Όταν η φωτιά πέσει σε ένα σπίτι, πιάνει πρώτα εκείνα τα μέρη του που είναι πιο εύφλεκτα. Πρώτα ανάβει ό,τι είναι από άχυρο και καλάμια, έπειτα ό,τι είναι από σανίδες, και έτσι συνεχίζει ώσπου η φλόγα να τυλίξει ολόκληρο το οικοδόμημα. Έτσι συμβαίνει και με τον άνθρωπο. Η φωτιά των παθών επιτίθεται πρώτα στην καρδιά, ως το πιο ευαίσθητο και εύφλεκτο όργανο της ανθρώπινης υπάρξεως. Όταν πάρει φωτιά η καρδιά, έχει πυρποληθεί ολόκληρος ο άνθρωπος. Όταν κυριευθεί η καρδιά, έχουν κυριευθεί τα πάντα. Όταν διαφθαρεί η καρδιά, έχουν διαφθαρεί τα πάντα. Από την καρδιά πηγάζουν η αγάπη ή το μίσος, η σοφία ή η ανοησία, η καθαρότητα ή η λάσπη, η ζωή ή ο θάνατος. Αν η πίστη ενός χριστιανού κατοικεί στην ίδια του την καρδιά, τότε η πίστη του γίνεται ακατανίκητη δύναμη μέσα του. Μια τέτοια καρδιά δίνει και στη γλώσσα τη δύναμη να μιλά με πειστικότητα. Διότι η ανθρώπινη γλώσσα είναι είτε πιστός αγγελιοφόρος του θησαυρού των χρυσών αγαθών που βρίσκονται στην καρδιά είτε ψευδής διαλαλητής ενός χρεοκοπημένου καταστήματος.
Ο Πανάσοφος Σωτήρας γνώριζε τι έλεγε όταν είπε: «Εκείνα που βγαίνουν από το στόμα προέρχονται από την καρδιά» (Ματθ. 15:18). Και ο σοφός Απόστολός Του, ο άγιος Παύλος, γνώριζε ότι ερμήνευσε σωστά τη διδασκαλία του Διδασκάλου του όταν είπε: «Με την καρδιά πιστεύει κανείς, ενώ με το στόμα ομολογεί» (Ρωμ. 10:10). Με την καρδιά πιστεύει κανείς προς δικαίωση, ενώ με το στόμα ομολογεί προς σωτηρία. Ο Θεός εκτιμά εκείνο που βρίσκεται στην καρδιά και απατά με τη γλώσσα. Οι άνθρωποι, όμως, κρίνουν από ό,τι ακούνε στη γλώσσα, επειδή δεν γνωρίζουν τι βρίσκεται πίσω από αυτήν, μέσα στην καρδιά.
Αδελφοί μου, να διαβάζετε την Αγία Γραφή πρώτα απ' όλα και περισσότερο από κάθε άλλο βιβλίο ειδάλλως η μόρφωσή σας θα εξυπηρετήσει την απώλειά σας και όχι τη σωτηρία σας, αν διαβάζετε τα πάντα, αλλά δεν διαβάζετε την Αγία Γραφή. Και αμέσως μετά την Αγία Γραφή να διαβάζετε τους Βίους των Αγίων, δηλαδή τις βιογραφίες των αγίων και των αγίων γυναικών της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Όλα τα βιβλία του κόσμου δεν μπορούν να προσφέρουν στην ανθρώπινη ψυχή εκείνη τη δύναμη, εκείνη την παρηγοριά και εκείνη τη γλυκύτητα που προσφέρουν η Αγία Γραφή και οι Βίοι των Αγίων.
Στον Βίο του αγίου μάρτυρος Χαραλάμπους διαβάζουμε πως ο ατρόμητος αυτός άγιος, σε ηλικία εκατόν δεκατριών ετών, φώναξε στον ειδωλολάτρη βασανιστή του: «Στην καρδιά μου δεν υπάρχει κακία και στη γλώσσα μου δεν υπάρχει ψεύδος».
Να λοιπόν, αδελφοί, το βασικό ανάγνωσμα της χριστιανικής πίστεως: πρώτον, να μην υπάρχει κακία στην καρδιά, και δεύτερον, να μην υπάρχει ψεύδος στη γλώσσα.
Αλλά να και η πιστή ερμηνεία της σημερινής δυστυχούς μοίρας της ανθρωπότητας: η κακία κυρίευσε την ανθρώπινη καρδιά· γι' αυτό και η ανθρώπινη γλώσσα έγινε όργανο κακίας, εργαλείο ψεύδους. Η γλώσσα δεν μπορεί να μιλήσει τη δικαιοσύνη, όταν η καρδιά είναι γεμάτη κακία. Αν η πηγή είναι γεμάτη λάσπη, τότε και ο αγωγός θα μεταφέρει λάσπη. Η γλώσσα είναι υπηρέτης της καρδιάς. Και όταν ο υπηρέτης λέει ψέματα, πολύ γρήγορα προδίδει τον εαυτό του.
Τι είναι το ψεύδος; Η προσποίηση της αλήθειας. Τι σημαίνει να λέει κανείς ψέματα; Σημαίνει να ντύνεται με το ένδυμα της αλήθειας· να κρύβεται πίσω από την αλήθεια· να εμφανίζεται με το όνομα της αλήθειας· να βάζει την επιγραφή της αλήθειας στο κατάστημα του ψεύδους. Το ψεύδος δεν τολμά να κάνει ούτε ένα βήμα με το δικό του όνομα. Διότι όπου κι αν παρουσιαζόταν λέγοντας: «Εγώ είμαι το ψεύδος», κανείς δεν θα το δεχόταν. Γι' αυτό βαδίζει στη σκιά της αλήθειας. Και έτσι ακριβώς το ίδιο το ψεύδος επιβεβαιώνει την αλήθεια ως πραγματικότητα, επειδή χωρίς την αλήθεια δεν μπορεί να κινηθεί ούτε ένα βήμα.
Η κακία στην καρδιά και το ψεύδος στη γλώσσα, αδελφοί μου, έγιναν η κατάρα της ανθρωπότητας στις ημέρες μας. Η κακία και το ψεύδος είναι οι δύο εμπρηστές που προκάλεσαν την πυρκαγιά ολόκληρου του κόσμου στους δύο προηγούμενους Παγκοσμίους Πολέμους. Η κακία και το ψεύδος, αυτές οι δύο μάγισσες του κόσμου, να γνωρίζετε ότι θα εργάζονται αδιάκοπα για να προκαλέσουν και μια τρίτη παγκόσμια πυρκαγιά, φοβερότερη από τις δύο προηγούμενες.
Πολεμήστε, αδελφοί, εναντίον της κακίας και του ψεύδους. Πολεμήστε την κακία μέσα στην καρδιά σας και το ψεύδος στη γλώσσα σας, ώστε να αποτρέψετε έναν νέο Παγκόσμιο Πόλεμο ανάμεσα στα έθνη. Αυτή είναι η διδασκαλία του Χριστού: «Ιατρέ, θεράπευσε πρώτα τον εαυτό σου». Αυτή είναι η χριστιανική μέθοδος: να αρχίζεις από τον εαυτό σου. Αν αρχίσετε από οποιαδήποτε άλλη πλευρά, δεν θα πετύχετε τίποτε. Αυτό σας δίδαξε ο Χριστός ο Θεός. Σ' Αυτόν ανήκει η δόξα και η ευχαριστία στους αιώνες. Αμήν.
