.jpg)
Το γεγονός ότι ο άνθρωπος
είναι ελεύθερος δεν σημαίνει ότι ο ίδιος είναι η αιτία της σωτηρίας του, αλλά
ότι ο Θεός ο ίδιος δεν μπορεί να εξαναγκάσει την αγάπη του. Η πίστη λέει:
«Πρόσφερε τον πεπερασμένο σου εαυτό, για να λάβεις ως αντάλλαγμα τον Λόγο»· «δώσε
το αίμα σου και λάβε το Πνεύμα». Από την αρχή, η απάντηση βρίσκεται μέσα στην
εμπειρία της πίστεως· η απλή επίκληση του ονόματος του Θεού φέρνει παρόντα
Εκείνον που είναι άγνωστος και συγχρόνως γνωστός μέσα στο μυστήριο κάθε ημέρας.
Οι «αποδείξεις» είναι ανεπαρκείς, διότι ο Θεός είναι το μόνο κριτήριο της δικής
Του Αλήθειας. Το αληθινό νόημα του οντολογικού επιχειρήματος είναι ότι, σε κάθε
σκέψη περί Θεού, ο ίδιος ο Θεός σκέπτεται τον εαυτό Του μέσω του ανθρώπινου
πνεύματος. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί κανείς να επινοήσει την πίστη, ότι η
προέλευσή της δεν είναι αυθαίρετη, αλλά ότι αποτελεί δώρο που ο Θεός προσφέρει
σε όλους, για να φανερώσει την απεραντοσύνη Του μέσα στην καρδιά του ανθρώπου.
Σύμφωνα με τους Πατέρες, το Άγιο Πνεύμα είναι ένα υποστατικό Δώρο, και αν
ζητούμε τον ερχομό του Πατέρα, δεν απορριπτόμαστε ποτέ, διότι μια άρνηση θα
αντέφασκε προς την ίδια τη φύση του Πνεύματος: «Ο Πατέρας θα δώσει σε εκείνον
που προσεύχεται το πλήρωμα του Αγίου Πνεύματος», λέει ο Κύριος.
Ελευθερία και κόλαση
Η Βίβλος απαντά στη
διατύπωση του αθεϊσμού «αν υπάρχει ο Θεός, ο άνθρωπος δεν είναι ελεύθερος» με
τη διακήρυξη: «αν υπάρχει ο άνθρωπος, τότε ο Θεός δεν είναι πλέον ελεύθερος».
Και αν ο άνθρωπος μπορεί να πει «Όχι» στον Θεό, ο Θεός δεν μπορεί να πει «Όχι»
στον άνθρωπο, διότι — κατά τον απόστολο Παύλο — «εν αυτώ το ναι και εν αυτώ το
αμήν» (βλ. Β΄ Κορ. 1, 19-20). Είναι το «Ναι» της Διαθήκης, την οποία ο Χριστός
ανανεώνει επάνω στον Σταυρό. Έτσι, το «είμαι ελεύθερος» σημαίνει: «ο Θεός
υπάρχει». Ο ίδιος ο Θεός εγγυάται την ελευθερία της αμφιβολίας, ώστε να μη
βιάζει τις συνειδήσεις.
Ο Θεός δημιούργησε τη «δευτερεύουσα ελευθερία» και αναλαμβάνει το ύψιστο ρίσκο
μιας αναδυόμενης ελευθερίας, ικανής να Τον νικήσει, να Τον οδηγήσει στον θάνατο
και στον άδη. Αφήνεται συνειδητά να θανατωθεί, για να χαρίσει στους φονείς Του
τη συγχώρηση και την ανάσταση. Η παντοδυναμία Του συνίσταται στο να κατοικεί
μέσα στην ανθρώπινη ελευθερία, με τίμημα την απόκρυψη της ίδιας Του της
προγνώσεως και με σκοπό να διαλέγεται με τον άλλον. Ο Θεός αγαπά τον άνθρωπο
μέχρι αυτό το άπειρο πάθος, που αναμένει μια ελεύθερη απάντηση, όπως και την
ελεύθερη δημιουργία μιας κοινωνίας υπάρξεως ανάμεσα στον Θεό και το παιδί Του.
Το πατερικό απόφθεγμα λέει: «Όλα είναι δυνατά στον Θεό, εκτός από το να
εξαναγκάσει τον άνθρωπο να Τον αγαπήσει». Η παντοδυναμία του Θεού Τον καθιστά
Ζωοποιό Σταυρό, ως τη μοναδική απάντηση στη δίκη που του ασκεί ο αθεϊσμός
εξαιτίας της ελευθερίας και του κακού. «Η Βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας».
Αυτό σημαίνει ότι και η κόλαση βρίσκεται μέσα στους ανθρώπους, πράγμα που
εκφράζει με τον δικό του τρόπο και ο Μαρσέλ Ζουαντό: «Μόνος μου θα μπορούσα να
υψώσω εναντίον του Θεού μια αυτοκρατορία απέναντι στην οποία και ο ίδιος ο Θεός
θα ήταν ανίσχυρος: την κόλαση... Αν ο άνθρωπος δεν κατανοεί την κόλαση,
σημαίνει ότι δεν κατάλαβε τίποτε από την ίδια του την καρδιά...» Είναι η κόλαση
όλων των απελπισμένων, που εξερευνούν τα βάθη του Σατανά προβάλλοντας τις
βλασφημίες τους προς έναν άδειο ουρανό. Όμως ακόμη και η κολασμένη απελπισία
μαραίνεται ενώπιον του Χριστού, ο οποίος προσέλαβε προσωπικά τη σιωπή του Θεού:
«Θεέ μου, Θεέ μου, ινατί με εγκατέλιπες;» (Ματθ. 27, 46). Σε αυτό το επίπεδο
τοποθετείται η απαίτηση της κόλασης, η οποία προέρχεται από την ελευθερία του
ανθρώπου να αγαπήσει τον Θεό. Η ίδια αυτή ελευθερία γεννά και την κόλαση, διότι
μπορεί κανείς να πει: «να μη γίνει το θέλημά Σου», και ο ίδιος ο Θεός δεν έχει
τίποτε να αντιτάξει απέναντι σε μια τέτοια επιθυμία.
Ο Θεός θέλει η ελευθερία να Τον απορρίψει να μην έχει όρια. Η μοίρα της
ανθρώπινης ελευθερίας εξαρτάται από αυτήν ακριβώς την ανασταλτική επιλογή. Αυτό
είναι, κατά κάποιον τρόπο, η κόλαση της θείας αγάπης, η ουράνια διάσταση της
κόλασης, το θείο όραμα του ανθρώπου βυθισμένου στο σκοτάδι των μοναξιών του. Η
«τρομοκρατική» και «σωφρονιστική» αντίληψη περί Θεού πρέπει επειγόντως να
διορθωθεί. Δεν είναι πλέον δυνατόν να πιστεύει κανείς σε έναν αμείλικτο και
απαθή Θεό. Το μόνο μήνυμα που μπορεί να αγγίξει τον σημερινό άθεο είναι το
μήνυμα του Χριστού που κατέρχεται στον άδη. Όσο βαθύτερη είναι η κόλαση μέσα
στην οποία βρίσκονται ήδη οι άνθρωποι, τόσο βαθύτερη θα είναι και η αναμονή του
Χριστού. Διότι ο Χριστός δεν ζητά από τον άνθρωπο ούτε αρετή, ούτε ηθικισμό,
ούτε τυφλή υποταγή, αλλά μια κραυγή αγάπης και εμπιστοσύνης που αναδύεται από
τα βάθη της κόλασης όπου βρίσκεται. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να πέσει στην
απελπισία, αλλά στον Θεό, ο οποίος δεν απελπίζεται ποτέ. Ο άγιος Αντώνιος έλεγε
ότι, αν υπάρχει κόλαση, υπάρχει μόνο για τον ίδιο. Αυτό σημαίνει ότι η κόλαση
δεν είναι ποτέ «για τους άλλους» και, κατά συνέπεια, δεν μπορεί να αποτελεί
αντικείμενο θεωρητικού λόγου ή καταδίκης των συνανθρώπων μας.
0 Σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου