ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ ☦

Σπουδή στα 400 Κεφάλαια περί Αγάπης του Αγίου Μαξίμου - π. Νικόλαος Λουδοβίκος (1ο μέρος)

Έχουμε να βρεθούμε από πέρυσι. Μιλήσαμε
περί γάμου. Και μάλλον το θέμα τώρα είναι λίγο συναφές. Ευρύτερο και μαζί συναφές.
Να πούμε λίγο ελάχιστα πράγματα για αυτό το πράγμα το οποίο ονομάζουμε αγάπη και
το οποίο είναι, θα έλεγε κανείς, το ιδανικό περιεχόμενο της ζωής μας. Τελευταία,
όχι πεθάνει ο Χρήστος Γιανναράς, μια συνέντευξη πριν το τέλος του, τον ερώτησαν
τι είναι πιο σημαντικό στη ζωή και λέει να αγαπήσεις και να αγαπηθείς τελικά. Αυτό
είναι το πιο σημαντικό. Κι όμως φαίνεται αυτό το πράγμα το οποίο μοιάζει να είναι
το πιο απαραίτητο και το πιο σημαντικό και το οποίο σε πολλούς φαίνεται ότι είναι
πάρα πολύ απλό είναι στην πραγματικότητα πάρα πολύ δύσκολο. 
Σήμερα στο Ευαγγέλιο ακούσαμε Πολλά περίεργα πράγματα τα οποία συνέβαιναν με τους
δέκα λεπρούς, έτσι. Βλέπουμε ότι οι δέκα λεπροί έχουν ένα τεράστιο πρόβλημα ώστε
να αφορά την ευγνωμοσύνη, έτσι; Ενώ θα λέγει κανείς ότι η ευγνωμοσύνη είναι το πιο
φυσικό πράγμα και το πιο… όταν κανείς ευεργετηθεί. Ξέρετε, η ευγνωμοσύνη είναι το
πιο δύσκολο από όλα τα συναισθήματα. Εύκολα νιώθει κανείς κακία, εύκολα νιώθει κανείς
φθόνο, γιατί βάζει τον εαυτό του πάνω από αυτόν τον οποίο φθονεί, έτσι δεν είναι;
Η ευγνωμοσύνη σημαίνει να βάζεις τον εαυτό σου κάτω από αυτόν ο οποίος σε ευεργέτησε
όταν ήσουν αναγκεμένος, όταν είχες πρόβλημα υγείας, οικονομικό, ψυχικό, έτσι δεν
είναι; πνευματικό πρόβλημα, και ήσουν  κατώτερός
 του,  δηλαδή ήσουν σε μια κατάσταση πάρα πολύ χαμηλή,
ήσουν πεσμένος. Αυτός ήταν ψηλότερα και σε βοήθησε, έτσι δεν είναι; Λοιπόν, το ότι
σε βοήθησε για πολλούς σημαίνει ένα είδος ταπείνωσης, ξέρετε. Σε ταπεινώνει βοηθώντας.
Γι' αυτό και δεν θέλουν να θυμούνται την ευεργεσία. Έτσι δεν είναι; Ευεργεσίες ξεχνούμε.
Αυτά που μας χρωστάνε δεν τα ξεχνάμε ποτέ όμως. Βλέπετε λοιπόν ότι ο Χριστός επειδή
αγαπάει αληθινά, όπως όλοι όσοι αγαπούν αληθινά, θέλει να καταλαβαίνουν αυτοί οι
οποίοι αγαπώνται το γεγονός ότι αγαπώνται, ναι ή όχι; Θέλει να πιάνει τόπο αυτή
η αγάπη και περιμένει δηλαδή ένα ευχαριστώ, μια ευγνωμοσύνη. Από τους δέκα όμως
μόνο ο ένας, έτσι θα αποδώσει ευγνωμοσύνη, μόνο ο ένας έχει την πνευματική ετοιμότητα,
μόνο ο ένας έχει την ωριμότητα, μόνο ο ένας έχει πιθανώς την ταπείνωση. Οι άλλοι
θέλουν να ξεχάσουν απλώς αυτό που έγινε. 
Παίρνουν λοιπόν αυτή τη θεραπεία και φεύγουν και βέβαια αν γυρίσουν πίσω
υπάρχει και κίνδυνος αυτός που τους θεράπευσε να τους ζητήσει και κάτι, έτσι δεν
είναι; Γιατί όλα πληρώνονται στη ζωή αυτή. Να τους πει έλα εδώ τώρα σας έκανα καλά,
από εδώ και πέρα θα κάνετε έτσι, εσείς για μένα, έτσι; Ένας ταπεινός άνθρωπος είναι
έτοιμος να κάνει όμως, δεν είναι; για αυτόν που τον ευεργέτησε τόσο πολύ, είναι
έτοιμος να κάνει τα πάντα. Και για σένα, για χάρη σου έτσι θα του έλεγαν ναι ή όχι.
Αν ήταν σωστοί, σοβαροί και ταπεινοί άνθρωποι, μετριόφορονες, όπως θα πω άνθρωποι
που είχαν συναίσθηση του τι ακριβώς συμβαίνει και συνέβη. Θα του λέγανε είμαι διαθέσιμος
να κάνω οτιδήποτε. Σας είπα αυτό θέλει να είναι κανείς ώριμος. Την ευγνωμοσύνη λοιπόν
την απωθούμε, την ξεχνούμε και βλέπετε ο Χριστός, μου κάνει πολύ εντύπωση αυτό,
όταν επιστρέφει ο ένας από τους δέκα, δεν του λέει είδες τι σου έκανα, κατάλαβες
ότι σε έκανα καλά, είδες από τι δυστυχία σε έβγαλα, από ποιο θάνατο σε γλύτωσα;
Όχι! Με φοβερή λεπτότητα του λέει η πίστη σου σε έσωσε. Δηλαδή σαν να του λέει ότι
μπορεί να ήσουν χάλια, να ήσουν πεταγμένος από όλους, έτοιμοθάνατος, καταδικασμένος,
περιφρονημένος, αλλά έχεις κάτι πολύ σημαντικό μέσα σου, που ήταν η πίστη, καταλαβαίνατε;
Τον βοηθάει να σηκωθεί δηλαδή, έτσι δεν είναι; Δεν του λέει ναι καημένε μου, ξέρω
εγώ τι έκανα για σένα, είσαι ένα τίποτα, ένα μηδέν, νεκρός και μου ωφελείς τα πάντα.
Έτσι δεν είναι; Πες το να το ακούσω, γιατί μου οφείλεις τα πάντα. Καταλάβατε;. Αυτά
κάνουν κάποιοι από εμάς.  Ίσα ίσα τον σηκώνει
και του λέει, κοίταξε είχες κάτι πολύτιμο μέσα σου. Ήταν η πίστη, η πίστη τον έσωσε.
Όχι εγώ. Γιατί ξέρει πόσο βαρύ πράγμα είναι η ευγνωμοσύνη. Αυτό λοιπόν, όταν κάνετε δωρεές και
κάνετε χάρες σε άλλους, να μην περιμένετε ποτέ ευγνωμοσύνη. Ο ένας στους δέκα θα
σας ευγνωμονήσει. Οι υπόλοιποι εννέα μπορεί και να βλάψουν. Ακριβώς διότι η ευγνωμοσύνη
ως, σας είπα, συναίσθημα, δεν είναι εύκολο να τη βαστάξει κανείς, γιατί τον ταπεινώνει. Κρίση ευγνωμοσύνης. Τεράστια κρίση ευγνωμοσύνης σήμερα. Σήμερα υπάρχει τεράστια
κρίση, γιατί υπάρχει πολύ ναρκισσισμός, πολύ φιλαυτία. Και όσο μεγαλύτερη φιλαυτία
υπάρχει, τόσο πιο πολύ θέλει κανείς να θεωρεί ότι τα πάντα τα κάνει για το εαυτό
του. Εγώ ήμουν ικανός και είμαι έτσι όπως είμαι. Ακούει κανείς, καμιά φορά, ανθρώπους
να σου λένε που έχουν χρήματα εγώ είμαι αυτοδημιούργητος. Ντροπή σου. 150, 200,
1.000 άνθρωποι σε βοήθησαν, ναι ή όχι, να φτάσεις. Αλλά τους ξεχνάει όλους. Τι θα
πει αυτοδημιούργητος; Ποιος σου έδωσε μία, δύο, τέσσερις, πέντε ευκαιρίες, βακτηρία,
βοήθεια, στήριγμα. Πάνε αυτά όλα. Είμαι αυτοδημιούργητος. Τι θα πει αυτοδημιούργητος;
Δεν υπάρχει κανένας αυτοδημιούργητος. Καταλαβαίνετε τι λέω; Πρώτα απ' όλα, ο Θεός
που σου έδωσε την υγεία και στέκεσαι στα πόδια σου και λες ότι είμαι αυτοδημιούργητος,
να ο μεγάλος ευεργέτης. Πόσες ημέρες το πρωί σηκωθήκαμε και είπαμε «Θεέ μου, σε
ευχαριστώ που ξυπνάω ζωντανός, που είμαι ικανός να πάω στην εκκλησία αυτή τη στιγμή
να ακούσω αυτήν την ομιλία, που έχω ανθρώπους δίπλα μου που αγαπώ και με αγαπούνε
ακόμα, παρόλο που δεν είμαι και τόσο σοι, που έχω ένα φαΐ να φάω, ένα πιάτο και
έχω και ένα ταβάνι…. κοιμούνται στους δρόμους Έτσι δεν είναι; Να, ο πρώτος, η πρώτη
ευγνωμοσύνη, την οποία βέβαια…. και βάλτε και τα πνευματικά αγαθά, βάλτε τα μυστήρια,
βάλτε τις ευλογίες που έχουμε μέσα στην εκκλησία που είναι δωρεάν όλες, τι κάνατε
εσείς; Δεν τα έχω πληρώσει αυτά που έχω πάρει. Τι τα πήρα, δωρεάν. Που λένε οι πατέρες
ότι ακόμα και αν περάσεις όλη τη ζωή σου ασκούμενος πάνω σε μια πέτρα, λέει πάλι
τίποτα δεν θα έχεις κάνει. Τόσες δωρεές που έλαβες. Σου δίνει το Είναι, τη ζωή.
Αυτός την έχει τη ζωή σου. Σου τη δανείζει. Πάρε ζωή. Πάρε χρόνια, 50, 80, 100,
να με γνωρίσεις και μετά μια αιωνιότητα ολόκληρη. Τίνος είναι αυτό. Δικό μου είναι;
Εγώ το έφτιαξα; Έλα όμως που ζούμε σαν να φτιάξαμε εμείς τον εαυτό μας. Και σαν
εμείς τα φτιάξαμε όλα. Έκανα ωραία οικογένεια! Ποια οικογένεια ωραία έκανες; Τι
ωραία οικογένεια έκανες; Πόσα λάθη έκανες. Ποιος τα σκέπασε τα λάθη αυτά. Ποιος
συμπόνεσε τα παιδιά σου στις δύσκολες στιγμές, που δεν το κατάλαβες; Πολύ συχνά
συμβαίνει αυτό κ.λπ. Είμαστε αγνώμονα όντα. Τι σημαίνει αυτό; Έλλειψη πραγματικά
αγάπης. Γιατί η αγάπη θεμελιώνεται πάνω στην ευγνωμοσύνη. Η πρώτη αγάπη είναι σε
αυτόν τον οποίο μας ευεργετεί. Άμα δεν αγαπάς τον ευεργέτη, θα αγαπήσεις αυτόν που
σε βλάφτει κιόλας. Πόσο μάλλον. Τα κατάλαβατε; Δεν είναι τυχαίο ότι κάποια στιγμή ο
Άγιος Μάξιμος κάνει κάποια σχόλια σε αυτό ακριβώς το κείμενο, που διαβάσαμε σήμερα.
Και από αυτά τα σχόλια θα αρχίσω. Δηλαδή λέει ότι,  αν λατρεύεις τα πάθη σου, δεν μπορείς να αγαπάς
τον άνθρωπο, τον άλλον. Αν εγώ αγαπώ τον φθόνο μου και τον δικαιολογώ. Αν εγώ αγαπώ
την κακία μου, και την δικαιολογώ. Αν εγώ την εκμετάλλευση του άλλου την δικαιολογώ,
γιατί εγώ είμαι καλύτερος και πρέπει να τον εκμεταλλεύομαι. Έτσι δεν είναι; Όλα,
την ακολασία μου, την οργή μου, όλα τα δικαιολογώ, αυτά. Μπορώ να αγαπώ και τον
άλλο; Γίνονται αυτά; Τα δύο; Καταλάβατε τι λέω;  Μπορεί να αγαπώ την κακία μου και να αγαπώ και
τον άλλο; Μπορεί να αγαπώ το φθόνο που του έχω και να αγαπώ και τον άλλο; Και να
υπερασπίζομαι, μάλιστα, το δίκιο μου, και να λέω ότι αυτός είναι απαίσιος, είναι,
είναι, και μετά τι; Λέει, λοιπόν, ο Άγιος Μάξιμος, σε σχέση
με αυτό που λέγαμε τώρα, θα σας  διαβάσω  την νεοελληνική απόδοση. Έτσι διαβάζουμε το κείμενο,
είναι λίγο δύσκολος ο  Άγιος  Μάξιμος, στα αρχαία του. «Ο τέλειος στην αγάπη που έφτασε
στο ακρότατο όριο της απαθείας δεν ξεχωρίζει τη διαφορά δικού του και ξένου, δικής
του και ξένης, πιστού ή απίστου, δούλου ή ελεύθερου, άντρα και γυναίκας. Επειδή έχει καταστεί υπεράνω της τυραννίδας
των παθών και αποβλέπει στη μία και κοινή φύση των ανθρώπων, όλους θεωρεί ίσους
και έχει την ίδια διάθεση απέναντί τους. Διότι δεν υπάρχει, για αυτόν Έλληνας και
Ιουδαίος, αρσενικό ή θηλυκό, δούλος ή ελεύθερος, αλλά σε όλους και όλα είναι ο Χριστός».
Είναι σχόλιο στο κείμενο αυτό του Αποστόλου Παύλου, το οποίο μόλις σας ανέφερα.
Λοιπόν, λέει εδώ λοιπόν ότι αποβλέπει στη μία φύση των ανθρώπων. Ποιος όμως το κάνει
αυτό; Βλέπει δηλαδή τον άλλον ως άνθρωπο και ως άνθρωπο τον βλέπει πώς, ως αγαπημένο
υπό του Θεού, όπως είναι και ο ίδιος αγαπημένος υπό του Θεού και προχωρεί έτσι με
έναν τρόπο, αλλά πώς προχωρεί; Προχωρεί έχοντας καταστείλει, μεταβάλλει τα πάθη
του. Διότι αν πας στον άλλο άνθρωπο και έχεις την έπαρση στο βουνό και την υπερηφάνεια,
θα τον υποτάξεις δεν θα τον αγαπήσεις. Και όλα τα άλλα πάθη όπως τα προανέφερα. Γενικά αυτό το βιβλίο, αυτό το έργο μάλλον, είναι πάρα πολύ χρήσιμο. Γιατί είναι
πάρα πολύ χρήσιμο. Επειδή μας δείχνει από το πρώτο κιόλας κεφάλαιο, το πρώτο παράγραφο,
ότι δεν αγαπούμε. Οι καημένοι εμείς, νομίζουμε ότι αγαπούμε αλλά δεν μας αγαπούν
οι άλλοι. Έτσι δεν είναι;  Μην το κοιτάτε
τώρα απ' έξω, σκεφτείτε λίγο μέσα σας πώς το βλέπετε. Μέσα σας βαθιά, μέσα τι λέτε.
Νιώθετε ότι οι άλλοι δεν αγαπούν, οι άλλοι δεν καταλαβαίνουν, οι άλλοι δεν νιώθουν.
Εγώ όμως, τους αγαπώ. Αμ δεν τους αγαπάς! Το πρώτο πράγμα το οποίο πρέπει να μάθεις,
λοιπόν, λέει ο Άγιος Μάξιμος, είναι ότι δεν αγαπάς. Και παρουσιάζει ακριβώς τη διαδικασία
με βάση την οποία ο άνθρωπος αρχίζει το μεγάλο αυτό άθλημα, που είναι η αγάπη. Την
μεγάλη αυτή επιστήμη. Γιατί η αγάπη είναι επιστήμη, είναι γνώση. Είναι σοφία. Δεν
είναι πλέον ένα συναίσθημα. Βλέπεις τα νέα ζευγάρια λένε σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, σ'
αγαπώ, μέρα νύχτα σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, σ' αγαπώ. Και μετά από λίγες μέρες
ή ώρες ή εβδομάδες ή μήνες, δεν θέλουν να δουν ένας τον άλλον μπροστά τους. Και
αυτό και από την αρχή πάλι. Σ' αγαπώ, μ' αγαπάς, σ' αγαπώ, μ' αγαπάς. Είναι η πιο
συχνά ερωτώμενη ερώτηση σε αυτόν τον πλανήτη. Μ' αγαπάς; Το ρωτάμε με όλους τους
τρόπους. Σιωπηλά. Με κραυγές. Με φωνές. Με ησυχία. Με χειρονομίες. Με βλέμματα.
Μ' αγαπάς; Και ο άλλος βέβαια μπορεί να μην είναι έτοιμος για πολλούς λόγους να
απαντήσει θετικά. Και αρχίζει τώρα το βάσανο. Πόσοι από εμάς υποφέρουν γιατί δεν
αγαπούν οι ίδιοι.  Υποφέρει κανένας επειδή
δεν αγαπάει ο ίδιος; Πολύ λίγοι είναι αυτοί. Να έρθει κάποιος και να μου πει, «Πάτερ,
εγώ δεν αγαπώ όπως πρέπει». Πού είναι αυτοί οι άνθρωποι. Ψάξτε να τους βρείτε. Όλοι
θα πουν ότι δεν μ' αγαπούν. Δεν μ' αγαπούν όλοι έτσι. Οι γονείς, δεν μ' αγαπούν
τα παιδιά μου. Η γυναίκα μου δεν μ' αγαπάει. Τα παιδιά μου δεν μ' αγαπούν. Έχω κάνει
τόσα για αυτούς. Εμένα τουλάχιστον μέχρι σήμερα κανένας δεν έχει έρθει, μπορεί να
υπάρχουν κάποιοι, να μου πει, «Πάτερ, μου κοίταξε, εγώ δεν αγαπώ». Έχω μεγάλο πρόβλημα.
Είμαι άρρωστος. Εγώ δεν αγαπώ. Αν είναι αγάπη αυτό που νιώθω εγώ για τους άλλους,
τότε ντρέπομαι για τον εαυτό μου. Ναι ή όχι; Διότι αυτό που λέω αγάπη... Καταλάβατε
τι μεγάλο πράγμα; Έχεις ένα καθρέφτη στη συνέχεια. Ο καθρέφτης αυτός είναι ο άλλος.
Εσύ όταν είσαι μόνος, λες... «Σ' αγαπώ, σε κάνω, σε δείχνω...» Εμφανίζεται ο άλλος
μπροστά, λοιπόν. Όπως είναι. Με τα πάθη του. Με τη δυσκολία του. Με τον πόνο του.
Με τα αδιέξοδά του. Άντε, λοιπόν, πες του ότι τον αγαπάς μπροστά του . Και απόδειξέ
του το. Όταν εμφανιστεί λοιπόν το κάτοπτρο αυτό, ο καθρέφτη αυτός, που είναι ο άλλος...
Εντάξει; Τότε τι γίνεται; Αντιλαμβανόμαστε, αν έχουμε το κουράγιο, ότι δεν
είναι εύκολο το άθλημα αυτό. Σήμερα, το τεράστιο πρόβλημα της κοινωνίας των ανθρώπων, πρώτα απ' όλα, είναι αυτό.
Ότι δεν ξέρουν πια πώς να αγαπούν. Δεν ξέρουν να αγαπούν. Δεν ξέρουν τι είναι αυτό
που το λένε η αγάπη. Τραλαλά, τραλαλά, τραλαλά. Το τραγούδι
είναι ωραίο. Παλιό. Το τραγούδι το τραγουδούσε και η Σοφία Λόρεν, αν θυμάμαι καλά.
Λοιπόν. Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη, με πολύ ρομαντισμό. Αλλά εγώ δεν ξέρω
κανένα ζευγάρι που να αγαπήθηκε πράγματι. Εάν έμεινε σ' αυτό το πρώτο έρωτα, ο οποίος
ξέρετε τι είναι;  Όλοι έχετε αυτοκίνητα. Είναι
η μίζα. Με τη μίζα. Η μίζα είναι ο έρωτας. Σε ένα ζευγάρι, η μίζα, η μίζα. Είναι
ο έρωτας. Άμα δεν λειτουργεί η μηχανή, με τη μίζα θα πας; Πού θα πας με τη μίζα;
Μετά από λίγο θα ξελιγωθεί η μίζα, έτσι δεν είναι; Θα σταματήσει το αυτοκίνητο.
Επομένως, μετά τον έρωτα, πρέπει να 
ακολουθήσει η αγάπη.  Βλέπετε είναι
ένα άλλο πράγμα. Άλλης τάξεως. Και το κυριότερο, φαίνεται ότι μόνοι μας δεν μπορούμε
να το κατορθώσουμε αυτό. Η αγάπη έχει μια άρρητη τάξη. Έχει έναν
τρόπο με τον οποίο χτίζεται. Αυτό προσπαθεί να μας μάθει ο Άγιος Μάξιμος και γενικά
η ασκητική παράδοση. Ο Άγιος Μάξιμος, μάλιστα, είναι τόσο πολύ προχωρημένη η άποψή
του, που ούτε λίγο ούτε πολύ λέει ότι ο σκοπός όλης της ασκήσεως που κάνουμε είναι
να αποκτήσουμε αγάπη. Τι σκοπό έχει η άσκηση; Τι σκοπό έχει η άσκηση; Ο λόγος που
κάνουμε άσκηση είναι να πολεμήσουμε λίγο τη φιλαυτία μας. Και για να αποκτήσεις
αγάπη, θα σας πει ο Άγιος Μάξιμος, πρέπει να τα βάλεις με τη φιλαυτία, με τον ναρκισσισμό
σου. Λέει, λοιπόν, στο πρώτο κεφάλαιο, που
υποσχέθηκα να σας ξεκινήσω από αυτό. Ακούστε τώρα, περί αγάπης κεφάλαια. Ακούστε
τον ορισμό της αγάπης που μας λέει, είναι σαν να μας λέει ότι αγάπη δεν έχετε. Τίποτα.
Μην περιμένετε να σας πω μπράβο. Ακούστε εδώ. Αγάπη είναι, με ελληνική απόδοση,
η αγαθή διάθεση κατά την οποία η ψυχή δεν προτιμά κανένα από τα όντα περισσότερο
από τη γνώση του Θεού.  Και δεν είναι δυνατό
να φτάσει στην απόκτηση αυτής της αγάπης ο άνθρωπος που έχει εμπαθή προσκόλληση
προς τα επίγεια. Τι λέει εδώ; Τι πράγμα είναι αυτό; Το
περιμένατε; Όχι! Για την αγάπη του μιλάς
και για το Θεό σου μιλάει. Σου λέει, αν τυχόν, λοιπόν, προτιμάς κάποια από τα όντα,
αντί για το Θεό, δεν έχεις αγάπη. Γενικώς δεν έχεις αγάπη, για τίποτε, για κανέναν.
Δηλαδή, η αγάπη σου είναι κλούβια, πώς το λένε, τρύπια. Όπως λέει ο άλλος ο ποιητής,
τρύπια είναι η αγάπη μας και δεν  μας  προστατεύει.
 Τρύπια. Δηλαδή, δεν είναι σοβαρή. Αντίθετα,
λέει εδώ; Οτον Θεόν αγαπών και τον πλησίον αγαπά. Αγαπάω τον Θεό, αγαπάω και τον
πλησίον. Έτσι;   Λέει, αυτός που βλέπει, μέσα του το παραμικρό ίχνος μίσους προς οποιοδήποτε άνθρωπο
για οποιοδήποτε πταίσμα του, αυτός είναι παντελώς ξένος προς την αγάπη του Θεού.
Διότι η αγάπη του προς τον Θεό, και του Θεού, δεν ανέχεται καθόλου το μίσος προς
κανένα άλλο άνθρωπο. Πολύ ψηλά ανέβηκε ο πήχης, ε, ή όχι; Πολύ ψηλά ανέβηκε ο πήχης.
Όποιος βλέπει μέσα του οποιοδήποτε ίχνος μίσους για οποιοδήποτε άνθρωπο που του
έφταιξε, είναι τελείως ξένος προς την αγάπη του Θεού. Είναι άλλο πράγμα η αγάπη
του Θεού και δεν ανέχεται ούτε ίχνος μίσους, για οποιοδήποτε άνθρωπο. Λοιπόν, επομένως το πρόβλημα είναι όπως είπαμε η φιλαυτία. Ακούστε μια φράση «Μη
έσο αυτάρεσκος και ουκ έση μισάδελφος και μη έσο φίλαυτος και έση φιλόθεος». Είσαι
μισάδελφος, δεν μισείς τον αδερφό σου; Σημαίνει ότι είσαι αυτάρεσκος. Όπως σχολιάζω
από κάτω εγώ, η δολοποιητική είναι η επιλογή του εαυτού, καθ' αυτού, και άνευ μετοχής,
στην αγιαστική αγάπη του Θεού. Του εαυτού ως μέτρου, δηλαδή, μοναδικού και κριτηρίου
για όλη την αλήθεια του ανθρώπου, του κόσμου και του Θεού. Μια απόλυτη οικειοποίηση
της αλήθειας στα μέτρα της ατομικότητας και των αυτοδικαιωνόμενων παθών της. Και τον Θεό τον ίδιο τον βλέπουμε σαν ένα κομμάτι, έτσι δεν είναι; των παθών μας,
αυτών των οποίων αξίζουμε να έχουμε. Και τον Θεό ακόμα βάζουμε να υπηρετήσει, έτσι
δεν είναι; σαν άγγελος μας. Και τον Θεό ακόμα τον υποτάσσουμε στις δικές μας βλέψεις,
για τις οποίες κανείς μας απολύτως δεν αμφιβάλλει ότι είναι η απόλυτη προτεραιότητα
για μας. Προσέξτε, αυτό το πράγμα είναι πολύ λεπτό. Ακόμα και άνθρωποι του Θεού
υποφέρουν από αυτό.  (συνεχίζεται)</div><div class="WordSection2">

<o:p> </o:p>

</div>

ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΣΗ ΑΡΧΕΙΟΥ,  ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ<div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"></div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"><o:p></o:p><p class="MsoNormal" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: initial; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; text-align: center;">''ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ''</div>

<o:p> </o:p>

Σπουδή στα 400 Κεφάλαια περί Αγάπης του Αγίου Μαξίμου - π. Νικόλαος Λουδοβίκος (1ο μέρος)

Έχουμε να βρεθούμε από πέρυσι. Μιλήσαμε περί γάμου. Και μάλλον το θέμα τώρα είναι λίγο συναφές. Ευρύτερο και μαζί συναφές. Να πούμε λίγο...