀλλά μέ πίστη. Ἡ ὁποία πίστη ἐκδηλώνεται στη θέληση, στο να θέλει να γίνει κανείς καλά. «Θέλεις να γίνεις καλά» Καί νά μποροῦμε σ' αὐτὸ τὸ ἐρώτημα νὰ ἀπαντοῦμε: «Ναί, θέλω να γίνω καλά».
Ὅταν πραγματικά θέλει κανείς, θὰ ἐκδηλώσει καὶ πίστη ἀληθινή καί ὅταν ἔχει ἀληθινή πίστη, θὰ ἐκδηλώσει καὶ θέληση ἀληθινή. Οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι πού δέν ξέρουν, πού ζοῦν μὲ τοὺς δικούς τους θεούς –ἄσχετα ἄν ὀνομάζονται χριστιανοί, ἔχει ὁ καθένας τον δικό του θεό- μπορεῖ νὰ ταλαιπωροῦνται, μπορεῖ νὰ μή βρίσκουν ἀνάπαυση ἢ νὰ μή βρίσκουν θεραπεία. Ἐμεῖς ὅμως οἱ χριστιανοί δέν δικαιολογούμαστε.
Ὅσοι πιστεύουμε στον Χριστό, ὅσοι εἴμαστε μέλη τῆς Ἐκκλησίας, ζωντανά μέλη τῆς Ἐκκλησίας, ὅσοι θέλουμε νὰ εἴμαστε τοῦ Χριστοῦ καὶ πιστεύουμε στην Παναγία καὶ τὴ θεωρούμε μητέρα μας ὅπως εἶναι μητέρα τοῦ Χριστοῦ, εἶναι μητέρα, να πιστέψουμε έτσι στην Παναγία και να καταφεύγουμε στην Παναγία καὶ γι' αὐτὰ τὰ θέματα ὄχι ἅπαξ, ὄχι δίς, ἀλλά πολλάκις. Πάλι καὶ πολλάκις να καταφεύγουμε καὶ νὰ τὴν παρακαλούμε. Να την παρακαλοῦμε μὲ ὅλη μας τὴν ψυχή, μὲ ὅλη μας την καρδιά, μὲ ὅλη μας τὴν πίστη, μὲ ὅλη τή δύναμη πού ἔχουμε μέσα μας.
Παρακαλώντας την Παναγία, χρειάζεται να δείξουμε τὴν εὐλάβειά μας να κάνουμε καὶ τις μετάνοιες μας, νὰ ἀσπασθοῦμε καὶ τὴν εἰκόνα της, να χρίσουμε τὸ σῶμα μας μὲ λάδι ἀπὸ τὴν κανδήλα της, ἀπό τήν κανδήλα τῶν ἁγίων, ἀπὸ τὴν κανδήλα τοῦ Κυρίου. Ὅλα ὅσα ὑπάρχουν μέσα στὴν Ἐκκλησία ἔχουν τον λόγο τους. Ὅλα αὐτά εἶναι ἀκριβῶς γιά τούς πιστούς καὶ γιὰ νὰ θεραπεύεται όλο και περισσότερο ή ψυχή μας γενικότερα ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, να καθαρίζεται ἡ ψυχή μας καὶ νὰ προχωρούμε πρός τή σωτηρία, ἀλλά ἐπίσης για να θεραπεύονται καὶ οἱ σωματικές καί ψυχοσωματικές ἀσθένειες.




ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ π. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΥ

...πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν
Τὸ αἴσθημα κατωτερότητος καὶ ἄλλες ἀρρωστημένες καταστάσεις
μέσα στο μυστήριο τῆς σωτηρίας
Πανόραμα Θεσσαλονίκης, Ε΄ έκδοση





ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