Ἡ Ἀνάσταση. (2ο μέρος)

<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjbtMzn5Eupb0KKP1-M3LUZp1R29rbRH2ZHhUPqZYNCbCQGXSoRh_KLdBOds0ncHDMVGQ-uI1N8_4KevNZu0WA49AU507avfV9PXeiFDbvOUHpqPvJGf7UPROx2RnPid9mPVePQJTdK7fJYP55rAJO0g0ZPf996Kdq-Ahc1x0f4TXqGrYsHBkHwgZWg/s812/34.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="812" data-original-width="593" height="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjbtMzn5Eupb0KKP1-M3LUZp1R29rbRH2ZHhUPqZYNCbCQGXSoRh_KLdBOds0ncHDMVGQ-uI1N8_4KevNZu0WA49AU507avfV9PXeiFDbvOUHpqPvJGf7UPROx2RnPid9mPVePQJTdK7fJYP55rAJO0g0ZPf996Kdq-Ahc1x0f4TXqGrYsHBkHwgZWg/w467-h640/34.jpg" width="467" /></a></div><span style="color: #090909;"> <br /></span><p></p><p></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: red;"><b> Ἡ ἀνάσταση ἀφορᾶ ὅλους τούς ἀνθρώπους</b></span></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #090909;">Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θά ἀναστηθοῦν, ἀνεξαρτήτως τῆς καταστάσεως καί τῆς πνευματικῆς τους μοίρας<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[1]</span><!--[endif]--></span></a>. Ἄλλωστε, ὁ ἴδιος ὁ Χριστός διαβεβαίωσε: «μή θαυμάζετε τοῦτο· ὅτι ἔρχεται ὥρα ἐν ᾗ πάντες οἱ ἐν τοῖς μνημείοις ἀκούσονται τῆς φωνῆς αὐτοῦ (Χριστοῦ), καί ἐκπορεύσονται οἱ τά ἀγαθά ποιήσαντες εἰς ἀνάστασιν ζωῆς, οἱ δέ τά φαῦλα πράξαντες εἰς ἀνάστασιν κρίσεως» (Ιω. 5,28-29). Ὁ ἀπόστολος Παῦλος τό ἐπιβεβαιώνει ἐκ νέου: «ἀνάστασιν μέλλειν ἔσεσθαι νεκρῶν, δικαίων τε καί ἀδίκων» (Πρ. 24.15). Ἀλλά καί ἡ Ἐκκλησία ψάλλει: «Πᾶς ἄνθρωπος, ὃς κατετέθη εἰς τήν γῆν, τήν μητέρα αὐτοῦ, ἀναστήσεται πάλιν, ἵνα κομίσηται κόλασιν ἤ μισθόν καθά ἔζησεν»<a href="#_ftn2" name="_ftnref2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[2]</span><!--[endif]--></span></a>. Αναφορικά μέ τούς ζῶντες κατά τη Δευτέρα Παρουσία τοῦ Χριστοῦ, αὐτοί θά ἑνωθοῦν μέ τούς ἀναστημένους τεθνεῶτες, τα σώματά τους δε θα μεταμορφωθοῦν ὥστε νά εἶναι παρόμοια μέ τά ἀναστημένα σώματα αὐτῶν ὡς πρός τόν τρόπο ὑπάρξεώς τους. «Εἰ γάρ πιστεύομεν ὅτι Ἰησοῦς ἀπέθανε καί ἀνέστη, οὕτω καὶ ὁ Θεός τούς κοιμηθέντας διά τοῦ Ἰησοῦ ἄξει σύν αὐτῷ. τοῦτο γάρ ὑμῖν λέγομεν ἐν λόγῳ Κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι εἰς τήν παρουσίαν τοῦ Κυρίου οὐ μή φθάσωμεν τούς κοιμηθέντας· ὅτι αὐτός ὁ Κύριος ἐν κελεύσματι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου καί ἐν σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ ̓ οὐρανοῦ, καί οἱ νεκροί ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον, ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι ἅμα σύν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα, καί οὕτω πάντοτε σύν Κυρίῳ ἐσόμεθα» (Α' Θεσ. 4,14-17). Ἄλλωστε, ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἐξηγεῖ σέ ἄλλο σημεῖο: «πάντες μέν οὐ κοιμηθησόμεθα, πάντες δέ ἀλλαγησόμεθα» (Α' Κορ. 15,21).</span></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><br /></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><b><span style="color: red;">Κάθε ἄνθρωπος θά βρεῖ ἐκ νέου το δικό του σῶμα</span></b></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #090909;">Κατά τήν Ἀνάσταση, κάθε πρόσωπο θά βρεῖ τό σῶμα πού εἶχε κατά τόν ἐπίγειο βίο του<a href="#_ftn3" name="_ftnref3" style="mso-footnote-id: ftn3;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[3]</span><!--[endif]--></span></a>, ἀφοῦ θά ἀναστηθεῖ τό ἴδιο τό σῶμα του<a href="#_ftn4" name="_ftnref4" style="mso-footnote-id: ftn4;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[4]</span><!--[endif]--></span></a>. Ὅπως παρατηρεῖ ὁ Τερτυλλιανός, εἶναι γενικά ἀποδεκτό ὅτι δὲν θὰ ἔλθει ἐν ζωῇ κάποιο άλλο σῶμα ἀπό αὐτό που πέθανε<a href="#_ftn5" name="_ftnref5" style="mso-footnote-id: ftn5;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[5]</span><!--[endif]--></span></a>. Ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος θεωρεῖ ὅτι ἐὰν αὐτό δεν ίσχυε, όχι μόνο δεν θα υπήρχε νίκη ἐπί τοῦ θανάτου και τῆς φθορᾶς, ἀλλὰ θὰ ἐσήμαινε τόν θρίαμβο αὐτῶν<a href="#_ftn6" name="_ftnref6" style="mso-footnote-id: ftn6;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[6]</span><!--[endif]--></span></a>. Ἄλλωστε, ὅπως τονίζει, θά ἦταν ἄδικο καί ἀκατανόητο να αναστηθεί κάποιο ἄλλο σῶμα, ἀπό αὐτό πού ὑπέστη καί ὑπέφερε τις δοκιμασίες στὸν ἐπίγειο βίο, καί νά ἀπολάμβανε τη δόξα της βασιλείας τῶν οὐρανῶν<a href="#_ftn7" name="_ftnref7" style="mso-footnote-id: ftn7;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[7]</span><!--[endif]--></span></a>. Συνεπῶς, τό ἀναστημένο σώμα θα έχει τήν ἴδια φύση ἤ ουσία, θά εἶναι δηλ. ἀνθρώπινο σώμα<a href="#_ftn8" name="_ftnref8" style="mso-footnote-id: ftn8;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[8]</span><!--[endif]--></span></a>, διατηρώντας συγχρόνως την προσωπική του ταυτότητα<a href="#_ftn9" name="_ftnref9" style="mso-footnote-id: ftn9;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[9]</span><!--[endif]--></span></a>. Θά εἶναι δηλ. τό σῶμα κάποιου συγκεκριμένου προσώπου, τό ὁποῖο θα μπορεί να ταυτοποιηθεῖ ὡς τέτοιο<a href="#_ftn10" name="_ftnref10" style="mso-footnote-id: ftn10;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[10]</span><!--[endif]--></span></a> καί ὄχι τό σῶμα κάποιου ἄλλου<a href="#_ftn11" name="_ftnref11" style="mso-footnote-id: ftn11;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[11]</span><!--[endif]--></span></a>. Ἡ ὅλη ὕπαρξη, η ψυχή δηλ. καί τό σῶμα τοῦ καθενός θα παραμείνει ταυτόσημο μέ τή φύση καί τό πρόσωπο στο ὁποῖο ἀνήκουν. Ὁ Πέτρος θά παραμείνει Πέτρος, ὁ Παῦλος θά παραμείνει Παῦλος καί ὁ Φίλιππος θα παραμείνει Φίλιππος, ἀναφέρει ὁ Μακάριος Αἰγύπτου<a href="#_ftn12" name="_ftnref12" style="mso-footnote-id: ftn12;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[12]</span><!--[endif]--></span></a>. Υπό τό πνεῦμα αὐτό, οἱ Πατέρες ὑπογραμμίζουν ὅτι δέν πρόκειται οὔτε για μετεμψύχωση, οὔτε γιά μετενσάρκωση<a href="#_ftn13" name="_ftnref13" style="mso-footnote-id: ftn13;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[13]</span><!--[endif]--></span></a>. Ὁ Ἀθηναγόρας σημειώνει ὅτι ἡ μέλλουσα Ανάσταση συνεπάγεται την μοναδικότητα τοῦ προσώπου καί τῆς ἀνθρώπινης ὑπάρξεως, ἡ ὁποία διερράγη ἀπό τόν κατακερματισμό καί τήν ἀσυνέχεια πού προκλήθηκε διά τοῦ θανάτου<a href="#_ftn14" name="_ftnref14" style="mso-footnote-id: ftn14;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[14]</span><!--[endif]--></span></a>. Θεωρεῖ μάλιστα ὅτι ἡ Ἀνάσταση εἶναι ὁ μόνος τρόπος για να εὕρει ἡ ψυχή το σώμα της καί νά ἐξασφαλισθεῖ ἡ προσωπική ταυτότητα τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου: «Το να συσταθούν πάλι οι ίδιοι άνθρωποι είναι αδύνατο, αν δεν αποδοθούν στις ίδιες ψυχές τα ίδια σώματα. Και το ίδιο σώμα να ξαναλάβει την ίδια ψυχή είναι μεν αδύνατο με άλλον τρόπο, δυνατό όμως μόνο κατά την ανάσταση.»<a href="#_ftn15" name="_ftnref15" style="mso-footnote-id: ftn15;" title=""><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[15]</span><!--[endif]--></span></a>.<o:p></o:p></span></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><o:p><span style="color: #090909;"> </span></o:p></span></p> <div style="mso-element: footnote-list;"><div style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial;"><span style="color: #090909;"><br /></span></span></div><!--[if !supportFootnotes]--><hr size="1" style="text-align: left;" width="33%" /> <!--[endif]--> <div id="ftn1" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> <i>Βλ. ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ, Ἀπολογία πρώτη, 52. ΤΕΡΤΥΛΛΙΑΝΟΥ, De la resurrection, XLII, 3-4 ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ, Κατηχήσεις, Δ', 30· ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Ὁμιλία περί τῆς τῶν νεκρῶν ἀναστάσεως, 8.</i></span></p> </div> <div id="ftn2" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  Αναβαθμός τοῦ Δ' ἤχου.</span></p> </div> <div id="ftn3" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref3" name="_ftn3" style="mso-footnote-id: ftn3;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[3]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Βλ. ἐπί παραδείγματι ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ ΛΥΏΝΟΣ, Κατά αἱρέσεων, V, 31, 2.</span></p> </div> <div id="ftn4" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref4" name="_ftn4" style="mso-footnote-id: ftn4;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[4]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Βλ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Λόγος εἰς τό Ἅγιον Πάσχα, Α', 8· ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Ὁμιλίαι εἰς τήν πρώτην προς Κορινθίους, ΜΑ'.</span></p> </div> <div id="ftn5" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref5" name="_ftn5" style="mso-footnote-id: ftn5;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[5]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span style="mso-ansi-language: EN-US;"> </span><i><span lang="EN-US"> </span></i><i>ΤΕΡΤΥΛΛΙΑΝΟΥ</i><i><span lang="EN-US">, De la resurrection, LII.</span></i><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US;"><o:p></o:p></span></span></p> </div> <div id="ftn6" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref6" name="_ftn6" style="mso-footnote-id: ftn6;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[6]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Υπόμνημα εἰς τήν πρώτην πρός Κορινθίους ἐπιστολήν. Ι ́, 3.</span></p> </div> <div id="ftn7" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref7" name="_ftn7" style="mso-footnote-id: ftn7;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[7]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Υπομνήματα εἰς τόν μακάριον Ἰώβ, PG 64, 620D.</span></p> </div> <div id="ftn8" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref8" name="_ftn8" style="mso-footnote-id: ftn8;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[8]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span style="mso-ansi-language: EN-US;"> </span>Βλ<span lang="EN-US">. </span>ΤΕΡΤΥΛΛΙΑΝΟΥ<span lang="EN-US">, De la resurrection, LII. </span>ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥ, Ὁμιλίαι (coll. II), XV, 10. ΜΕΘΟΔΙΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ, Περί τῆς Ἀναστάσεως· ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Υπόμνημα εἰς τήν πρός Κορινθίους Α' ἐπιστολήν, ΜΑ',<span style="white-space: pre-wrap;">2.</span></span></p> </div> <div id="ftn9" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref9" name="_ftn9" style="mso-footnote-id: ftn9;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[9]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  Βλ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΑ, Περί ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν, ΙΕ', 3.</span></p> </div> <div id="ftn10" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref10" name="_ftn10" style="mso-footnote-id: ftn10;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[10]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span style="mso-ansi-language: EN-US;"> </span><i>Βλ</i><i><span lang="EN-US">. </span></i><i>ΤΕΡΤΥΛΛΙΑΝΟΥ</i><i><span lang="EN-US">, De la resurrection, LV.</span></i><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US;"><o:p></o:p></span></span></p> </div> <div id="ftn11" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref11" name="_ftn11" style="mso-footnote-id: ftn11;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[11]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  Βλ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΑ, Περί ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν, Β', 3· ΙΕ', 3. </span></p> </div> <div id="ftn12" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref12" name="_ftn12" style="mso-footnote-id: ftn12;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[12]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Ὁμιλίαι (coll. II), XV, 10.</span></p> </div> <div id="ftn13" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref13" name="_ftn13" style="mso-footnote-id: ftn13;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[13]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Βλ. ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ ΛΥΩΝΟΣ, Κατά αἱρέσεων, Ε', 2, 3· ΤΕΡΤΥΛΙΑΝΟΥ, De la resurrection, LII LIII. LV. LX. LXII ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Περί κατασκευῆς ἀνθρώπου, ΚΖ'· ΚΗ'· ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Υπόμνημα εἰς τήν πρώτην προς Κορινθίους ἐπιστολήν, ΜΑ', 1· ΜΒ', 2.</span></p> </div> <div id="ftn14" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref14" name="_ftn14" style="mso-footnote-id: ftn14;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[14]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  Βλ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΑ, Περί ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν, ΙΣΤ ́, 6.</span></p> </div> <div id="ftn15" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref15" name="_ftn15" style="mso-footnote-id: ftn15;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[15]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> <span lang="EN-US">B</span>λ. ενθ΄ αν., <span lang="EN-US">KE</span>', 3. <span lang="EN-US">PG 6, 1021C.</span><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US;"><o:p></o:p></span></span></p> <p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify;"><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US;"><o:p><span style="color: #090909; font-family: arial;"> </span></o:p></span></p> </div> </div><div style="text-align: center;"><b><span style="color: red; font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></b></div><div style="text-align: center;"><b><span style="color: red; font-family: helvetica; font-size: medium;">ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ</span></b></div><div style="text-align: center;"><b><span style="color: red; font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></b></div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/1_19.html" itemprop="url"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">Ἡ Ἀνάσταση. (1ο μέρος)</span></b></a></div><p></p>

