«Το “αυτεξούσιο” του
ανθρώπου, η Θεόδοτη ελευθερία του, διατηρείται για πάντα και σε κάθε εποχή· “διότι ο άνθρωπος, ως λογικό κτίσμα, πλασμένο κατ’ εἰκόνα Θεοῦ, όπως και πριν ήταν αυτεξούσιος, έτσι
και τώρα είναι αυτεξούσιος, και στο εξής θα είναι αυτεξούσιος”[1]»,
γράφει ο Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ εναντίον εκείνων που πίστευαν ότι στους
καιρούς του Αντίχριστου δεν θα υπήρχε δυνατότητα για την ελευθερία και σωτηρία
του.
Η ψυχή που έχει απαρνηθεί οικειοθελώς τον Χριστό θα δεχθεί και την εξωτερική
σφραγίδα της εγκατάλειψής της από τον Θεό. Ο Άγιος Νείλος ο Μυροβλύτης μιλάει
επίσης για τη «σφραγίδα»: «Στη σφραγίδα θα γραφτούν τα εξής: “Είμαι δικός σου”.
– “Ναι, είσαι δικός μου”. – “Έρχομαι με τη θέλησή μου, όχι με τη βία”. – “Και
σε δέχομαι με τη θέλησή σου, όχι με τη βία”. Αυτά τα τέσσερα λόγια θα
απεικονιστούν στη μέση αυτής της καταραμένης σφραγίδας»[2].
Η σφραγίδα θα βασίζεται στο όνομα του Αντίχριστου, όχι σε κάποιον τυχαίο και
χωρίς νόημα (δηλαδή, χωρίς καμία «αριθμητική» σημασία) αριθμό που έχει αποδοθεί
σε ένα άτομο. Ή μήπως οι αντιδρώντες είναι έτοιμοι να θεωρήσουν κάθε άτομο ως το «θηρίο»;
Λέγουν ότι: «Ο κύριος ισχυρισμός της Νέας Εποχής είναι: κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου.
Ακούγεται ελκυστικό, αλλά αν το συλλογιστεί κανείς, γίνεται φανερό ότι μας
επιστρέφουν στην κατάσταση που επικράτησε την εποχή της Σταυρώσεως του Κυρίου
Ιησού Χριστού. Τον σταύρωσαν ως ‘παραβάτη του νόμου.
Για τους αγίους, τους ανθρώπους της Καινής Διαθήκης, που έχουν καθαρθεί από τα
πάθη, ο νόμος δεν είναι πλέον αναγκαίος στον ίδιο βαθμό όπως για τους μη
καθαρμένους, τους φαύλους. Διότι ο νόμος χρειάζεται στους αμαρτωλούς. Και τώρα
θέλουν να μας γυρίσουν από τη χάρη πάλι στον νόμο. Και όλοι όσοι αποδεχθούν τον
αριθμό, μαζί με αυτό αποδέχονται και την άρνηση της χάριτος στο όνομα του
“νόμου”. Δηλαδή συνυπογράφουν εκείνο, στο όνομα του οποίου σταύρωσαν τον Κύριο
Ιησού Χριστό. Να γιατί η χάρη αποσύρεται από όσους λάβουν τον αριθμό»[3].
Λοιπόν, αυτός ο θεολόγος θα έπρεπε να αναρωτιέται τι δίδαξε ο λεγόμενος
«αντινομισμός»[4]...
Και αυτό ακριβώς δίδαξαν: οι καιροί του νόμου έχουν παρέλθει και επομένως
κανένας νόμος δεν θα πρέπει να δεσμεύει τους «αγίους της Καινής Διαθήκης».
Κανένας, ούτε κυβερνητικός, ούτε θρησκευτικός, ούτε ηθικός...
Φαίνεται ότι η Εκκλησία ενώ είχε ανακάμψει προ πολλού από αυτή την αίρεση, έχει
επανεμφανιστεί (αν και όχι πλέον ως αίρεση, αλλά ως απλή ανοησία). Διότι είναι
ανόητο να ισχυρίζεται κανείς ότι όποιος υπακούει στον νόμο σταυρώνει με αυτόν
τον τρόπο τον Χριστό.
