Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2025

Ποιον Καίσαρα κυρίως πολεμάς;


Στο 12ο κεφάλαιο της προς Ρωμαίους επιστολής, ο Απόστολος Παύλος υπογραμμίζει τη μεγάλη σημασία του να μην προβαίνουν οι χριστιανοί σε πράξεις αντεκδίκησης εναντίον εκείνων που τους εξυβρίζουν ή τους κακομεταχειρίζονται, αλλά, αντίθετα, να επιδιώκουν την ειρήνη με όλους.
Αμέσως κατόπιν, στο 13ο κεφάλαιο, τονίζει την υποχρέωση που έχουν οι πιστοί ενώπιον του Θεού και της συνειδήσεώς τους να υποτάσσονται στις αρχές, να διατηρούν νομοταγή και κόσμια διαγωγή, αποδίδοντας τους φόρους και την τιμή που αρμόζει στους εκπροσώπους του κράτους (Ρωμ. 13,1-7).
Πότε όμως οι χριστιανοί αρνούνταν την υποταγή;
Μόνον όταν τους ζητούσαν να αρνηθούν δημόσια την πίστη τους!
Μόνον όταν τους καλούσαν να προσκυνήσουν τα είδωλα, τότε και μόνον τότε οι άγιοι μάρτυρες προέβαλλαν την ιερή τους άρνηση, και όχι για λόγους εγκόσμιους, όπως διαστρεβλωμένα προβάλλεται από ορισμένους.

Ιδού μερικά ενδεικτικά παραδείγματα:

1. Λέγουν εἰς τὸν ἅγιο:

«Ο βασιλεύς επρόσταξεν ότι όστις δεν σέβεται τους θεούς να λαμβάνη βίαιο θάνατο. Υπάκουσε λοιπόν δια να μη λάβης πληγάς και άλλα φρικτά βασανιστήρια».

Καὶ ὁ ἅγιος ἀπαντᾶ:

«Είθε να με αξίωνε ο Δεσπότης μου Χριστός και αληθής Θεός, να βασανισθώ δια την αγάπην του να λάβω επώδυνον θάνατον. Ο Κύριος μου και Θεός μου Ιησούς Χριστός τον οποίον λατρεύω με καθαράν διανοίαν με ενουθέτησε να φυλάγω την ομολογίαν του αμετάθετον· όθεν αυτόν μόνον γνωρίζω Βασιλέα και αψευδέστατον και  τας εντολάς του βασιλέως καταφρονώ και τους θεούς σου μυκτηρίζω ως αξίους γέλωτος!»

Ὁ μιαρὸς τύραννος ἐδοκίμασε μὲ κολακεῖες λέγων πρὸς αὐτόν:

«Προσκύνησον και σεβάσου τον μεγάλον Δία και την εικόνα του Καίσαρος και θα σου δώσω πολλήν τιμήν και χαρίσματα άπειρα».

Ὁ δὲ μάρτυς εἶπεν·  «Εάν αυτόν τον βασιλέα σου κατεφρόνησα και τα προστάγματά του περιεγέλεσα, πως να προσκυνήσω την άψυχον εικόνα του; Δια δε τους ψευδοθεούς σας....»

Ταύτα ο αθλοφόρος ευξἀμενος και προσκυνήσας τον Θεόν παρέδωκεν εις αυτόν τη ψυχήν, προτού να τον αποκεφαλίση ο δήμιος, δια να μη φανή ότι τον εθανάτωσε ο τύραννος, αλλά ετελειώθη με θείο νεύμα και βούλησιν.

(ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΟΣ)

 

2. «Ο ήγεμών προσέταξε νά οδηγήσουν αυτόν (τον άγιο) ευθύς εις τόν ναόν του Απόλλωνος, ίνα θυσιάση εις τά είδωλα και αν δέν ύπακούση, νά τόν θανατώσουν συντόμως.... ο δέ ΄Αγιος, πλησιάσας εις τόν βωμόν, ήρώτησε τους ίερείς πώς ώνομάζετο ο θεός των. Έκείνοι δέ είπον «Απόλλων». Και ο ΄Αγιος συνεπλήρωσεν «Ή επωνυμία του θεού σας σημαίνει την απώλεια εκείνων, οϊτινες πιστεύουσιν εις αυτόν. Διότι όσοι τόν προσκυνούσιν, άπόλλυνται αιωνίως».... Ο άγιος προσηυχήθη, κατήλθεν εξ ουρανού πυρ, όπερ κατέκαυσε τόν ναόν και συντρίψαν τό είδωλον του ψευδωνύμου θεού ως άμμον διεσκόρπισε. Βλέπων ο ήγεμών τό γενόμενον, εξήλθε του ναού, ενώ άπασα ή πόλις κατεταράχθη έκ του φόβου.... Ο Άγιος είπε: «Έγώ δεν προσκυνώ βδελύγματα άψυχων, άλλά τόν Θεόν μου τόν έπουράνιον....».

(ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΙΣΚΟΥ)


3. O εξουσιαστής ηρώτησε πάλιν «πως ήλθες εις την χώραν ταύτην;» ο δέ ΄Αγιος είπε «Περιπατώ από τόπου εις τόπον διά νά κηρύξω τήν Πίστιν του Ίησού Χριστού και νά εξαλείψω τήν πλάνην τών ειδώλων, διότι τίποτε άλλο δεν είναι τόσον εύάρεστον είς τον Θεόν, όσον τό έργον τούτο»..... «Οι θεοί σου, είναι άψυχα, κωφά και αναίσθητα είδωλα, τά όποία εν τω όνόματι του Ιησού Χριστού πίπτουν κάτω καί συντρίβονται»....«Να πιστεύσης εις Αυτόν και νά εγκαταλείψης τους ματαίους θεούς σου, ίνα κερδίσης τήν αιώνιον ζωήν. ΄Ακουσον με, ώ έξουσιαστά, άν θέλης τό καλόν σου πίστευσον εις τόν Χριστόν τόν άληθινόν Θεόν και τότε θέλεις γνωρίσει τήν εύσπλαγχνίαν Του, τήν φιλανθρωπίαν Του και τήν δύνάμίν Του, τήν θεραπεύουσαν όχι μόνον τάς σωματικός άσθενείας, άλλα καΐ τάς ψυχικάς τοιαύτας τών αμαρτωλών....»
Ό εξουσιαστής, άκούσας ταύτα, εθυμώθη και έπρόσταξε νά τρυπήσουν τους αστραγάλους του 'Αγίου και νά κρεμάσουν αυτόν διά σχοινίων με τήν κεφαλήν προς τά κάτω.....»

(ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΘΑΛΕΛΑΙΟΥ)

 

4. Οι Αγαρηνοί τότε του έταξαν πολλά και πλούσια δώρα, διά να τον απατήσουν, έπειτα δέ τον απείλησαν με φοβεράς απειλάς, διά να τον τρομάξουν· αλλ΄ ο Μάρτυς έμεινεν εις όλας ως αδάμας στερρότατος και η γνώμη του καθόλου δεν μετεβάλλετο..... Ευθύς δέ εκρέμασαν το σχοινίον, διά να ιδή και να τρομάξη ο Άγιος και έπειτα πέρασαν την θηλειάν εις τον λαιμόν του, μετ΄ ολίγην δέ ώραν του λέγει ο επί κεφαλής της συνοδίας κάμε μετάνοιαν, διότι θα σε κρεμάσω. Όμως ο Μάρτυς απάντησε· τον Χριστόν μου προσκυνώ και πιστεύω.

(ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΛΟΥΚΑ)

 

5. Λέγει πρός αυτόν ο κριτής· ήλθες εις μεταμέλειαν, ή μένεις ακόμη εις το πείσμα σου; Αλλ΄ ο Μάρτυς απεκρίθη με φωνήν λαμπράν· μία είναι, ώ ηγεμών η αληθινή πίστις, η των Χριστιανών και εις Θεός τρισυπόστατος, ο υπό πάσης της κτίσεως λατρευόμενος και υμνούμενος· Πατήρ Υιός και Άγιον Πνεύμα, η μία και αδιαίρετος φύσις της θεότητος, εις της οποίας το όνομα εβαπτίσθην και έγινα υιός Θεού κατά χάριν· πως λοιπόν να πιστεύσω εις αυτόν τον ψευδοπροφήτην σας τον Μωάμεθ, τον αντίχριστον;....
Τούτους λοιπόν τους λόγους ως ήκουσε ο της ασεβείας προστάτης, ηλλοιώθη όλος από θυμόν, μη δυνάμενος τόσην παρρησίαν και τόλμην του Μάρτυρος και απελπισθείς τελείως, ώρισεν ίνα λάβη τον δια ξίφους θάνατον....Τέλος δέ έσφαξεν ο αλιτήριος τον Μάρτυρα από τον λαιμόν ως πρόβατον, διά να πληρωθή η προφητεία του Μάρτυρος, ότι ως πρόβατον μέλλουν να με σφάξωσι, Και ούτως ο γενναίος, αήττητος  και πανεύφημος Ευθύμιος έτυχε του ποθουμένου μαρτυρίου και μακαρίου τέλους κατά την κβ΄ (22) του μηνός Μαρτίου, Κυριακήν των Βαΐων, ώραν έκτη της ημέρας». 

(ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ)

Είδωλα είναι και τα πάθη μας διότι:

Όταν κυριαρχεί το πνεύμα της πορνείας, προσκυνάς την Αφροδίτη·
Όταν κυριαρχεί η οργή, το μίσος και η εκδίκηση, προσκυνάς τον Άρη·
Όταν σε τυραννά η ζήλεια, προσκυνάς την Ήρα·
Όταν κλέβεις και απατάς, προσκυνάς τον Ερμή.

Όταν ήδη έχει προσκυνήσει κανείς τα είδωλα των παθών του και έχει υποταχθεί στον «Καίσαρα» τούτου του μάταιου κόσμου (Ιω. 14,30), δηλαδή στον ανθρωποκτόνο διάβολο, πώς μπορεί να πιστεύει ότι ακολουθεί τους αγίους μάρτυρες; Ιδού ο λόγος που οι Πατέρες της Εκκλησίας τονίζουν κυρίως τον αγώνα εναντίον των παθών. Άνευ αυτού του αγώνος, τότε ο Θεός επιτρέπει, προς σωφρονισμό μας και την επιδρομή αλλοφύλων και τους ανάξιους άρχοντες και τον αφανισμό μίας πατρίδος.

 



ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

 


«τιμῆς ἠγοράσθητε· μὴ γίνεσθε δοῦλοι ἀνθρώπων» (Α' Κορ. 7:23)

 

Ὁ κάθε ἕνας ἂς μείνῃ εἰς τὴν κατάστασιν ποὺ ἦτο, ὅταν ἐκλήθη εἰς τὴν πίστιν. Ἤσουν δοῦλος, ὅταν ἐκλήθης εἰς τὴν πίστιν, μὴ σὲ μέλῃ γιὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν τῆς δουλείας». Αὐτά, λέγει, δὲν ὠφελοῦν καθόλου εἰς τὴν πίστιν μὴ λοιπὸν φιλονεικῆς καὶ μὴ ἀναστατώνεσαι, διότι ἡ πίστις τὰ ἐξέβαλεν ὅλα αὐτά.
«Κάθε ἕνας ἂς μένῃ εἰς τὴν κατάστασιν ποὺ ἦτο, ὅταν ἐκλήθη εἰς τὴν πίστιν». Εκλήθης εἰς τὴν πίστιν ἔχων ἄπιστον γυναῖκα; ἔχε την μὴ ἐκδιώκης τὴν γυναῖκα σου λόγῳ τῆς πίστεώς σου. Ἐκλήθης εἰς τὴν πίστιν, ἐνῷ ἤσουν δοῦλος; μὴ σὲ νοιάζῃ ̇ μένε δοῦλος. Εκλήθης εἰς τὴν πίστιν ἀπερίτμητος; μένε ἀπερίτμητος. Επίστευσες, ἀφοῦ εἶχες ὑποστῆ περιτομήν; μένε μὲ τὴν περιτομήν αὐτὸ δηλαδή σημαίνει τὸ «Οπως καθώρισεν ὁ Θεὸς τὴν ζωὴν τοῦ καθενός». Αὐτὰ δηλαδὴ δὲν εἶναι κωλύματα διὰ τὴν εὐσέβειαν. Σύ ἐκλήθης εἰς τὴν πίστιν, ἐνῷ ἤσουν δοῦλος, ἄλλος ἔχων γυναῖκα ἄπιστον, ἄλλος ἀφοῦ εἶχεν ἤδη ὑποστῆ περιτομήν. Πώ, πώ ποῦ ἔθεσε τὴν δουλείαν! Όπως ἀκριβῶς δὲν ὠφελεῖ καθόλου ἡ περιτομὴ οὔτε βλάπτει ἡ ἔλλειψις περιτομῆς, ἔτσι οὔτε βλάπτει ἡ δουλεία οὔτε ὠφελεῖ ἡ ἐλευθερία.
Καὶ διὰ νὰ καταδείξῃ τοῦτο μὲ μεγαλυτέραν σαφήνειαν, λέγει «Ἀλλὰ καὶ ἂν ἠμπορῆς νὰ γίνης ἐλεύθερος, χρησιμοποίησε περισσότερον τὴν δουλείαν», δηλαδὴ νὰ εἶσαι περισσότερον δοῦλος. Καὶ διατί τέλος πάντων αὐτὸν ποὺ δύναται νὰ ἐλευθερωθῇ τὸν συμβουλεύει νὰ μείνῃ δοῦλος; Διότι θέλει νὰ δείξῃ ὅτι καθόλου δὲν βλάπτει ἡ δουλεία, ἀλλ ̓ ὠφελεῖ μάλιστα. Καὶ γνωρίζω μὲν ὅτι μερικοὶ ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ «χρησιμοποίησε περισσότερον» τὸ εἶπε περὶ ἐλευθερίας, ὑποστηρίζοντες ὅτι σημαίνει, ἐὰν ἡμπορῆς νὰ ἐλευθερωθῇς, ἐλευθερώσου. Ἐὰν ὑπαινίσσετο τοῦτο, ὁ λόγος αὐτὸς θὰ ἦτο πολὺ ἀντίθετος εἰς τὸν τρόπον σκέψεως τοῦ Παύλου διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν παρηγορεῖ τὸν δοῦλον καὶ τοῦ ἀποδεικνύει ὅτι δὲν εἶναι καθόλου ἀδικημένος, δὲν θὰ τὸν προέτρεπε νὰ γίνῃ ἐλεύθερος διότι ἴσως κάποιος θὰ τοῦ ἔλεγε· Τί λοιπόν, ἂν δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐλευθερωθῶ; ἔχω ἀδικηθῆ καὶ εὑρίσκομαι εἰς μειονεκτικὴν θέσιν; Δὲν λέγει λοιπὸν τοῦτο, ἀλλ ̓ ἐκεῖνο ποὺ εἶπα προηγουμένως, θέλων νὰ δείξῃ ὅτι δὲν κερδίζει τίποτε περισσότερον αὐτὸς ποὺ γίνεται ἐλεύθερος, καὶ ἑπομένως, λέγει, καὶ ἂν ἀκόμη ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἐσένα νὰ ἐλευθερωθῇς, μᾶλλον μένε ὡς δοῦλος.
Κατόπιν προσθέτει καὶ τὴν αἰτιολογίαν «Διότι ἐκεῖνος ποὺ ἐκλήθη ἀπὸ τὸν Κύριον, ὅταν ἦτο δοῦλος, εἶναι τώρα ἀπελεύθερος τοῦ Κυρίου· ὁμοίως, καὶ ἐκεῖνος ποὺ ἐκλήθη, ὅταν ἦτο ἐλεύθερος, εἶναι δοῦλος τοῦ Χριστοῦ». Δηλαδὴ μεταξὺ τῶν Χριστιανῶν, λέγει, καὶ οἱ δύο εἶναι ἴσοι, διότι ὁμοίως καὶ σὺ εἶσαι δοῦλος τοῦ Χριστοῦ, παρομοίως καὶ ὁ κύριός σου. Πῶς λοιπὸν ὁ δοῦλος ἔγινεν ἀπελεύθερος;". Διότι, ἐνῷ παραμένεις δοῦλος, σὲ ἠλευθέρωσεν ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν ἁμαρτίαν ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἐξωτερικὴν δουλείαν. Δὲν ἀφήνει δηλαδὴ δοῦλον τὸν δοῦλον, οὔτε κανένα ἄνθρωπον νὰ μένῃ εἰς δουλείαν τοῦτο εἶναι τὸ ἀξιοθαύμαστον. Καὶ πῶς ὁ δοῦλος εἶναι ἐλεύθερος, ἐνῷ παραμένει δοῦλος; Οταν εἶναι ἀπηλλαγμένος ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τὰ νοσήματα τῆς ψυχῆς, ὅταν περιφρονῇ τὰ χρήματα καὶ τὴν ὀργὴν καὶ τὰ ἄλλα παρόμοια πάθη.