Ἡ Ἀνάσταση. (2ο μέρος)

   Ἡ ἀνάσταση ἀφορᾶ ὅλους τούς ἀνθρώπους Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θά ἀναστηθοῦν, ἀνεξαρτήτως τῆς καταστάσεως καί τῆς πνευματικῆς τους μοίρας [1] ....

Read more »

Όταν η “ενότητα” γίνεται σύνθημα....

<p> <b style="text-align: center;"><i><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEi4nsnBuL8LjudhZALXi8pBs6faxhNGjqKI8Yq05FieA_Y1Uk3SIhcQY2Qv6cNpkPJ7PbUgctCy2VCQlJoEOTyBACd-U1s1KyOpMYXeblxc8-aCn9Sm7NquoyD5Gajxrcb1IuheaSju9snkV9QUso5qaSQnbS7zGz4_TUZLeC51KEHDoTs0N3fa2XA-" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img alt="" data-original-height="768" data-original-width="576" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEi4nsnBuL8LjudhZALXi8pBs6faxhNGjqKI8Yq05FieA_Y1Uk3SIhcQY2Qv6cNpkPJ7PbUgctCy2VCQlJoEOTyBACd-U1s1KyOpMYXeblxc8-aCn9Sm7NquoyD5Gajxrcb1IuheaSju9snkV9QUso5qaSQnbS7zGz4_TUZLeC51KEHDoTs0N3fa2XA-=s16000" /></a></i></b></p><p></p><p class="MsoNormal" style="line-height: normal; mso-margin-bottom-alt: auto; mso-margin-top-alt: auto; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt;">Στις 5 Απριλίου 2026, Κυριακή των Βαΐων, δημοσιεύθηκε άρθρο </span><b><span style="color: #2b00fe; font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; mso-fareast-font-family: "Times New Roman"; mso-fareast-language: EL;">(<a href="https://exapsalmos.gr/vagia-enotitas-kai-mnimis-otan-i-pisti-synanta-tin-istoria-kai-tin-agapitote-ypervainei-tis-diafores-kai-ginetai-gefyra-eirinikis-synyparxis/" target="_blank"><span style="color: blue;">εδώ</span></a>) </span></b><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt;">από αρθρογράφο που ακολουθεί το νέο ημερολόγιο, στο οποίο γίνεται αναφορά στους ακολουθούντες το παλαιό, οπότε το περιεχόμενό του μας αφορά άμεσα, και γι’ αυτό οφείλουμε να εξετάσουμε με προσοχή όχι μόνο τα λεγόμενα, αλλά και το πνεύμα που τα διαπνέει κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται βασικές εκκλησιολογικές έννοιες, όπως η ενότητα, η αγάπη και η συγχώρηση.<br /> Όσο προχωρεί κανείς στην ανάγνωση, τόσο γίνεται φανερό ότι οι όροι «αγάπη» και «ενότητα» χρησιμοποιούνται περισσότερο ως συνθήματα παρά ως εκκλησιολογικές πραγματικότητες. Το άρθρο, ενώ εμφανίζεται να προβάλλει την «αγάπη» και την «ενότητα», περιέχει εκφράσεις που δημιουργούν αντίφαση. Ναι μεν επίκληση της «αγάπης» και της «ενότητας», αλλά ταυτόχρονα βαρείς και απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί για όσους διαφωνούν. Με λίγα λόγια η «αγάπη» δεν εμφανίζεται ως πράγματι είναι, αλλά ως ένα εργαλείο που αγκαλιάζει τους συμφωνούντες και στιγματίζει τους αντιλέγοντες.<br /> Η περιγραφή της συναντήσεως των ιεραρχών ως «ηχηρού μηνύματος» και ταυτόχρονα ως «ραπίσματος» είναι αποκαλυπτική διότι αποκαλύπτει ότι η συγκεκριμένη πράξη δεν προβάλλεται απλώς ως ένδειξη ευγένειας, αλλά ως συμβολική επικράτηση επί κάποιων «άλλων»…<br /> Κεντρικός άξονας του άρθρου είναι η επίκληση της «ενότητας εν Χριστώ». Όμως η ενότητα αυτή παρουσιάζεται με τρόπο αόριστο και αφηρημένο. Yπάρχει εκκλησιαστική ενότητα μεταξύ των δύο πλευρών ή όχι; Αν δεν υπάρχει, τότε η επίκληση μιας γενικής «ενότητας» λειτουργεί περισσότερο ως ρητορικό σχήμα παρά ως θεολογική πραγματικότητα διότι η πατερική παράδοση δεν γνωρίζει τέτοια αόριστη ενότητα.<br /> O όρος «ενότητα εν Χριστώ» δεν είναι αφηρημένος ούτε συναισθηματικός. Στην εκκλησιολογία των Πατέρων, η ενότητα ταυτίζεται με την ενότητα της Εκκλησίας ως σώματος, το οποίο είναι ένα και αδιαίρετο. Δεν πρόκειται για μια γενική διάθεση καλών σχέσεων, αλλά για πραγματική κοινωνία πίστεως και μυστηρίων. Επομένως, όταν δεν υπάρχει εκκλησιαστική κοινωνία, η επίκληση μιας γενικής «ενότητας» δημιουργεί σύγχυση και αλλοιώνει το περιεχόμενο του όρου.<br /> Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η φράση ότι «αυτά που μας ενώνουν είναι περισσότερα από αυτά που μας χωρίζουν». Πρόκειται για διατύπωση που, χωρίς να ορίζει το περιεχόμενο των «ενωτικών» και μη «ενωτικών» στοιχείων, αποσιωπά τις διαφορές και παρουσιάζονται ως δευτερεύοντες, σχεδόν αμελητέες. Η ενότητα, όμως, δεν οικοδομείται με συμβολικές κινήσεις, αλλά με κοινή ομολογία.<br /> Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και η αναφορά σε «αρρωστημένες αντιδράσεις» και σε έναν «εντεταλμένο λασπολόγο». Εδώ αποκαλύπτεται καθαρά το πραγματικό ύφος του άρθρου. Όποιος διαφωνεί δεν αντιμετωπίζεται ως πρόσωπο με άποψη, αλλά ως φορέας κακίας, φανατισμού ή ακόμη και ως όργανο σκοτεινών δυνάμεων. Αυτή η τακτική δεν αποτελεί θεολογική απάντηση. Όσοι εξέφρασαν αντίρρηση χαρακτηρίζονται ως «φανατικοί», «εμπαθείς» ή ακόμη και «καθοδηγούμενοι». και δεν κρίνονται για τα επιχειρήματά τους, αλλά για τα υποτιθέμενα κίνητρά τους. Πρόκειται για ρητορική που δεν απαντά σε επιχειρήματα, αλλά αποδίδει προθέσεις. Στην πατερική παράδοση, η πλάνη δεν αντιμετωπίζεται με χαρακτηρισμούς, αλλά με διάκριση και λόγο αληθείας.<br /> Ακόμη πιο προβληματική είναι η αναφορά σε πρόσωπο που, όπως λέγεται, «μετανόησε» και «ζήτησε συγγνώμη». Το άρθρο επαινεί τη συγχώρηση, αλλά ταυτόχρονα επαναφέρει το παρελθόν του συγχωρηθέντος συνοδεύοντάς το με μειωτικούς χαρακτηρισμούς. Αυτό, όμως, αντιφάσκει προς την ίδια την έννοια της συγχώρησης. Κατά τον Άγιο Ισαάκ τον Σύρο, όποιος συγχωρεί, «ουκέτι μνημονεύει το κακόν». Η διαρκής υπενθύμιση της πτώσεως του άλλου φανερώνει ότι η συγχώρηση παραμένει εξωτερική και όχι εσωτερική. Αν πράγματι υπήρξε μετάνοια, τότε η συνεχής υπενθύμιση των προηγουμένων δεν αποτελεί έκφραση συγχωρητικότητας.<br /> Το άρθρο φαίνεται να προωθεί μια αντίληψη κατά την οποία η ενότητα ταυτίζεται με την απουσία εντάσεων και η αγάπη με την αποδοχή κάθε καταστάσεως χωρίς διάκριση. Όμως η αληθινή ενότητα δεν είναι απλή ειρηνική συνύπαρξη χωρίς αλήθεια, αλλά κοινωνία με την αλήθεια και δεν είναι  απλό συναισθηματικό σύνθημα. Είναι καρπός κοινής πίστεως, κοινής εκκλησιαστικής ζωής και κοινής αποδοχής της αλήθειας. Όταν αυτά απουσιάζουν, τότε η επίκληση της ενότητας, όσο καλοπροαίρετη κι αν φαίνεται, παραμένει κενή περιεχομένου. Πίσω από την επιφανειακή γλώσσα της «ενότητας» διαφαίνεται μια βαθύτερη εκκλησιολογική μετατόπιση: από την ενότητα ως καρπό κοινής πίστεως, σε μια ενότητα ως απλό μήνυμα συνύπαρξης.<br /> Τέλος, λυπηρό είναι το γεγονός ότι το ίδιο σκηνικό επαναλήφθηκε, ενώ είχε ήδη προκαλέσει εντάσεις προ διετίας. Η επανάληψη αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία ούτε αθώα. Όταν ένα γεγονός έχει ήδη δημιουργήσει σύγχυση και σκανδαλισμό σε μερίδα πιστών, η επανάληψή του, σχεδόν με τον ίδιο τρόπο, δείχνει είτε αδιαφορία για τις συνειδήσεις είτε συνειδητή επιλογή επιβολής ενός συγκεκριμένου μηνύματος. Το ζήτημα δεν είναι απλώς τι έγινε, αλλά τι σημαίνει αυτό που έγινε.<o:p></o:p></span></p><p></p><p class="MsoNormal" style="line-height: normal; mso-margin-bottom-alt: auto; mso-margin-top-alt: auto; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt;"><br /> <br /> <b>Υ.Γ.</b> Είναι φανερόν ότι ο αρθρογράφος δεν έχει ιδέα περί της εκκλησιολογίας των Γ.Ο.Χ. κάτι που δεν ισχύει για τον Μητροπολίτη Αττικής κ. Χρυσόστομο. Το εκκλησιολογικό κείμενο των Γ.Ο.Χ. (για να μην επανερχόμαστε, έχουμε αναφερθεί σε αυτό κατά καιρούς) αφήνει περιθώρια για «αόριστες» ενότητες και συμβολικές υπερβάσεις ή είναι σαφέστατο ως προς το περιεχόμενο και την έννοια; Είτε το θέλουμε είτε όχι, μεταφέρεται ένα μήνυμα και όταν αυτό το μήνυμα δεν είναι ξεκάθαρο, όπως συμβαίνει επίσης και με το εκκλησιολογικό κείμενο, τότε γεννά την σύγχυση.<o:p></o:p></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> </p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"> </span></p><p></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><br /></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></u></span></b></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</span></u></span></b></p><p></p><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/02/blog-post_16.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><b>Περί της υποθέσεως του π. Νικόλαου Δημαρά</b></span></span></a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><b><br /></b></span></div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/02/2.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><b>Περί της υποθέσεως του π. Νικόλαου Δημαρά (2ον)</b></span></span></a></div><div style="text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><b><br /></b></span></div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/02/3.html" itemprop="url"><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;"><b>Περί της υποθέσεως του π. Νικόλαου Δημαρά (3ον)</b></span></a></div><div style="color: #101010; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><b><br /></b></span></div><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2024/10/blog-post.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><b>''ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΛΕΓΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΤΑΛΑΝΤΙΟΥ Κ. ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΡ. ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ''</b></span></span></a></div><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><b style="background-color: white; color: #333333; text-align: right;"></b><br /><br /><br /><o:p></o:p></span></span></p><p><br /></p>

