Υπαίθρια λατρευτική λειτουργία στην πλατεία Sergels της Στοκχόλμης την Κυριακή 4 Ιουλίου 1968. Η λειτουργία, στην οποία συμμετείχαν συμμετέχοντες στην τέταρτη Συνέλευση του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών της Ουψάλα και μέλη εκκλησιών της Στοκχόλμης, μεταδόθηκε έγχρωμα από το Sveriges Radio (TV). Οι συμμετέχοντες στη συνέλευση μετέβησαν με ειδικά τρένα στη Στοκχόλμη από την Ουψάλα, όπου συνεδρίαζε η Συνέλευση.
Φωτογραφία: Αρχείο ΠΣΕ
Περιβαλλοντική μέριμνα
Σε συμφωνία με τη μέριμνα του ΠΣΕ (WCC), η οποία εκδηλώθηκε ήδη
από την τέταρτη γενική συνέλευσή του στην Ουψάλα το 1968 και κορυφώθηκε στην
έκτη γενική συνέλευση στο Βανκούβερ το 1983 υπό το θέμα «Δικαιοσύνη, Ειρήνη και
η Ακεραιότητα της Δημιουργίας» (JPIC), το DGI/PGI άρχισε να δείχνει ενδιαφέρον
για περιβαλλοντικά ζητήματα από το 1970, μέσω μιας ειδικής διάσκεψης, της
προαναφερθείσας Διάσκεψης του Cipayung, καθώς και κατά την έβδομη γενική του
συνέλευση στο Pematangsiantar το 1971. Η περιβαλλοντική αυτή μέριμνα συνδεόταν
με το αναπτυξιακό πρόγραμμα της κυβέρνησης, καθώς η ανάπτυξη συχνά συνεπαγόταν
καταστροφή του περιβάλλοντος. Ήδη η τρίτη CCS το 1976 είχε επαναβεβαιώσει ότι η
επιστήμη και η τεχνολογία όφειλαν να χρησιμοποιούνται για την ευημερία, την ειρήνη,
τη δικαιοσύνη και την αδελφοσύνη όλων των εθνών, καθώς και για τη διατήρηση της
φύσης και του περιβάλλοντος.
Η μέριμνα αυτή εντάθηκε κατά τη δεκαετία του 1980, όπως εκφράστηκε στην ένατη
γενική συνέλευση του DGI το 1980 και στην τέταρτη CCS το 1984. Το όγδοο
Σεμινάριο για τις Θρησκείες το 1988 αντιμετώπισε με ιδιαίτερη σοβαρότητα το
θέμα JPIC. Το PGI διοργάνωσε μάλιστα εθνική διαβούλευση για το JPIC στη
Salatiga (Κεντρική Ιάβα) το 1989, ως προετοιμασία για την πέμπτη CCS που
πραγματοποιήθηκε το ίδιο έτος. Αφού περιέγραψε πολλές περιπτώσεις
περιβαλλοντικής καταστροφής, η πέμπτη αυτή CCS διατύπωσε, μεταξύ άλλων, την
ευθύνη των Εκκλησιών στην Ινδονησία ως εξής: Οι Εκκλησίες, μαζί με όλα τα μέλη
και τα δίκτυά τους, οφείλουν να αρχίσουν να αποδέχονται με σοβαρότητα την
ευθύνη τους ως άνθρωποι και ως συνδημιουργήματα, εφαρμόζοντας τον Λόγο του
Θεού, δηλαδή τη διαφύλαξη της ακεραιότητας της δημιουργίας, της δικαιοσύνης και
της ειρήνης, ως στάση λατρείας. Αυτό προϋποθέτει ότι οι Εκκλησίες, μαζί με όλα
τα επιμέρους στοιχεία τους, συνειδητοποιούν τον ρόλο τους να υπακούουν στη
διαθήκη του Θεού, η οποία αποτελεί ταυτόχρονα πρόσκληση προς όλους τους
ανθρώπους και τα πλάσματα, και να αποδέχονται τη συμφιλίωση που προσφέρει ο
Δοτήρας της Ζωής, ο Ιησούς Χριστός.
