ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ ☦

Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (11)

<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiH_7Dl9kqUyfIs1I8hXEC8zQp30eyT-IXntsADW5puvya_Ns6reukws6mhz0WrryxKeAd1xnIQfDVdB4R2sQokdArfD9Tp2jt61MOakq7tb2j_9a7yMrAE9CZBkODKdOGEOX6Tv_N68m8rypzxiIK69cN2yEXc7dDpKSacUAdNk3VknZzPdrHqScAT/s1419/%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82%20%CE%91%CE%BD%CF%84%CF%8E%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CF%82.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="1419" data-original-width="1398" height="400" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiH_7Dl9kqUyfIs1I8hXEC8zQp30eyT-IXntsADW5puvya_Ns6reukws6mhz0WrryxKeAd1xnIQfDVdB4R2sQokdArfD9Tp2jt61MOakq7tb2j_9a7yMrAE9CZBkODKdOGEOX6Tv_N68m8rypzxiIK69cN2yEXc7dDpKSacUAdNk3VknZzPdrHqScAT/w394-h400/%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82%20%CE%91%CE%BD%CF%84%CF%8E%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CF%82.jpg" width="394" /></a></div> <br /><p></p><p></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #0d0d0d;"><b>Γέροντας και πνευματικός
πατέρας</b><o:p></o:p></span></span></p>

<p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #0d0d0d;">«Και πατέρα σας να μην
ονομάσετε κανέναν πάνω στη γη, γιατί ένας είναι ο Πατέρας σας, αυτός που
βρίσκεται στους ουρανούς», λέει ο Κύριος (Ματθ. 23, 9). Ωστόσο, ήδη από τις
απαρχές του χριστιανισμού, βρίσκουμε στην Ανατολή ονομασίες όπως: «πνευματικός
πατέρας», «πατέρας» ή γέροντας (géron). Η εξέλιξη της σημιτικής λέξης αββά
είναι εντυπωσιακή. Θα περάσει σε όλες τις γλώσσες του χριστιανικού κόσμου,
αποκτώντας όμως μια εντελώς νέα σημασία σε σχέση με εκείνη της Παλαιάς
Διαθήκης. Η καινοτομία συνίσταται στην αποκάλυψη της Αγίας Τριάδος. Στην
προσευχή του Ιησού, «Αββά, Πατέρα» (Μάρκ. 14, 36), εκφράζεται ένας βαθμός
οικειότητας αδιανόητος για την ιουδαϊκή προσευχή. Η Καινή Διαθήκη αποκαλύπτει
την αγάπη του Πατέρα προς τον Υιό, αγάπη που φανερώνει την πατρότητά Του πάνω
σε όλους τους ανθρώπους. Γι’ αυτό ο Σωτήρας μάς διδάσκει να λέμε: «Πάτερ ημών».
Σύμφωνα με την Επιστολή προς Διόγνητον (10, 1), οι κατηχούμενοι μάθαιναν πρώτα
να γνωρίζουν – διά του Αγίου Πνεύματος και του Υιού – τον ουράνιο Πατέρα, τον
Αββά, τον Πατέρα. Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας (Thesaurus) μας διδάσκει ότι με
τον Χριστό η σχέση Κυρίου-δούλου αντικαθίσταται από το μυστήριο της σχέσης
Πατέρα και Υιού. Μέσα σε αυτό το τριαδικό φως πρέπει να κατανοήσουμε και τον
λόγο του Ευαγγελίου: η πρακτική της «πνευματικής πατρότητας» είναι ο φόρος
τιμής μας προς τη συγγένεια του Κυρίου που προέρχεται από τα άνω και προς τις
διάφορες μορφές της στις οποίες μπορεί να μετέχει ο άνθρωπος. Ο Βίος του αγίου
Παχωμίου αναφέρει ότι για τους μαθητές του ήταν «Πατέρας εν Θεώ». Αυτό είναι
και το νόημα των λόγων του αγίου Ιωάννη, ο οποίος χρησιμοποιεί τη φράση «τεκνία
μου» (Α΄ Ιω. 2), ή εκείνων του αγίου Παύλου που μιλά για τις «ωδίνες της
γέννας» (Γαλ. 4, 19). Η πνευματική γονιμότητα συνδέεται με τον Σταυρό. Στα Αποφθέγματα,
ο αββάς Λογγίνος μεταφέρει το μήνυμα των Πατέρων: «Δώσε το αίμα σου για να
λάβεις το Πνεύμα». Ο επίσκοπος Ιγνάτιος Μπριαντσανίνωφ βλέπει στην πατρότητα
«ένα μυστήριο υιοθεσίας». Γι’ αυτό ένας «πνευματικός πατέρας» δεν είναι ποτέ
ένας δάσκαλος που διδάσκει, αλλά ένα πρόσωπο που γεννά κάποιον, κατά το πρότυπο
του Ουράνιου Πατέρα. Η τέχνη της πνευματικής πατρότητας δεν διδάσκεται ως
επιστήμη σε σχολή. Η γενεαλογία των νηπτικών Πατέρων ανακαλεί τη μετάδοση του
χαρίσματός τους, χρησιμοποιώντας το ρήμα «συλλαμβάνω», «γεννώ»...<span style="mso-spacerun: yes;">  </span>Πρέπει να συγκρατήσουμε τον τίτλο «Πατέρας
της Εκκλησίας», που αποδίδεται στους μεγάλους διδασκάλους και θεολόγους, οι
οποίοι είναι οι διδάσκαλοι της Εκκλησίας τόσο στο σύνολό της όσο και στο
επίπεδο της δογματικής και διδασκαλικής αλήθειας.<br />
Όσον αφορά τον «πατέρα» ως προσωπική σχέση, διαθέτουμε δύο παραδόσεις. Η μία
φθάνει μέχρι τον άγιο Ιγνάτιο Αντιοχείας (Προς Μαγνησίους 3, 1) και
αντιπροσωπεύει τη «λειτουργική πατρότητα»: κάθε επίσκοπος ή ιερέας ονομάζεται
«πατέρας» δυνάμει της ιερωσύνης του. Αυτοί βαπτίζουν, εργάζονται για τη θεία
υιοθεσία μέσω των Αγίων Μυστηρίων και ασκούν την ποιμαντική αρετή που είναι
εγγενής στην ιεροσύνη.<br />
Η δεύτερη παράδοση φθάνει μέχρι τους Πατέρες της Ερήμου. Η πατρότητά τους δεν
συνδέεται με καμία ιερατική λειτουργία. Ο άγιος Αντώνιος, ιδρυτής του
μοναχισμού, ήταν απλός λαϊκός. Στην έρημο γίνεσαι «πατέρας» μέσω θείας εκλογής,
μέσω δωρεάς του Αγίου Πνεύματος, όταν έχεις λάβει την κατάσταση του
«θεοδίδακτου», φωτισμένου άμεσα από τον Θεό. Ούτε η ηλικία ούτε η θέση παίζουν
κάποιον ρόλο. Τα Αποφθέγματα διηγούνται:<o:p></o:p></span></span></p>

<p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #0d0d0d;">«Μια ημέρα, ο αββάς
Μωυσής είπε στον αδελφό Ζαχαρία: “Πες μου τι πρέπει να κάνω”. Ακούγοντας αυτά
τα λόγια, εκείνος έπεσε στα πόδια του γέροντα λέγοντας: “Εμένα ρωτάς, πάτερ;”.
Ο γέροντας απάντησε: “Πίστεψέ με, Ζαχαρία, είδα το Άγιο Πνεύμα να κατεβαίνει
επάνω σου και από τότε είμαι αναγκασμένος να σου κάνω ερωτήσεις...”».<o:p></o:p></span></span></p>

<p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><span style="color: #0d0d0d;">Τα Αποφθέγματα των
Πατέρων περιγράφουν αυτή τη χαρισματική πατρότητα· οι πνευματοφόροι είναι «πατέρες»
ή «αββάδες», και η συλλογή των έργων τους θα ονομάζεται πάντοτε Πατερικό. Ακόμη
και οι επίσκοποι έρχονταν να ζητήσουν βοήθεια και συμβουλή από αυτούς τους
απλούς ανθρώπους, μοναχούς ή λαϊκούς, οι οποίοι όμως είχαν εκλεγεί και
καθοδηγούνταν άμεσα από το Άγιο Πνεύμα. Επειδή ο λαός τους θεωρούσε
αψεγάδιαστους, ασκούσαν μια χαρισματική διακονία μέσα στο πλαίσιο του συνήθους
διδακτικού έργου των επισκόπων.<br />
Η κύρια προϋπόθεση που τίθεται σε έναν «πνευματικό πατέρα» είναι να έχει γίνει
ο ίδιος πνευματικός άνθρωπος, πνευματικός (pneumatikos). Ο άγιος Συμεών ο Νέος
Θεολόγος το λέει καθαρά: «Εκείνος που δεν γεννήθηκε (εν πνεύματι) δεν είναι
ικανός να γεννήσει πνευματικά παιδιά». Και προσθέτει: «Για να μεταδώσεις το
Άγιο Πνεύμα, πρέπει πρώτα να το έχεις λάβει». Αναφέρεται στον λόγο του Κυρίου:
«Διότι δεν είστε εσείς που μιλάτε, αλλά το Πνεύμα του Πατρός σας που μιλά μέσα
σας» (Ματθ. 10, 20). Ένας πνευματικός πατέρας είναι έμπιστος και όργανο του
Αγίου Πνεύματος. Αλλά για να είναι αυτό που είναι – «ιατρέ, θεράπευσε πρώτα τον
εαυτό σου» – πρέπει να θεραπεύσει τη διάσπαση ανάμεσα στην αξιολογική
λειτουργία της καρδιάς και στη γνωσιολογική λειτουργία του νου. Ο ησυχασμός
είναι εκείνος που αποκαθιστά, πριν απ’ όλα, την ακεραιότητα της ανθρώπινης
ύπαρξης: «Κάνε ώστε το πνεύμα ή ο νους (νοῦς) να κατέβει στην καρδιά». Η καρδιά
που φωτίζεται από τον νου και ο νους που καθοδηγείται από τον θείο έρωτα
ανοίγονται προς το Πνεύμα, αποδεικνύοντας ότι η «πνευματική πατρότητα» δεν
είναι μια δογματική διακονία, αλλά μια διακονία συνδεδεμένη με το είναι και την
ύπαρξη. Ο Παλαμάς επιμένει εδώ λέγοντας: «Η ευσέβειά μας δεν βρίσκεται στα
λόγια, αλλά στις πραγματικότητες».<br />
Πρώτο από τα χαρίσματα ενός πατέρα είναι η αγάπη, η οποία εκδηλώνεται ασφαλώς
μέσω ενός μαρτυρίου – ορατού ή αόρατου. «Κάθε άσκηση χωρίς αγάπη – λένε οι
πνευματικοί – κάθε άσκηση χωρίς το “μυστήριο της αδελφότητας” είναι μάταιη». Ο
άγιος Ισαάκ ο Σύρος (Γνωμικά) λέει στον μαθητή του: «Να, αδελφέ, η εντολή που
σου δίνω: ας γέρνει αδιάκοπα η ζυγαριά σου προς το έλεος, μέχρι να αισθανθείς
και εσύ ο ίδιος το έλεος του Θεού προς αυτόν τον κόσμο». Και πάλι: όταν ο άγιος
Παΐσιος ο Μέγας προσευχόταν για τον μαθητή του, ο οποίος είχε αρνηθεί τον
Χριστό, ο Κύριος του εμφανίστηκε λέγοντας: «Για ποιον προσεύχεσαι, Παΐσιε; Δεν
γνωρίζεις ότι εκείνος με αρνήθηκε;». Αλλά καθώς ο άγιος αισθανόταν ολοένα και
μεγαλύτερη συμπόνια και συνέχιζε να προσεύχεται για τον μαθητή του, ο Κύριος
του είπε: «Παΐσιε, με την αγάπη σου έγινες ένα μαζί μου». Ένας πνευματοφόρος
άνθρωπος, λέει ο άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός (Λόγος 4, Κατά Ιουλιανού, 1),
είναι θεματοφύλακας της «θείας φιλανθρωπίας» και «η καρδιά του φλέγεται από
αγάπη για κάθε κτίσμα». Αυτή είναι η «οντολογική τρυφερότητα» και η κοσμική
αγάπη των αγίων. Μετά από σαράντα χρόνια στην έρημο, ένας ερημίτης έλεγε: «Ο
ήλιος δεν με είδε ποτέ να τρώω», και ένας άλλος τον διόρθωσε αμέσως: «Όσο για
μένα, δεν με είδε ποτέ θυμωμένο». Ο αββάς Ποιμήν δεν παραδέχεται τιμωρίες και
δείχνει μητρική τρυφερότητα: «Όταν βλέπω στην ακολουθία κάποιον αδελφό να
νυστάζει, βάζω το κεφάλι του στα γόνατά μου και τον αφήνω να ξεκουραστεί» (Αποφθέγματα).<br />
Το χάρισμα της «πύρινης προσευχής», χάρη στο οποίο χάνεις την αίσθηση της ίδιας
σου της ύπαρξης, φέρνει στον νου τη ζωή του αγίου Αντωνίου. Προσευχήθηκε τρεις
ημέρες και τρεις νύχτες, έως ότου οι δαίμονες κατέρρευσαν ενώπιον του Θεού,
ικετεύοντάς Τον να σηκώσει τον άγιο από την προσευχή, επειδή η φλόγα μέσα του
είχε γίνει ανυπόφορη και απειλούσε τα δαιμονικά θεμέλια αυτού του κόσμου. «Αν
θέλεις να γίνεις τέλειος, κάνε τον εαυτό σου φλόγα», έλεγε ο αββάς Ιωσήφ, ο
οποίος, όταν σηκωνόταν και άπλωνε τα χέρια του προς τον ουρανό, φαινόταν να
κρατά δέκα αναμμένα κεριά.<br />
Το ίδιο συμβαίνει και με το χάρισμα της προφητείας, νοούμενο ως αποκάλυψη του
σχεδίου του Θεού σε ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις: η διερεύνηση των
καρδιών και των κρυφών λογισμών, η διάκριση των πνευμάτων και η διορατικότητα.
Οι παλαιοί γέροντες διάβαζαν τις ψυχές, γνώριζαν το περιεχόμενο μιας επιστολής
χωρίς να την ανοίξουν, αλλά πάνω απ’ όλα αποκάλυπταν τις καρδιές. Πολύ πριν από
τις ανακαλύψεις της ψυχολογίας του βάθους, ασκούσαν την εξαιρετική τέχνη της
διείσδυσης στο υποσυνείδητο: «Πολλά πάθη κρύβονται μέσα στην ψυχή και περνούν
εντελώς απαρατήρητα, μέχρις ότου ο πειρασμός τα αποκαλύψει»· ή: «όποιος
φανερώνει τους λογισμούς του θεραπεύεται, ενώ όποιος τους κρύβει αρρωσταίνει»·
«να διακρίνεις τους λογισμούς σου και να συμβουλεύεσαι έναν πατέρα που μπορεί
να τους διακρίνει...».<br />
Στη διακονία τους, οι Πατέρες υπερβαίνουν με σαφήνεια όλες τις καθορισμένες
μορφές. Όταν στρέφεται προς τους ανθρώπους, ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ, που
είχε λάβει το Άγιο Πνεύμα, εγκαταλείπει τα στοιχεία της στυλιτικής και
ερημητικής ζωής, υπερβαίνοντας τον ίδιο τον μοναχισμό. Δεν είναι πλέον ούτε
αποσυρμένος μοναχός ούτε άνθρωπος που ζει μέσα στον κόσμο· είναι και τα δύο,
αλλά και κάτι πέρα από αυτά, δηλαδή μαθητής, μάρτυρας και έμπιστος του Αγίου
Πνεύματος. «Αν και οι δύο αγαπούν τον Θεό από τα βάθη της καρδιάς τους, τόσο ο
μοναχός όσο και ο λαϊκός», έλεγε, «θα μπορέσουν, με το θέλημα του Θεού, να
μετακινήσουν βουνά και να αναστήσουν νεκρούς...».<br />
Εκείνη η φοβερή φιλαυτία — η αγάπη προς τον εαυτό — κλείνει τον άνθρωπο μέσα
στον εαυτό του. Για να απαλλαγεί από αυτήν — όπως και από την κυριαρχία των
παθών και της αυτάρκειας — κάθε δόκιμος περνά από τη δοκιμασία της υπακοής, την
οποία οι Πατέρες παραδειγματίζουν με τη ζωή τους και στηρίζουν με αδιάκοπες
προσευχές. Ο Ιωάννης της Κλίμακος διατυπώνει μια αρκετά παράδοξη ρήση: «Η
υπακοή είναι η κατάργηση της διάκρισης μέσω της υπερπληρότητας της
διάκρισης...» (Κλίμαξ, 4). Εδώ η «υπακοή» σημαίνει συνειδητή πεποίθηση. Η
αναζήτηση μιας εξουσίας και μιας τυπικής υπακοής αποτελεί πειρασμό. Όπως και η
αλήθεια, έτσι και η πατρότητα δεν διαθέτει τυπικό κριτήριο. Σύμφωνα με τον αββά
Αντώνιο, ένας γέροντας είναι πατέρας όταν «κρίνει σύμφωνα με το Άγιο Πνεύμα που
βρίσκεται μέσα του». Τίποτε δεν έρχεται από μόνο του· όταν ένας αδελφός λέει
στον Αντώνιο: «Προσευχήσου για μένα», ο Αντώνιος απαντά: «Ούτε εγώ ούτε ο Θεός
θα σε ελεήσουμε, αν δεν αποσυρθείς ιδιαιτέρως στην προσευχή» (Αποφθέγματα).<br />
Ο τελευταίος λόγος της πνευματικής υιοθεσίας βρίσκεται πέρα από την υπακοή. Ο
μαθητής πρέπει να υπακούει και να υποτάσσεται, όπως εκείνος που υπακούει στον
Χριστό, ώστε να φθάσει στη «μορφή δούλου» του Χριστού (Θεόδωρος Στουδίτης, Επιστολή
43). Η υποταγή είναι προπαιδευτική, μια προοδευτική μύηση στην ειρήνη θείας
προέλευσης: «Το αποτέλεσμα της ησυχίας είναι η αδιαφορία για όλα τα πράγματα»
(Ιωάννης της Κλίμακος, Κλίμαξ, 27). Η υπέρβαση της υπακοής, που επιτελεί την
πλήρη αντικατάσταση του ιδίου θελήματος από το θέλημα του Θεού, οδηγεί στην
ουσία της πνευματικής πατρότητας: ο μοναδικός λόγος της ύπαρξής της είναι να
μεταστρέψει τη δουλεία στην ελευθερία που απολαμβάνουν τα τέκνα του Θεού. Γι’
αυτό οι Πατέρες επιμένουν στον κίνδυνο να αναζητά κανείς μια καθαρά ανθρώπινη
βοήθεια. Ο άγιος Βασίλειος μας συμβουλεύει να αναζητούμε έναν «φίλο του Θεού»,
μέσα στον οποίο υπάρχει η βεβαιότητα ότι μιλά ο Θεός. Όσο μεγαλύτερη είναι η
αυθεντία ενός πατέρα, τόσο πιο αφανής θα είναι ο ίδιος. Ένας μαθητής ονομάζει
σωστά τον σκοπό των αναζητήσεών του: «Πάτερ, εμπιστεύσου μου εκείνο που σου
ψιθυρίζει το Άγιο Πνεύμα, ώστε να θεραπευθεί η ψυχή μου»· «πες μου μία μόνο
λέξη — ρήμα — ώστε η ψυχή μου να ζήσει από αυτήν»· λόγος παρακλητικός,
ζωοποιός. Ο άγιος Σεραφείμ διευκρινίζει: «Απαρνούμαι εντελώς το θέλημά μου και
τη δική μου γνώση των ψυχών, για να ακούσω τις συμβουλές του Πνεύματος...». «Ένας
πατέρας», λέει ο αββάς Ποιμήν, «φέρνει την ψυχή σου σε άμεση επαφή με τον Θεό»
και σε συμβουλεύει: «Ποτέ να μην διατάζεις· να είσαι για όλους παράδειγμα και
όχι νομοθέτης». Στην περίπτωση ενός πατέρα, η ολοκληρωτική αυτοθυσία εξηγείται
από τον φόβο μήπως πληγεί η ακεραιότητα του ανθρώπινου προσώπου. Ένας νέος
αναζητούσε έναν γέροντα για να διδαχθεί τον δρόμο της τελειότητας, αλλά ο
γέροντας δεν έβγαζε ούτε μία λέξη. Ο νέος τον ρώτησε γιατί σιωπά. «Είμαι εγώ
ηγούμενος για να σου δίνω εντολές; Δεν θα σου ζητήσω τίποτε. Κάνε κι εσύ, αν
θέλεις, ό,τι βλέπεις να κάνω εγώ». Από τότε ο μαθητής ακολούθησε σε όλα τον
γέροντα, αποκτώντας το αίσθημα της γαλήνης και της ελεύθερης υπακοής.<br />
Ένας πνευματικός πατέρας δεν είναι ποτέ «διευθυντής συνειδήσεων». Δεν γεννά τον
δικό του γιο, αλλά ένα ώριμο και ελεύθερο παιδί του Θεού. Και οι δύο εγγράφονται
μαζί στο σχολείο της αλήθειας. Ο μαθητής λαμβάνει το χάρισμα της πνευματικής
νήψεως και ο πατέρας το χάρισμα να είναι όργανο του Αγίου Πνεύματος. Κάθε
υπακοή είναι υπακοή στο θέλημα του Ουράνιου Πατέρα, μέσω της συμμετοχής στις
πράξεις υπακοής που εκπλήρωσε ο Χριστός.<br />
Ο Θεόγνωστος λέει σε εκείνους που έχουν δοκιμαστεί στην τέχνη της ταπεινώσεως:
«Εκείνος που υποτάχθηκε, που απέκτησε πνευματική υπακοή και υπέταξε το σώμα στο
πνεύμα, δεν έχει πλέον ανάγκη να υπακούει σε κανέναν άνθρωπο. Ως αληθινά
υπάκουος, υποτάσσεται στον Λόγο και στον Νόμο του Θεού» (Φιλοκαλία). Και ακόμη
περισσότερο: «Όποιος επιθυμεί να κατοικήσει την έρημο (το βάθος της
εσωτερικότητας) δεν πρέπει να έχει ανάγκη να διδάσκεται, αλλά πρέπει ο ίδιος να
είναι ιατρός, διαφορετικά θα υποφέρει...» (Vita Patrum VII, 19, 6). Αυτό το
επίπεδο ανήκει στους ισχυρούς. Γι’ αυτό η συμβουλή λέει ό,τι είναι
αποφασιστικό: καμία υπακοή στα ανθρώπινα πράγματα, καμία ειδωλοποίηση του
Πατέρα, ακόμη κι αν είναι άγιος. Όλος ο κόπος του γέροντα συνίσταται στην επιθυμία
να οδηγήσει τον πνευματικό του υιό στην κατάσταση ενός απελευθερωμένου δούλου,
που προσκυνά ενώπιον του προσώπου του Θεού. Η αληθινή υπακοή σταυρώνει το ίδιο
θέλημα για να αναστήσει την υπέρτατη ελευθερία: εκείνη της ψυχής που υπακούει
στο Πνεύμα.<br />
Η διαθήκη των Πατέρων προς την εποχή μας ζητεί από την καρδιά του ανθρώπου να
υψωθεί με ορμή, ώστε να πλησιάσει την καρδιά του Θεού. «Στην περίπτωση εκείνων
που έγιναν υιοί του φωτός και παιδιά της ημέρας που πρόκειται να έλθει», λέει ο
άγιος Συμεών, «η ημέρα του Κυρίου δεν θα έλθει πλέον, αφού αυτοί είναι πάντοτε
με τον Θεό και μέσα στον Θεό». «Εκείνος που προσεύχεται αδιάλειπτα περιβάλλει
τα πάντα με την προσευχή, ώστε δεν έχει πλέον την υποχρέωση να δοξολογεί τον
Θεό επτά φορές την ημέρα» (Φιλοκαλία).</span></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%;"><br style="mso-special-character: line-break;" />
<br style="mso-special-character: line-break;" />
<o:p></o:p></span></p>

<p class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><span style="line-height: 115%;"><o:p> </o:p></span><b style="color: #333333; text-align: center;"><span style="color: red;"><u>ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</u></span></b></span></p><p></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><b><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></b></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/blog-post_04.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (1)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/2.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (2)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/3.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><span style="color: #2b00fe;"><b><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (3)</span></b></span></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/4.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (4)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/5.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (5)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/6.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (6)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/7.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (7)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/8.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (8)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/9.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (9)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/10.html" itemprop="url"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (10)</span></b></a></div><p>

</p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;"><o:p><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"> </span></o:p></span></p><br /><p></p>

Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (11)

Γέροντας και πνευματικός πατέρας «Και πατέρα σας να μην ονομάσετε κανέναν πάνω στη γη, γιατί ένας είναι ο Πατέρας σας, αυτός που βρίσκετ...

Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (10)

<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgtzXN7BiY6FyJJFirtX9L3dC5L4fUxjdmWqBLAc71VcLrl1Pk2e4PeldREfJpAxB_dklb8kEJJI54s6_1PHg1ceAkyf1YSPRNWe2tFaXmh-ioDHV5A_jGX6sypb9eQc8nO2ZIsphIflMriqy_-NaoxrDt-A4SOjSdtxrKHyKaekJ9DSBg-hs1epARJ/s847/OI-AGIOI-TIS-THESSALONIKIS-31451234123412341234-600-1.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="847" data-original-width="600" height="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgtzXN7BiY6FyJJFirtX9L3dC5L4fUxjdmWqBLAc71VcLrl1Pk2e4PeldREfJpAxB_dklb8kEJJI54s6_1PHg1ceAkyf1YSPRNWe2tFaXmh-ioDHV5A_jGX6sypb9eQc8nO2ZIsphIflMriqy_-NaoxrDt-A4SOjSdtxrKHyKaekJ9DSBg-hs1epARJ/w454-h640/OI-AGIOI-TIS-THESSALONIKIS-31451234123412341234-600-1.jpg" width="454" /></a></div><span style="color: #060606;"> <br /></span><p></p><p></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;"><b>Ο ΜΑΡΤΥΡΑΣ</b><o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;">Για να κατανοήσουμε αυτή την απαίτηση, πρέπει να ακούσουμε ξανά τον λόγο του Χριστού όπως μας τον παραδίδει το Ευαγγέλιο του Αγίου Ιωάννη (13, 20). Όταν ο Χριστός εγκαταλείπει αυτόν τον κόσμο, δεν αφήνει στη θέση Του την Εκκλησία· μας αφήνει τον «απεσταλμένο» Του, που καλείται να συνεχίσει το σωτηριώδες έργο Του. Τότε προφέρει αυτά τα λόγια, γεμάτα φοβερό νόημα: «Όποιος δέχεται εκείνον που θα στείλω Εγώ, εμένα δέχεται· και όποιος δέχεται εμένα, δέχεται Εκείνον που με απέστειλε». Βλέπουμε πολύ καθαρά ότι η μοίρα του κόσμου, η σωτηρία ή η απώλειά του, εξαρτώνται από τη στάση της Εκκλησίας, δηλαδή από τη στάση κάθε χριστιανού. Αν ο κόσμος δεχθεί έναν από εμάς, εισέρχεται σε κοινωνία με Εκείνον που μας απέστειλε. Αυτός ο λόγος προκαλεί δέος. Σε ποιο μεγαλείο, σε ποια ανοιχτή παρουσία που απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο μας καλεί αυτός ο λόγος, ώστε ο κόσμος να μπορέσει να Τον δεχθεί; Μπορούμε άραγε να κατανοήσουμε ποια πράξη έκανε ο Παύλος, όταν αρνήθηκε τη δική του σωτηρία από αγάπη για τη σωτηρία του λαού του; Είναι άραγε η μαρτυρία και η αγιότητά μας ισοδύναμες με αυτή τη σωτήρια αγάπη;<br />Ο Ιησούς ζητεί από τους μαθητές και τους φίλους Του να χαίρονται με μια βαθιά χαρά, της οποίας οι λόγοι βρίσκονται πέρα από τον άνθρωπο, στο απλό και συνάμα συγκλονιστικό γεγονός της ύπαρξης του Θεού (Ιω. 14, 28). Η ανταπόκριση στην κλήση και η σωτηρία του κόσμου εδράζονται σε αυτή τη διαυγή χαρά της ανιδιοτελούς αγάπης, που προσφέρει τον εαυτό της ολοκληρωτικά και χωρίς επιφυλάξεις. Όχι τόσο το πραγματιστικό και ωφελιμιστικό «σ’ αγαπώ για να σε σώσω», όσο η καθαρή διακήρυξη: «σε σώζω γιατί σε αγαπώ». Έτσι, η διάνοιά μας καλείται να ανακαλύψει τον τρόπο, την τέχνη του να είναι κανείς αποδεκτός, να ακούγεται και να γίνεται δεκτός από ολόκληρο τον κόσμο. Ο άγιος Παύλος ανακάλυψε αυτή την τέχνη, όταν λέει: «Δεν ζω πλέον εγώ, αλλά ο Χριστός ζει μέσα μου» (Γαλ. 2, 20). Τα κηρύγματα πλέον δεν αρκούν· η ώρα της ιστορίας μάς δείχνει ότι δεν αρκεί μόνο να μιλούμε για τον Χριστό, διότι καλούμαστε να γίνουμε ένα με τον Χριστό, μεταβαλλόμενοι σε τόσες ζωντανές εστίες της παρουσίας και του λόγου Του.<o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;"><br /></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;"><b>ΕΝΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΓΙΟΣ</b><o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;">Το πλήθος αναζητεί αδιάκοπα «σημεία και θαύματα», όμως ο Κύριος λέει: «Δεν θα λάβουν τίποτε». Ένας άγιος των ημερών μας είναι ένας άνθρωπος όπως όλοι οι άλλοι, αλλά η ύπαρξή του αποτελεί ένα ερώτημα ζωής και θανάτου που απευθύνεται στους συνανθρώπους του. Όπως όμορφα λέει ο Τάουλερ: «Μερικοί υφίστανται το μαρτύριο με το ξίφος· άλλοι γνωρίζουν το μαρτύριο που τους στεφανώνει εσωτερικά και αόρατα». Άλλοι μαρτυρούν σήμερα με κίνδυνο της ίδιας τους της ζωής· η μαρτυρία τους δίνει φωνή σε αυτή την εύγλωττη σιωπή. Υπάρχουν ακόμη εκείνοι που καλούνται να μαρτυρήσουν ενώπιον της κοινής γνώμης και του κόσμου, δηλαδή ενώπιον της σχεδόν ακατανίκητης αδιαφορίας των μαζών. Ο Κίρκεγκωρ έλεγε ότι το πρώτο κήρυγμα ενός ιερέα θα έπρεπε να είναι και το τελευταίο, γιατί αποτελεί ένα σκάνδαλο, μετά το οποίο ο ιερέας εκδιώκεται στο περιθώριο της κοινωνίας των «καλών ανθρώπων». Χρειαζόμαστε αγίους που να ξέρουν να σκανδαλίζουν, προβάλλοντας τη «μωρία του Θεού», αποκαλύπτοντας, για παράδειγμα, την ανοησία των μαρξιστών κοσμοναυτών που ξεκίνησαν να αναζητήσουν τον Θεό και τους αγγέλους ανάμεσα στους γαλαξίες.<br />Ο νέος άνθρωπος δεν είναι καθόλου ένας υπεράνθρωπος ούτε ένας θαυματουργός. Είναι απαλλαγμένος από κάθε «θρύλο», αλλά σημαίνει περισσότερα από έναν θρύλο: ένας τέτοιος άνθρωπος είναι σύγχρονος και επίκαιρος, επειδή μαρτυρεί ότι η Βασιλεία είναι ήδη ανοικτή. Ωστόσο, η προειδοποίηση του Ευαγγελίου: «Όποιος έχει αυτιά για να ακούει, ας ακούει», παραμένει πάντοτε έγκυρη.