Άλλοι συγγραφείς βλέπουν την «ομοιότητα» μεταξύ της σφραγίδας και του αριθμού
στο γεγονός ότι ο αριθμός είναι υποχρεωτικός για όλους (όπως η σφραγίδα του
Αντίχριστου) και ότι είναι απαραίτητος για αγορές και πωλήσεις (όπως η σφραγίδα
του Αντίχριστου). Αλλά τέτοιες ομοιότητες μπορούν να βρεθούν όχι μόνο εκεί! Ας
δηλώσουμε επίσης τα χαρτονομίσματα «σαν τη σφραγίδα του Αντίχριστου»! Άλλωστε,
τα χρήματα δίνονται επίσης σε όλους, και χωρίς χρήματα, είναι επίσης αδύνατο να
αγοράσει ή να πουλήσει κανείς. Αλλά για κάποιο λόγο, κανείς δεν λέει ότι
κάποιος που λαμβάνει μισθό σε χαρτονομίσματα, αντί σε είδος, έχει ήδη πουλήσει
την ψυχή του στον διάβολο...
Έτσι κανείς καταλήγει τόσο εύκολα σε απόλυτη υστερία και οι άνθρωποι
φοβούνται. Δεν θέλουν η συμπεριφορά τους να ελέγχεται και να προδιαγράφεται. Τι
φοβόμαστε λοιπόν; Ο Θεός βλέπει όλες τις πράξεις μας, ακόμη και τις σκέψεις
μας. Μήπως αυτό μας στερεί την ελευθερία μας; Η μνήμη του Θεού και της Κρίσης
Του μπορεί να μας εμποδίσει να αμαρτήσουμε. Αλλά τι γίνεται με την κυβερνητική
παρακολούθηση; Είναι δυσάρεστη, αναμφίβολα. Είναι αντιδημοκρατική, ναι. Αλλά τι
θέλουμε να κρύψουμε; Τις αμαρτίες μας; Λοιπόν, αν η μνήμη της Κρίσης του Θεού
δεν αποτρέπει ένα άτομο από την αμαρτία, τότε ας τον σταματήσει τουλάχιστον η
μνήμη μιας βιντεοκάμερας.
Αν η παρακολούθηση μέσω υπολογιστή μας εμποδίζει να αμαρτάνουμε, τότε θα πρέπει
μάλλον να είμαστε ευγνώμονες γι΄ αυτό το χαλινάρι (θυμηθείτε την ιστορία του
γέροντα που έφερε την πόρνη σε μια γεμάτη πλατεία και, όταν αυτή φοβόταν να
διαπράξει αμαρτία μπροστά σε ανθρώπους, είπε: «Πώς γίνεται να φοβάσαι τα
βλέμματα των ανθρώπων, αλλά δεν φοβάσαι το βλέμμα του Θεού, που είναι
παντού;!»).
Αν κάνω μια καλή πράξη, τότε τι σημασία έχει για μένα αν με παρακολουθούν ή
όχι; Να υπενθυμίσω τη γνώμη του Αποστόλου Παύλου ότι οι άρχοντες δεν είναι
φόβος για τους αγαθοποιούς, αλλά για τους κακοποιούς; (Ρωμαίους 13:3).
Αν η ελευθερία είναι θεόσταλτη, τότε η ελευθερία που μας έρχεται από τον
Θεό, και όχι από το κάθε κοινοβούλιο, δεν μπορεί να αφαιρεθεί από αριθμούς. Η
παρακολούθηση μέσω υπολογιστών μπορεί να απειλήσει την ανθρώπινη αυτοθέληση, τη
«δημοκρατία». Είναι γεμάτη με την «απώλεια προσωπικών μυστικών»[5].
Αλλά τι σχέση έχει η Χάρη με αυτό;
Δεν πρόκειται να αμφισβητήσω την πολιτική της πλήρους καταγραφής των πολιτών.
Το ότι οι φάκελοι υπολογιστών και τα χρήματα μπορούν να απειλήσουν τα ανθρώπινα
πολιτικά δικαιώματα έχει ειπωθεί (και από εμένα) αρκετά. Απλώς προτείνω να μην
συγχωνευθεί η κοινωνιολογία και η θεολογία. Συμφωνώ με τη σκέψη του Αγίου
Ιγνατίου ότι «δεν υπάρχει τίποτα κοινό μεταξύ της πνευματικής και της πολιτικής
ελευθερίας»[6].
Και πιστεύω ότι δηλώσεις όπως αυτή που έκανε ένας Έλληνας αρχιμανδρίτης, ότι «η
ολοκληρωμένη καταγραφή δημιουργεί τη δυνατότητα καταστροφής του ατόμου ως
τέτοιου»[7],
περιέχουν ένα ακατάλληλο μείγμα γλώσσας εφημερίδων και θεολογικής γλώσσας. Από
θεολογική άποψη, η ανθρώπινη θεοειδής προσωπικότητα (υπόσταση) είναι άφθαρτη.
Θα συνεχίσει να υπάρχει όχι μόνο σε μια ολοκληρωτική κοινωνία Σένγκεν (αν είναι
ολοκληρωτική) ή στο βασίλειο του Αντίχριστου, αλλά και στην κόλαση...
Καταλαβαίνω τους φόβους των Ελλήνων. Δεν είχαν καμία εμπειρία από τον σοβιετικό
ολοκληρωτισμό. Επομένως, η ίδια η ιδέα ότι κάποιος θα γνωρίζει για την ιδιωτική
τους ζωή, ότι τα αρχεία που τον αφορούν θα φυλάσσονται κάπου, τους τρομάζει[8].
Αλλά όποιος έζησε τη σοβιετική εξουσία, όταν έρχεται αντιμέτωπος με αυτούς τους
ελληνικούς φόβους, αισθάνεται σαν έμπειρος κρατούμενος που καθησυχάζει κάποιον
που την δοκιμάζει για πρώτη φορά: «Μην φοβάσαι, μπορείς να ζήσεις κι εσύ εκεί!»
Το σοβιετικό κράτος είχε ήδη όλες τις πληροφορίες για εμάς: τα αρχεία εργασίας
και τα ιατρικά μας αρχεία, τα διπλώματα και τους λογαριασμούς μας στη μία και
μοναδική Sberbank - όλα ήταν κρατικά και όλα γνωστά στο κράτος. Μόνο η χάρη του
Χριστού παρέμενε...
Γι' αυτό μου φαίνεται αντιφατική η παλαιότερη διπλή απαίτηση των Ελλήνων: πρώτον, δεν θέλουμε
να αποθηκεύονται πληροφορίες για εμάς σε ηλεκτρονικά διαβατήρια και, δεύτερον,
πρέπει να υπάρχει υποχρεωτικά για την ορθόδοξη πίστη: «Η Εκκλησία υποστηρίζει
την υποχρεωτική δήλωση της «θρησκείας» στα νέα διαβατήρια και ταυτότητες για
όλους τους Έλληνες, αντιτιθέμενη σε κάθε προσπάθεια επιβολής αντίθετης γνώμης»[9].
Στη σοβιετική εποχή, οι άνθρωποι δεν έκρυβαν τα πορτοφόλια ή τις ασθένειές τους
από τον παντογνώστη οφθαλμό του κράτους, αλλά την πίστη τους. Οι εικόνες
φυλάσσονταν πίσω από τις πόρτες των γραφείων, τα εκκλησιαστικά βιβλία ήταν
τυλιγμένα σε αδιαφανή εφημερίδα, οι εκκλησίες βρίσκονταν μακριά από το σπίτι
και την εργασία, οι σταυροί καρφιτσώνονταν στο εσωτερικό των πουκαμίσων, η
νηστεία εξηγούνταν ως επιθυμία για απώλεια βάρους... Το πιο πολύτιμο πράγμα - η
πίστη - δεν επιδεικνυόταν. Αλλά οι Έλληνες απαιτούν το αντίθετο: να βλέπουν
όλοι τη θρησκεία τους στα διαβατήριά και
τις ταυτότητές τους. Κοιτάζοντας από την ΕΣΣΔ - είναι παράξενοι, αυτοί οι
Έλληνες... Ακόμα δεν φοβούνται... Τα έγγραφα της Εκκλησίας της Ελλάδος
σχετικά με αυτό το θέμα διαβάζονται με έναν ιδιόμορφο τρόπο στις μετασοβιετικές
χώρες. Λένε ότι στην ΕΣΣΔ, μια χώρα χωρίς αντιφρονούντες, οι πολίτες χωρίζονταν
σε «προέδρους», «σύνδρομους» και «μετα-σύνδρομους». Λοιπόν, σύμφωνα με τα
δικαιώματα των «μετα-σύνδρομων», δηλαδή... μπορούμε να καθησυχάσουμε όσους
έχουν ζήσει σε μια ολοκληρωτική κοινωνία, δηλαδή τους Έλληνες που είναι συνηθισμένοι στη δημοκρατία λέγοντας:
μπορεί κανείς να παραμείνει Χριστιανός ακόμα και όταν περιβάλλεται από κατάσκοπους
πληροφοριοδότες. Φυσικά, όταν οι αρχές σε κατασκοπεύουν και συλλέγουν
πληροφορίες για εσένα, είναι δυσάρεστο. Αλλά δεν είναι κάθε παραβίαση των
«ανθρωπίνων δικαιωμάτων» σημάδι της βασιλείας του Αντίχριστου. Αν οι φάκελοι
του Σένγκεν καταγράφουν τις αμαρτίες μας, αν ο φόβος της Ουράνιας
Κρίσης δεν μας σταματά, τότε ας μας συγκρατήσει ο φόβος των γήινων κατασκόπων
στην αναζήτησή μας για «περιπέτεια».... Αν οι φάκελοι καταγράφουν την αφοσίωσή μας
στην Ορθοδοξία, τότε δεν υπάρχει τίποτα να ανησυχούμε, γιατί πρέπει να
καταθέσουμε δημόσια την πίστη μας. «Δεν έχω κανέναν ενδοιασμό να δώσω σε εσάς,
ή σε οποιοδήποτε άτομο, εξηγήσεις για την προσωπική μου ζωή». «Εμείς, οι πνευματικοί
άνθρωποι, δεν μπορούμε να έχουμε ιδιωτική ζωή. Όλα τα προσωπικά, τα δικά μας έργα,
είναι φανερά και λογοδοτούμε στις χριστιανικές, ακόμη και στις μη χριστιανικές
κοινωνίες. Μια πόλη που βρίσκεται σε έναν λόφο δεν μπορεί να κρυφτεί, λέγεται
στους υπηρέτες του Χριστού»[10].
Ωστόσο, παρά την αντίφαση αυτή, η ελληνική θέση φαίνεται πιο λογική από αυτή
ορισμένων Ρώσων ιεροκηρύκων και εντύπων. Οι Έλληνες υποθέτουν ότι η χώρα τους
σύρεται στη «ζώνη Σένγκεν», στην οποία ο ορθόδοξος λαός τους θα αποτελεί μια
ασήμαντη μειονότητα μεταξύ των αθεϊστικών εθνών (όπως οι Γάλλοι, οι Βέλγοι και
οι Ολλανδοί), των προτεσταντικών εθνών (Γερμανοί και Δανοί) ή των καθολικών
εθνών. Και ενώ το ελληνικό Σύνταγμα επιτρέπει στην Ορθοδοξία να αποτελεί τον
πυρήνα της εθνικής και κρατικής ζωής, οι κανονισμοί της ΕΕ σαφώς δεν θα το
επιτρέψουν αυτό. Σαφώς, υπό αυτές τις συνθήκες, η Ελληνική Εκκλησία θα τονίσει
έντονα τη δέσμευσή της στις δημοκρατικές αρχές, οι οποίες περιλαμβάνουν τον
σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων.
Αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο στην εκκλησιαστική μας ιστορία: όταν η Εκκλησία
διώκεται, οι ιεράρχες και οι ιεροκήρυκές της, αρχίζουν να υπενθυμίζουν την
ελευθερία της συνείδησης και να θυμούνται το
religions non est religionem cogere του
Τερτυλλιανού («δεν είναι σωστό μια πίστη να καταπιέζει μια άλλη »[11]).
Αλλά μόλις η Εκκλησία είναι κοντά στην εξουσία, οι ιεράρχες και οι ιεροκήρυκές
της αρχίζουν να απαιτούσε να «ληφθούν μέτρα» εναντίον των «αχαλίνωτων αιρέσεων»…[12]
Η Ελληνική Εκκλησία έχει εισέλθει σε μια περίοδο περιορισμού της επιρροής της και ως εκ τούτου προετοιμάζεται να υπάρξει στη θέση μιας καταπιεσμένης
μειονότητας, πάντα έτοιμη να διακηρύξει «την καταπάτηση της ελευθερίας και των
δικαιωμάτων των πολιτών»[13]...
Η Ρωσική Εκκλησία, αντίθετα, έχει εισέλθει σε μια περίοδο επέκτασης των
δικαιωμάτων της, και ως εκ τούτου οι ιεροκήρυκές της χαρακτηρίζονται από τον
τόνο «αυτών που βρίσκονται στην εξουσία»...
Αυτό που δεν καταλαβαίνω σε ρωσικές και ελληνικές δημοσιεύσεις αντιδρώντων, είναι ο
συνδυασμός αποκαλυπτικών προσδοκιών και μοναρχικών φιλοδοξιών[14].