Σε συνέχεια αυτής της διακήρυξης, η CCS πρότεινε στο PGI και στα μέλη του ένα
συγκροτημένο πρόγραμμα για την Ακεραιότητα της Δημιουργίας, τη Δικαιοσύνη και
την Ειρήνη, το οποίο περιελάμβανε ευαισθητοποίηση της συνείδησης, εξομολόγηση
της αμαρτίας της καταστροφής του περιβάλλοντος, βιβλική μελέτη επί του θέματος,
συγκρότηση ομάδων εργασίας για την αντιμετώπιση και την περαιτέρω επεξεργασία
των σχετικών ζητημάτων, ανάπτυξη δικτύωσης με ομάδες ή ιδρύματα που έχουν την
ίδια μέριμνα, καθώς και έναρξη μελέτης και δράσης πάνω στα περιβαλλοντικά
ζητήματα. Η διακήρυξη αυτή και η πρόταση προγράμματος συζητήθηκαν και
εξειδικεύθηκαν περαιτέρω κατά τη δωδέκατη γενική συνέλευση του PGI στην
Jayapura το 1994. Μία από τις συγκεκριμένες αποφάσεις της συνέλευσης αυτής ήταν
η ίδρυση ενός ειδικού ιδρύματος με κύρια αποστολή την αντιμετώπιση κάθε μορφής
περιβαλλοντικής καταστροφής και φυσικών καταστροφών. Η απόφαση αυτή υλοποιήθηκε
το 1996 με την ίδρυση του Yayasan Tanggul Bencana (Ίδρυμα για την Αντιμετώπιση
Καταστροφών).
Η περιβαλλοντική αυτή μέριμνα ενσωματώθηκε επίσης από την Persetia, την ένωση
των θεολογικών σχολών, στις σκέψεις και στα προγράμματά της. Το 1999 το
Ινστιτούτο Μελετών της, σε συνεργασία με το Badan Penelitian dan Pengembangan,
δηλαδή τη Μονάδα Έρευνας και Ανάπτυξης του PGI, καθιέρωσε ένα ειδικό πρόγραμμα
σπουδών για τα περιβαλλοντικά ζητήματα στο αναλυτικό πρόγραμμα, με την
προσδοκία ότι κάθε απόφοιτος θεολογικής σχολής θα διαθέτει ισχυρή
περιβαλλοντική συνείδηση και ευαισθησία, η οποία με τη σειρά της θα εφαρμόζεται
και θα καλλιεργείται στη διακονία τους ανάμεσα στον λαό και στις Εκκλησίες.
Η δέκατη τρίτη συνέλευση του PGI στο Palangkaraya το 2000 προέτρεψε επίσης τις
Εκκλησίες και την κοινωνία να εμβαθύνουν την κατανόησή τους και να ενισχύσουν
τη δράση τους στα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος. Η
συνέλευση αυτή ενέκρινε ακόμη τη σύσταση από το PGI μιας ειδικής μονάδας για
την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών ζητημάτων, με την ονομασία Badan
Pemberdayaan dan Advokasi Lingkungan Hidup di Indonesia, δηλαδή Μονάδα
Ενδυνάμωσης και Υπεράσπισης του Περιβάλλοντος στην Ινδονησία, ενώ παράλληλα
υπογράμμισε το πρόγραμμα της Persetia για την ένταξη της Περιβαλλοντικής
Εκπαίδευσης στο πρόγραμμα σπουδών των θεολογικών σχολών.
Η θεμελιωδέστερη θεολογική έννοια του PGI και των μελών των Εκκλησιών σχετικά
με τη μέριμνα αυτή για το περιβάλλον διατυπώνεται σε ένα από τα Έγγραφα
Εκκλησιαστικής Ενότητας, το Pemahaman Bersama Iman Kristen, στο κεφάλαιο II με
τίτλο «Δημιουργία και Διατήρηση». Το κατά πόσον η έννοια αυτή και τα
προγράμματα που απορρέουν από αυτήν εφαρμόστηκαν και συνέβαλαν στη βελτίωση του
περιβάλλοντος στην Ινδονησία παραμένει αντικείμενο συζήτησης και παρατήρησης,
διότι μέχρι σήμερα η καταστροφή του περιβάλλοντος και η εκμετάλλευση των
φυσικών πόρων συνεχίζονται και μάλιστα κατά περιόδους επιδεινώνονται.