<br />Σε αντίθεση με τις εικόνες των διασημοτήτων και τα πορτρέτα των αρχηγών κρατών που γεμίζουν παντού τους τοίχους, ο άγιος είναι ταπεινός όπως όλοι οι άνθρωποι· όμως το βλέμμα του, ο λόγος του και τα έργα του «μεταφράζουν στον ουρανό» τις ανθρώπινες αγωνίες και κατεβάζουν στη γη το χαμόγελο του Πατέρα.</span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;"><br /><br /><b>Ο ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ</b><o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;">Οι χριστιανοί – έλεγε ο άγιος Παύλος – «δοξάζουν τον Θεό με το σώμα τους» (Α΄ Κορ. 6, 11-20): «Είτε τρώτε είτε πίνετε είτε κάνετε οτιδήποτε άλλο, όλα να τα κάνετε προς δόξαν Θεού» (Α΄ Κορ. 10, 31). Υπάρχει λοιπόν ένας νέος τύπος, θα μπορούσαμε να πούμε ένα «ευαγγελικό ύφος», ακόμη και για τις πιο συνηθισμένες καθημερινές πράξεις. Ο γεωργός στο χωράφι, ο επιστήμονας που μελετά τη δομή του ατόμου, μπορούν να εξαγνίσουν τις κινήσεις και το βλέμμα τους μέσω της προσευχής, γιατί και η ίδια η ύλη με την οποία ασχολούνται είναι «καινή κτίση»· και αυτό συμβαίνει χάρη στη μεταμορφωμένη στάση του ανθρώπου, «διότι και η ίδια η κτίση θα ελευθερωθεί από τη δουλεία της φθοράς, για να συμμετάσχει στην ελευθερία της δόξας των τέκνων του Θεού» (Ρωμ. 8, 18-23). Πρόκειται για μια αγωνιώδη αναμονή της φύσεως, που εκτείνεται σαν βλέμμα στραμμένο από κάτω προς τα πάνω, «όπως τα μάτια της δούλης προς τα χέρια της κυρίας της» (Ψαλμ. 122, 2). Ο πόνος της φύσεως δεν είναι ο πόνος μιας αγωνίας, αλλά ο πόνος μιας γέννας. Ο Χριστός κατήργησε τα τρία εμπόδια: της απολιθωμένης φύσεως, της αμαρτίας και του θανάτου. Μετέβαλε το φράγμα σε πασχάλιο πέρασμα, μετατρέποντας τον θάνατο σε ύπνο της εγρήγορσης και ξυπνώντας τους ζωντανούς. Τα φυσικά στοιχεία διατηρούν την εξωτερική τους μορφή, όμως ο άγιος σταματά τον άκαρπο κύκλο τους και τα κατευθύνει προς τον σκοπό για τον οποίο τα δημιούργησε ο Θεός.<br />Η βιβλική παραβολή – το mashal – μας εισάγει θαυμαστά στον ανακαινισμένο κόσμο του Θεού: ο σπορέας μυρίζει το νωπό χώμα, η γυναίκα βάζει το προζύμι στο αλεύρι· άλλοτε συναντούμε τον κόκκο του σιταριού, την άμπελο ή τη συκιά. Ο αισθητός κόσμος μάς μυεί στα βαθύτερα μυστήρια της θείας δημιουργίας. Χρησιμοποιώντας τα πράγματα αυτού του κόσμου και φανερώνοντας τον προορισμό τους, η λειτουργία επιτελεί μια απο-ιεροποίηση του ψεύδους και μια απο-χυδαιοποίηση της κοσμικής υπάρξεως. Με την εισβολή των υπερβατικών δυνάμεων, η λειτουργία «διαπερνά» την αδιαφάνεια του κλειστού κόσμου και μας διδάσκει ότι όλα έχουν λειτουργικό προορισμό: το ψωμί γίνεται το Σώμα του Κυρίου· η πέτρα που σφραγίζει τον τάφο Του ανατρέπεται από τους αγγέλους μπροστά στις μυροφόρες· το ξύλο του Σταυρού γίνεται Δένδρο της Ζωής· η ημέρα μάς θυμίζει το φως της Μεταμορφώσεως· το σιτάρι και το κρασί συγκλίνουν στον αγιασμό των ευχαριστιακών δώρων «για θεραπεία σώματος και ψυχής»· η ελιά παράγει το λάδι του χρίσματος· το νερό αναβλύζει από τη βαπτιστική κολυμβήθρα ως lavacrum, ως λουτρό αναγεννήσεως για την αιώνια ζωή. Όλα μιλούν για την Ενανθρώπηση και όλα ολοκληρώνονται στον Κύριο. Η λειτουργία ενσωματώνει τις πιο στοιχειώδεις πράξεις της ζωής: το να τρως, να πίνεις, να πλένεσαι, να μιλάς, να εργάζεσαι, να κοινωνείς, να ζεις και τελικά να πεθαίνεις για να αναστηθείς. Επιστρέφει σε αυτές τις πράξεις το αληθινό τους νόημα και τον προορισμό τους: να γίνουν λίθοι του κοσμικού Ναού της δόξας του Θεού.<br />Οι Ψαλμοί περιγράφουν ένα είδος ιερής χορείας, όπου «τα βουνά σκιρτούν σαν κριοί και οι λόφοι σαν αρνιά». Είναι ο μυστικός πόθος κάθε υπάρξεως να ψάλει στον Δημιουργό της.<br />Ο άγιος Αμβρόσιος δείχνει στους κατηχουμένους τον κίνδυνο να περιφρονούν τα ιερά μυστήρια με το πρόσχημα ότι χρησιμοποιούν κοινή ύλη. Στην πραγματικότητα, οι θείες πραγματικότητες δεν γίνονται αντιληπτές άμεσα, αλλά μόνο μέσα στη σφαίρα του ορατού. Για τους Πατέρες, η Εκκλησία είναι ο νέος παράδεισος όπου το Άγιο Πνεύμα μεταβάλλει τα Μυστήρια σε «δένδρα ζωής» και όπου η κυριαρχία των αγίων πάνω στο σύμπαν αποκαθίσταται μυστηριωδώς. Μέσω των Μυστηρίων, η παλαιά φύση ελευθερώνεται και, σκιασμένη από το Πνεύμα, προετοιμάζεται για μια νέα βλάστηση, δηλαδή για την αναγέννηση της Βασιλείας ως «καινή γη», όπως ακριβώς γεννήθηκε κάποτε – μέσα από την Παρθένο Μαρία – η φύση του Νέου Αδάμ.