Αφενός, ο Αντίχριστος έρχεται ήδη, και κάπου «η ομοιότητα της σφραγίδας του
Αντίχριστου» τοποθετείται ήδη· αφετέρου, αναμονή της ανόδου ενός Ορθόδοξου
αυτοκράτορα.
[1] Δημήτριος, Μητροπολίτης Ροστόφ, Περί Σταυρού, 1855, σ. 318.»
[2] Μεταθανάτιες διδαχές τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Νείλου τοῦ Μυροβλύτου τοῦ Ἁγιορείτου, Ἅγιον Ὄρος, 1912, σ. 57.
[3] Συζήτηση του Α. Ζογκολέφ με τον ιεροδιάκονο Αλέξανδρο // Ευαγγελιστής, 2000, αρ. 22
[4] Θ.Η.Ε.
τομ. 2, σελ.878.
[5] Ιεράς Κοινότητας του Ἁγίου Ὄρους της 24.2.1997. Αν και δεν μπορώ να καταλάβω: τι προσωπικά μυστικά μπορεί να έχουν οι μοναχοί; Και πάλι – δεν είναι σαφές πώς αυτή η τηλεπαρακολούθηση της συμπεριφοράς με στερεί από την “ελευθερία εν Χριστώ”. Μήπως η “ελευθερία εν Χριστώ” είναι ελευθερία αμαρτίας; Δυστυχώς, ακριβώς ένα τέτοιο ισοδύναμο προκύπτει από κρίσεις τύπου «η ηλεκτρονική παρακολούθηση ενός ανθρώπου, όπως ενός εμπορεύματος σε κατάστημα, είναι ένας από τους τρόπους σφράγισης του ανθρώπου από την ελευθερία εν Χριστώ» (Περί της σφραγίδας του Αντιχρίστου, του αριθμού 666 και της συντέλειας του κόσμου // Ρωσικός Κήρυκας, 2000, αρ. 3–4).»
[6] Πλήρης βιογραφία του Ἁγίου Ἱγνατίου τοῦ Καυκάσιου, 2002, σ. 335.»
[7] «Ηλεκτρονικές κάρτες και η σφραγίδα του Αντιχρίστου», 1999, σ. 28.
[9] «Μήνυμα της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος της 9.3.1993 // Ηλεκτρονικές κάρτες και η σφραγίδα του Αντιχρίστου, 1999, σ. 4.»
[10] «Ἀρχιεπίσκοπος Ἀντώνιος (Χραποβίτσκι), Απάντηση στον Ν. Α. Μπερντιάγιεφ για τα «Βήματα» // Βήματα: pro et contra. Ανθολογία, Αγία Πετρούπολη, 1998, σ. 423.»
[11] «Τερτυλλιανός, Επιστολή προς Σκάπουλα, τον αφρικανό ανθύπατο // Ἔργα, τ. 1, 1849, σ. 107.»
[12] Όταν σήμερα σε εκκλησιαστικές εκδόσεις τυχαίνει να διαβάζει κανείς ότι «οι απεριόριστες δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας» δημιουργούν «πραγματική απειλή παραβίασης της ελευθερίας του προσώπου μέσα στο κράτος» (από την Εγκύκλιο της Ελληνικής Συνόδου της 9ης Μαρτίου 1993), τότε, αν και συμφωνεί κανείς με αυτό, ωστόσο συλλογίζεται: κι αν η τεχνολογία βρισκόταν στα χέρια των βυζαντινών αυτοκρατόρων και χρησιμοποιούνταν από αυτούς για την καταπολέμηση των αιρέσεων – θα ύψωναν τότε οι Έλληνες επίσκοποι τη φωνή τους κατά του ηλεκτρονικού ολοκληρωτισμού; Ή μήπως το τσεκούρι είναι τρομερό μόνο όταν βρίσκεται σε ξένα χέρια; Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι Έλληνες, σε αντίθεση με ορισμένους Ρώσους κήρυκες, δεν έχουν την ελπίδα ότι θα τους δοθεί η ευκαιρία να αρπάξουν τούτο το τσεκούρι και να το χρησιμοποιήσουν οι ίδιοι για να επιβάλουν κρατική ομογνωμία.
[13] Από την Ἐγκύκλιο τῆς Ἑλληνικῆς Συνόδου τῆς 9.2.1998
0 Σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου