ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ ☦

Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (16)

<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh9MIUs2wn3wi6dkaaOAF1PSs1QsEbLdPkry8kN-peitiOk1e_dxozqrCW5jGjCKFZ5p7S1Lxt7lPhC5FRvBfagO5uhf5ngSnhziSgot2HcufXz_mDMCaO8aibIGeoP8LIFBjcp_KdFy0ifUfSgp1IRIP26UQdXNArW2kj1Jc0CVd0R5ICg4wazAMdD/s769/epistimi_theologia-1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="562" data-original-width="769" height="468" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh9MIUs2wn3wi6dkaaOAF1PSs1QsEbLdPkry8kN-peitiOk1e_dxozqrCW5jGjCKFZ5p7S1Lxt7lPhC5FRvBfagO5uhf5ngSnhziSgot2HcufXz_mDMCaO8aibIGeoP8LIFBjcp_KdFy0ifUfSgp1IRIP26UQdXNArW2kj1Jc0CVd0R5ICg4wazAMdD/w640-h468/epistimi_theologia-1.jpg" width="640" /></a></div> <br /><p></p><p></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #0b0b0b;"><b>Εκκλησία και Κόσμος</b><o:p></o:p></span></span></p>

<p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #0b0b0b;">Ο Κύριος τοποθέτησε την
Εκκλησία μέσα στον κόσμο και της ανέθεσε την αποστολική αποστολή να μαρτυρεί
και να ευαγγελίζεται. Αλλά αυτό είναι μόνο η αρχή της αποστολής της· η έκτασή
της μάς υποχρεώνει να αντιστρέψουμε τους όρους και να διακρίνουμε τη λύση ή την
εικόνα ενός κόσμου μέσα στην Εκκλησία, πράγμα που συνεπάγεται την ακριβή, δηλαδή
τη μέγιστη, αξιολόγηση του πολιτισμού και της ανθρώπινης δημιουργίας. Αυτός ο
στοχασμός επιβάλλεται στους θεολόγους που επιθυμούν να διατυπώσουν ορθά μια
θεολογία του κόσμου. Η εσχατολογία είναι εκείνη που μας καλεί να εμβαθύνουμε
στο όραμα, να συλλάβουμε την απολύτως νέα πραγματικότητα της εικόνας του Θεού
που λυτρώθηκε εν Χριστώ, να αποκαλύψουμε την ακριβή φύση και τον ρόλο των
αγγέλων και των δαιμόνων στη ζωή των ανθρώπων, να αναδείξουμε το φαινόμενο της
αγιότητας, των μαρτυρικών πράξεων και των προφητικών χαρισμάτων μέσα στο
σημερινό ιστορικό πλαίσιο. Πρόκειται για την αντιπαράθεση της μοίρας του κόσμου
με το φως της δημιουργίας και του θείου σχεδίου για τον κόσμο.<br />
Η ιστορία και η εσχατολογία αλληλοπεριχωρούνται· η μία υπάρχει μέσα στην άλλη.
Η σημασία της Πεντηκοστής και των δωρεών του Αγίου Πνεύματος, το καθολικό,
εσχατολογικό και παρακλητικό νόημα της επικλήσεως (επικλήσεως του Αγίου
Πνεύματος) προσδιορίζουν —κατά τη διατύπωση του Αγίου Μαξίμου— τη θεμελιώδη
κλήση των χριστιανών μέσα στον κόσμο: «να ενώσουν την κτιστή φύση (τον κόσμο)
με την άκτιστη ενέργεια της θεώσεως, η οποία αναβλύζει ως ζωντανή πηγή μέσα
στην Εκκλησία».<br />
Μέσα στον κόσμο, η Εκκλησία μετρά τον χρόνο και την ύπαρξη με το έσχατον, όνομα
που αμφισβητεί κάθε σύμπαν κλεισμένο στη δική του εμμένεια, και έτσι διατυπώνει
την ιερατική κλήση του ίδιου του κόσμου. Ο κόσμος δεν γίνεται Εκκλησία, αλλά
εναρμονίζεται «συμφωνικά» με την Εκκλησία, «ασυγχύτως και αδιαιρέτως»,
εκπληρώνοντας τον δικό του σκοπό με τη βοήθεια των ιδιαίτερων χαρισμάτων του. Ο
λόγος της Εκκλησίας είναι το αλάτι που δίνει γεύση στα λόγια, διαχέοντάς τα
τελικά μέσα σε όλους τους πολιτισμούς του σήμερα. <br />
«Ο Θεός αγάπησε τον κόσμο» ακόμη και ενώ βρισκόταν κάτω από την εξουσία της
αμαρτίας. Η νίκη του Χριστού, που έφθασε μέχρι την κάθοδο στον Άδη, αναδεικνύει
μια κοσμική διάσταση ικανή να καταργήσει κάθε όριο. Όπως η δοξολογία επεκτείνει
τη δόξα του Θεού σε όλους τους ανθρώπους, έτσι και η χαρισματική θέωση
(theosis) είναι μια έννοια κατ’ εξοχήν δυναμική, της οποίας η ενέργεια
αντανακλά σε ολόκληρο το σύμπαν.<br /><br /><o:p></o:p></span></span></p>

<p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #0b0b0b;">Η δημιουργία καθίσταται
παρόμοια με τον σπόρο του σιταριού που αποδίδει εκατονταπλάσιο καρπό. Ο Θεός
δεν ολοκλήρωσε τον κόσμο ως κάτι στατικό, αλλά τον δημιούργησε μέσα στον χρόνο,
σε κατάσταση δυναμικής ανάπτυξης. Γι’ αυτό και η ιστορία είναι ο χώρος όπου
συνεχίζεται η συνεργασία της θείας και της ανθρώπινης ενέργειας μέχρι την
τελική ωρίμανση της κτίσης.<br />
Η αρχική εντολή προς τον άνθρωπο να «εργάζεται» και να «φυλάσσει» τον Παράδεισο
ανοίγει τις απεριόριστες προοπτικές του πολιτισμού. Η καλλιέργεια της γης
μεταβάλλεται σε καλλιέργεια της ανθρώπινης ύπαρξης, της τέχνης, της επιστήμης
και κάθε μορφής δημιουργικής εργασίας. Η κουλτούρα, όταν αναπτύσσεται μέσα στο
πνεύμα της αναγωγής προς τον Θεό, ανασυνθέτει κατά τον δικό της τρόπο τη
«κοσμική λειτουργία», το γήινο προοίμιο της ουράνιας δοξολογίας. Από τη φύση
του ο άνθρωπος είναι προορισμένος γι’ αυτή τη λειτουργία. Είναι ένα ζωντανό
άσμα αφιερωμένο στη δημιουργική παντοδυναμία του Θεού. Η δόξα του Χριστού
αποκαλύπτεται στον άνθρωπο που έχει τοποθετηθεί ως ποιητής και υμνωδός της
θείας λαμπρότητας. Φωτισμένος ήδη από την παρούσα ζωή, ο άνθρωπος θαυμάζει το
σύμπαν, συναγωνίζεται τις ουράνιες δυνάμεις σε ακατάπαυστη δοξολογία και οδηγεί
ολόκληρη την κτίση προς τον Θεό.<br />
Ο Χριστός δίνει στον άνθρωπο τη δυνατότητα της δημιουργικής δράσεως, ιδιαίτερα
μέσω του μυστηρίου του Χρίσματος. Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης επιμένει στη
βασιλική δύναμη που έχει ο άνθρωπος να άρχει και να διαμορφώνει. Ως βασιλιάς,
ιερέας και προφήτης, μέσω των χαρισμάτων του, ο άνθρωπος καθίσταται κατά κάποιο
τρόπο συνδημιουργός.<br />
Η προαιώνια ύπαρξη των λογικών αρχών των όντων μέσα στον Θεό προσδίδει
εξαιρετική αξία στην ανθρώπινη εργασία. Οι άνθρωποι γίνονται «συνεργοί Θεού».
Όταν η Γραφή καλεί να ζητούμε τη Βασιλεία του Θεού και να επισπεύδουμε την
ημέρα του Κυρίου, αυτό σημαίνει ότι καλούμαστε να συμβάλλουμε στην κρυφή
ωρίμανση του κόσμου. Πρόκειται για πνευματικές γεννήσεις που πραγματοποιούνται
μέσα στην ιστορία και προετοιμάζουν την τελική έλευση του Κυρίου.<br />
Η μεγάλη αγάπη, καθαρμένη από την άσκηση, αποτελεί το αληθινό πεπρωμένο του
ανθρώπου. Η «οντολογική τρυφερότητα» των μεγάλων μυστικών —όπως του αγίου Ισαάκ
του Σύρου και του αγίου Μακαρίου— εκτείνεται προς κάθε ύπαρξη, ακόμη και προς
τα πιο ταπεινά πλάσματα ή και τους ίδιους τους δαίμονες. Μαζί με αυτήν υπάρχει
ένας εικονογραφικός τρόπος θεωρήσεως του κόσμου: η δυνατότητα να διακρίνει
κανείς μέσα από τη διαφάνεια των όντων το θείο νόημα που τα συγκροτεί. Από εδώ
πηγάζει ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της Ορθοδοξίας και ο βαθύς ανθρωπισμός της.
Μετά τον Θεό, κάθε άνθρωπος καλείται να θεωρείται ως εικόνα θεϊκής αξίας. Όπως
λέγει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, ο Θεός τρέφει ευχαριστιακά τους ανθρώπους
με τη γνώση των τελικών σκοπών του κόσμου. Ολόκληρη η δημιουργία μοιάζει με μια
απέραντη παραβολή, μέσα στην οποία μπορεί να διαβαστεί η θεία ποίηση που είναι
εγγεγραμμένη στην ίδια τη φύση των πραγμάτων. Οι εικόνες των ευαγγελικών
παραβολών και τα υλικά στοιχεία των μυστηρίων δεν είναι τυχαία· όλα έχουν τον
σκοπό τους μέσα στην οικονομία της σωτηρίας. Τα πάντα είναι εικόνα, αναλογία
και συμμετοχή στο έργο του Θεού. Τα πάντα αποτελούν ύμνο και δοξολογία. Όπως
έγραψε ο Paul Claudel, τα πράγματα παύουν να είναι τα έπιπλα μιας φυλακής και
γίνονται τα έπιπλα ενός ναού. <br />
Τα χαρίσματα και οι δωρεές του Θεού καθορίζουν την αποστολή του ανθρώπου: να
καλλιεργεί τον απέραντο αγρό του κόσμου, να ανανεώνει όλες τις τέχνες και όλες
τις επιστήμες και να οικοδομεί μια ανθρώπινη ύπαρξη αντάξια του Θεού. Αυτό
είναι δυνατό μόνο μέσα από μια διακονία που δεν αποτελεί απλώς κοινωνική
υπηρεσία, αλλά πράξη θεραπείας και αποκαταστάσεως της διασαλευμένης ισορροπίας.
Πρόκειται για την κοινωνία όλων των ανθρώπων, προσανατολισμένη προς την απόλυτη
καινοτομία της Βασιλείας και προς τον ύστατο πόθο που περιγράφει η Αποκάλυψη. <br />
Η πατερική σκέψη διαμορφώνει έτσι μια μεγαλειώδη φιλοσοφία της δημιουργίας, η
οποία υπερβαίνει κατά πολύ μια απλή δικαίωση του πολιτισμού. Όταν η κουλτούρα
μεταβάλλεται σε διακονία της Βασιλείας του Θεού, τότε δικαιώνει την ίδια την
ιστορία, τον άνθρωπο και το ιερατικό του λειτούργημα μέσα στον κόσμο.<o:p></o:p></span></span></p>

<p class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><o:p> </o:p></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: center;"><b style="color: #333333; text-align: center;"><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</span></u></span></b></p><p></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><b><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></b></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/blog-post_04.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (1)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/2.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (2)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/3.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><span style="color: #2b00fe;"><b><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (3)</span></b></span></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/4.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (4)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/5.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (5)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/6.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (6)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/7.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (7)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/8.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (8)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/9.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (9)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/10.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (10)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/11.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (11)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/12.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (12)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/13.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (13)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/14.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (14)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/15.html" itemprop="url"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (15)</span></b></a></div><p><br /></p>

Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (16)

Εκκλησία και Κόσμος Ο Κύριος τοποθέτησε την Εκκλησία μέσα στον κόσμο και της ανέθεσε την αποστολική αποστολή να μαρτυρεί και να ευαγγελί...

Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (15)

<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj60MFkk4sWAJ0HvSI1FA4NpkXS0BxhJ7mKr4RcLh3NrEGAhTbbs0cpRzLUQeeDOqvLhxOhcNB9DiwCFY9A0yKbW1l9CxfWLeULvXb6UenxSw8fkEb-FTCtVxiNBj99Ot4Nt2aa7MKYz-NBiTDMbsS9Bm2YK-NTvs7bovbRnXoSbrDYsrh55bbV85Z-/s640/20171231.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="390" data-original-width="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj60MFkk4sWAJ0HvSI1FA4NpkXS0BxhJ7mKr4RcLh3NrEGAhTbbs0cpRzLUQeeDOqvLhxOhcNB9DiwCFY9A0yKbW1l9CxfWLeULvXb6UenxSw8fkEb-FTCtVxiNBj99Ot4Nt2aa7MKYz-NBiTDMbsS9Bm2YK-NTvs7bovbRnXoSbrDYsrh55bbV85Z-/s16000/20171231.jpg" /></a></div> <br /><p></p><p></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #0d0d0d;"><b>Ο Θεός και ο άνθρωπος</b><o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #0d0d0d;">Αν η βιβλική έννοια της «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Θεού» είναι θεμελιώδης για τη χριστιανική ανθρωπολογία, το παράδοξο είναι ότι αποδεικνύεται ακόμη πιο σημαντική για την αθεϊστική ανθρωπολογία. Πράγματι, ο αθεϊσμός δεν αρνήθηκε ποτέ την ομοιότητα μεταξύ Θεού και ανθρώπου. Για τον Νικολάι Χάρτμαν, τον Φόιερμπαχ ή τον Καρλ Μαρξ, το ανθρώπινο πρόσωπο ορίζεται από ιδιότητες κατεξοχήν θεϊκές: νοημοσύνη, ελευθερία, δημιουργία, προφητική διαύγεια. Για τον Σαρτρ, ο άνθρωπος είναι ουσιαστικά «σχέδιο», άρα ελευθερία, πράγμα που σημαίνει ότι η ύπαρξη προηγείται της ουσίας και υπερέχει αυτής. Αυτό ακριβώς υποστηρίζει ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης για τον Θεό: «Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν», Αυτός που συγκεντρώνει μέσα Του ολόκληρο το Είναι.<br />Στο έργο του Η πίστη ενός απίστου, ο Φρ. Ζανσόν γράφει: «Το σύμπαν είναι μια μηχανή παραγωγής θεών… Το ανθρώπινο είδος είναι ικανό να ενσαρκώσει τον Θεό και να Του προσδώσει πραγματικότητα». Για τον Χάιντεγκερ, πιο απαισιόδοξο, ο άνθρωπος είναι ένας «ανίσχυρος θεός», αλλά πάντως θεός. Παντού ο άνθρωπος σκέφτεται τον εαυτό του σε σχέση με το Απόλυτο· για να κατανοήσει κανείς τον άνθρωπο, πρέπει να κατανοήσει αυτή τη σχέση. Μπορούμε να πούμε ότι τόσο για τους πιστούς όσο και για τους αθέους, το πρόβλημα του ανθρώπου είναι θεανθρώπινης φύσεως. Ο Θεός είναι το αρχέτυπο ή το οριακό ιδανικό του ανθρώπινου εγώ. Βεβαίως, το ανθρώπινο πρόσωπο φέρει μέσα του κάτι απόλυτο· κατά τον τρόπο του, υπάρχει καθ’ εαυτό και δι’ εαυτό: αυτό είναι ο άξονας του φιλοσοφικού συστήματος του Σαρτρ. Έτσι, ο Θεός και ο άνθρωπος μοιάζουν· ούτε οι Έλληνες ποιητές, ούτε ο σκεπτικιστής Ξενοφάνης, ούτε ο Φόιερμπαχ, ούτε ο Φρόιντ το αρνήθηκαν ποτέ. Το πρόβλημα είναι να γνωρίσουμε ποιος είναι ο δημιουργός ποίου… Η αθεϊστική οπτική αποκτά μια απροσδόκητη μεθοδολογική σημασία· πράγματι, οι άθεοι ταυτίζουν τον Θεό με τον άνθρωπο, αλλά δεν σταματούν μπροστά στο τεράστιο μιας τέτοιας εξίσωσης. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι, ενώ οι διακηρύξεις της Βίβλου και των αγίων Πατέρων είναι εξίσου εκπληκτικές, οι άθεοι είναι απείρως πιο συνεπείς από τους χριστιανούς.<br />Η σκέψη των Πατέρων ανέρχεται μέχρι τη σχέση μεταξύ Θεού και Δημιουργίας. Η βιβλική έννοια της «ομοίωσης» θεμελιώνει την ίδια την Αποκάλυψη. Αν ο Θεός-Λόγος είναι ο λόγος που ο Πατέρας απευθύνει στο παιδί Του —τον άνθρωπο— τότε υπάρχει μια κάποια αντιστοιχία ανάμεσα στον θείο λόγο και στον ανθρώπινο λόγο· αυτό αποτελεί το οντολογικό θεμέλιο κάθε ανθρώπινης γνώσης. Οι νόμοι της φύσεως τίθενται από τον Θεό. Εφόσον ο Θεός είναι Δημιουργός, Ποιητής του σύμπαντος, ο άνθρωπος Του μοιάζει, όντας κι αυτός, κατά τον τρόπο του, δημιουργός και ποιητής. Ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς διευκρινίζει: «Ο υπερβατικός, ακατάληπτος και ανείπωτος Θεός δέχεται να συμμετέχει σ’ Αυτόν ο νους μας». Και ακόμη περισσότερο: «Ο άνθρωπος μοιάζει με τον Θεό επειδή ο Θεός μοιάζει με τον άνθρωπο», λέει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς. Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο ατενίζοντας, στον καθρέφτη της Σοφίας Του, την ουράνια ανθρωπότητα του Χριστού (βλ. Κολ. 1,15· Α΄ Κορ. 15,47· Ιω. 3,13). Αυτή προορίζεται να ενώσει «τὰ πάντα τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς» (Εφ. 1,10), ένα «μυστήριον… ὃ προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων» (Α΄ Κορ. 2,7): ο άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ’ εικόνα Θεού ενόψει της Ενανθρωπήσεως, η οποία αποτελεί την έσχατη βαθμίδα της κοινωνίας μεταξύ Θεού και ανθρώπου. Η εικόνα της Θεοτόκου (του τύπου της Ελεούσας) που κρατά τον μικρό Ιησού εκφράζει τέλεια αυτό το γεγονός. Αν υπάρχει η γέννηση του Θεού μέσα στον άνθρωπο (Χριστούγεννα), υπάρχει επίσης η γέννηση του ανθρώπου μέσα στον Θεό, μέσω της Αναλήψεως. Πρέπει να προσέξουμε αυτή την πατερική θεώρηση σύμφωνα με την οποία η θέωση του ανθρώπου εξαρτάται από την ενανθρώπηση του Θεού: «Ο άνθρωπος είναι το ανθρώπινο πρόσωπο του Θεού», λέει ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης, και γι’ αυτό «ο άνθρωπος, προορισμένος να απολαύσει τα θεία, συγγενεύει κατά φύσιν με εκείνα στα οποία καλείται να μετέχει». Ομοίως ο άγιος Μακάριος: «Μεταξύ Θεού και ανθρώπου υπάρχει η στενότερη συγγένεια». Το ανθρώπινο πνεύμα ολοκληρώνεται μόνο μέσα στο «θείο περιβάλλον»: «Η θέα του Θεού είναι η ζωή της ψυχής».<br />Η πατερική ανθρωπολογία κινείται σε αυτό το θεϊκό επίπεδο· μας καταπλήσσει με τις αιχμηρές, παράδοξες και εξαιρετικά τολμηρές διατυπώσεις της. Αρκεί να επαναλάβει κανείς, σχεδόν τυχαία, μερικές γνωστές αλλά πάντοτε εντυπωσιακές θέσεις: «Ο Θεός έγινε άνθρωπος, ώστε ο άνθρωπος να γίνει Θεός κατά χάριν και να μετέχει στη θεία ζωή». «Ο άνθρωπος είναι ένα ον που έλαβε την εντολή να γίνει Θεός». «Ο άνθρωπος οφείλει να ενώσει τη δημιουργημένη φύση με την άκτιστη θεία ενέργεια». «Είμαι άνθρωπος κατά φύσιν και Θεός κατά χάριν». «Εκείνος που μετέχει στο θείο φως γίνεται και ο ίδιος, κατά κάποιον τρόπο, φως». Μικρόκοσμος ο άνθρωπος, αλλά και μικρόθεος, ένας «μικρός Θεός». Στην ίδια του τη δομή φέρει ένα θεολογικό αίνιγμα: είναι ένα μυστηριώδες ον, «ὁ κρυπτὸς τῆς καρδίας ἄνθρωπος» (Α΄ Πέτρ. 3,4) — ένας καθαρά αποφατικός ορισμός, που εξηγεί το ενδιαφέρον των Πατέρων για το imago Dei. Για τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης, ο πλούτος της «εικόνας» αντανακλά τη θεία τελειότητα, στην οποία συγκλίνουν όλα τα αγαθά, και φανερώνει τη θεία δύναμη της ελευθερίας της αυτοκαθορίσεως.<br />Όταν ο άνθρωπος λέει «υπάρχω», μεταφράζει σε ανθρώπινους όρους κάτι από την απολυτότητα του Θεού, ο οποίος λέει: «Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν». Για τους Πατέρες, οι φράσεις αυτές ήταν «λόγοι ζωής», ζωτικοί λόγοι που γίνονταν δεκτοί και βιώνονταν ως τέτοιοι. Δυστυχώς, στην ιστορία διαπιστώνεται μια πτώση από αυτά τα ιλιγγιώδη ύψη στην πεζότητα της σχολαστικής θεολογίας, όπου οι πύρινες αυτές εικόνες έγιναν άψυχα κλισέ, κοινοτοπίες που χρησιμοποιούνταν για να στηρίξουν τη μία ή την άλλη αφηρημένη, διανοητική και πολεμική θεολογική θέση, χωρίς καμία συγκλονιστική ή επαναστατική συνέπεια για τη ζωή του κόσμου.<br />Στο επίπεδο της συνηθισμένης ευσέβειας, ο κακώς νοούμενος ασκητισμός καταλήγει σε σκοταδισμό. Η τυπική ταπείνωση, όταν θεωρείται ως πιστοποιητικό ορθοδοξίας, οδηγεί σε έναν ορθόδοξο «βαρθιανισμό»<a href="file:///C:/Users/%CE%93%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82/Desktop/%CE%9A%CE%95%CE%A6%CE%91%CE%9B%CE%91%CE%99%CE%9F%20%CE%91.docx#_ftn1" name="_ftnref1" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[1]</span></a>, όπου ο άνθρωπος, μειωμένος σχεδόν στο μηδέν, δεν μπορεί παρά να αυτοκαταστραφεί ή να εξεγερθεί. Σε ορισμένα ευσεβιστικά ρεύματα, ο μονοφυσιτισμός δεν ξεπεράστηκε ποτέ, παίρνοντας τη μορφή ενός «υπερβατικού εγωισμού» χαρακτηριστικού της ατομικής σωτηρίας. Βλέπουμε εδώ τη μονοφυσιτική περιφρόνηση προς το σώμα και την ύλη, τη φυγή των «καθαρών πνευμάτων» προς τον ουρανό, την αδιαφορία για τον πολιτισμό και για την κλήση του ανθρώπου μέσα στον κόσμο, καθώς και την εχθρότητα ή ακόμη και το μίσος προς τη γυναίκα και προς την ομορφιά.<br />Ο «μανικός έρωτας» του Θεού για τον άνθρωπο, για τον οποίο μιλά ο Νικόλαος Καβάσιλας, και στον οποίο αναφέρεται επίσης ο μητροπολίτης Μόσχας Φιλάρετος λέγοντας θαυμάσια ότι: «Ο Πατέρας είναι η Αγάπη που σταυρώνει, ο Υιός είναι η σταυρωμένη Αγάπη, και το Άγιο Πνεύμα είναι η ακατανίκητη δύναμη του Σταυρού», όλη αυτή η θρησκεία της Εσταυρωμένης Αγάπης μεταβλήθηκε παραδόξως είτε σε «πατερναλιστική»<a href="file:///C:/Users/%CE%93%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82/Desktop/%CE%9A%CE%95%CE%A6%CE%91%CE%9B%CE%91%CE%99%CE%9F%20%CE%91.docx#_ftn2" name="_ftnref2" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title=""><span style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;">[2]</span></a> θρησκεία (του κληρικαλισμού), είτε σε θρησκεία του «σαδιστικού Πατέρα» (τη νομική θεωρία της ικανοποιήσεως, σύμφωνα με την οποία ο Υιός «ικανοποιεί» ή «κατευνάζει την οργή του Πατέρα»), σε θρησκεία νόμου, τιμωρίας και εμμονής με την κόλαση, σε μια «τρομοκρατική» θρησκεία όπου το Ευαγγέλιο περιορίζεται σε ένα ηθικιστικό σύστημα… Ακόμη και τον 19ο αιώνα, η συνήθης θεολογία έλεγε ότι «ο πλούσιος αντιπροσωπεύει τη θεία Πρόνοια, και οι φτωχοί δοξάζουν τον Θεό που δημιούργησε τους πλουσίους»! Όταν θεωρεί κανείς τον πλούτο και τη φτώχεια ως θεσπισμένα από τον Θεό, δεν μπορεί παρά να ταλαντεύεται ανάμεσα σε έναν Πατέρα-τύραννο, φοβερό και τρομακτικό, και σε έναν Πατέρα-πατριάρχη, ήρεμο και παρηγορητικό. Η αυθεντική όμως παράδοση μας μεταδίδει την αληθινά διαλεκτική ένταση για την οποία μιλά τόσο έντονα ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς: όχι το ένα ή το άλλο, αλλά και τα δύο συγχρόνως. Είναι η ένταση ανάμεσα στην υποκειμενική ταπείνωση και στο αντικειμενικό γεγονός της συλλειτουργίας, της δημιουργικής και ποιητικής συμπράξεως με τον Θεό. Πρέπει να ξαναμάθουμε τις αντινομίες που ήταν τόσο οικείες στους Πατέρες της Εκκλησίας.<br />Ο άνθρωπος λέει: «Είμαι ατελής», και ο Θεός του απαντά: «Ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι, ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστιν» (Ματθ. 5,48). Ο άνθρωπος λέει: «Είμαι χώμα και στάχτη», και ο Χριστός του λέει: «Ὑμεῖς φίλοι μου ἐστέ» (Ιω. 15,14). «Γένος τοῦ Θεοῦ ἐσμέν», λέει ο άγιος Παύλος (Πράξ. 17,28), και ο άγιος Ιωάννης: «Τὸ χρῖσμα ὃ ἐλάβετε παρ’ αὐτοῦ μένει ἐν ὑμῖν, καὶ οὐ χρείαν ἔχετε ἵνα τις διδάσκῃ ὑμᾶς» (Α΄ Ιω. 2,27). «Φέρω την πληγή των αδικιών μου, αλλά είμαι πλασμένος κατ’ εικόνα της ανείπωτης δόξας Σου», λέει συνοψίζοντας με δύναμη το τροπάριο της νεκρώσιμης ακολουθίας.<br />Ο άνθρωπος είναι κτιστός και όμως άκτιστος, επειδή «γεννήθηκε ἐξ ὕδατος καὶ Πνεύματος»· είναι γήινος και ουράνιος, κτίσμα και Θεός εν γενέσει. Η τόλμη των Πατέρων εμβαθύνει αυτά τα ρητά και τα αξιώματα, επιδιώκοντας να «μη λυπούμεθα» και να «μη σβήνουμε το Άγιο Πνεύμα».<br />Βεβαίως, η ανατολική θεώρηση της θέωσης δεν είναι λογική λύση ούτε αφηρημένη έννοια, αλλά λύση ζωής και χάριτος, αντινομική όπως όλα τα χαρίσματα, διότι πηγάζει από την ίδια τη θεία αντινομία. Οι Πατέρες το διείδαν αυτό όταν είπαν ότι το Όνομα του Θεού είναι συσχετισμένο με τον κόσμο. Όπως ο Θεός μπορεί να είναι συγχρόνως απόλυτος και σχετικός — Θεός της ιστορίας και Θεός εντός της ιστορίας — έτσι και το μυστήριο της αγάπης Του υπερβαίνει την ίδια Του την απολυτότητα, ωθώντας Τον να γίνει Πατέρας. Με τον ίδιο τρόπο, η φράση του αγίου Εφραίμ του Σύρου: «Κάθε Εκκλησία είναι Εκκλησία αμαρτωλών και πάροικων» συμφιλιώνεται με τον λόγο του αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου: «Αληθινά, μεγάλο είναι το μυστήριο ενός Θεού ανάμεσα σε ανθρώπους, ενός Θεού ανάμεσα σε θεούμενους». Και στις δύο περιπτώσεις, το μυστήριο είναι ένα και το αυτό.<o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><o:p><span style="color: #0d0d0d;"> </span></o:p></span></p><div style="mso-element: footnote-list;">

<p class="MsoFootnoteText"><span style="color: #0d0d0d; font-family: arial;"><a href="file:///C:/Users/%CE%93%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82/Desktop/%CE%9A%CE%95%CE%A6%CE%91%CE%9B%CE%91%CE%99%CE%9F%20%CE%91.docx#_ftnref1" name="_ftn1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[1]</span></span></span></span></a> https://www.thegospelcoalition.org/essay/barthian-theology/</span></p>

</div>

<p class="MsoFootnoteText"><span style="color: #0d0d0d; font-family: arial;"><a href="file:///C:/Users/%CE%93%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82/Desktop/%CE%9A%CE%95%CE%A6%CE%91%CE%9B%CE%91%CE%99%CE%9F%20%CE%91.docx#_ftnref2" name="_ftn2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title=""><span class="MsoFootnoteReference"><span style="mso-special-character: footnote;"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;">[2]</span></span></span></span></a> https://en.wikipedia.org/wiki/Paternalism</span></p>

</div>

</div><br /><p></p><p><br /></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span face=""Segoe UI", "sans-serif"" style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><o:p><br /></o:p></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span face=""Segoe UI", "sans-serif"" style="font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><o:p> </o:p></span><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</span></u></span></b></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><b><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></b></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/blog-post_04.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (1)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/2.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (2)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/3.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><span style="color: #2b00fe;"><b><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (3)</span></b></span></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/4.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (4)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/5.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (5)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/6.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (6)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/7.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (7)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/8.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (8)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/9.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (9)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/10.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (10)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/11.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (11)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/12.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (12)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/13.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (13)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/14.html" itemprop="url"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (14)</span></b></a></div>