<o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;"><br /></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;"><b>Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ</b><o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;">Οι Πατέρες λέγουν ότι οι μοναχοί είναι απλώς εκείνοι που παίρνουν στα σοβαρά τη σωτηρία του κόσμου, που φθάνουν μέχρι το τέλος της πίστεως, γνωρίζοντας καλά ότι αυτή είναι ικανή, όπως λέει το Ευαγγέλιο, να μετακινεί βουνά. Σύμφωνα με τους ίδιους Πατέρες, κάθε πιστός μπορεί να γίνει ένας «εσωτερικευμένος μοναχός», είτε είναι έγγαμος είτε άγαμος, βρίσκοντας το ακριβές ισοδύναμο των μοναχικών όρκων μέσα σε όλες τις περιστάσεις της προσωπικής του ζωής. Σε αυτή την περίπτωση, η απλή ύπαρξή του, η παρουσία του και μόνο, αλλά πλήρης, αποτελεί ήδη σκάνδαλο για τον κομφορμισμό ενός βολεμένου κόσμου· γίνεται μια μαρτυρία που σώζει από την πλήξη και τη μετριότητα της καθημερινής ζωής. Στη σοβιετική Ρωσία, ένας αληθινός πιστός είναι το χαμόγελο του Θεού, μια ανάσα καθαρού αέρα μέσα στην ατμόσφαιρα πλήξεως που δημιουργούν τόσοι φανατικοί δογματιστές. Ένας ανανεωμένος άνθρωπος είναι, πριν απ’ όλα, άνθρωπος προσευχής, λειτουργικό ον· ο άνθρωπος που ψάλλει το Sanctus, εκείνος που συνοψίζει τη ζωή του με τα λόγια του Ψαλμωδού: «Θα δοξάζω τον Θεό όσο ζω». Στο πλαίσιο του κρατικού αθεϊσμού, ένας Ρώσος επίσκοπος παρότρυνε τους πιστούς που δεν μπορούσαν να έχουν τακτική λειτουργική ζωή να γίνουν οι ίδιοι εκκλησία, παρατείνοντας τη λειτουργία μέσα στην καθημερινότητά τους. Μια τέτοια «λειτουργική» παρουσία αγιάζει κάθε μέρος του κόσμου και συμβάλλει στην αληθινή ειρήνη, για την οποία μιλά το Ευαγγέλιο. Η προσευχή ενός τέτοιου ανακαινισμένου ανθρώπου απλώνεται πάνω στην αυριανή ημέρα, πάνω στους καρπούς της γης, πάνω στον μόχθο του επιστήμονα και πάνω στην εργασία κάθε ανθρώπου. Μέσα στον τεράστιο καθεδρικό ναό που είναι το σύμπαν του Θεού, ο άνθρωπος — ιερέας της ζωής του, εργάτης ή λόγιος — μετατρέπει ολόκληρη την ανθρωπότητα σε προσφορά, σε δοξολογία, σε ύμνο. Σήμερα, καθώς οι διωγμοί εντείνονται, μέσα σε ένα κλίμα μαρτυρικής σιωπής, κυκλοφορεί ανάμεσα στους πιστούς μια θαυμάσια και συγκλονιστική προσευχή, η οποία τους καλεί να «παρηγορούν το Άγιο Πνεύμα» με την αγάπη και την αυταπάρνησή τους:<o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;">«Ελέησέ μας, ευλόγησέ μας όλους μαζί, εμάς τους ληστές και τους Σαμαρείτες, εκείνους που πέφτουν καταγής στον δρόμο και τους ιερείς που περνούν αδιάφορα, όλους όσοι είμαστε όμοιοι μεταξύ μας, θύτες και θύματα, εκείνους που καταριούνται και εκείνους που είναι καταραμένοι, εκείνους που Σε πολεμούν και εκείνους που προσκυνούν την αγάπη Σου. Συγκέντρωσέ μας όλους μέσα σε Σένα, Πατέρα».<o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;">Οι Πατέρες της Εκκλησίας λέγουν ότι κάθε πιστός είναι, με τον τρόπο του, ένας «αποστολικός άνδρας». Η πίστη του αντιστοιχεί στον λόγο του τέλους του κατά Μάρκον Ευαγγελίου, εκείνου που «πατά επάνω σε φίδια, θεραπεύει κάθε ασθένεια, μετακινεί βουνά και ανασταίνει νεκρούς, αν αυτό είναι το θέλημα του Θεού» (Μάρκ. 16, 17-18). Αρκεί να ζει με απλότητα την πληρότητα της πίστεως και να μην απομακρύνεται από τον σκοπό του. Ναι! Πρέπει να το λέμε και να το επαναλαμβάνουμε αδιάκοπα: αυτή η κλήση δεν είναι έκφραση κάποιου μυστικιστικού ρομαντισμού, αλλά υπακοή στην πιο άμεση και ρεαλιστική σημασία του Ευαγγελίου. Και δεν πρόκειται ούτε για τους μεγάλους αγίους ούτε για ορισμένους ιδιαίτερα εκλεκτούς. Όλα αυτά τα έργα, που μας θυμίζουν το μεγαλείο των θαυμάτων, βρίσκονται μέσα στις δυνατότητες της πίστεώς μας, και η κλήση του Θεού — της οποίας η δύναμη αυξάνεται μέσα από την αδυναμία μας — απευθύνεται στον καθένα από εμάς. Το να γίνει κανείς άλλος άνθρωπος εξαρτάται από την άμεση και σταθερή απόφαση του πνεύματός μας, από την πίστη μας που λέει με ταπεινή απλότητα το «Ναι», ακολουθώντας με χαρά τον Χριστό. Τότε όλα θα γίνουν δυνατά και θα μπορούν να συμβούν θαύματα. Πρόκειται για μια στάση γεμάτη ευλαβική γαλήνη, ταπείνωση αλλά και παθιασμένη τρυφερότητα. Ασκητές τόσο αυστηροί όσο ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος και ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος έλεγαν ότι πρέπει να αγαπά κανείς τον Θεό όπως αγαπά τη μνηστή του. Για τον Κίρκεγκωρ, «πρέπει να διαβάζουμε τη Βίβλο όπως ένας νέος διαβάζει το γράμμα της αγαπημένης του, χαρούμενος στη σκέψη ότι αυτό είναι γραμμένο για εκείνον». Είναι λοιπόν φυσικό να ερωτεύεται κανείς τη δημιουργία του Θεού και να διακρίνει το θείο νόημα πέρα από τον φαινομενικό παραλογισμό της ιστορίας· είναι φυσικό να μεταμορφώνεται σε φως, να γίνεται αποκάλυψη και προφητεία. Καταθαμβωμένος από την ύπαρξη του Θεού, ο νέος άνθρωπος αγγίζεται κατά κάποιον τρόπο από εκείνη τη «θεία τρέλα» για την οποία μιλά ο άγιος Παύλος, μια κατάσταση που εκφράζεται στο χιούμορ των «διά Χριστόν σαλών» — το μόνο που μπορεί να διαλύσει τη βαριά σοβαροφάνεια των δογματικών ανθρώπων. Ο Ντοστογιέφσκι έλεγε ότι ο κόσμος κινδυνεύει να χαθεί όχι εξαιτίας των πολέμων, αλλά από την πλήξη: ο διάβολος βγαίνει μέσα από ένα χασμουρητό τόσο μεγάλο όσο ο κόσμος...<br />Ο νέος άνθρωπος είναι επίσης εκείνος που η πίστη τον ελευθερώνει από τον «μεγάλο φόβο του εικοστού αιώνα»: τον φόβο των βομβών, τον φόβο του καρκίνου, τον φόβο του θανάτου. Είναι ένας άνθρωπος του οποίου η πίστη αποτελεί πάντοτε έναν τρόπο να αγαπά τον κόσμο και να ακολουθεί τον Κύριο ακόμη και μέχρι την κάθοδό Του στον Άδη. Ο Θεός αφήνει στον Σατανά τη δική του λογική, αλλά προσθέτει σε αυτήν — χωρίς να καταργεί τη δικαιοσύνη — μια νέα διάσταση. Και εμείς οφείλουμε να διαφυλάξουμε άθικτο το ύστατο μυστήριο της θείας συγκαταβάσεως. Να είσαι άλλος άνθρωπος σημαίνει να αναγγέλλεις σε όλη σου τη ζωή Εκείνον που έρχεται, να Τον φέρεις ήδη μέσα σου ως αγγελιοφόρος Του. Σημαίνει να είσαι, όπως λέει ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης, γεμάτος από μια «νηφάλια μέθη» που σε ωθεί να λες σε κάθε διαβάτη: «Έλα και πιες». Ο ανακαινισμένος άνθρωπος είναι εκείνος που ψάλλει μαζί με τον άγιο Ιωάννη της Κλίμακος:<o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;">«Η αγάπη Σου τραυμάτισε την ψυχή μου και η καρδιά μου καίγεται από φλόγες· προχωρώ δοξολογώντας Σε...»<o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;">Ο χριστιανισμός — θρησκεία της απόλυτης καινοτομίας — είναι εκρηκτικός. Μέσα στη βασιλεία του Καίσαρα καλούμαστε να ανακαλύψουμε τη Βασιλεία του Θεού, και το Ευαγγέλιο μιλά για τη βία εκείνων που κατακτούν τον ουρανό. Ένα από τα ασφαλέστερα σημεία της εγγύτητας της Βασιλείας είναι η ενότητα του χριστιανικού κόσμου.<br />Εικόνα όλων των τελειοτήτων, ο Χριστός είναι ο μόνος υπέρτατος Επίσκοπος, αλλά και ο μόνος υπέρτατος λαϊκός, διότι Αυτός είναι ο Άγιος, δηλαδή ο κατεξοχήν Νέος Άνθρωπος. Γι’ αυτό και η αρχιερατική Του προσευχή διαιωνίζει τον πόθο όλων των αγίων: να δοξάζεται η Αγία Τριάδα μέσα σε μία ψυχή και να συγκεντρωθούν όλοι οι άνθρωποι γύρω από ένα και μοναδικό ευχαριστιακό Ποτήριο. Η θεία φιλανθρωπία επιθυμεί να μοιραστεί μαζί μας αυτή τη χαρά που δεν ανήκει πλέον σε αυτόν τον κόσμο, επειδή εγκαινιάζει το Βασιλικό Δείπνο. Στον πυρήνα της υπάρξεως, εκεί όπου πραγματοποιείται η κατά πρόσωπο συνάντηση με τον Ερχόμενο, ο άνθρωπος λαμβάνει την εσωτερική μορφή που του χαρίζει η θεία αιωνιότητα. Φθάνοντας στο ανώτατο σημείο των πόθων του, δεν μπορεί παρά να επαναλάβει τον θαυμαστό λόγο του o Ευάγριος ο Ποντικός, ο οποίος περιγράφει έτσι τον «άνθρωπο της Ογδόης Ημέρας»:<o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;"><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;">«Είναι αποκομμένος από όλα και ενωμένος με όλα, απαθής αλλά γεμάτος βασιλική ευαισθησία, θεούμενος, αλλά θεωρώντας τον εαυτό του σκύβαλο του κόσμου, ανώτερος από τα πάντα, θεϊκά μακάριος...»</span><o:p></o:p></span></p><div><span style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; line-height: 18.4px;"><span style="color: #060606;"><br /></span></span></div><p></p><p><br /></p><p class="MsoNormal" style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><b><span style="color: red;"><u><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</span></u></span></b></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><p style="background-color: white; color: #333333;"></p><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><b><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></b></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/blog-post_04.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (1)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/2.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (2)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/3.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><span style="color: #2b00fe;"><b><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (3)</span></b></span></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/4.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (4)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/5.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (5)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/6.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (6)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/7.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (7)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/8.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"><b><span style="color: #2b00fe;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (8)</span></span></b></a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><span style="font-family: helvetica; font-size: medium;"><br /></span></div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/9.html" itemprop="url"><b><span style="color: #2b00fe; font-family: helvetica; font-size: medium;">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (9)</span></b></a></div>