Αμέσως μετά, όμως, έρχεται η πτώση. «Σὺ ὅμως ἐκυριεύθης ἀπὸ ἀλαζονείαν καὶ αὐτοπεποίθησιν διὰ τὸ κάλλος σου καὶ ἐκμεταλλευομένη τὴν φήμην σου».
Δεν είναι τυχαία η φράση «αὐτοπεποίθησιν διὰ τὸ κάλλος σου». Δηλαδή, πήρε τα δώρα του Θεού και τα έκανε αφορμή αυτονομίας. Αυτός είναι ο κίνδυνος κάθε πνευματικής ζωής. Ο Θεός μάς δίνει χάρη, γνώση, εμπειρίες, διακονίες, χαρίσματα και εμείς, κάποια στιγμή, μπορεί να αρχίσουμε να θαυμάζουμε τον εαυτό μας αντί να θαυμάζουμε Εκείνον που ο ίδιος μας στόλισε. Η νύφη ξεχνά ότι είναι νύφη και αρχίζει να ζει σαν να είναι αυθύπαρκτη, σαν να μην είναι καν δεσμευμένη. Τι έκανε, όμως; Ο Ιεζεκιήλ το λέει σκληρά:
«Ἐπῆρες ἀκόμη σκεύη ἀπὸ τὸν ἱερὸν Ναόν, ποὺ ἦτο ἄλλοτε τὸ καύχημά σου, κατεσκευασμένα ἀπὸ τὸ χρυσάφι μου καὶ τὸ ἀσῆμι μου, τὰ ὁποῖα Ἐγὼ σοῦ ἐχάρισα, καὶ ἔφτιαξες μὲ αὐτὰ διὰ τὸν ἑαυτόν σου εἴδωλα ἀρσενικά, διὰ νὰ τὰ λατρεύῃς καὶ νὰ ἰκανοποιῆσαι μὲ αὐτὰ. Ἐπῆρες καὶ τὰ πολύχρωμα ἐνδύματά σου, μὲ τὰ ὁποῖα Ἐγὼ σὲ εἶχα ἐνδύσει, καὶ τὰ ἐφόρεσες εἰς αὐτὰ τὰ εἴδωλα. Προσέφερες μάλιστα εἰς αὐτὰ καὶ τὸ ἱερὸν ἔλαιον, ποὺ ἀνῆκεν εἰς Ἐμέ, καὶ τὸ θυμίαμά μου. Προσέφερες καὶ τοὺς ἄρτους, ποὺ προσεφέροντο εἰς Ἐμὲ εἰς τὴν τράπεζαν τῆς Προθέσεως τῶν ἄρτων. Σοῦ εἶχα δώσει διὰ νὰ τρέφεσαι σιμιγδάλι καὶ λάδι καὶ μέλι, καὶ σὺ τὰ προσέφερες ὅλα αὐτὰ εἰς τὰ εἴδωλά σου ὡς θυσίαν εὐάρεστον εἰς αὐτά, ὡς ἄλλην ὀσμὴν εὐωδίας».
Το φοβερό είναι αυτό: η νύφη χρησιμοποιεί τα δώρα του Νυμφίου για να υπηρετήσει άλλους. Και δυστυχώς, αναγωγικά, αυτό γίνεται και με εμάς. Ο Θεός μάς δίνει νου και τον κάνουμε αφορμή υπερηφάνειας. Ο Θεός μάς δίνει σώμα και το κάνουμε όργανο αμαρτίας. Μας δίνει λόγο και τον κάνουμε κατάκριση. Μας δίνει χρόνο και τον ξοδεύουμε μακριά Του. Μας δίνει χαρίσματα και τα χρησιμοποιούμε για αυτοπροβολή. Αυτό είναι μια αλλιώτικη πορνεία, μια πνευματική μοιχεία. Αλλά εδώ πρέπει να ρωτήσουμε: Γιατί ο Θεός την ήθελε τελικά; Γιατί τόσος κόπος; Γιατί να τη βρει, να την πλύνει, να την ντύσει, να τη στολίσει, να μπει σε διαθήκη μαζί της; Ποιο είναι το νόημα; Η απάντηση είναι ότι ο Θεός δεν ζητάει υπηκόους. Δεν θέλει απλώς υπηκόους. Ζητάει κοινωνία. Σχέση. Το λέει ο Ησαΐας, στο 54ο κεφάλαιο:
«Διότι ὁ Κύριος εἶναι ὁ ποιητής σου, ὀνομάζεται Κύριος τῶν Δυνάμεων».
Ακούστε τι λέει: είναι ο ποιητής σου. Το όνομά Του είναι Κύριος των Δυνάμεων. Μιλάει στον Ισραήλ σαν να είναι ο άντρας του. «Εγώ είμαι αυτός που σε έχω παντρευτεί». Και συνεχίζει, διότι ο Κύριος σε κάλεσε: «Ὄχι ὡς γυναῖκα, ἡ ὁποία ἔχει ἐγκαταλειφθῇ ἀπὸ τὸν σύζυγόν της, γυναῖκα ἐριστικὴν πρὸς τὸν ἄνδρα της».
Ο δε φλογερός κήρυκας και έμπρακτος μάρτυρας του Ευαγγελίου, Ιωάννης Χρυσόστομος, σε ομιλία του απευθύνει τα εξής λόγια στο ποίμνιό του: «Διότι ο Θεός κάνει τα πάντα για να αγαπηθεί από εμάς. Γι’ αυτό ούτε τον Υιό Του δεν λυπήθηκε. Αλλά εμείς είμαστε σκληροί και άγριοι. Όμως, ας γίνουμε κάποτε ήμεροι και ας αγαπήσουμε τον Θεό όπως πρέπει να αγαπιέται, ώστε να απολαύσουμε με ευχαρίστηση την αρετή. Διότι, αν κάποιος έχει μια αγαπημένη γυναίκα, δεν αισθάνεται τίποτα από όσα λυπηρά συμβαίνουν κάθε μέρα. Εκείνος, λοιπόν, που αγαπά με αυτόν τον θείο και αγνό έρωτα, αναλογίσου πόση ευχαρίστηση θα απολαύσει» (Προς Ρωμαίους, 23.4).
Στο κείμενο, μάλιστα, ο Ιωάννης Χρυσόστομος λέει ότι ο Θεός κάνει τα πάντα για να «φιληθῆ» από εμάς. Δεν μιλάει γενικώς για μια αόριστη αγάπη ούτε για έναν παρορμητικό έρωτα. Στα αρχαία ελληνικά, η διαφορά μεταξύ του «εραστή» και του «φιληθῆ» είναι ότι το «φιληθῆ» δηλώνει σταθερή, συνειδητή και αγνή αγάπη. Καθαρή, όπως την αποκαλεί ο Χρυσόστομος, όχι παρορμητικό πάθος. Άραγε, μας δημιούργησε για να μετέχουμε στην αγάπη Του; Η διάκριση «εραστή» και «φιληθῆ» είναι πάρα πολύ καίρια. Ο Θεός θέλει να «φιληθῆ» (να αγαπηθεί με αγνή αγάπη) από εμάς, να αποκτήσουμε έναν αγνό έρωτα μαζί Του.
Κι εδώ, όμως, επιστρέφουμε στο αρχικό ερώτημα: Γιατί ζούμε; Γιατί δεν τελειώνει η πορεία μόλις σωθούμε; Γιατί η σωτηρία δεν είναι απλώς απαλλαγή από την τιμωρία, είναι η είσοδος σε μια σχέση. Ο Παύλος το λέει: «Ἀλλὰ τώρα διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ σεῖς, ποὺ ἄλλοτε ἤσασταν μακριά, ἤλθατε κοντά, διότι ὁ Χριστὸς ἔχυσε τὸ αἷμα του». Το λέει στην προς Εφεσίους επιστολή, στο δεύτερο κεφάλαιο.
Δηλαδή, αυτό είναι όλο το 16ο κεφάλαιο του Ιεζεκιήλ σε μία φράση: Ήσουν μακριά, σε είδα, σε έπλυνα, σε έντυσα, σε έφερα κοντά Μου. Και το πιο συγκινητικό είναι ότι, μετά την προδοσία, ο Θεός δεν τελειώνει το κεφάλαιο με μια καταστροφή, αλλά λέει το εξής:
«Ἐγὼ ὅμως δὲν θὰ λησμονήσω τὴν διαθήκην μου, τὴν ὁποίαν συνῆψα μὲ σέ, ὅτε ἀκόμα ἤσουνα νήπιον, καὶ θὰ κάμω νέαν διαθήκην μὲ σὲ αἰωνίαν».
Εδώ ανοίγει η Καινή Διαθήκη. Αυτό συνδέεται με τον Ιερεμία:
«Ἰδού, ἔρχονται εὐτυχεῖς ἡμέραι, λέγει ὁ Κύριος, καὶ θὰ συνάψω μὲ τοὺς Ἰσραηλίτας καὶ τοὺς Ἰουδαίους νέαν Διαθήκην... Θὰ δώσω ἀσφαλῶς καὶ βεβαίως Νόμους κατανοητοὺς καὶ δεκτοὺς εἰς τὴν διάνοιάν των· θὰ γράψω αὐτοὺς εἰς τὴν καρδίαν των».
Άραγε, πρακτικά, σε τι μας καλεί ο Θεός ως Νυμφίος;
Πρώτον, σε μνήμη. Να μην ξεχάσουμε από πού μάς πήρε.
«Δεν θυμήθηκες τις μέρες της νιότης σου», λέει ο Θεός. Η λήθη είναι η αρχή της πτώσης. Δεύτερον, σε ευγνωμοσύνη. Να μην ξεχάσουμε ότι όλα είναι δικά Του, όλα ανήκουν στον Θεό. Τρίτον, σε πιστότητα. Να μην παίρνουμε τα δικά Του δώρα και να τα προσφέρουμε στα είδωλα. Δηλαδή, να μη χρησιμοποιούμε όσα μας χάρισε ο Θεός για το δικό μας όφελος. Τέταρτον, σε βαθύτερη γνώση. «Θα γνωρίσεις ότι εγώ είμαι ο Κύριος». Αυτό πρέπει να θυμόμαστε. Πέμπτον, σε παραμονή. «Μείνετε ενωμένοι με εμένα και εγώ με εσάς». Είναι σχέση· αυτό που είπαμε πριν. Να παραμένουμε, λοιπόν, μαζί Του. Άραγε, δεν είναι «σώθηκα, τελείωσε». Είναι «σώθηκα, άρα τώρα μπορώ να ξεκινήσω να ζω τη σχέση για την οποία δημιουργήθηκα». Όπως σε έναν γάμο δεν λες «παντρεύτηκα, αλλά τελείωσε η σχέση». Αντίθετα, τότε αρχίζει. Αν κάποιος το σκέφτεται έτσι, δείχνει ότι δεν έχει κατανοήσει αυτό το κάλεσμα. Η νύφη, λοιπόν, μετά τον γάμο μαθαίνει τον Νυμφίο. Έτσι είναι μια σχέση που έχει υγεία μέσα της. Μαθαίνει τι Τον χαροποιεί, τι Τον λυπεί. Μιλάμε τώρα για ενδιαφέρον. Μαθαίνει τι σημαίνει να μένει μαζί Του, τι σημαίνει να ανήκει σε Αυτόν.
Να είναι δική Του. Έτσι και ο πιστός δεν βαπτίζεται για να τελειώσει κάτι. Βαπτίζεται για να αρχίσει να ζει ως νύφη του Χριστού. Είναι, δηλαδή, η αρχή.
Οπότε, αν συνοψίσουμε όλο το 16ο κεφάλαιο του Ιεζεκιήλ, θα λέγαμε το εξής:
Ήμασταν πεταμένοι. Ο Θεός πέρασε, μας είδε, μας είπε «ζήσε», μας έπλυνε, μας έντυσε, μας στόλισε και μπήκε σε διαθήκη μαζί μας. Και όταν εμείς προδώσαμε τη σχέση, είπε: «Θα συνάψω μαζί σου αιώνια διαθήκη». Άρα ο Θεός δεν μας θέλει απλώς σωσμένους. Μας θέλει δικούς Του.
Και γι’ αυτό η ζωή εδώ δεν είναι μόνο αναμονή μέχρι τον θάνατο. Είναι η προετοιμασία της νύφης. Δηλαδή, να καθαριστούμε, να στολιστούμε, να μάθουμε τον Νυμφίο, να μείνουμε στην αγάπη Του. Και ίσως αυτό απαντά στο μεγάλο ερώτημα: Γιατί είμαστε εδώ; Στο τελευταίο βιβλίο της Αγίας Γραφής, ύστερα από όλες τις εξιστορήσεις, ύστερα από 65 βιβλία αναμονής, ο Χριστός παρουσιάζεται έτοιμος να έρθει. Και τότε η Αγία Γραφή δεν δίνει άλλη ανάλυση, αλλά καταγράφει τη φωνή μιας ώριμης σχέσης. Το Πνεύμα και η νύφη λένε «Έλα». Είναι η φωνή εκείνων που μέσα σε αυτή τη ζωή δεν έμειναν απλώς στη γνώση, αλλά έφτασαν στη σχέση. Εκείνων που θα πουν, όχι από υποχρέωση, αλλά από πόθο: «Έλα, αγαπημένε της ψυχής μου».
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΜΕΡΗ