Τὸ σπουδαῖο στὴν προσευχὴ εἶναι ἡ γένεση συναισθημάτων εὐλάβειας. (Όσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου)

<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEiTXvJwa8Bhp7iXp1QyOGmdOLdyMhXH0nbtNCC5aNY3SkXLMRZkkv-3w-S42lU-4KMfH77JqQc1r_HHmr-vqkhwzhUiN4SPrUMX-CdGtW4w7XhAnJQ9ah7ZMaJOZ9MnMzHdr5ZqAVBUh7wXN1t0Wl3J2um1Xfl5YCNtxOyhocfJsF4l-zV_zk8x-k35" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img alt="" data-original-height="331" data-original-width="250" height="400" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEiTXvJwa8Bhp7iXp1QyOGmdOLdyMhXH0nbtNCC5aNY3SkXLMRZkkv-3w-S42lU-4KMfH77JqQc1r_HHmr-vqkhwzhUiN4SPrUMX-CdGtW4w7XhAnJQ9ah7ZMaJOZ9MnMzHdr5ZqAVBUh7wXN1t0Wl3J2um1Xfl5YCNtxOyhocfJsF4l-zV_zk8x-k35=w302-h400" width="302" /></a></div><p></p><p></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #2b00fe;"><i>«Τὸ νὰ στέκομαι μπροστὰ στὴν εἰκόνα καὶ νὰ κάνω γονυκλισίες, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκόμα προσευχή, εἶναι μόνο συμπλήρωμα τῆς προσευχῆς. Τὸ νὰ λέω προσευχὲς ἀπὸ μνήμης ἢ ἀπὸ βιβλιαράκι ἢ νὰ τὶς ἀκούω, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκόμα προσευχή ἀλλὰ μόνο ἐργαλεῖο προσευχῆς ἢ τρόπος να την ἀποκαλύψουμε καὶ νὰ τὴ διεγείρουμε. Η προσευχὴ ἀπὸ μόνη της εἶναι ἡ γένεση στην καρδιά μας συναισθημάτων εὐλάβειας πρὸς τὸν Θεό, διαδοχικά του ἑνὸς μετὰ τὸ ἄλλο: τοῦ συναισθήματος τῆς αὐτοεκμηδένισης, τῆς ἀφοσίωσης, τῆς συντριβῆς, τῆς ὑποταγῆς στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, τῆς γεμάτης ζῆλο κλίσης πρὸς Αὐτὸν καὶ ἄλλων παρόμοιων συναισθημάτων.<br /> Ὅλη ἡ φροντίδα μας στο ζήτημα αὐτό πρέπει νὰ ἐπικεντρώνεται στὸ ἑξῆς, στὸ νὰ πληρωθεῖ ἡ ψυχή μας κατὰ τὴ διάρκεια τῆς προσευχῆς μας ἀπὸ αὐτὰ καὶ παρόμοια συναισθήματα, ὥστε ἡ καρδιά μας νὰ μὴν εἶναι κενή. Ὅταν στην καρδιὰ ὑπάρχουν ὅλα αὐτὰ τὰ συναισθήματα ἢ ἕνα ὁποιοδήποτε ἐξ αὐτῶν προσηλωμένο στὸν Θεό, τότε ἡ δέησή μας εἶναι προσευχή. Ὅταν δὲν ὑπάρχουν, τότε δὲν εἶναι προσευχή».</i><o:p></o:p></span></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: right;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #2b00fe;"><b>(Επιστολή 227, τόμος 2, σελ. 33-34)</b></span><o:p></o:p></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: right;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #2b00fe;"><b><br /></b></span></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;">Εδώ ο άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος ''χτυπάει'', θα έλεγα, ακριβώς στο σημείο όπου πολλές φορές μπερδεύουμε την εξωτερική μορφή της προσευχής με την ίδια την προσευχή. Ο άγιος δεν λέει ότι το να στεκόμαστε μπροστά στις εικόνες, να κάνουμε τον σταυρό μας ή να γονατίζουμε είναι άχρηστα. Τα θεωρεί «συμπλήρωμα» της προσευχής. Το σημαντικό όμως είναι η λέξη «ἀκόμα». Δηλαδή, μπορώ να κάνω όλα όσα εξωτερικά μοιάζουν με προσευχή και παρ' όλα αυτά να μην έχω ακόμη προσευχηθεί πραγματικά. Μπορεί να στέκομαι μπροστά στην εικόνα, να κάνω μετάνοιες, να ανάβω το κερί, να διαβάζω τους Χαιρετισμούς ή μια Παράκληση και ο νους μου να βρίσκεται αλλού. Το σώμα μου βρίσκεται μπροστά στον Θεό, αλλά η καρδιά μου όχι. Με λίγα λόγια άλλο η πράξη της προσευχής και άλλο το εσωτερικό περιεχόμενο της προσευχής. Τα εξωτερικά μέσα υπάρχουν για να οδηγήσουν τον άνθρωπο στην εσωτερική κατάσταση και δεν αποτελούν την ουσία.<br /> Το ίδιο ακριβώς εφαρμόζει ο άγιος και στα λόγια. Μπορεί κάποιος να λέει ολόκληρο το «Πάτερ ἡμῶν», <span style="mso-spacerun: yes;"> </span>να γνωρίζει απ' έξω ολόκληρες ακολουθίες, να διαβάζει προσευχές από το προσυεχητάριο κ.α, αλλά όλα αυτά, λέει ο άγιος, είναι «ἐργαλεῖο προσευχῆς». Τα λόγια της προσευχής είναι σαν δοχείο, το δοχείο όμως δεν είναι το περιεχόμενο. Τα λόγια μπορούν να ξυπνήσουν μέσα μας την προσευχή, να συγκεντρώσουν τον νου, να μας βάλουν στο σωστό πνευματικό κλίμα, αλλά μπορεί κάποιος να χρησιμοποιεί το «εργαλείο» και να μην έχει φτάσει ποτέ στο αποτέλεσμα. Και εδώ ο άγιος μεταφέρει το κέντρο βάρους: δεν εξετάζει πλέον τόσο το τι κάνουν τα χείλη, αλλά το τι συμβαίνει στην καρδιά.<br /> Ο Όσιος Θεοφάνης λέει ότι η προσευχή είναι: «ἡ γένεση στην καρδιά μας συναισθημάτων εὐλάβειας πρὸς τὸν Θεό» Δηλαδή η πραγματική προσευχή είναι ένα εσωτερικό γεγονός. <span style="mso-spacerun: yes;"> </span>Όταν μιλά για «αυτοεκμηδένιση», δεν εννοεί ότι ο άνθρωπος πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του άχρηστο ή να πέσει σε μια αρρωστημένη υποτίμηση. Το νόημα είναι ότι ο άνθρωπος παύει να τοποθετεί τον εαυτό του στο κέντρο. Μπροστά στον Θεό καταλαβαίνει ποιος είναι ο Δημιουργός και ποιος είναι το δημιούργημα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ευλάβεια και αμέσως μετά έρχεται η αφοσίωση. Ο άνθρωπος που «βλέπει» τον Θεό πραγματικά δεν μένει απλώς σε μια κατάσταση συγκινήσεως, αλλά αρχίζει να παραδίδει τον εαυτό του στον Θεό και ο άγιος δεν μιλάει απλώς για ένα αόριστο «συναίσθημα», περιγράφει συγκεκριμένες κινήσεις της ψυχής. Ομιλεί για διαφορετικές εκφράσεις μιας ψυχής που στρέφεται πραγματικά προς τον Θεό.<br /> Ο άνθρωπος μπορεί να αισθανθεί την παρουσία του Θεού και μαζί να δει πιο καθαρά τη δική του κατάσταση Και τότε γεννιέται η συντριβή. Μπροστά στο μεγαλείο του Θεού ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τη δική του πνευματική φτώχεια δια τούτο η αληθινή προσευχή δεν είναι απλώς: «Θεέ μου, δώσε μου αυτό που θέλω» αλλά «Θεέ μου, δείξε μου τι θέλεις Εσύ από εμένα» και αυτό οδηγεί στην επόμενη φράση που αφορά το θέλημα του Θεού. <br /> Είναι δύσκολο να προσευχόμαστε πραγματικά όταν είμαστε έτοιμοι να δεχθούμε το θέλημα του Θεού, ακόμη κι αν αυτό δεν συμπίπτει με το δικό μας. Η προσευχή δεν είναι απλώς μια προσπάθεια να αλλάξει ο Θεός τις περιστάσεις της ζωής μας αλλά διαδικασία κατά την οποία αλλάζει ο ίδιος ο άνθρωπος απέναντι στον Θεό και αυτό εξηγεί γιατί ο όσιος δίνει τόσο μεγάλη σημασία στα εσωτερικά συναισθήματα.<br /><i><span style="color: #2b00fe;"> «Ὅλη ἡ φροντίδα μας στο ζήτημα αὐτό πρέπει νὰ ἐπικεντρώνεται στὸ ἑξῆς, στὸ νὰ πληρωθεῖ ἡ ψυχή μας κατὰ τὴ διάρκεια τῆς προσευχῆς μας ἀπὸ αὐτὰ καὶ παρόμοια συναισθήματα, ὥστε ἡ καρδιά μας νὰ μὴν εἶναι κενή…»</span></i><br /> Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να ολοκληρώσουμε την προσευχή μας διαβάζοντας τον κανόνα και κάνοντας τόσες μετάνοιες και μένοντας ώρα στην προσευχή, αλλά αν γέμισε η καρδιά την ώρα που τα έκανα όλα αυτά. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι ο ίδιος καταργεί την τυπική προσευχή όπως εξήγησε παραπάνω.<br /> Ο Άγιος κλείνει με μια φράση που δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας: <span style="mso-spacerun: yes;"> <br /></span><span style="color: #2b00fe;">«Ὅταν στην καρδιὰ ὑπάρχουν ὅλα αὐτὰ τὰ συναισθήματα ἢ ἕνα ὁποιοδήποτε ἐξ αὐτῶν προσηλωμένο στὸν Θεό, τότε ἡ δέησή μας εἶναι προσευχή. Ὅταν δὲν ὑπάρχουν, τότε δὲν εἶναι προσευχή»</span>.<br /> Tο κριτήριο δεν είναι πρωτίστως πόσα είπαμε ή πόσα κάναμε, αλλά πού βρισκόταν η καρδιά μας και αυτό κάνει το κείμενο αρκετά ενοχλητικό — με την καλή έννοια — γιατί μας αναγκάζει να εξετάζουμε την ίδια μας την προσευχή. <br /> Μπορεί να λέμε τα λόγια στη σωστή σειρά μπροστά στην εικόνα κάνοντας τις σωστές κινήσεις, και παρ' όλα αυτά να λείπει το κυριότερο: η καρδιά. Και αντίστροφα, όταν μέσα στην καρδιά υπάρχει έστω και ένα από αυτά τα αισθήματα στραμμένο προς τον Θεό — συντριβή, αφοσίωση, υποταγή, πόθος, ευλάβεια — τότε, σύμφωνα με τον άγιο, εκεί υπάρχει ήδη προσευχή.<br /> Αν έπρεπε να συμπυκνωθεί όλο το απόσπασμα σε μία πρόταση, θα έλεγα:<br /> Η προσευχή δεν είναι πρωτίστως αυτό που κάνουμε με το σώμα και τα χείλη μας μπροστά στον Θεό, αλλά αυτό που γεννιέται στην καρδιά μας ενώ στεκόμαστε ενώπιόν Του.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><span style="line-height: 115%;"><o:p><br /></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><span style="line-height: 115%;"><o:p> </o:p></span><span style="background-color: white; color: #333333; line-height: 18.4px; text-align: center;"><o:p> </o:p></span><b style="background-color: white; color: red; text-align: center;"><u>ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</u></b></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/09/blog-post_08.html" itemprop="url"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">Σχετικά με την ευλάβεια, τον φόβο Θεού, και την δοκιμή για την προσευχή. (Όσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου)</span></b></a></p><p></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/09/blog-post.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Περί της καρδιάς που φλέγεται για τον Κύριο. (Όσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου)</span></span></b></a></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="line-height: 13.8px;"><o:p><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/08/blog-post_545.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Περὶ τῆς ἐσωτερικῆς φλόγας. (Όσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου)</span></span></b></a></o:p></span></p><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/08/blog-post_08.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">«Διὰ νὰ μὴ περιπλανώνται αἱ σκέψεις σας, πρέπει νὰ εὑρίσκεσθε εἰς συχνὴν παρουσίαν, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ἐν τῇ καρδίᾳ σας...» (Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></span></b></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/08/blog-post_06.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">«Αναζητεῖτε τὸν Θεόν; ̓Αναζητήσατε Αὐτόν, ἀλλὰ μόνον ἐν τῇ καρδίᾳ σας». (Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></span></b></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/08/blog-post.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">«Ἀποκτῆστε τὴν εὐχέρεια τοῦ νὰ ζεῖτε ὡς κατ' ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ...» (Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου)</span></span></b></a></div><p><br /></p>

Τὸ σπουδαῖο στὴν προσευχὴ εἶναι ἡ γένεση συναισθημάτων εὐλάβειας. (Όσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου)

«Τὸ νὰ στέκομαι μπροστὰ στὴν εἰκόνα καὶ νὰ κάνω γονυκλισίες, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκόμα προσευχή, εἶναι μόνο συμπλήρωμα τῆς προσευχῆς. Τὸ νὰ λέω π...

Read more »

Ολοταχώς προς Ουνία;

<p></p><p style="margin: 0px 0px 10px;"><img alt="proteio fanario1" height="513" src="https://www.romfea.gr/images/article-images/2026/09/Romfea/proteio_fanario1.jpg" style="border-bottom: 0px; border-left: 0px; border-right: 0px; border-top: 0px; height: auto; max-width: 100%; vertical-align: middle;" width="770" /></p><p></p><p></p><p> </p><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 16px;"> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><strong><span style="color: black;">Νικολάου Μάννη στην Romfea.gr</span></strong><br /><strong><span style="color: black;">Εκπαιδευτικού</span></strong></p> <hr style="border-bottom-color: initial; border-bottom-style: solid; border-left: 0px; border-right: 0px; border-top-color: rgb(238, 238, 238); border-top-style: solid; margin: 20px 0px;" /> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">"Παρ' ἡμῖν οὔτε Πατριάρχαι οὔτε Σύνοδοι ἠδυνήθησαν ποτέ εἰσαγαγεῖν νέα, διότι ὑπερασπιστής τῆς Θρησκείας ἐστὶν αὐτὸ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ἤτοι αὐτὸς ὁ λαός"Εγκύκλιος Επιστολή των Ορθοδόξων Πατριαρχών της Ανατολής (1848)</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Η στιγμή που πολλοί από εμάς προβλέπαμε πλησιάζει.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κ. Βαρθολομαίος στη δύση της ζωής του αποφάσισε να κάνει το μεγάλο του βήμα προς τη Δύση· ένα βήμα στα χνάρια της πορείας του ινδάλματός του (του Αθηναγόρα) και σχεδιασμένο ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, κατά την οποία σπούδαζε στα έδρανα του "Ινστιτούτου Ανατολικών Σπουδών Ρώμης".</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Το εν λόγω "Ινστιτούτο", το οποίο, όπως το ίδιο αποκαλύπτει, αναλαμβάνει "την εκπαίδευση και την προετοιμασία μιας νέας γενιάς ηγετών" αφού "οι απόφοιτοι υπηρετούν ως επίσκοποι τόσο στην Ορθόδοξη όσο και στην Καθολική Εκκλησία" [1] ιδρύθηκε το 1917 και έχει εξαιρετική ομοιότητα με το περίφημο "Collegium Graecum" που είχε ιδρύσει ο Πάπας Γρηγόριος ΙΓ΄ το 1577 ως προς τα εξής: α) και τα δύο είχαν ως σκοπό την εκπαίδευση "σχισματικών" που θα επιστρέφουν στις χώρες τους ως κήρυκες της Ουνίας [2] και β) αμφότερα συνδέονται οργανικά με το διαβόητο τάγμα των Ιησουιτών, οι οποίοι τα διοικούσαν (το Ινστιτούτο μέχρι και σήμερα, το Κολλέγιο μέχρι το 1897 που περιήλθε στη διοίκηση των Βενεδικτίνων).</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Δεν προκαλεί λοιπόν καμία εντύπωση η κατάληξη της πορείας του Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου, ο οποίος προσφάτως (4 Σεπτεμβρίου 2026) ανέπτυξε δημοσίως τις θέσεις του και το σχέδιό του για το βήμα προς την Ουνία, στην ομιλία του στο 27ο Διεθνές Συνέδριο της Εταιρείας για το Δίκαιο των Ανατολικών Εκκλησιών στο Κέντρο Ορθόδοξου Χριστιανικού Διαλόγου «ΦΑΝΑΡΙΟΝ» στη Βουδαπέστη [3].</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Οι θέσεις του είναι οι εξής:</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">1. Αποδέχεται ότι η Εκκλησία της Ρώμης έχει το Πρωτείο, το οποίο ο ίδιος κατανοεί ως "ένα πρωτείο αγαπητικής διακονίας, το οποίο ασκείται εντός και ποτέ υπεράνω της κοινωνίας των αδελφών Εκκλησιών" [4].</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">2. Γράφοντας ότι "ο θεσμός της Πενταρχίας —των πέντε μεγάλων αρχαίων Εδρών της Ρώμης, της Κωνσταντινούπολης, της Αλεξάνδρειας, της Αντιόχειας και των Ιεροσολύμων— αποτελούσε, κατά την πρώτη χριστιανική χιλιετία, το ίδιο το πλαίσιο εντός του οποίου η ενότητα της καθολικής Εκκλησίας έβρισκε την πιο ορατή εκκλησιαστική της έκφραση" [5], ουσιαστικά δέχεται δύο πράγματα: ότι μόνο η Πενταρχία είναι το πλαίσιο στο οποίο η Εκκλησία έχει περισσότερη ορατή έκφραση και πως η Πενταρχία καταλύθηκε με την έκπτωση της Ρώμης το 1054.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">3. Θεωρεί ότι τα Πατριαρχεία Κωνσταντινουπόλεως, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων "στέκονται ως ακλόνητοι πυλώνες και αρραγή θεμέλια της Αποστολικής Παράδοσης και, μαζί με την Εκκλησία της Πρεσβυτέρας Ρώμης, αποτελούσαν κατά την πρώτη χιλιετία την πεντάχορδη λύρα της παγκόσμιας Εκκλησίας, συμμετέχοντας ενεργά στις Επτά Άγιες Οικουμενικές Συνόδους και "ορθοτομώντας τον λόγον της αληθείας"" [6].</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Και συνεχίζοντας, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος εκθέτει το σχέδιό του, στο οποίο αποκαλύπτει ότι έστειλε επιστολή στους Πατριάρχες Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων για να συναντηθούν στις 30 Νοεμβρίου στην Κωνσταντινούπολη με σκοπό να εξετάσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το χριστεπώνυμο ποίμνιο, εκφράζοντας την ελπίδα για "την αποκατάσταση της πλήρους κοινωνίας με την Εκκλησία της Ρώμης μέσα στο ένα Σώμα της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, ώστε η Πενταρχία να γίνει και πάλι ολόκληρη και η "πεντάχορδη λύρα" της παγκόσμιας Εκκλησίας να αντηχήσει ξανά στην πληρότητα της αρχαίας της αρμονίας" [7]!</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Εξετάζοντας τις παραπάνω θέσεις ας μου επιτραπεί η κατάθεση ορισμένων παρατηρήσεων:</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">1. Σχετικά με το Πρωτείο, το θέμα δεν είναι πως το κατανοεί ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος αλλά αφενός μεν πως το εκλαμβάνει ο ίδιος ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, αφετέρου δε πως το βλέπουν οι Άγιοι Πατέρες με τους οποίους οφείλουμε να είμαστε σύμφωνοι, εάν θέλουμε να λεγόμαστε Ορθόδοξοι.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Και ο μεν πρώτος εξακολουθεί να αντιλαμβάνεται το Πρωτείο ως εξουσία υπεράνω όλων των Εκκλησιών άνευ Συνοδικότητας (όπως απέδειξε και τον περασμένο Ιούλιο με τον αφορισμό της γνωστής "Εταιρείας του Αγίου Πίου Ι΄" (SSPX), στον οποίο προέβη ως μονοκράτορας και χωρίς τη σύγκληση Συνόδου), οι δε Πατέρες σύσσωμοι ουδέποτε αποδέχθηκαν οποιοδήποτε Πρωτείο εξουσίας (έστω και μασκαρεμένο ως "διακονίας") για κανέναν Πάπα ή Πατριάρχη, αλλά θεωρούσαν ως Κεφαλή της (ορατής τε και αοράτου) Εκκλησίας τον Ιησού Χριστό, ανώτατο δε διοικητικό όργανο την Οικουμενική Σύνοδο [8].</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">2. Σχετικά με τον θεσμό της Πενταρχίας, αυτός ως προϊόν της εξέλιξης της Εκκλησίας είναι δυνατόν, όπως εμφανίστηκε, έτσι και να εξαφανιστεί ή ακόμα και να τροποποιηθεί (αλλάζοντας ακόμη και ο αριθμός της) εξαιτίας αλλαγών στην εκκλησιαστική ζωή Είναι απαράδεκτη η θεώρηση ότι η Εκκλησία του Χριστού είναι λιγότερο ορατή χωρίς την Πενταρχία.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Αντιθέτως η ορατή έκφραση της Εκκλησίας δεν αυξομειώνεται, αλλά παραμένει ακέραιη, ορατή και πλήρης σε όσους διατηρούν την Ορθόδοξη Πίστη. Μήπως αυτό δεν συνέβη κατά τους τρεις πρώτους αιώνες της Εκκλησίας, που δεν είχε ακόμη δημιουργηθεί η Πενταρχία;</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Μήπως αυτό δεν συνέβη και μετά την απόσχιση τεράστιων επαρχιών της (όπως στη Βόρεια Αφρική με τους Δονατιστές, ή στην Αίγυπτο και την Ασία με τους Αντιχαλκηδόνιους); Γιατί λοιπόν η έκπτωση της Ρώμης το 1054 και η κατάλυση της Πενταρχίας να σημαίνει μείωση της ορατής εκφράσεως της Εκκλησία;</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Πόσο μάλλον όταν αυτή η κατάλυση της Πενταρχίας μετά το 1054 υπήρξε προσωρινή αφού υπήρξε αποκατάστασή της, πράγμα το οποίο ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος αποσιωπεί!</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Διότι είναι γνωστό, σε όλους τους ασχολούμενος με την Εκκλησιαστική Ιστορία ή το Εκκλησιαστικό Δίκαιο ότι η εν Κωνσταντινουπόλει Πανορθόδοξος Σύνοδος του 1593 (με τη συμμετοχή των Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμίου Β΄ του Τρανού, Αλεξανδρείας Αγίου Μελετίου Πηγά - που εκπροσωπούσε και τον Αντιοχείας Ιωακείμ - και Ιεροσολύμων Σωφρονίου), αφενός μεν,με τον Η΄ Κανόνα της [9], ο οποίος ήταν ανανέωση του Α΄ Κανόνα της εν Αντιοχεία Συνόδου, απέκοψε επισήμως από το Σώμα της Εκκλησίας την, μόλις προ ολίγων ετών (1582) παραβάτρια του εν λόγω Κανόνος, Εκκλησία της Ρώμης, αφετέρου δε απεκατέστησε την Πενταρχία δίνοντας την πέμπτη θέση στην Εκκλησία της Ρωσίας αφού αποφάσισε "τὸν θρόνον τῆς εὐσεβεστάτης καὶ Ὀρθοδόξου πόλεως Μοσκόβου εἶναί τε καὶ λέγεσθαι Πατριαρχεῖον, διὰ τὸ βασιλείας ἀξιωθῆναι παρὰ Θεοῦ τὴν χώραν ταύτην, πᾶσάν τε Ρωσσίαν καὶ τὰ Ὑπερβόρεια μέρη ὑποτάττεσθαι τῷ Πατριαρχικῷ Θρόνῳ Μοσκόβου καὶ πάσης Ρωσσίας καὶ τῶν Ὑπερβορείων μερῶν, ἔχειν τὸν τόπον αὐτοῦ μετὰ τὸν παναγιώτατον Ἱεροσολύμων ἔν τε τοῖς ἱεροῖς διπτύχοις καὶ ἐν ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς συνελεύσεσιν, ἵνα τοὺς προρρηθέντας τῶν ἁγίων Πατέρων κανόνας, ἀπαρασαλεύτους τηρήσωμεν, ὑπερέχειν τε ἐπισκόπων, μητροπολιτῶν, ἀρχιεπισκόπων, ἐν ὅλῃ τῇ καθολικῇ τῶν Ὀρθοδόξων τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίᾳ, τῆς δὲ παροικίας ἐκείνης Μοσκόβου καὶ πάσης Ρωσσίας καὶ τῶν Ὑπερβορείων μερῶν κεφαλὴν εἶναι καὶ ἐπιγινώσκεσθαι... ἀδελφόν τε εἶναι καὶ λέγεσθαι τῶν Ὀρθοδόξων Πατριαρχῶν μετὰ ταύτης τῆς ἐπωνυμίας, ὁμοταγῆ καὶ σύνθρονον, ἴσον τε τῇ τάξει καὶ τῇ ἀξίᾳ ἐπιγράφεσθαί τε καὶ ὑπογράφεσθαι κατὰ τὴν συνήθειαν τῶν Ὀρθοδόξων Πατριαρχῶν, Πατριάρχης Μοσκόβου καὶ πάσης Ρωσσίας καὶ τῶν Ὑπερβορείων μερῶν" [10].</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Μάλιστα το Πατριαρχείο Μόσχας είναι το μόνο νεώτερο Πατριαρχείο που έχει έγκριση Πανορθοδόξου Συνόδου σε αντίθεση με όλα τα άλλα νέα, και καταχρηστικώς λεγόμενα, Πατριαρχεία (Σερβίας, Βουλγαρίας κλπ).</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Είναι μάλιστα θεμελιώδους σημασίας το γεγονός ότι η απόφαση του 1593 δεν έτυχε αναθεώρησης σε καμία μεταγενέστερη Σύνοδο.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Το να περιφρονεί λοιπόν την ήδη (από το 1593) αποκαταστημένη συνοδικώς Πενταρχία, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, και να προσπαθεί να ρυθμίσει το θέμα αυτό μόνος του (έστω και με τη σύμπραξη κάποιων Προκαθημένων), θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα με τον προηγούμενο Πατριάρχη που έπραξε ανάλογα.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Και, για όσους δεν γνωρίζουν, αναφέρομαι στον Κωνσταντινουπόλεως Κύριλλο Ε΄ τον Καράκαλλο, ο οποίος περιφρονώντας την Πανορθόδοξο Σύνοδο του 1484, αλλά και την πλειοψηφία των ανά την Οικουμένη Αρχιερέων [11], επέβαλε μόνος του (με την, εκβιαστικώ τω τρόπω, έγκριση δύο ακόμη Προκαθημένων) τον Αναβαπτισμό των Λατίνων και των Αρμενίων.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Και ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Αφενός μεν ο "Όρος" του να απορριφθεί από την πλειοψηφία της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αφετέρου να κατηγορηθεί από τους συνεπισκόπους του ως παπίσκος, όπως αποκαλύπτουν τα στηλιτευτικά κείμενα της εποχής (σε μορφή τροπαριών), εκ των οποίων σταχυολογώ ενδεικτικά ελάχιστα μεν, διαφωτιστικότατα δε: "Οὐκ ἔδει σε Κύριλλε τὸν παπισμὸν σφετερίσασθαι, καὶ μοναδικῶς ἀποφασίζειν. Εἰ βουλητόν σοι ἦν δείλαιε τὸ περὶ τῆς ὑποδοχῆς Ἀρμενίων καὶ Λατίνων ἀνακινῆσαι ζήτημα, ἐχρῆν τὴν σύνοδον ἐρωτῆσαι, καὶ ταύτῃ πεισθῆναι ὡς ὑποκειμένῳ. Οὐ γὰρ οἶδεν ἡ Ἀνατολικὴ Ἐκκλησία κεφαλὴν τὸν πατριάρχην, ἀλλὰ τὸν νυμφίον αὐτῆς σωτῆρα Χριστόν, ὃν ἀνυμνοῦντες μεγαλύνομεν. ...Ὅροι καὶ θεσμοὶ τῆς Ἐκκλησίας διὰ συνόδων ἱερῶν ἐθεσπίσθησαν παράνομε πατριάρχα, καὶ οὐδέποτε δόγματα, ἢ ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα μοναδικῶς ἀπεφάνθησαν· ὡμολόγηται γὰρ διὰ συνόδων λαλεῖν τὸ πανάγιον πνεῦμα. Εἰπὲ οὖν ἡμῖν πόθεν παρέλαβες τὸ ἐνδόσιμον ἀποβαλεῖν σύνοδον, καὶ ἰδικῶς ἀποφασίζειν; Ἀλλ’ ἡμεῖς τὴν παπικήν σου φρενοβλαβίαν ἀπορρίψαντες, τῇ συνόδῳ πεπείσμεθα, δι’ ἧς ὁ Κύριος λαλεῖ ἅτε αὐτῆς ἐν μέσῳ, ὁ ἔχων τὸ μέγα ἔλεος. ...Κύριλλος Ἐκκλησίας τοὺς ὅρους, ἠθέτησε σύνοδον θείων πατέρων ἀπώσας, καὶ ἀρχηγὸς παπολατρίας φανείς· καθελὼν γὰρ τῆς Ἐκκλησίας προνόμια, τὸ κράτος ἥρπασεν αὐτῆς, ὅθεν αἰώνιον ποινὴν ἐκ ταύτης ἔλαβε" [12].</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">3. Ούτε τα Πατριαρχεία υπήρξαν πάντοτε "πυλώνες και αρραγή θεμέλια της Αποστολικής παράδοσης", ούτε η Εκκλησία της Ρώμης συμμετείχε ενεργά στις Επτά Οικουμενικές Συνόδους.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Τα μεν πρώτα αρκετές φορές, και για ικανά χρονικά διαστήματα, εξέπεσαν σε αιρέσεις (Αρειανισμό, Μονοθελητισμό, Εικονομαχία κ.ά.) και εδίωξαν την Ορθοδοξία, η δε Ρώμη κάθε άλλο παρά ενεργά συμμετείχε αφού: α) ο Επίσκοπός της δεν παρέστη αυτοπροσώπως σε καμία Οικουμενική Σύνοδο, β) στην Β΄ Οικουμενική δεν υπήρξε ούτε καν εκπροσώπησή της, γ) στην Ε΄ Οικουμενική ο τότε Πάπας Βιγίλιος, που βρισκότανε στην Κωνσταντινούπολη, αρνήθηκε να παραστεί και μόνο μετά από καιρό πιεζόμενος αποδέχθηκε τις αποφάσεις της, και δ) απέρριψε την εν Τρούλλω Πενθέκτη Σύνοδο.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Αν η Ρώμη επιθυμεί να επιστρέψει στην Εκκλησία του Χριστού (το οποίο εύχεται ολόψυχα κάθε Ορθόδοξος) τότε οφείλει, πρώτα από όλα, να επαναφέρει ως Κεφαλή της τον Ιησού Χριστό αντί του Πάπα και να δεχθεί να υποταχθεί στο ανώτατο εκκλησιαστικό όργανο, που είναι η Οικουμενική Σύνοδος.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Μια τέτοια Σύνοδος όμως ίσως θα πρέπει να δεχθεί την πρεσβυτέρα Ρώμη ως έκτη τη τάξει, όχι μόνο για να κάνει τον κανόνα της για την αιματοβαμμένη χιλιετή εωσφορική αποστασία της, αλλά και διότι μόνο τότε ο Προκαθήμενός της θα καταφέρει να αποδείξει ότι ο τίτλος που χρησιμοποιεί για τον εαυτό του ("Servus servorum Dei"!) δεν είναι υποκριτικός, ταπεινολογικός και χωρίς ουσιαστικό νόημα... Ένα τέτοιο ευαγγελικό Πρωτείο ταπείνωσης [13], θα ήταν το μόνο αρμόζον στην περίπτωση αυτή.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Ειδάλλως αν οι "τέσσερις αρχαίοι πατριαρχικοί θρόνοι" επιμείνουν να ακολουθήσουν την αμετανόητη Ρώμη στην πτώση της με μια ενδεχόμενη Ουνία, ο φύλακας λαός θα παραμείνει στην Ορθοδοξία προσδοκώντας σε μία Πανορθόδοξη Σύνοδο υπό την εναπομείνασα αρχή της Πενταρχίας, την Εκκλησία της Ρωσίας.</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Βεβαίως δεν γνωρίζουμε τα σχέδια του Θεού, ο Οποίος μπορεί να διακόψει μια τέτοιου είδους προδοσία με κάποιον αιφνίδιο θάνατο, αλλά εμείς ευχόμαστε την μετάνοια όσων υψηλόβαθμων επιθυμούν να βυθίσουν στο χάος την Εκκλησία, ελπίζοντας στην επαλήθευση των λόγων του Αγίου Πορφυρίου: "Μπορεί όμως, με το σχέδιο τού Θεού, να έρθει, να έρθει ώστε οι άνθρωποι να αποκτήσουν μία επίγνωση, να ιδούνε το χάος ολόφωτο, ολοζώντανο μπροστά τους, να πούνε: Έεε! Πέφτουμε στο χάος, χανόμαστε. Όλοι πίσω, όλοι πίσω, γυρίστε πίσω, πλανηθήκαμε. Και να έρθουνε πάλι στο δρόμο του Θεού και να λάμψει η Ορθόδοξος πίστις" [14].</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><span style="color: black;">Και για όσους, τέλος, έχουν αμφιβολίες για το μήπως ο ενωτικός δρόμος που προτείνει ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος είναι τελικά ο ορθός, ας ανοίξουν τα συναξάρια και τα μηναία της Εκκλησίας μας· εκεί δεν θα συναντήσουν ούτε έναν "ενωτικό" Άγιο για δείγμα, αλλά αντιθέτως πληθώρα ανθενωτικών, σαν τον Μέγα Φώτιο, τον Μάρκο Ευγενικό, τον Γρηγόριο Παλαμά, τον Κύριλλο Λούκαρι, τον Άγιο Νεκτάριο Πενταπόλεως και τη λοιπή χορεία των Πατέρων, τους οποίους έχουμε ελπίδες να συναντήσουμε στη Βασιλεία των Ουρανών μόνο αν είμαστε ομόφρονες με αυτούς. Αμήν, γένοιτο!</span></p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[1] https://orientale.it/en</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[2] Η πολωνολατινική λέξη Unia σημαίνει Ένωση, και οι Ουνίτες είναι οι ιδεολογικοί απόγονοι των Ενωτικών του Βυζαντίου.</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[3] https://www.romfea.gr/epikairotita-xronika/78426-oikoumenikos-patriarxis-to-proteio-tis-romis-einai-diakonia-agapis-entos-tis-ekklisias</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[4] "Α primacy of loving service, exercised within, and never above, the communion of sister Churches" (https://ec-patr.org/05/09/09/12/address-by-his-all-holiness-ecumenical-patriarch-bartholomew-to-the-participants-of-the-27th-international-congress-of-the-society-for-the-law-of-the-eastern-churches-at-the-fanarion<a href="https://ec-patr.org/05/09/09/12/address-by-his-all-holiness-ecumenical-patriarch-bartholomew-to-the-participants-of-the-27th-international-congress-of-the-society-for-the-law-of-the-eastern-churches-at-the-fanarion/" style="color: black; text-decoration-line: none;">/</a> )</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[5] "The institution of the Pentarchy — the five great ancient Sees of Rome, Constantinople, Alexandria, Antioch, and Jerusalem — constituted, during the first Christian millennium, the very framework within which the unity of the universal Church found its most visible ecclesial expression" (στο ίδιο).</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[6] "Stand as unshaken pillars and unbroken foundations of the Apostolic Tradition, and which, together with the Church of Elder Rome, constituted in the first millennium the five-stringed lyre of the universal Church, actively participating in the Seven Holy Ecumenical Councils and “rightly dividing the word of truth"." (στο ίδιο).</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[7] "Τhe restoration of full communion with the Church of Rome within the one Body of the One, Holy, Catholic, and Apostolic Church, so that the Pentarchy may once again be whole, and the “five-stringed lyre” of the universal Church may again resound in the fullness of its ancient harmony" (στο ίδιο).</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[8] Θεωρώ περιττό να παραθέσω ενταύθα τις πολυάριθμες μαρτυρίες των Πατέρων περί του Πρωτείου του Πάπα Ρώμης, από την στιγμή που υπάρχουν, προσβάσιμα στο διαδίκτυο, σχεδόν τα άπαντα των Αγίων, στα οποία μπορούν να ανατρέξουν οι αναγνώστες.</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[9] "Ἀσάλευτον διαμεῖναι βουλόμεθα τὸ τοῖς Πατράσι διορισθὲν περὶ τοῦ ἁγίου καὶ σωτηρίου πάσχα, ἔχον οὕτως. ἅπαντας τοὺς τολμῶντας παραλύειν τοὺς ὅρους τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικής μεγάλης Συνόδου, τῆς ἐν Νικαίᾳ συγκροτηθείσης, ἐπὶ παρουσίᾳ τῆς εὐσεβείας τοῦ θεοφιλεστάτου βασιλέως Κωνσταντίνου περὶ τῆς ἁγίας ἑορτῆς τοῦ σωτηριώδους πάσχα, ἀκοινωνήτους καὶ ἀποβλήτους εἶναι τῆς ἐκκλησίας, εἰ ἐπιμένοιεν φιλονεικότερον ἐνιστάμενοι πρὸς τὰ καλῶς δεδογματισμένα. Καὶ ταῦτα εἰρήσθω περὶ τῶν λαϊκῶν. εἰ δέ τις τῶν προεστώτων τῆς ἐκκλησίας ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, ἢ διάκονος, μετὰ τὸν ὅρον τοῦτον τολμήσειεν ἐπὶ διαστροφῇ τῶν λαῶν, καὶ ταραχῇ τῶν ἐκκλησιῶν ἰδιάζειν, καὶ μετὰ τῶν Ἰουδαίων ἐπιτελεῖν τὸ πάσχα, τοῦτον ἡ ἁγία Σύνοδος, ἐντεῦθεν ἤδη ἀλλότριον ἔκρινε τῆς ἐκκλησίας. οἷς δὴ στοιχεῖν τῷ τῶν Πατέρων κανόνι μέχρι καὶ σήμερον Θεοῦ χάριτι, ὃν, καθὸ δὴ καὶ τὰ λοιπὰ ἡ Θεοῦ ἐκκλησία διαφυλάττει" (Δοσιθέου Ιεροσολύμων, Τόμος Αγάπης, Ιάσιο, 1698, σελ. 547).</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[10] Στο ίδιο, σελ. 545.</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[11] Mansi 38, 585-586.</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[12] Ευαγγέλου Σκουβαρά, Στηλιτευτικά κείμενα του ΙΗ΄ αιώνος [Κατά των Αναβαπτιστών], Αθήνα, 1967, σελ. 194-195, 204).</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[13] "Εἴ τις θέλει πρῶτος εἶναι, ἔσται πάντων ἔσχατος καὶ πάντων διάκονος" (Μαρκ. θ΄ 35).</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;">[14] https://www.youtube.com/watch?v=FCWB2LQd1dY</p> <p style="margin: 0px 0px 10px;"><a href="https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/78513-olotaxos-pros-ounia?fbclid=IwY2xjawUONF5wZG9mBWV4dG4DYWVtAjExAGJyaWQRMVNlYXBhTEpIMDhOQlBDdzBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeyb8WslX3KmsQLaJ-QqbbG7n9Z9xvGkgKnoNvljQiCJXBPIjnj84NDwBP8dU_aem_3LFf2GGanvudgWmB33G_-A#">https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/78513-olotaxos-pros-ounia?fbclid=IwY2xjawUONF5wZG9mBWV4dG4DYWVtAjExAGJyaWQRMVNlYXBhTEpIMDhOQlBDdzBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeyb8WslX3KmsQLaJ-QqbbG7n9Z9xvGkgKnoNvljQiCJXBPIjnj84NDwBP8dU_aem_3LFf2GGanvudgWmB33G_-A#</a><br /></p></div>

Ολοταχώς προς Ουνία;

Νικολάου Μάννη στην Romfea.gr Εκπαιδευτικού "Παρ' ἡμῖν οὔτε Πατριάρχαι οὔτε Σύνοδοι ἠδυνήθησαν ποτέ εἰσαγαγεῖν νέα, διότι ὑπ...

Read more »