«Εχετε ἀγορασθῆ μὲ τίμημα, μὴ γίνεσθε δοῦλοι ἀνθρώπων». Ὁ λόγος αὐτὸς δὲν ἔχει λεχθῆ πρὸς τοὺς δούλους μόνον ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ἐλευθέρους· διότι εἶναι δυνατὸν καὶ ἕνας δοῦλος νὰ μὴ εἶναι δοῦλος ἀλλὰ καὶ ἕνας ἐλεύθερος νὰ εἶναι δοῦλος. Και πῶς ὁ δοῦλος δὲν εἶναι δοῦλος; Ὅταν ὅλα τὰ κάμνῃ διὰ τὸν Θεόν, ὅταν δὲν ὑποκρίνεται καὶ οὔτε πράττη κάτι, διὰ νὰ τὸν ἴδουν οἱ ἄνθρωποι, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι δουλεία· δηλαδή, ἐνῷ εἶναι δοῦλος ἀνθρώπων, εἶναι ἐλεύθερος. Ἢ πῶς πάλιν κάποιος, ἐνῷ εἶναι ἐλεύθερος, γίνεται δοῦλος; Οταν κάμνῃ εἰς τοὺς ἀνθρώπους κάτι πονηρὸν ἢ ἀπὸ τὴν γαστριμαργίαν του ἢ ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν του νὰ αποκτήσῃ χρήματα ἢ δύναμιν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος εἶναι ὁ ἀθλιώτερος δοῦλος, ἔστω καὶ ἂν εἶναι ἐλεύθερος.
Πρόσεξε τὰ ἑξῆς δύο παραδείγματα: Ὁ Ἰωσὴφ ἦτο δοῦλος ἀλλὰ δὲν ἦτο δοῦλος ἀνθρώπων, διὰ τοῦτο καὶ μέσα εἰς τὴν δουλείαν του ἦτο ὁ πλέον ἐλεύθερος ἐξ ὅλων τῶν ἐλευθέρων. Δὲν ὑπεχώρησε λοιπὸν εἰς τὴν κυρίαν του εἰς ὅ,τι ἐκείνη ὡς δούλη ἠθέλησεν. Αφ' ἑτέρου ἐκείνη ἦτο ἐλευθέρα, καὶ ὅμως ἦτο ἡ ἀθλιεστέρα ὅλων τῶν δούλων, μὲ τὸ νὰ κολακεύῃ καὶ νὰ παρακαλῇ τὸν ὑπηρέτην της ἀλλὰ δὲν ἔπεισε τὸν ἐλεύθερον ἐκεῖνον νὰ κάμῃ ὅ,τι δὲν ἤθελε νὰ κάμη. Επομένως ἐκείνη ἡ κατάστασις δὲν ἦτο δουλεία, ἀλλ ̓ ἐλευθερία τοῦ ὑψίστου βαθμοῦ. Διότι κατὰ τί ἠμποδίσθη ἐκεῖνος ἀπὸ τὴν δουλείαν εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς ἀρετῆς; Ας τὸ ἀκούσουν δοῦλοι καὶ ἐλεύθεροι. Ποῖος ἦτο ὁ δοῦλος; Αὐτὸς ποὺ τὸν ἤθελεν ἐπίμονα ἢ αὐτὴ ποὺ τὸν ἤθελεν; αὐτὴ ποὺ παρακαλοῦσε ἢ αὐτὸς ποὺ κατεφρόνει αὐτὴν ποὺ τὸν ἱκέτευε; Διότι πράγματι ὁ Θεός καθώρισε κανόνας συμπεριφορᾶς τῶν δούλων καὶ ἔχει νομοθετήσει μέχρι τοῦ πρέπει νὰ τοὺς τηροῦν καὶ δὲν πρέπει νὰ τοὺς ὑπερβαίνουν. Οταν δηλαδὴ ὁ κύριος δὲν διατάσσῃ τίποτε ἀπὸ ὅσα δὲν θέλει ὁ Θεός, πρέπει ὁ δοῦλος νὰ ἀκολουθῇ καὶ νὰ ὑπακούῃ. Αν όμως προχωρήσης περισσότερον, καὶ ἂν ἀκόμη εἶσαι ἐλεύθερος, ἔγινες δοῦλος. Αὐτὸ ἀκριβῶς ὑπαινίσσεται λέγων «Μὴ γίνεσθε δοῦλοι ἀνθρώπων». Αν ὅμως δὲν εἶναι τοῦτο, ἀλλὰ προέτρεψε τοὺς δούλους νὰ ἐγκαταλείπουν τοὺς κυρίους των καὶ νὰ ἀγωνίζωνται νὰ γίνωνται ἐλεύθεροι, πῶς συνεβούλευε λέγων «Καθένας ἂς μένῃ εἰς τὴν κατάστασιν ποὺ ἦτο, ὅταν ἐκλήθη εἰς τὴν πίστιν» «Ὄσοι εἶναι ὑπὸ τὸν ζυγὸν τῆς δουλείας, ἂς θεωροῦν τοὺς κυρίους των ἀξίους πάσης τιμῆς· καὶ ὅσοι ἔχουν κυρίους πιστοὺς ἂς μὴ τοὺς περιφρονοῦν μὲ τὴν πρόφασιν ὅτι εἶναι ἀδελφοὶ αὐτοὶ ποὺ ὠφελοῦνται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν των. Καὶ εἰς τὰς ἐπιστολάς του πρὸς τοὺς Ἐφεσίους καὶ τοὺς Κολοσσαεῖς τὰ ἴδια παραγγέλλει και νομοθετεί.