Όταν η “ενότητα” γίνεται σύνθημα....

  Στις 5 Απριλίου 2026, Κυριακή των Βαΐων, δημοσιεύθηκε άρθρο  ( εδώ )  από αρθρογράφο που ακολουθεί το νέο ημερολόγιο, στο οποίο γίνεται αν...

Read more »

Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΥΠΗΣ (3)

<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjfa9T-mRAMFylCKMbrWtpU3wopuYmkOIwULAjD9P9m-TmnPtNGORnWLXfk-9EvfwAJwlRkP6Xayp8airoS2E5wvxTmKY2AXZyHHFw_fGbaTSBYWs1NLjJg2dCQnnaOpN8zQ2YCiYoa34itvlFYsZq1zYdRSbxctZZTSdlCfEffCCXxhpphfvQUJtrX/s350/david.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="350" data-original-width="250" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjfa9T-mRAMFylCKMbrWtpU3wopuYmkOIwULAjD9P9m-TmnPtNGORnWLXfk-9EvfwAJwlRkP6Xayp8airoS2E5wvxTmKY2AXZyHHFw_fGbaTSBYWs1NLjJg2dCQnnaOpN8zQ2YCiYoa34itvlFYsZq1zYdRSbxctZZTSdlCfEffCCXxhpphfvQUJtrX/s16000/david.jpg" /></a></div><p></p><p></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">Ὁ ἄνθρωπος, λοιπόν, εἶναι δυνατόν νά βρεῖ τή βοήθεια καί τήν παρηγοριά που χρειάζεται στήν ἀνάγνωση καί τή μελέτη κατάλληλων περικοπῶν τῆς Ἁγ. Γραφῆς</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn1" name="_ftnref1" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[1]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">, πού ἀποτελοῦν ἕνα ἀκόμη πιο δραστικό φάρμακο, συνοδό τῆς προσευχῆς. Γιά νά διαλύσετε καί νά ἐξαφανίσετε τη λύπη σας, συμβουλεύει τον Σταγείριο ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, «Πρέπει με αυτά [τους λογισμούς] και με προσευχές και ικεσίες να διαλύεται αυτό το σκοτάδι. Διότι και ο μακάριος Δαβίδ […] χρησιμοποίησε αυτά τα φάρμακα συνεχώς, και έτσι απέκρουε τις πολλές οδύνες των θλίψεων, άλλοτε μεν προσευχόμενος και λέγοντας: «Αἱ θλίψεις τῆς καρδίας μου ἐπληθύνθησαν• ἐκ τῶν ἀναγκῶν μου ἐξάγαγέ με», άλλοτε δε κινώντας ευσεβείς λογισμούς: «“Ινατί περίλυπος εἶ, ἡ ψυχή μου, καί ἱνατί συνταράττεις με; Ἔλπισον ἐπί τόν Θεόν, ὅτι ἐξομολογήσομαι αὐτῷ» (Ψαλμ. 24,17· 42,5). Και πάλι, από τους λογισμούς στρεφόμενος στις προσευχές […] και από τις προσευχές στους λογισμούς.»</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn2" name="_ftnref2" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[2]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">.</span><br style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;" /><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">Σέ ὅλες τίς μορφές της, ή προσευχή συνιστά πραγματικά το κύριο φάρμακο ἐναντίον τῆς λύπης, ὁποιαδήποτε κι ἄν εἶναι ἡ προέλευση του πάθους. Ὁ Ἅγιος Νείλος διδάσκει: «Η προσευχή είναι άμυνα κατά της λύπης και της αθυμίας.</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn3" name="_ftnref3" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[3]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">».</span><br style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;" /><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">Ἐάν ἡ ψαλμωδία παρουσιάζεται ὡς ὁ ἰδιαίτερα ἀποτελεσματικός τρόπος προσευχῆς ἐναντίον τῆς λύπης πού προέρχεται άμεσα ἀπό τούς δαίμονες</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn4" name="_ftnref4" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[4]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">, ἡ καρδιακή προσευχή, ὅταν ἀσκεῖται μέ νήψη και προσοχή ἐμφανίζεται ὡς τό κατεξοχήν φάρμακο γιά ὅλες τίς μορφές τῆς λύπης. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης Κασσιανός, παρατηρεῖ ὅτι ἡ λύπη ἀνήκει στα πάθη που γιατρεύονται μέ τή νοερά προσευχή τῆς καρδίας καί τήν ἐκτενή νήψη</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn5" name="_ftnref5" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[5]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;"> και προσδιορίζει: Να πώς θα μπορέσουμε ν' ἀπομακρύνουμε καί νά διώξουμε από μᾶς τοῦτο τό ὀλέθριο πάθος: διατηρώντας [...] τό νοῦ μας ἀπασχολημένο μέ τήν πνευματική μελέτη. Πραγματικά, ἔτσι θα μπορέσουμε να νικήσουμε ὅλα τά εἴδη τῆς λύπης: αὐτήν πού προέρχεται ἀπό τήν ὀργή, ἀπό τήν ἀπώλεια κάποιου κέρδους, ἀπό τή ζημιά πού μᾶς προκαλεῖ κάποιος, από μιά προσβολή πού μᾶς πληγώνει αὐτήν πού ἀντιλαμβανόμαστε χωρίς κανένα λογικό ή προφανές αἴτιο ἤ ἐκείνη πού μᾶς παρασύρει σέ μιά θανάσιμη ἀπελπισία</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn6" name="_ftnref6" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[6]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">.</span><br style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;" /><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">Ὁ ἀγώνας ἐναντίον τοῦ πάθους τῆς λύπης καί ἡ νίκη ἐπί αὐτοῦ δέν ἐπιτρέπουν στόν ἄνθρωπο ἀμέσως ν' αποκτήσει πρόσβαση στήν ἀντίθετη κατάσταση τῆς λύπης, δηλαδή στη χαρά. Ὁ ἄνθρωπος ὀφείλει να επιδιώκει τήν ἀπαλλαγή του ἀπό τή λύπη πάθος μόνο για να δημιουργήσει χώρο σε μια ἄλλη μορφή λύπης ἐνάρετης· μόνο ή τελευταία μπορεί να του ἐπιτρέψει να γνωρίσει τήν ἀληθινή χαρά. Γι' αυτή τη συγκεκριμένη τελευταία μορφή καί μόνο ἔχει εἰπωθεῖ: «Ἡ λύπη ὑμῶν εἰς χαράν γενήσεται» (Ἰωάν. 16,20).</span><br style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;" /><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">Ὑπογραμμίσαμε, ἐξετάζοντας τό πάθος τῆς λύπης ὅτι αὐτό στην πραγματικότητα εἶναι ἡ διαστροφή τῆς ἐνάρετης λύπης. Ἐνῶ ἡ λύπη-πάθος (τήν ὁποία οἱ Πατέρες υποδηλώνουν γενικά μέ τή λέξη λύπη) συνίσταται στη θλίψη που προκαλοῦν ἡ ματαίωση τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν, τῆς ἀπώλειας τῶν ἀγαθῶν καί τῶν αἰσθητῶν ἡδονῶν ἢ οἱ προσβολές πού δέχεται κάποιος, ἡ ἐνάρετη λύπη, πού ὀνομάζεται ἀκόμη πένθος, καί κατάνυξη</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn7" name="_ftnref7" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[7]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">, ἔχει διαφορετικό περιεχόμενο. Σημαίνει πρωτίστως γιά τόν ἄνθρωπο θλίψη γιά τό χωρισμό ἤ τήν ἀπομάκρυνσή του από τό Θεό</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn8" name="_ftnref8" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[8]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">, γιά τή στέρηση τῶν πνευματικῶν ἀγαθῶν</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn9" name="_ftnref9" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[9]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">· σημαίνει αἴσθημα πόνου, επώδυνης συγκίνησης ἐξαιτίας τοῦ γεγονότος ότι βρίσκεται σε κατάσταση πτώσης γενικά ἢ ἁμαρτιῶν εἰδικότερα, θρήνο γιά τά παρελθόντα και τα παρόντα παραπτώματά του, τα «ἐν γνώσει καί ἀγνοίᾳ»</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn10" name="_ftnref10" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[10]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">. Από τώρα καί στό ἑξῆς παρουσιάζεται ὡς πνευματική κατάσταση άμεσα συνδεδεμένη μέ τή μετάνοια</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn11" name="_ftnref11" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[11]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">, καί τῆς ὁποίας ἔκφραση ἀποτελοῦν οἱ στεναγμοί καί τά δάκρυα</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_19.html#_ftn12" name="_ftnref12" style="color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[12]</span></a><span style="color: #0b0b0b; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">.</span></p><div style="mso-element: footnote-list;"><!--[if !supportFootnotes]--><hr size="1" style="text-align: left;" width="33%" /> <!--[endif]--> <div id="ftn1" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> <i> Πρβλ. ΕΥΑΓΡΙΟΣ, Αντιρρητικός, Λύπη.</i></span></p> </div> <div id="ftn2" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Πρός Σταγείριον, 3, 14, PG 47, 494.</span></p> </div> <div id="ftn3" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref3" name="_ftn3" style="mso-footnote-id: ftn3;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[3]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΠΑΤΕΡΩΝ, Αλφαβητική συλλογή, Νείλος, 3. Πρβλ. ΕΥΑΓΡΙΟΣ, Περί προσευχῆς, 16. ΗΣΥΧΙΟΣ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΙΤΗΣ, Περί νήψεως, 135.</span></p> </div> <div id="ftn4" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref4" name="_ftn4" style="mso-footnote-id: ftn4;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[4]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Πρβλ. ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΠΑΤΕΡΩΝ, Αλφαβητική συλλογή, Συγκλητική, 21.</span></p> </div> <div id="ftn5" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref5" name="_ftn5" style="mso-footnote-id: ftn5;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[5]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span style="mso-ansi-language: EN-US;"> <span lang="EN-US"> </span></span>ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΣΣΙΑΝΟΣ<span lang="EN-US">, De institutis coenobiorum, 6, 3.</span><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US;"><o:p></o:p></span></span></p> </div> <div id="ftn6" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref6" name="_ftn6" style="mso-footnote-id: ftn6;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[6]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span style="mso-ansi-language: EN-US;"> </span>ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΣΣΙΑΝΟΣ<span lang="EN-US">, De institutis coenobiorum, 9, 13.</span></span></p> </div> <div id="ftn7" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref7" name="_ftn7" style="mso-footnote-id: ftn7;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[7]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Ἡ διάκριση τοῦ πένθους ἀπό τήν κατάνυξη εἶναι πολύ δύσκολη. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα πού ὁ Ι. HAUSHERR στη μεταπτυχιακή εργασία του μέ ἀντικείμενο τό συγκεκριμένο θέμα (Penthos. La doctrine de la componction dans l' Orient chrétien, Rome 1944), θεωρεῖ τήν κατάνυξη ὡς συνώνυμο, λιγότερο ἤ περισσότερο τοῦ πένθους (σ. 14) καί πρακτικά ὑπάρχει τόσο μεγάλη νοηματική ἐγγύτητα μεταξύ τους, ὥστε ἡ μετωνυμία τίς ἔκανε συνώνυμες (σ. 16). Αὐτή εἶναι καί ἡ αἰτία τῆς διαφοροποίησης στις μεταφράσεις. Ἐνῶ ὁρισμένοι ἀποδίδουν τή γαλλική λέξη affliction ὡς πένθος και τη λέξη componction ὡς κατάνυξη, ἄλλοι πράττουν τό ἀντίθετο. Μποροῦμε ὡστόσο νά ποῦμε ὅτι στην κατάνυξη, σε σύγκριση με το πένθος, το στοιχεῖο τῆς λύπης εἶναι περισσότερο αἰσθητό, γεγονός πού ὁδηγεῖ τή λέξη αὐτή ἐγγύτερα στην ἔννοια τῆς συντριβῆς. Κατάνυξη και συντριβή διαφέρουν ὅμως ὡς πρός τό αἴσθημα τῆς ὀδύνης, του πόνου που χαρακτηρίζει ουσιαστικά την τελευταία (πρβλ. σ. 31).</span></p> </div> <div id="ftn8" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref8" name="_ftn8" style="mso-footnote-id: ftn8;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[8]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> <i>Πρβλ. ΕΦΡΑΙΜ ΣΥΡΟΣ, Ησαΐας - Ομιλία, 26, 10. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Περί κατανύξεως, 1, 10.</i></span></p> </div> <div id="ftn9" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref9" name="_ftn9" style="mso-footnote-id: ftn9;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[9]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Πρβλ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Περί κατανύξεως, 1, 10. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΝΥΣΣΗΣ, Εἰς Μακαρισμούς, 3, 3-5.</span></p> </div> <div id="ftn10" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref10" name="_ftn10" style="mso-footnote-id: ftn10;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[10]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Πρβλ. ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΠΑΤΕΡΩΝ, Αλφαβητική συλλογή, Συγκλητική, 21. ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΙΝΑΪΤΗΣ, Κλίμαξ, 7, 25. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Περί κατανύξεως, 1, 10. Πρός Σταγείριον, 3, 13. 14· Ομιλία-Μετάνοια, 7, 6· Όμιλία-Μάρτυρες, 3. ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΣ, Επιστολή, 237. 394. 683. </span></p> </div> <div id="ftn11" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref11" name="_ftn11" style="mso-footnote-id: ftn11;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[11]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  Μεταξύ τῆς ἐνάρετης λύπης καί τῆς μετάνοιας ὑπάρχει σχέση αντιστοιχίας πού ὀφείλεται στο γεγονός ὅτι ἡ μία ἀποτελεῖ κίνητρο καί ἐνίσχυση γιά τήν ἄλλη καί ἀντίστροφα. Γι' αὐτό τό λόγο, μερικές φορές οἱ Πατέρες ὑπογραμμίζουν, ἀκολουθώντας τόν Ἀπόστολο Παῦλο (Β' Κορ. 7,10), ὅτι ἡ κατά Θεόν λύπη γεννά τη μετάνοια (βλ. για παράδειγμα ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΣ, Ἐπιστο- λή, 242) και μερικές φορές ὅτι ἡ κατά Θεόν λύπη γεννᾶται ἀπό αὐτήν (βλ. για παράδειγμα, Vie de saint Cyrille le Philéote, στο HAUSHERR, Penthos, σ. 26).</span></p> </div> <div id="ftn12" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"><a href="#_ftnref12" name="_ftn12" style="mso-footnote-id: ftn12;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[12]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Αναφορικά μέ τό τελευταῖο αὐτό σημεῖο, βλ. για παράδειγμα ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΑΖΗΣ, Επιστολή, 462 καί ἰδιαίτερα 285. Ο Ι. HAUSHERR, θεωρεῖ πρακτικά «τά δάκρυα» ώς συνώνυμό του «πένθους» καί τῆς «κατάνυξης» (βλ. Penthos, σ. 16). Αυτό ισχύει μόνο γιά ἕνα εἶδος δακρύων. Επειδή οἱ Πατέρες διακρίνουν πολλά τέτοια εἴδη. Ἐδῶ θ ̓ ἀσχοληθοῦμε μόνο μ' ἐκεῖνα πού συνδέονται μέ τήν κατάνυξη. Στο σημεῖο αὐτό δέν θ' ἀσχοληθοῦμε ἰδιαίτερα με ἐκεῖνο πού κατά σύμβαση ονομάζεται «τό χάρισμα τῶν δακρύων»: ἀφενός μέν γιατί όλα τα πνευματικά δάκρυα εἶναι δυνατόν να θεωρηθοῦν ὡς «δώρο» τοῦ Θεοῦ, ἀφετέρου δέ γιατί ή συγκεκριμένη έκφραση δηλώνει μόνο ὅτι τά δάκρυα ὡς δάκρυα γίνονται καθαρά καί ἀκατάπαυστα. Γιά τό συγκεκριμένο θέμα ὁ ἀναγνώστης μπορεί να καταφύγει στην κλασική μελέτη τῶν M. LOT- BORODINE, «Le mystère "du don des larmes" dans l' Orient chrétien», Supplement & La Vie spirituelle, 48, 1936, σσ. 65-110, ανατυπωμένη στο La douloureuse joie, Bellefontaine 1974, σσ. 131-195.</span></p> <p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify;"><o:p><span style="color: #0b0b0b; font-family: helvetica;"> </span></o:p></p> </div> </div><p></p><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px;"><div id="ftn9"><p class="MsoFootnoteText" style="text-align: right;"><o:p><span style="color: #101010; font-family: arial;"> </span></o:p><b><span face=""Segoe UI", "sans-serif"" style="color: #101010; text-align: justify;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">(συνεχίζεται)</span></span></b></p></div></div><div style="text-align: justify;"><p style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: left;"></p><div style="background-color: white; text-align: left;"><div><p style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px;"></p><p class="MsoFootnoteText" style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><o:p></o:p></span></p><div><p class="MsoNormal" style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"><span face=""Segoe UI", "sans-serif"" style="color: #101010; text-align: justify;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></span></p><div style="line-height: 21.8333px; text-align: center;"><div style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px;"><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></u></span></b></div><div style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px;"><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></u></span></b></div><div style="color: #333333;"><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ</span></u></span></b></div><div style="color: #333333;"><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></u></span></b></div><div style="color: #333333;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/03/1_1.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ (1)</span></span></b></a></div><div style="color: #333333;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="color: #333333;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/03/2_30.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ (2)</span></span></b></a></div><div style="color: #333333;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3.html" itemprop="url"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ (3)</span></b></a></div><div style="color: #333333;"><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></u></span></b></div><div style="color: #333333;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/03/1_29.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΥΠΗΣ (1)</span></span></b></a></div><div style="color: #333333;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/2.html" itemprop="url"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΥΠΗΣ (2)</span></b></a></div><div style="color: #333333;"><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></u></span></b></div><div style="color: #333333;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/03/33.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Η ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΕΙΣ ΤΗΝ (ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ) ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ (33ο)</span></span></b></a></div><div style="color: #333333;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div></div><div class="separator" style="clear: both; color: #333333; text-align: center;"><div class="separator" style="clear: both;"><div style="line-height: 21.8333px;"><div class="MsoNormal" style="line-height: 19.2px;"><div><span style="color: blue;"><b><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2018/02/blog-post_84.html" itemprop="url" style="color: #999999; text-decoration-line: none;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><span style="color: blue;">ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ (ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ): ''Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ</span> <span style="color: blue;">ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ''</span></span></a></b></span></div></div><div class="MsoNormal" style="line-height: 19.2px;"><div><span style="color: blue;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></span></div></div><div class="MsoNormal" style="line-height: 19.2px;"><div><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><span style="color: #999999;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2013/10/3.html" itemprop="url" style="color: #999999; text-decoration-line: none;"> <b><span style="color: blue;">Ο ΦΟΒΟΣ (3ο ΜΕΡΟΣ)</span></b></a><br /><br /></span><a href="https://entoytwnika.blogspot.com/2013/04/24.html" style="color: #999999; text-decoration-line: none;"><span style="color: blue;"><b>ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΑΣ (24ο ΜΕΡΟΣ</b></span></a><span style="color: #2b00fe;"><b>)</b></span></span></div></div></div></div></div></div></div></div></div>

Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΥΠΗΣ (3)

Ὁ ἄνθρωπος, λοιπόν, εἶναι δυνατόν νά βρεῖ τή βοήθεια καί τήν παρηγοριά που χρειάζεται στήν ἀνάγνωση καί τή μελέτη κατάλληλων περικοπῶν τῆς Ἁ...

Read more »

Ἡ Ἀνάσταση. (1ο μέρος)

<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjWVK6_4Sj_sAAZydn6iQ0UVo6scG810Z1VR89aATXlapmlDseTUUsdLeRmUM6xZEwkeoEQHBWTs5YScvGJB8IKHw9d4ZHB-kZW67BF8naHK7J4UDizoG_6DaiEVucCMkn0yqW7pVuHCRt9tvIWJ_SS6MnZqm67Mh7gGYtb8V-BipQ8p4oH6fF-eY_B/s570/anastasis_nekron_profitias_iezekiil_1_e.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="390" data-original-width="570" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjWVK6_4Sj_sAAZydn6iQ0UVo6scG810Z1VR89aATXlapmlDseTUUsdLeRmUM6xZEwkeoEQHBWTs5YScvGJB8IKHw9d4ZHB-kZW67BF8naHK7J4UDizoG_6DaiEVucCMkn0yqW7pVuHCRt9tvIWJ_SS6MnZqm67Mh7gGYtb8V-BipQ8p4oH6fF-eY_B/s16000/anastasis_nekron_profitias_iezekiil_1_e.jpg" /></a></div><p></p><p></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #090909;">Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο του Συμβόλου τῆς Πίστεως, ὁ Χριστός θά ἔλθει στα ἔσχατα τῶν χρόνων «μετά δόξης κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος» (Μτθ. 25,31 24,27), βασιλεία κατά τήν ὁποία ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θα ζήσουν αἰωνίως σε μία οριστική πλέον κατάσταση.<br />Ἡ ἀνάσταση ὅλων τῶν ἀνθρώπων κηρύχτηκε ἀπό τούς Προφῆτες Ἠσαΐα (26,19), Δανιήλ (12,2-3) και κυρίως τόν Ἰεζεκιήλ, τοῦ ὁποίου ἡ ἐντυπωσιακή προφητεία (37,1-14) διαβάζεται κατανυκτικά στούς ὀρθόδοξους ναούς στο τέλος τοῦ Ὄρθρου τοῦ Μ. Σαββάτου<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/1_19.html?fbclid=IwY2xjawRRyvJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEezehNZp2gyCMfb3dYNmohJI7YuL7E5Tsr_MszGr3VwLNla4zjcNTBMXqFctI_aem_LY2lS4BoK8sbYac6ALzQNA#_ftn1" name="_ftnref1" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[1]</span></a>. Κηρύχτηκε ἐπίσης ἀπό τόν ἴδιο τόν Χριστό (Μκ. 12,25-26· Ιω. 5,25-29 11,25) καί τούς Ἀποστόλους του (Πρ. 4.2· 17,31-32 23,6 24,14-16 Ρωμ. 6,5. Α' Θεσ. 4,13-18 Ἑβρ. 6,2 11,35). Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου εἶναι ἡ πρώτη πραγμάτωση αὐτῆς, γι' αὐτό ἄλλωστε ὁ Χριστός ἀποκαλεῖται ὁ «πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν» (Κολ. 1,18. Αποκ. 1,5), «ἀπαρχή τῶν κεκοιμημένων» (Α ́ Κορ. 15,20- 23), ὄντας συγχρόνως ἡ πηγή, τό θεμέλιο καί ἡ βεβαιότητα τῆς Ἀναστάσεως (Α' Κορ. 15,12-22). Οἱ ἀναστάσεις νεκρῶν πού ἐπιτελέσθηκαν ἀπό τόν Κύριο (Μτθ. 9,23-25 Λκ. 7,11-15· Ιω. 11,17-44), ἀλλά καί ἐξ ὀνόματός Του καί διά τῆς χάρης Του ἀπό τούς Ἀποστόλους (Πρ. 9,36-42) καί τούς Ἁγίους εἶναι οἱ προγεύσεις και προτυπώσεις αὐτῆς<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/1_19.html?fbclid=IwY2xjawRRyvJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEezehNZp2gyCMfb3dYNmohJI7YuL7E5Tsr_MszGr3VwLNla4zjcNTBMXqFctI_aem_LY2lS4BoK8sbYac6ALzQNA#_ftn2" name="_ftnref2" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[2]</span></a>. Μολονότι ὅσοι ἀναστήθηκαν ἀπέθαναν ἐκ νέου, ὅλοι οἱ ἄνθρωποι πού θά ἀναστηθοῦν στά ἔσχατα δέν θά πεθάνουν ξανά, ἀφοῦ ὁ θάνατος θα συντριβεῖ ὁριστικά ἀπό τόν Χριστό (Α' Κορ. 15,26).<o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #090909;"><br /></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: red; font-weight: bold;">Ὁ χρόνος καί οἱ τρόποι τῆς Ἀναστάσεως</span><span style="color: #090909;">.</span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #090909;"><br /></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #090909;">Ἡ Ἀνάσταση θα λάβει χώρα κατά την Δευτέρα Παρουσία τοῦ Χριστοῦ (Μτθ. 24,29-31 Μκ. 13,24-27 Λκ. 21,25-27), σε χρόνο πού γνωρίζει (Μτθ. 24,36) καί θά ἀποφασίσει γι' αὐτόν μόνο ὁ Θεός. Είναι διά τοῦ Χριστοῦ (Α' Θεσ. 4,14), σύν. Αὐτῷ (Α' Θεσ. 4,14) καί ἐν αὐτῷ (Α' Κορ. 15,22) καί διά τῆς δυνάμεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (Ρωμ. 8,11)<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/1_19.html?fbclid=IwY2xjawRRyvJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEezehNZp2gyCMfb3dYNmohJI7YuL7E5Tsr_MszGr3VwLNla4zjcNTBMXqFctI_aem_LY2lS4BoK8sbYac6ALzQNA#_ftn3" name="_ftnref3" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[3]</span></a>, πού ὁ Θεός θα δώσει ζωή στους τεθνεῶτες (Ρωμ. 8,11).<br />Δέν γνωρίζουμε τον τρόπο μέ τόν ὁποῖο θά γίνει ἡ Ἀνάσταση, ἀφοῦ, ὅπως παρατηρεῖ ὁ Γρηγόριος Νύσσης, ὅλα αὐτά εἶναι ἀξιοθαύμαστα καί ἀγνοοῦμε τόν τρόπο πραγματοποιήσεώς τους, ἐνῶ γιά τόν Δημιουργό εἶναι κάτι πολύ εὔκολο καί προφανῶς ἁπλό γιά νά πραγματοποιηθεί<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/1_19.html?fbclid=IwY2xjawRRyvJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEezehNZp2gyCMfb3dYNmohJI7YuL7E5Tsr_MszGr3VwLNla4zjcNTBMXqFctI_aem_LY2lS4BoK8sbYac6ALzQNA#_ftn4" name="_ftnref4" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[4]</span></a>. Η διαδικασία της Αναστάσεως περιγράφεται ἀπό τόν προφήτη Ιεζεκιήλ μέ παραστατικό και συμβολικό τρόπο. Αὐτό ὅμως δέν συνεπάγεται ὅτι καί ἡ Ἀνάσταση θά ἔχει συμβολικό χαρακτήρα. Οἱ Ἀπολογητές τῶν πρώτων αἰώνων, ἀντιμετωπίζοντας τις κριτικές πού ἄσκησαν ἐπί τῆς ἐν λόγῳ διδασκαλίας ἄλλες θρησκείες, ὑπογράμμισαν ὅτι γιά τόν Χριστιανισμό ἡ Ἀνάσταση εἶναι πραγματική καί δέν ἔχει συμβολικό χαρακτήρα, ἐνῶ συγχρόνως ὅτι πρόκειται γιά ἀνάσταση τοῦ σώματος καί ὄχι ἐσωτερικῆς καί πνευματικῆς μορφῆς, ἀφορῶσα μόνο τό πνεῦμα τῶν πιστῶν. Πρίν ὅμως ἀπό αὐτούς, ὁ ἴδιος ὁ ἀπόστολος Παῦλος εἶχε ἀναπτύξει μία ἐκτενή ἐπιχειρηματολογία γιά νά ἀποδείξει ὅτι ἐάν δέν ὑπῆρχε ἀνάσταση τῶν νεκρῶν, τότε ἡ πίστη μας θά ἦταν κενή περιεχομένου (Α' Κορ. 15,1-18). Στα ρεύματα τοῦ σκεπτικισμοῦ πού διαπέρασαν τόν Χριστιανισμό τῆς Δύσεως κατά τον 20ο αι., καί ἰδιαίτερα στην τάση «ἀπομυθοποιήσεως» πού ἐπιχειρήθηκε ἀπό κάποιους Ρωμαιοκαθολικούς και Προτεστάντες θεολόγους, ἰδιαίτερα τόν R. Bultmann, μπορεῖ νά ἀντιπαρατεθεῖ αὐτούσια ἡ ἐπιχειρηματολογία τῶν Πατέρων<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/1_19.html?fbclid=IwY2xjawRRyvJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEezehNZp2gyCMfb3dYNmohJI7YuL7E5Tsr_MszGr3VwLNla4zjcNTBMXqFctI_aem_LY2lS4BoK8sbYac6ALzQNA#_ftn5" name="_ftnref5" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[5]</span></a>, ἀφοῦ τά κύρια ἐπιχειρήματα τῆς σύγχρονης κριτικῆς εἶναι ταυτόσημα μέ αὐτά πού ἀναπτύχθηκαν κατά τους πρώτους χριστιανικούς αἰῶνες ἀπό τους πολέμιους τοῦ Χριστιανισμοῦ.<br />Σὲ αὐτούς πού ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ ἀποκατάσταση τοῦ σώματος, τα στοιχεῖα τοῦ ὁποίου ὄχι μόνο ἔχουν διαλυθεί, αλλά καί φθαρεῖ καί σχεδόν ἐξαφανισθεῖ εἶναι ἀδύνατη, οἱ Πατέρες ἀντιτείνουν ὅτι γιά τόν παντοδύναμο Θεό ὅλα εἶναι δυνατά. Καί ὅτι εἶναι πιό εὔκολο γι' Αυτόν νά ἀποκαταστήσει κάτι πού ὑπῆρξε καί νά τό μεταμορφώσει, παρά νά τό δημιουργήσει, ὅπως δημιούργησε ὅλη τήν πλάση, ἐκ τοῦ μηδενός<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/1_19.html?fbclid=IwY2xjawRRyvJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEezehNZp2gyCMfb3dYNmohJI7YuL7E5Tsr_MszGr3VwLNla4zjcNTBMXqFctI_aem_LY2lS4BoK8sbYac6ALzQNA#_ftn6" name="_ftnref6" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[6]</span></a>. Όπως γράφει ὁ Τερτυλλιανός, εἴτε ὁ Θεός δημιούργησε ὅλα τά πλάσματα ἐκ τοῦ μηδενός, ὁπότε μπορεῖ νά βγάλει ἀπό τό μηδέν τό σῶμα πού εἶχε ἐπιστρέψει σέ αὐτό, εἴτε τά ἔπλασε μέ βάση κάποιο ἄλλο υλικό, ὁπότε μπορεῖ νά ἀνακαλέσει την σάρκα από κάπου ἀλλοῦ, ὁπουδήποτε καί ἄν αὐτή ἐνταφιάσθηκε<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/1_19.html?fbclid=IwY2xjawRRyvJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEezehNZp2gyCMfb3dYNmohJI7YuL7E5Tsr_MszGr3VwLNla4zjcNTBMXqFctI_aem_LY2lS4BoK8sbYac6ALzQNA#_ftn7" name="_ftnref7" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[7]</span></a>. </span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #090909;"><br /></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #090909;"><b>(συνεχίζεται)</b></span></span></p><div style="mso-element: footnote-list;"> <hr align="left" size="1" width="33%" /> <!--[endif]--> <div id="ftn1" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  Ἡ Ἀνάσταση</span></p> </div> <div id="ftn2" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span style="mso-ansi-language: EN-US;"> </span><span lang="EN-US"> </span>Βλ<span lang="EN-US">. </span>ΤΕΡΤΥΛΛΙΑΝΟΥ<span lang="EN-US">, De la resurrection, XXXVIII.</span></span></p> </div> <div id="ftn3" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref3" name="_ftn3" style="mso-footnote-id: ftn3;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[3]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span style="mso-ansi-language: EN-US;"> </span><i>ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ</i><i> </i><i>ΛΥΩΝΟΣ</i><i><span lang="EN-US">, Démonstration de la foi apostolique, 42.</span></i><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US;"><o:p></o:p></span></span></p> </div> <div id="ftn4" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref4" name="_ftn4" style="mso-footnote-id: ftn4;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[4]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> <i>ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Λόγος εἰς τό Ἅγιον Πάσχα, 1, 10.</i></span></p> </div> <div id="ftn5" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref5" name="_ftn5" style="mso-footnote-id: ftn5;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[5]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> <i>Βλ. εἰδικότερα ΑΘΗΝΑΓΟΡΑ, Περί ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν· ΤΕΡΤΥΛΛΙΑΝΟΥ, De la resurrection.</i></span></p> </div> <div id="ftn6" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref6" name="_ftn6" style="mso-footnote-id: ftn6;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[6]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> <i> Βλ. ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ, Απολογία πρώτη, 19. ΘΕΟΦΙΛΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ, Πρὸς Αὐτόλυκον, Α ́, 8 ́ ΑΘΗΝΑΓΟΡΑ, Περί ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν, ΙΙ-ΙΧ· ΤΕΡΤΥΛΛΙΑΝΟΥ, De la resurrection, XI-XII. LVII· Ἀποστολικές Διαταγές, V, 7, 2. ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ, Κατηχήσεις, Δ ́, 30· ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Λόγος εἰς τό Ἅγιον Πάσχα, Α', 5. 7· 10· ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Π ραμυθία ἐπί θανάτῳ, Β', 2-3 Υπόμνημα εἰς τήν πρώτην πρός Θεσσαλονικεῖς ἐπιστολήν, Ζ ́, 2-3. ΙΩΑΝΝΟΥ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ, Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, Δ ́, 27- ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΙΝΑΪΤΟΥ, Ὁδηγός, 92.</i></span></p> </div> <div id="ftn7" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm;"><span style="color: #090909; font-family: arial;"><a href="#_ftnref7" name="_ftn7" style="mso-footnote-id: ftn7;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[7]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> <i>De la résurrection, XI.</i></span></p> <p class="MsoFootnoteText"><o:p><span style="color: #090909; font-family: arial;"> </span></o:p></p> </div> </div><br /><p></p>

Ἡ Ἀνάσταση. (1ο μέρος)

Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο του Συμβόλου τῆς Πίστεως, ὁ Χριστός θά ἔλθει στα ἔσχατα τῶν χρόνων «μετά δόξης κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, οὗ τῆς...

Read more »

Η νίκη τοῦ Χριστοῦ ἐπί τοῦ θανάτου και η σημασία της (4ο μέρος)

<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjJFt004buWDC21nTGUpZno92k9IkodGFs-7ginBbVsQ0k5dQcjTPlrnixHmggjsR2HOiunGmehJGr-AtRzpV3FGvmX1Ojnywah4h3XItG3KjgMZwreE7Sc-QpG4j8L17jaR6RHp1aUBxAFC0xxDxO121pV1tePY3K6Zn_LJP1rQYgijuuGVShL-v_L/s960/11--25.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="600" data-original-width="960" height="400" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjJFt004buWDC21nTGUpZno92k9IkodGFs-7ginBbVsQ0k5dQcjTPlrnixHmggjsR2HOiunGmehJGr-AtRzpV3FGvmX1Ojnywah4h3XItG3KjgMZwreE7Sc-QpG4j8L17jaR6RHp1aUBxAFC0xxDxO121pV1tePY3K6Zn_LJP1rQYgijuuGVShL-v_L/w640-h400/11--25.jpg" width="640" /></a></div><p></p><p></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">Πέρα ἀπό τό γεγονός ὅτι ὁ θάνατος ἔχασε την πνευματική ἐξουσία του ἐπί τοῦ ἀνθρώπου, ἔπαυσε πλέον νά εἶναι τό βέβαιο τέλος και κατέστη ἡ ἀρχή μιας νέας ζωῆς, πού δέν ἔχει τέλος ἢ ἀλλιῶς, ὅπως τό διατυπώνει ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, ὁ Χριστός κατέστησε τον θάνατο ἀρχή ἀλλαγῆς γιά τήν ἀφθαρσία</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn1" name="_ftnref1" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[1]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">. Ἔτσι, ὁ θάνατος παρουσιάζεται με θετική μορφή στον πεπτωκότα κόσμο, ὡς τρόπος μεταβάσεως στήν ἄφθαρτη ζωή</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn2" name="_ftnref2" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[2]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;"> καί ἀναγκαῖο μέσο για το πέρασμα σε μία καλύτερη κατάσταση, αὐτήν τοῦ ἄλλου κόσμου ὅπου ὁ ἄνθρωπος θα γνωρίσει, ψυχῇ τε καί σώματι, ἕναν ἀνώτερο τρόπο ὑπάρξεως, ἀπαλλαγμένο ἀπό χωροχρονικά όρια</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn3" name="_ftnref3" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[3]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">. Χάρις στο σωτηριώδες ἔργο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ θάνατος δέν ἀποτελεῖ πλέον μία πόρτα που κλείνει τήν ἐπίγεια ζωή, οὔτε βεβαίως μία πόρτα πού ὁδηγεῖ στά ὑπόγεια τοῦ Ἅδη, ὅπου μέχρι πρότινος πιστευόταν ὅτι φυλακίζονταν αἰώνια οἱ ψυχές, ἀλλά μία πόρτα πού ἀνοίγει πρός τήν οὐράνια ζωή καί ἐπιτρέπει στόν ἄνθρωπο να φθάσει στη βασιλεία τῶν οὐρανῶν</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn4" name="_ftnref4" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[4]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">, ὅπου ὁ ἄνθρωπος θά λάβει τελικῶς, ψυχῇ τε καί σώματι, ἐφόσον εἶναι ἄξιος, τό πλήρωμα τῶν θείων δώρων. Ὁ θάνατος δέν εἶναι πλέον κάτι πού ἐκμηδενίζει τή ζωή τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά ἕνα γεγονός πού τοῦ προσφέρει πρόσβαση σε μία ζωή πιό ἀληθινή, σέ ἕναν καλύτερο τρόπο ὕπαρξης</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn5" name="_ftnref5" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[5]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">, πληρέστερο</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn6" name="_ftnref6" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[6]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">, ὄχι σε κάτι πού τόν φθείρει καί ἐν τέλει τόν ἀφανίζει, ἀλλά κάτι πού τόν ἀνυψώνει καί τόν κάνει να βιώνει τήν ἀνάταση τοῦ εἶναι του. Ὅπως τονίζει ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ὁ διάβολος παρουσίασε τον θάνατο γιά τήν ἀπώλειά μας, για νὰ μᾶς πάρει πίσω στή γῆ, προκειμένου νά ἀπωλέσουμε κάθε ἐλπίδα σωτηρίας. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός ὅμως τόν ἐπανέφερε από την πλευρά του καί τόν μεταμόρφωσε ολοκληρωτικά</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn7" name="_ftnref7" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[7]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">.</span><br style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;" /><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">Χάρις στὸν Ἰησοῦ Χριστό ὁ θάνατος ἔπαυσε πλέον νά εἶναι αἰτία φόβου και παραδόξως κατέστη μία ἐπιθυμητή πραγματικότητα, ὄχι βέβαια αυτή καθ' ἑαυτήν, αλλά στο μέτρο πού προσφέρει στον πιστό μία καλύτερη μορφή ζωῆς, ἐγγύτερη πρός τόν Θεό. Οἱ Πατέρες ἀρέσκονται συχνά νά ἀναφέρονται στο παράδειγμα τῶν μαρτύρων οἱ ὁποῖοι ὁδεύουν μετά άγαλλιάσεως πρός τόν θάνατο</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn8" name="_ftnref8" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[8]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">. Μολονότι δέν πρέπει νά ἐπιδιώκεται, γίνεται οἰκειοθελῶς ἀποδεκτός ἀπό τόν χριστιανό πού προετοιμάζεται νά τόν δεχθεῖ μέ τήν εἰς Χριστόν πίστη του.</span><br style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;" /><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">Θά μποροῦσε κανείς νά ἀντιτείνει ὅτι ἡ στάση αυτή δέν εἶναι καινοφανής, ἀφοῦ ἀπαντᾶ ἤδη σε πολλές φιλοσοφίες, ὅπως ὁ Πλατωνισμός καί ὁ Στωικισμός. Εν τούτοις, ὑπάρχει μία μεγάλη διαφορά, ἀφοῦ ἡ χριστιανική στάση διαφέρει τῆς ἀντίστοιχης πλατωνικῆς, ὅπως πολύ εὔστοχα τονίζει ὁ J. Daniélou, καί αὐτό γιατί «δέν ἀποσκοπεῖ στήν ἀπελευθέρωση τῆς ψυχῆς ἀπό τή φυλακή τοῦ σώματος, ἀλλά τήν ἀπελευθέρωση τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος ἀπό τήν δουλεία τῆς σάρκας»</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn9" name="_ftnref9" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[9]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">. Ἡ χριστιανική στάση διαφέρει επίσης καί ἔναντι τῆς στωϊκῆς, σύμφωνα μέ τήν ὁποία ἡ νίκη ἐπί τοῦ θανάτου εἶναι προδήλως πνευματική και ψυχολογική, ἤτοι ἐπί τῶν ἀντιλήψεων πού μᾶς κάνουν να φοβόμαστε τόν θάνατο. Αντιθέτως, γιά τόν χριστιανό εἶναι σημαντικό, ὅταν σκέφτεται ἢ δέχεται τόν θάνατο, νά ζεῖ ἐν Χριστῷ ἐγγύς τοῦ Θεοῦ. Ὑπό τό πνεῦμα αὐτό, ὁ Ἰγνάτιος Ἀντιοχείας γράφει: «Καλύτερα για μένα να πεθάνω για τον Χριστό Ιησού, παρά να βασιλεύω στα πέρατα της γης... Εκείνον ζητώ, που πέθανε για μας... Και η γέννηση για μένα πλησιάζει. Συγχωρήστε με, αδελφοί... Μην κηρύσσετε τον Ιησού Χριστό αλλά επιθυμείτε τον κόσμο... Διότι, ενώ ζω, σας γράφω, ποθώντας να πεθάνω. Ο δικός μου έρωτας έχει σταυρωθεί, και δεν υπάρχει μέσα μου φωτιά σαρκική· αλλά νερό ζωντανό που μιλάει σε μένα μέσα μου, και μου λέει από μέσα: Έλα στον Πατέρα.»</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn10" name="_ftnref10" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[10]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">. Παρόμοια εἶναι καί ἡ στάση πού μᾶς περιγράφει ὁ Γρηγόριος Νύσσης, αναφερόμενος στον θάνατο τῆς ὁσίας Μακρίνης: «Αλλά όσο πλησίαζε στην έξοδο, καθώς έβλεπε όλο και περισσότερο την ομορφιά του Νυμφίου, με πιο έντονη βιασύνη ορμούσε προς εκείνον που ποθούσε, λέγοντας αυτά όχι πια προς εμάς που ήμασταν παρόντες, αλλά προς εκείνον τον ίδιο, στον οποίο ατένιζε αδιάκοπα με τα μάτια της.»</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn11" name="_ftnref11" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[11]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">.</span><br style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;" /><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">Στή συνέχεια τοῦ κειμένου, ὁ Γρηγόριος Νύσσης παραθέτει τήν προσευχή τῆς ἐκπνέουσας ὁσίας Μακρίνης, τά λόγια τῆς ὁποίας ανακεφαλαιώνουν τα προειρηθέντα καί μποροῦν νά χρησιμεύσουν ὡς κατακλεῖδα τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ: «Εσύ, λέει, Κύριε, διέλυσες τὸ φόβο μας γιὰ τὸ θάνατο. Ἐσὺ ἔκανες ἀρχὴ τῆς ἀληθινῆς ζωῆς τὸ τέλος τῆς ἐδῶ ζωῆς μας. Ἐσὺ γιὰ ἕνα διάστημα ἀναπαύεις μὲ ὕπνο τὰ σώματά μας καὶ τὰ ξυπνᾶς πάλι μὲ τὴν ἔσχατη σάλπιγγα (Α' Κορ. 15,52). Ἐσὺ δίνεις ὡς παρακαταθήκη στὴ δική σου γῆ, τὴ γῆ τοῦ σώματός μας, που διαμόρφωσες μὲ τὰ ἴδια σου τὰ χέρια καὶ παίρνεις πάλι πίσω ὅ,τι ἔχεις δώσει μεταμορ φώνοντας μὲ τὴ χάρη σου τὴ θνητή μας καὶ ἀσχημάτιστη φύση σὲ ἄφθαρτη. Ἐσὺ μᾶς ἔσωσες ἀπὸ τὴν κατάρα καὶ τὴν ἁμαρτία, ἀφοῦ ἔγινες γιὰ χάρη μας καὶ τὰ δύο. Ἐσὺ συνέτριψες τὰ κεφάλια τοῦ δράκοντα (Ψαλμ. 73,14) ποὺ ἀνοίγοντας τὸ πελώριο χάσμα τοῦ λαιμοῦ του μὲ τὴν παρακοὴ κατάπιε τὸν ἄνθρωπο. Ἐσὺ μᾶς ἄνοιξες τὸ δρόμο γιὰ τὴν ἀνάσταση συντρίβοντας τις πύλες τοῦ ἅδη' καὶ ἐξουδετερώνοντας τὸν κυρίαρχο τοῦ θανάτου….»</span><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/4.html#_ftn12" name="_ftnref12" style="background-color: white; color: #007abe; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[12]</span></a><span style="background-color: white; color: #060606; font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 16px;">.</span></p><div style="mso-element: footnote-list;"> <hr size="1" style="text-align: left;" width="33%" /> <!--[endif]--> <div id="ftn1" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Πρός Θαλάσσιον, 42, CCSG 7, σ. 285.</span></p> </div> <div id="ftn2" style="mso-element: footnote;"> <p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς τό κατά Ματθαῖον, XXXΙ, 3.</span></p> </div> <div id="ftn3" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref3" name="_ftn3" style="mso-footnote-id: ftn3;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[3]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> 107. Βλ. ΘΕΟΦΙΛΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ, Ἐπιστολή πρός Αὐτόλυκον, II, 267. ΜΕΘΟΔΙΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ, Εἰς τήν Ἀνάστασιν, XL, XLIII. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Περί θανάτου, PG 46, 516C. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περί ἀναστάσεως νεκρῶν, 7. Ὁμιλίαι εἰς τήν Β' προς Κορινθίους ἐπιστολήν, Χ. 3. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΑΛΑΜΑ, Κεφάλαια..., 54.</span></p> </div> <div id="ftn4" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref4" name="_ftn4" style="mso-footnote-id: ftn4;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[4]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Βλ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς τήν πρός Εβραίους ἐπιστολήν, IV, 4.</span></p> </div> <div id="ftn5" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref5" name="_ftn5" style="mso-footnote-id: ftn5;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[5]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Βλ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς τούς Ψαλμούς, XLVIII, V.</span></p> </div> <div id="ftn6" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref6" name="_ftn6" style="mso-footnote-id: ftn6;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[6]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  Βλ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ, Πρός Ρωμαίους, VI, 2.</span></p> </div> <div id="ftn7" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref7" name="_ftn7" style="mso-footnote-id: ftn7;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[7]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους πάντας τούς ἐν τῷ ὅλῳ τῷ κόσμῳ μαρτυρήσαντας, 1.</span></p> </div> <div id="ftn8" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref8" name="_ftn8" style="mso-footnote-id: ftn8;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[8]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Βλ. ἐπί παραδείγματι Μ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Εἰς τήν ἐνανθρώπησιν, 28-29 Μ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, Εἰς τόν μάρτυρα Βαρλαάμ, 1.</span></p> </div> <div id="ftn9" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref9" name="_ftn9" style="mso-footnote-id: ftn9;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[9]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span style="mso-ansi-language: EN-US;"> </span><span lang="EN-US"> «La doctrine de la mort chez les Pères de l'Église», </span>εἰς<span lang="EN-US"> Le Mystère de la mort et sa célébration, Paris 1956, </span>σελ<span lang="EN-US">. 143-144. </span>Υπενθυμίζουμε ὅτι ἡ σάρκα τόσο γιά τόν ἀπόστολο Παῦλο, ὅσο καί γιά τούς Πατέρες γενικότερα δεν περιγράφει τό σῶμα, ἀλλά ὅ,τι ἀντιτίθεται στο πνεῦμα.</span></p> </div> <div id="ftn10" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref10" name="_ftn10" style="mso-footnote-id: ftn10;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[10]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> Πρός Ρωμαίους, PG 5, 692-693.</span></p> </div> <div id="ftn11" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref11" name="_ftn11" style="mso-footnote-id: ftn11;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[11]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  Εἰς τόν βίον τῆς ὁσίας Μακρίνης, 23. 116.</span></p> </div> <div id="ftn12" style="mso-element: footnote;"> <p style="margin-top: 0cm; text-align: justify;"><span style="color: #060606; font-family: arial;"><a href="#_ftnref12" name="_ftn12" style="mso-footnote-id: ftn12;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[12]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>  Ἔνθ. ἀνωτ.., 24.</span></p> <p class="MsoFootnoteText"><o:p><span style="color: #060606;"> </span></o:p></p> </div> </div><p></p><br /><br /><div style="text-align: center;"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">ΠΗΓΗ: JEAN-CLAUDE LARCHET,</span></b></div><div style="text-align: center;"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">H ζωή μετά θάνατον</span></b></div><div style="text-align: center;"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ</span></b></div><div style="text-align: center;"><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;"><b>σελ. 43-52</b></span></div><div style="text-align: center;"><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;"><b>ΑΠΟΔΟΣΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ:</b></span></div><div style="text-align: center;"><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;"><b>IΣΤΟΛΟΓΙΟ ''ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ''.</b></span></div><div style="text-align: center;"><br /></div><p class="MsoFootnoteText" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="color: red;"><b><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></u></b></span></p><p class="MsoFootnoteText" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="color: red;"><b><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></u></b></span></p><p class="MsoFootnoteText" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="color: red;"><b><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΜΕΡΗ</span></u></b></span></p><p class="MsoFootnoteText" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/1.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><b><span style="color: #2b00fe;">Η νίκη τοῦ Χριστοῦ ἐπί τοῦ θανάτου και η σημασία της (1ο μέρος)</span></b> </span></a></p><p class="MsoFootnoteText" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/2_13.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Η νίκη τοῦ Χριστοῦ ἐπί τοῦ θανάτου και η σημασία της (2ο μέρος)</span></span></b></a></p><p class="MsoFootnoteText" style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/3_17.html" itemprop="url"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><span style="color: #333333;"> </span><b><span style="color: #2b00fe;">Η νίκη τοῦ Χριστοῦ ἐπί τοῦ θανάτου και η σημασία της (3ο μέρος)</span></b></span></a></p>

Η νίκη τοῦ Χριστοῦ ἐπί τοῦ θανάτου και η σημασία της (4ο μέρος)

Πέρα ἀπό τό γεγονός ὅτι ὁ θάνατος ἔχασε την πνευματική ἐξουσία του ἐπί τοῦ ἀνθρώπου, ἔπαυσε πλέον νά εἶναι τό βέβαιο τέλος και κατέστη ἡ ἀρχ...

Read more »

Ανάσταση του Χριστού: το κεντρικό γεγονός του χριστιανισμού, που κανείς δεν είδε…

<p><br /></p><div class="block-doc__above" style="background-color: white; border: 0px; font-family: Georgia, "Times New Roman", serif; font-size: 18px; font-stretch: inherit; font-variant-east-asian: inherit; font-variant-numeric: inherit; line-height: inherit; margin: 0px 0px 26px; padding: 0px; text-align: right; vertical-align: baseline;"><p class="block-doc__author" style="border: 0px; clear: both; font-family: inherit; font-size: 1em; font-stretch: inherit; font-style: italic; font-variant: inherit; font-weight: inherit; line-height: 1.4; margin: 0px 0px 26px; padding: 0px; vertical-align: baseline;"><a href="https://gr.pravoslavie.ru/124691.html" style="border: 0px; color: #007c5b; font: inherit; margin: 0px; padding: 0px; text-decoration-line: none; vertical-align: baseline;">Πρωτοπρεσβύτερος Μαξίμ Κοζλόφ</a></p></div><article style="background-color: white; border: 0px; font-family: Georgia, "Times New Roman", serif; font-size: 18px; font-stretch: inherit; font-variant-east-asian: inherit; font-variant-numeric: inherit; line-height: inherit; margin: 0px; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;"><p class="os" data-enum="p1" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Η Ανάσταση του Χριστού έλαβε χώρα την πρώτη ημέρα της εβδομάδας σύμφωνα με το αρχαίο εβραϊκό ημερολόγιο ή την Κυριακή, σύμφωνα με το σύγχρονο ημερολόγιο, την τρίτη ημέρα μετά τη σταύρωση. Οι πρώτοι που το έμαθαν ήταν οι φρουροί που είχαν τοποθετηθεί στον τάφο από τους Ιουδαίους άρχοντες. Ο λίθος που έκλεινε την είσοδο του τάφου βρέθηκε να έχει αποκυλισθεί, και ο τάφος ήταν άδειος. Τρομαγμένοι με αυτό που είχε γίνει, οι φρουροί έτρεξαν στην πόλη, όπου έλαβαν εντολή να διαδίδουν ότι το σώμα είχε κλαπεί από τους μαθητές.</p><p class="os" data-enum="p2" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Το πρωί της Κυριακής, οι γυναίκες που ήρθαν στον Τάφο του Κυρίου, τον βρήκαν άδειο. Αυτές ήταν οι πρώτες που συνάντησαν τον αναστημένο Ιησού, αν και αρχικά δεν Τον αναγνώρισαν, καθώς Τον νόμιζαν για κηπουρό. Εκπληρώνοντας το αίτημα του Σωτήρα, οι γυναίκες έσπευσαν στους μαθητές Του για να τους ενημερώσουν για το συμβάν.</p><p class="os" data-enum="p3" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; text-align: center; vertical-align: baseline;"><span class="content_image center link zoom" data-href="https://pravoslavie.ru/sas/image/104874/487481.b.jpg?mtime=1776244068" data-id="0" style="border: 0px; color: #555555; cursor: pointer; display: block; font-family: inherit; font-size: 14px; font-stretch: inherit; font-style: italic; font-variant: inherit; font-weight: inherit; line-height: inherit; margin: 0px auto; padding: 0px; vertical-align: baseline; width: 550px;" title="Απόσπασμα τοιχογραφίας του Τζιότο, πριν το 1305"><img alt="Απόσπασμα τοιχογραφίας του Τζιότο, πριν το 1305" src="https://pravoslavie.ru/sas/image/104874/487481.p.jpg?mtime=1776244068" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px; padding: 0px; vertical-align: baseline;" /><span class="content_image_text" style="border: 0px; display: block; font-family: Arial, sans-serif; font-size: 12px; font-stretch: inherit; font-style: inherit; font-variant: inherit; line-height: 1.4; margin: 0px; overflow-wrap: break-word; padding: 0px; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;">Απόσπασμα τοιχογραφίας του Τζιότο, πριν το 1305</span></span></p><p class="os" data-enum="p4" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Μιλώντας για την Ανάσταση, δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε το ότι παρόλο που πρόκειται για το κεντρικό γεγονός του χριστιανισμού, δεν το είδε κανείς... Είναι Μυστήριο.</p><p class="os" data-enum="p5" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Η Ανάσταση είναι αδύνατο να απεικονιστεί. Πώς ανασταίνεται ένα νεκρό σώμα; Πώς η ψυχή, που κατέβηκε στον Άδη και συνάντησε τις ψυχές εκείνων που είχαν πεθάνει, επανέρχεται στη ζωή; Με ποιον τρόπο η πληρότητα του Προσώπου, το Οποίο ποτέ δεν χωρίζεται από τα άλλα Πρόσωπα της Αγίας Τριάδας, περνά από την κατάσταση του θανάτου στην κατάσταση της Ανάστασης; Αυτό δεν το γνωρίζουμε. Γνωρίζουμε μόνο ότι αυτό πράγματι συνέβη.</p><p class="os" data-enum="p6" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Άλλαξε ο Χριστός μετά την Ανάσταση; Ναι. Το ανθρώπινο σώμα Του έγινε όπως ήταν το σώμα του ανθρώπου πριν από την πτώση του Αδάμ. Ο Χριστός μπορούσε να διαπερνά τους τοίχους: μπήκε στο δωμάτιο των μαθητών, παρόλο που οι πόρτες ήταν κλειδωμένες· μπορούσε να γίνεται αόρατος· κάτι διαφορετικό εμφανίζεται στην εμφάνισή Του. Φεύγει αυτό που οι άγιοι πατέρες αποκαλούν «πάχος σαρκός».</p><p class="os" data-enum="p7" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Οι θετικιστικές θεωρίες του 19<sup style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px; padding: 0px;">ου</sup> αιώνα παρουσίαζαν την Ανάσταση ως ψευδαίσθηση, απάτη, βεβήλωση. Αλλά δεν ήταν οι πρώτοι. Ήδη οι Ιουδαίοι αρχιερείς είχαν λύσει το ζήτημα απλά και πρακτικά από την άποψη, για να το πούμε με τη σύγχρονη γλώσσα, του «δημοσίων σχέσεων»: δωροδόκησαν τους στρατιώτες, ώστε να ανακοινώσουν στον λαό ότι το σώμα το είχαν κλέψει οι μαθητές. Και αυτός ο μύθος έφτασε ακόμη και στα βιβλία των ειδικών επιστημονικού αθεϊσμού του περασμένου αιώνα.</p><p class="os" data-enum="p8" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Αλλά το ενδιαφέρον είναι ότι η Ανάσταση του Χριστού, εκτός από τα περιστατικά εμφάνισης του Χριστού στους μαθητές, επιβεβαιώνεται από τις συνέπειες που είχε αυτό το γεγονός στη ζωή τους.</p><p class="os" data-enum="p9" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Οι άνθρωποι που Τον ακολουθούσαν, δεκαπέντε περίπου από τους πιο στενούς μαθητές του και μερικές δεκάδες μαθητές του ενδιάμεσου κύκλου, δέχονται όλα αυτά ως αναμφισβήτητο γεγονός, ως κάτι που καθορίζει τα πάντα στη μετέπειτα ζωή τους. Σταματούν να φοβούνται. Εκεί που ο Πέτρος έτρεμε, όταν η υπηρέτρια τον αναγνώρισε ως μαθητή του Σωτήρα, στη συνέχεια όμως κηρύττει ανοιχτά μπροστά στους Ιουδαίους και είναι έτοιμος να υποστεί τον θάνατο. Και οι άλλοι απόστολοι πηγαίνουν ατρόμητοι μπρος στον θάνατο. Όλους τους, εκτός από τον Ιωάννη, θα τους σκοτώσουν. Αυτό δεν είναι καθόλου «θάνατος για μια ιδέα», παρόμοιος με τον θάνατο για τα παιδιά, για τη γυναίκα, για τα ιδανικά, για την πατρίδα. Οι ακόλουθοι του Χριστού γνωρίζουν ότι η Ανάσταση είναι ήδη εδώ, και δεν είναι τρομερό να πεθαίνει κανείς. Ο θάνατος δεν υπάρχει πια.</p><p class="os" data-enum="p10" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Η Ανάσταση του Χριστού μας βοηθά να καταλάβουμε ότι ο χριστιανισμός δεν είναι φιλοσοφία, ούτε κοσμοθεωρία, ούτε σύστημα ηθικών κανόνων. Είναι ζωή. Ξέρω ότι η καρδιά μου χτυπά, μπορεί να με δέρνουν, να με βασανίζουν, αλλά αυτή τη γνώση δεν θα μου την πάρουν. Το ίδιο ισχύει και για τη γνώση του αναστημένου Χριστού, που χαρίζει την αιώνια ζωή.</p><p class="os" data-enum="p11" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Όλοι ερχόμαστε σε επαφή με αυτή τη γνώση της Ανάστασης. Φυσικά, η έντασή της άλλαζε με την πάροδο των αιώνων. Η γνώση αυτή εκδηλωνόταν πιο έντονα στους αγίους, τους μάρτυρες και τους οσίους. Σε εμάς, τους απλούς χριστιανούς, είναι μικρότερη. Αυτή η γνώση σαν να μας αγγίζει ελάχιστα. Για παράδειγμα, αυτό συμβαίνει καμιά φορά στη νυχτερινή πασχαλινή λειτουργία, όταν ξαφνικά «διαπερνά» ακόμα και τον πιο σκληροτράχηλο άνθρωπο. Ή τη στιγμή της Θείας Κοινωνίας, όταν φαίνεται ότι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα χωράει η αιωνιότητα. Πιθανώς, σχεδόν ο καθένας μπορεί να θυμηθεί μια παρόμοια εμπειρία στη ζωή του.</p><p class="os" data-enum="p12" data-field=" paragraph" style="border: 0px; font: inherit; margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; vertical-align: baseline;">Φυσικά, πρέπει να προσπαθούμε να εδραιώσουμε μέσα μας τη σκέψη ότι ο Χριστός πράγματι αναστήθηκε. Απλώς δεν πρέπει να προκαλούμε τεχνητά τέτοια συναισθήματα. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αντικαθιστούμε τη Χάρη με παιχνίδια της φαντασίας. Η Ανάσταση δεν είναι ψευδαίσθηση, είναι εμπειρία, για την οποία ο καθένας από εμάς πρέπει να ωριμάσει.</p></article><div class="block-doc__under" style="background-color: white; border: 0px; font-family: Georgia, "Times New Roman", serif; font-size: 18px; font-stretch: inherit; font-variant-east-asian: inherit; font-variant-numeric: inherit; line-height: inherit; margin: 0px 0px 26px; padding: 0px; text-align: right; vertical-align: baseline;"><p class="block-doc__author" style="border: 0px; clear: both; font-family: inherit; font-size: 1em; font-stretch: inherit; font-style: italic; font-variant: inherit; font-weight: inherit; line-height: 1.4; margin: 0px 0px 26px; padding: 0px; vertical-align: baseline;"><a href="https://gr.pravoslavie.ru/124691.html" style="border: 0px; color: #007c5b; font: inherit; margin: 0px; padding: 0px; text-decoration-line: none; vertical-align: baseline;">Πρωτοπρεσβύτερος Μαξίμ Κοζλόφ</a><br />Μετάφραση για την πύλη gr.pravoslavie.ru: <a href="https://gr.pravoslavie.ru/123988.html" style="border: 0px; color: #007c5b; font: inherit; margin: 0px; padding: 0px; text-decoration-line: none; vertical-align: baseline;">Αναστασία Νταβίντοβα</a></p><p class="block-doc__source" style="border: 0px; font-family: inherit; font-size: 1em; font-stretch: inherit; font-style: italic; font-variant: inherit; font-weight: inherit; line-height: 1.4; margin: 0px 0px 26px; padding: 0px; vertical-align: baseline;"><a href="https://foma.ru/voskresenie-xristovo.html" style="border: 0px; color: #007c5b; font: inherit; margin: 0px; padding: 0px; text-decoration-line: none; vertical-align: baseline;" target="_blank">foma.ru</a></p><p class="block-doc__date" style="border: 0px; clear: both; font-family: inherit; font-size: 1em; font-stretch: inherit; font-style: italic; font-variant: inherit; font-weight: inherit; line-height: 1.4; margin: 0px 0px 26px; padding: 0px; vertical-align: baseline;">4/15/2026</p></div>

Ανάσταση του Χριστού: το κεντρικό γεγονός του χριστιανισμού, που κανείς δεν είδε…

Πρωτοπρεσβύτερος Μαξίμ Κοζλόφ Η Ανάσταση του Χριστού έλαβε χώρα την πρώτη ημέρα της εβδομάδας σύμφωνα με το αρχαίο εβραϊκό ημερολόγιο ή την ...

Read more »