Εἶναι λοιπόν φανερὸν ὅτι δὲν καταδικάζει τὴν ἰδίαν τὴν δουλείαν ἀλλὰ τὴν κακήν δουλείαν, εἰς τὴν ὁποίαν περιπίπτουν καὶ οἱ ἐλεύθεροι: καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἡ βαρύτερη ἀκόμη καὶ διὰ τοὺς ἐλευθέρους. Τί ὠφελήθησαν, ἀλήθεια, οἱ ἀδελφοὶ τοῦ Ἰωσὴφ ποὺ ἦσαν ἐλεύθεροι; Δὲν ἦσαν οἱ ἀθλιώτεροι δοῦλοι, ἐφ ̓ ὅσον ἐψεύδοντο καὶ πρὸς τὸν πατέρα των καὶ πρὸς τοὺς ἐμπόρους καὶ πρὸς τὸν ἀδελφόν των; Ὁ ἐλεύθερος ἄνθρωπος δὲν εἶναι τέτοιος ἀλλὰ λέγει τὴν ἀλήθειαν παντοῦ καὶ εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις· καὶ τίποτε δὲν ἠμπόρεσε νὰ τὸν ὑποδουλώσῃ, οὔτε δεσμὰ οὔτε δουλεία οὔτε ὁ ἔρωτας τῆς κυρίας του οὔτε ὅτι ἔζη εἰς ξένον τόπον, ἀλλὰ παντοῦ παρέμενεν ἐλεύθερος. Τοῦτο λοιπὸν εἶναι πραγματικὴ ἐλευθερία, ὅταν κανεὶς καὶ ὡς δοῦλος διαλάμπη.
Τέτοιος εἶναι ὁ Χριστιανισμός· εἰς τοὺς δούλους, ἐνῷ παραμένουν δοῦλοι, χαρίζει ἐλευθερίαν. Καὶ ὅμως ἀκριβῶς τὸ ἐκ φύσεως άτρωτον σῶμα τότε ἀποδεικνύεται ἄτρωτον, ὅταν δεχθῇ βέλος καὶ δὲν πάθῃ κανὲνα κακόν, ἔτσι καὶ ὁ πράγματι ἐλεύθερος τότε φαίνεται, ὅταν δὲν γίνῃ δοῦλος ἀκόμη καὶ ὅταν ἔχῃ κυρίους. Διὰ τοῦτο συμβουλεύει τὸν δοῦλον νὰ παραμένῃ δοῦλος. Ἐὰν ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνας δοῦλος νὰ εἶναι Χριστιανὸς ὅπως πρέπει νὰ εἶναι, οἱ Ἐθνικοὶ θὰ κατηγοροῦν τὴν πίστιν διὰ πολλὴν ἀδυναμίαν ἂν όμως μάθουν ὅτι ἡ δουλεία δὲν βλάπτει καθόλου τὴν εὐσέβειαν, θὰ θαυμάσουν το κήρυγμα. Διότι ἐὰν δὲν μᾶς βλάπτῃ ὁ θάνατος οὔτε τὸ μαστίγωμα οὔτε τὰ δεσμά, πολύ περισσότερον δὲν μᾶς βλάπτει ἡ δουλεία. Πῦρ καὶ σίδηρος καὶ μυρίαι τυραννίδες καὶ νόσοι και πενίαι και θηρία και μύρια φοβερώτερα τούτων δὲν ἔβλαψαν τοὺς πιστούς, ἀλλὰ καὶ δυνατωτέρους τοὺς ἔκαναν καὶ πῶς θὰ ἠμπορέσῃ νὰ τοὺς βλάψῃ ἡ δουλεία;
Αὐτὴ ἡ δουλεία, ἀγαπητέ, δὲν βλάπτει, ἀλλ ̓ ἡ φυσική δουλεία, ἡ δουλεία τῆς ἁμαρτίας. Καὶ ἂν δὲν εἶσαι δοῦλος αὐτῆς τῆς δουλείας, νὰ ἔχῃς θάρρος καὶ νὰ εὐφραίνεσαι κανεὶς δὲν θὰ ἤμπορέσῃ εἰς τίποτε νὰ σὲ ἀδικήσῃ, ἐφ ̓ ὅσον ἔχεις ἀδούλωτον τὸ ἦθος σου ἂν ὅμως εἶσαι δοῦλος αὐτῆς τῆς δουλείας, καὶ ἂν ἀκόμη εἶσαι μυριάκις ἐλεύθερος, κανένα ὄφελος δὲν ἔχεις ἀπὸ τὴν ἐλευθερίαν σου. Διότι, εἰπέ μου, τί τὸ ὄφελος, ὅταν, δὲν εἶσαι μὲν δοῦλος ἀνθρώπου, ὑποδουλώνῃς ὅμως τὸν ἑαυτόν σου εἰς τὰ πάθη; Οἱ μὲν ἄνθρωποι γνωρίζουν πολλάκις καὶ νὰ λυποῦνται, ἐκεῖνοι ὅμως οἱ ἐξουσιασταί οὐδέποτε χορταίνουν μὲ τὴν ἀπώλειάν σου.
Τί ἔπαθε λοιπὸν ἀπὸ τὴν κυρίαν του ὁ Ἰωσὴφ ἀνάλογον μὲ ἐκεῖνο ποὺ ἔπαθεν ἐκείνη ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν της; Αὐτὸς μὲν δὲν ἔκαμεν ὅσα ἐκείνη ἠθέλησε νὰ τοῦ ἐπιβάλῃ ἐκείνη ὄμως ἔκαμεν ὅλα ὅσα τὴν διέταξεν ἡ κυρία της, ἐννοῶ τὴν ἀσέλγειαν καὶ δὲν ἐσταμάτησε παρὰ μόνον ἀφοῦ τὴν ἐξηυτέλισε.  Πρόσεξε πόσον αἰσχρά, πόσον σκληρὰ καὶ ὠμὰ καὶ μανιακά εἶναι τὰ προστάγματά της. Τί διατάσσει ὁ κύριος ἑνὸς δούλου ἀνάλογον μὲ ὅσα διέταξε τότε ἡ ἀσέλγεια εκείνην τὴν βασίλισσαν; καὶ ὅμως δὲν ἐτόλμησε νὰ παρακούση. Ὁ δὲ Ἰωσὴφ δὲν ὑπέστη τίποτε τέτοιο, ἀλλὰ ὅλα τὰ ἀντίθετα, τὰ ὁποῖα τοῦ ἔφεραν δόξαν καὶ τιμήν. Θέλεις νὰ ἰδῆς καὶ ἄλλον ἄνδρα, ὁ ὁποῖος ἔλαβε πολλάς διαταγάς ἀπὸ κακὴν κυρίαν καὶ ὅμως καθόλου δὲν ἐτόλμησε νὰ παρακούση: Σκέψου τον Κάϊν, πόσας ἐντολὰς ἔλαβεν ἀπὸ τὸν φθόνον. Ἐκεῖνος τὸν διέταξε νὰ σφάξῃ τὸν ἀδελφόν του, νὰ ψευσθῇ εἰς τὸν Θεόν, νὰ λυπήσῃ τὸν πατέρα του, νὰ δείξῃ ἀναισχυντίαν, καὶ τὰ ἔκαμεν ὅλα καὶ εἰς τίποτε δεν παρήκουσε. 
Καταδικάζων λοιπὸν αὐτὴν τὴν δουλείαν ὁ Παῦλος ἔλεγε «Μὴ γίνεσθε δοῦλοι ἀνθρώπων», δηλαδὴ μὴ ὑπακούετε εἰς ἀνθρώπους ποὺ σᾶς διατάσσουν άτοπα πράγματα, ἀλλὰ οὔτε καὶ εἰς τοὺς ἑαυτούς σας.




(Ι. Χρυσοστόμου, Ομιλία ΙΘ΄, Εις την Α΄ Κορινθίους)

 

 

 

 

 

 


Ποια είναι τα συμπεράσματα; (2ο μέρος)

 

Όταν ασχολούμαστε με αποκαλυπτικά θέματα, χρειάζεται ασκητισμός. Ασκητισμός του νου, ασκητισμός των συναισθημάτων. Πρέπει να είμαστε σε θέση να ελέγχουμε τις επιθυμίες μας. Πρέπει να είμαστε σε θέση να δοκιμάζουμε τις αντιπάθειες και τις συμπάθειές μας με τη νηφάλια φωνή της εκκλησιαστικής παράδοσης και να ευθυγραμμίζουμε τις εικασίες μας με την εκκλησιαστική παράδοση.
Ο Γέροντας Ιωάννης είπε με πικρία, αλλά με ειλικρίνεια: «Δεν γνωρίζουμε την Ορθοδοξία μας»[1].
Από αυτές τις ενοριακές δεισιδαιμονίες μας, που αφορούν την ίδια την Ορθοδοξία, αναπτύσσονται και οι δεισιδαιμονίες που τώρα μαίνεται γύρω από τους αριθμούς.
Ο φόβος για τον αριθμό δεν είναι τυχαία μόδα. Παρά την μοντερνιστική, υπολογιστική ορολογία του, πηγάζει από τα παγανιστικά, αφώτιστα βάθη της λαϊκής ψυχολογίας. Επομένως, οι διευκρινίσεις των Συνόδων, των επισκόπων και των θεολόγων θα κυλήσουν «σαν νερό από την πλάτη μιας πάπιας». Γι' αυτό είναι τόσο σημαντικό τουλάχιστον οι «εκκλησιαστικοί διανοούμενοι» (ιερείς και θεολόγοι) να είναι σε θέση να κάνουν περισσότερα από το να αντιδρούν συναισθηματικά στις φήμες που κυκλοφορούν.
Οι παραπάνω σκέψεις εξηγούν γιατί η απάντηση στο ερώτημα «Μπορώ να δεχτώ αριθμούς;» δεν μπορεί να είναι απλή. Καταλήγω σε επτά συμπεράσματα από όσα έχουν ειπωθεί.
Πρώτον: η διαμαρτυρία της εκκλησίας κατά της επιτήρησης των ανθρώπων είναι εύλογη.
Δεύτερον: δεν πρέπει να σέρνουμε τους πάντες σε διαμαρτυρία και να καταδικάζουμε όσους δεν «βγήκαν στην πλατεία» για διαμαρτυρία. Είναι αφύσικο όταν, στο μυαλό ορισμένων, οι ενορίτες αρχίζουν να χωρίζονται σε δύο ομάδες - αριθμημένους και μη αριθμημένους, Χριστιανούς «πρώτης κατηγορίας» και «δεύτερης κατηγορίας». Ένας ιερέας μου είπε ότι ορισμένοι μοναχοί σε ένα μοναστήρι αναφέρονται σε ιερείς που έχουν αποδεχτεί αριθμούς φορολογικού μητρώου για τις ενορίες τους ως «εκπεσόντες αδελφούς μας». Το ζήτημα της στάσης κάποιου απέναντι στους αριθμούς δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να προσδιοριστεί η πνευματική στάση ενός ατόμου, η ζωή του, η πίστη του ή για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με την εκκλησιαστική του ένταξη.
Τρίτον, οι αντιδρώντες πρέπει να επιλέγουν πολύ προσεκτικά τα επιχειρήματά τους. Πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον κάποιο είδος ορίου μεταξύ του κόσμου του εκκλησιαστικού κηρύγματος και του κόσμου της επιστημονικής φαντασίας!
Για να ακουστεί και να γίνει αποδεκτή μια αντίρρηση από εκείνους στους οποίους απευθύνεται (δηλαδή, τους κοσμικούς ηγεμόνες), δεν πρέπει να συνοδεύεται από ψευδή επιχειρήματα ή επιχειρήματα που είναι κατανοητά μόνο σε εμάς, αλλά ακατανόητα σε εκείνους στους οποίους απευθύνεται η αντίρρησή μας. Ένα κακό, βιαστικό επιχείρημα μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την πιο ορθή θέση.
Επιπλέον, η σχολαστικότητα στην αξιολόγηση της εγκυρότητας των επιχειρημάτων κατά του αριθμού είναι απαραίτητη, επειδή η επιτυχία μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν υπάρχει ενότητα εντός της ίδιας της Εκκλησίας σε αυτό το ζήτημα.
Το τέταρτο συμπέρασμα: δεν έχει νόημα να επιδίδεσαι σε υστερία και θεολογικό χουλιγκανισμό, αποκαλώντας τον αριθμό «σφραγίδα του Αντίχριστου». «Κανένας πειρασμός δεν σε έχει καταλάβει, παρά μόνο ο κοινός στους ανθρώπους» (Α' Κορινθίους 10:13). Όσοι έχουν αποδώσει μυστικιστική σημασία σε καθαρά ανθρώπινες δολοπλοκίες, σχέδια και λάθη «Φοβήθηκαν τον φόβο εκεί που δεν υπήρχε φόβος» (Ψαλμός 14:5).
Πέμπτον: αν κάποιος πίστεψε στα φυλλάδια (και μάλιστα πίστεψε ότι ο αριθμός ήταν η «σφραγίδα του Αντίχριστου») και παρόλα αυτά αποδέχτηκε τον αριθμό, αξίζει την αυστηρότερη εκκλησιαστική επίπληξη. Έχει διαπράξει μια σοβαρή αμαρτία. Έχει ενεργήσει ενάντια στη συνείδησή του και, ουσιαστικά, έχει απαρνηθεί εσωτερικά τον Χριστό (παρόλο που, στην πραγματικότητα, κανείς δεν απαίτησε από αυτό το άτομο να απαρνηθεί τον Χριστό).
Έκτον: Αν ένας εκκλησιαζόμενος δεν απέδίδε καμία θρησκευτική σημασία στον αριθμό, δεν πίστευε ότι «ο αριθμός μας συνδέει με τον διάβολο» και επομένως τον αποδεχόταν, τότε δεν άξιζε και καμία επίπληξη από την Εκκλησία. Δεν πρέπει να πέσουμε στην αμαρτία να καταδικάσουμε όσους έχουν αποδεχτεί τους αριθμούς. Δεν μπορούν να αφοριστούν από την Εκκλησία, ούτε μπορούν να απειληθούν με τέτοιο αφορισμό. Ένα άτομο που έχει αποδεχτεί αριθμό, που αγοράζει προϊόντα με γραμμωτούς κώδικες, δεν έχει «μολυνθεί».
Έβδομο: πρέπει κανείς να εξηγεί ήρεμα στους ανθρώπους πώς να αντιμετωπίζουν τα ειδωλολατρικά σύμβολα. Δεν πρέπει κανείς να αποδίδει τη σημασία που βλέπουν οι ειδωλολάτρες σε αυτά, αλλά δεν πρέπει ούτε να τα φοβάται «δεν μπορούν ούτε να βλάψουν ούτε να ωφελήσουν»[2]
Δυστυχώς, αυτές οι διευκρινίσεις δεν λέγονται για πολύ καιρό. Αντίθετα, διεξάγεται και συνεχίζεται μια εκστρατεία εκφοβισμού. Και το πιο τραγικό είναι ότι οι διοργανωτές αυτής της εκστρατείας λένε στη συνέχεια υποκριτικά: «Η αποδοχή ενός προσωπικού αριθμού προκαλεί αίσθημα φόβου στην ψυχή ενός πιστού» (ένα φυλλάδιο χωρίς λεζάντα: «Έχει το κράτος το δικαίωμα να αναγκάζει τους πολίτες να αποδέχονται αριθμούς ταυτότητας;»)... Συγχωρέστε με, αλλά η μη αποδοχή ενός αριθμού προκαλεί φόβο. Εσείς οι ίδιοι σπείρατε αυτόν τον φόβο στις ψυχές των ανθρώπων. Και τώρα, με τον φόβο που σπείρατε σε μερικούς ανθρώπους, τρομάζετε άλλους. Έχετε αναλάβει το βάρος των προφητειών και των φοβισμένων ανθρώπων.
Ιδού ένα πολύ αποκαλυπτικό κείμενο: «Ειρήνη σε σένα, αγαπητέ Πατέρα! Συγχώρεσέ με, τον αμαρτωλό, που σε ενοχλώ, αλλά δεν ξέρω πώς να συνεχίσω να ζώ. Αποκομμένος από τον κόσμο (τον κοιτάζω από αναπηρικό καροτσάκι - υποφέρω από βαθιά παράλυση), μένω μόνος με την τραγωδία της ψυχής μου: το γεγονός είναι ότι μου είπαν ότι δεν θα λάβω σύνταξη αν δεν αποδεχτώ τον Αριθμό μου! Ο ιερέας της ενορίας μας με καθησυχάζει, λέγοντας ότι είναι απλώς ένας αριθμός. Οι αγιορείτες προειδοποιούν: «Αποδεχόμενος αυτόν τον αριθμό, υπογράφεις την υποταγή σου στον Σατανά». Εγώ ο ίδιος, έχοντας εξοικειωθεί με τις πληροφορίες σχετικά με τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ), ένιωσα με κάθε κύτταρο της ψυχής μου τις σατανικές του ρίζες με τις τρομακτικές τεχνικές τους δυνατότητες, που υποδουλώνουν την ψυχή. Αλλά δεν είμαι μόνος, και με την χριστιανική μου άρνηση, καταδικάζω την οικογένειά μου στην πείνα. Η σύνταξη αναπηρίας μου είναι το μόνο μέσο στήριξης για τον 14χρονο γιο μου, ο οποίος πάσχει από εγκεφαλική κάκωση και έχει κακή υγεία, και ο πατέρας του παιδιού, είναι άνεργος εδώ και πολύ καιρό και αδυνατεί να στηρίξει την οικογένειά του (είναι ακόμα τόσο μακριά από τον Θεό, σκλάβος της αμαρτίας της μέθης, κ.λπ.). Μένω μόνος με την τραγωδία μου, με συντετριμμένη ψυχή, έχοντας χάσει την πίστη μου στον πνευματικό πατέρα που παρηγορεί το ποίμνιο. Είναι όντως δυνατό το Μυστήριο της Εξομολόγησης σε μια Εκκλησία που έχει αποδεχτεί τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ), είναι αλήθεια ότι οι πληροφορίες για τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) αποστέλλονται στον κεντρικό υπολογιστή "Το Θηρίο"; Για χάρη του ψωμιού, μου ζητούν να λατρέψω τον εχθρό, να προδώσω την πίστη, τον Χριστό! Δεν μπορώ να αποδεχτώ τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ), αλλά δεν μπορώ να ζήσω ούτε χωρίς σύνταξη. Τι να κάνω; Παρακαλώ διαφωτίστε με! Το ιερατείο και η Εκκλησία σιωπούν, γιατί;! Ή μήπως μας έχουν ήδη προδώσει;[3]
Νομίζω ότι θα ήταν πιο χρήσιμο σήμερα να απομακρυνθούμε από την υστερία[4] και να εξηγήσουμε στους ανθρώπους ότι ο αριθμός δεν είναι η «σφραγίδα του Αντίχριστου» και ότι όσοι τον αποδέχτηκαν δεν έχουν πουλήσει την ψυχή τους στον διάβολο.

 



[1] Επιστολές του αρχιμανδρίτη Ιωάννη (Κρεστιανκίν). Μονή Πσκόβο-Πετσέρσκ, 2000, σελ. 54.

[2] Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, Ὁμιλίαι εἰς τὴν Α΄ πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολήν, Ὁμιλία Κ΄, 1 // Τὰ ἔργα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Τόμ. 10, Βιβλ. 1, 1904, σ. 187.

[3] Ναρίνσκαγια Α. Πτυχές της Ορθοδοξίας // Эксперт (Expert), 26 Φεβρουαρίου 2001.
Με παραπομπή στο διαδικτυακό φόρουμ «Ρωσική συζήτηση» (Русская беседа).

[4] Ένα ακόμη παράδειγμα παθιασμένης «θεολογίας».
Σε ένα γυναικείο μοναστήρι φθάνει επιστολή από μητέρα τεσσάρων παιδιών. Αυτή γράφει ότι ως προς το «ζήτημα του ΑΦΜ – του ψηφιακού γραμμωτού κώδικα» διάφοροι ιερείς της λένε διαφορετικά πράγματα και ζητά συμβουλή· να πάρει «τον αριθμό» ή να ρισκάρει το μέλλον των παιδιών της και να μείνει χωρίς εργασία...
Να τα πιο χαρακτηριστικά «μαργαριτάρια» από την απάντηση των αδελφών («είμαστε μόλις 20 μοναχές, όλες πολύ νέες, νεανίδες»).
Ύστερα από την περιγραφή του ερχόμενου Αντιχρίστου, γράφεται:

«Να τι ετοιμάζει ο κόσμος... Γι’ αυτό εμάς δεν μας χρειάζεται τίποτε από αυτόν τον κόσμο! Και όλες οι αδελφές της μονής έτσι σκέφτονται.
Περισσότερο ακόμη, αρχίσαμε ήδη να προετοιμαζόμαστε να υποφέρουμε, βλέποντας πώς το κακό αποκτά δύναμη, πώς θριαμβεύει στον κόσμο η αδικία, ο σατανισμός.
Υπήρξε στη μονή μας μια πολύ δύσκολη περίοδος, όταν υπερασπιζόμασταν τον ναό μας για να μην μπαίνουν σε αυτόν γυναίκες με ανήθικη ενδυμασία, βαμμένες, ημίγυμνες, που γελούσαν με τη χριστιανική ευσέβεια...
Οι κοκέτες απλώς βοηθούν τους σατανιστές. Πρωτίστως, με τη σύγχρονη μόδα συνδέονται τα τελετουργικά εξευτελιστικά έργα των σατανιστών εναντίον της χριστιανικής κουλτούρας. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα στη μόδα της Αμερικής, την οποία χρηματοδοτούν Εβραίοι τραπεζίτες.
Το πιο συνηθισμένο και από καιρό προσφιλές στις γυναίκες – τα βαμμένα χείλη και νύχια – είναι, λένε, σύμβολο τελετουργικού ραντισμού με θυσιασμένο αίμα στη σέκτα των Εβραίων-χασιδιστών, αλλά να παραιτηθεί κανείς από αυτό αποδεικνύεται απίστευτα δύσκολο...
Αν μόνο θέλαμε να καταλάβουμε και να αναγνωρίσουμε «το θηρίο» όχι μόνο στον ΑΦΜ, αλλά σε όλη τη σύγχρονη κουλτούρα, η οποία ετοιμάζει ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ τόπο στις ψυχές μας, καθιστώντας τες νεκρές για τη δεκτικότητα του Αγίου Πνεύματος...

(«Φυλακισμένοι ή Θεοφόρο Έθνος;! (Περί ΑΦΜ)» // Κιβωτός. Μοναστηριακή Ορθόδοξη εφημερίδα. Έκδοση της Ιεράς Μονής της Ισαποστόλου Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής, αρ. 2(19), Φεβρουάριος 2001).

Σημειώνω ότι το ΑΦΜ αυτού του μοναστηριού είναι 2353013199.
Σημαίνει, λοιπόν, πως τα «παθήματα» αυτών των αδελφών περιορίστηκαν στο ότι μιλούσαν αγενώς προς τις τουρίστριες, τις οποίες ο Θεός, κατά την Πρόνοιά Του, είχε φέρει στον ναό τους, κι εκείνες τις έδιωχναν...
Όσο για το κραγιόν και τη σέκτα των χασιδιστών, η μόδα των βαμμένων χειλιών είναι πολύ παλαιότερη από τους χασιδιστές· το κίνημα αυτό εμφανίσθηκε μόλις στα μέσα του 18ου αιώνα.

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