Ναι, το μέλλον του
Χριστιανισμού είναι ανησυχητικό. Ναι, η «νέα παγκόσμια τάξη» εμπνέεται από
αξίες που απέχουν πολύ από το Ευαγγέλιο. Ναι, οι νέες τεχνολογίες παρέχουν σε
πιθανούς μελλοντικούς διώκτες πρωτοφανή μέσα για να κατασκοπεύουν την ιδιωτική
ζωή των ανθρώπων. Ναι, η μηχανοργάνωση και τα αριθμητικά δεδομένα θα μπορούσαν
να κάνουν το «έργο» αυτών των ντετέκτιβ και διωκτών ευκολότερο.
Αλλά μήπως οι προσπάθειες άλλων ανθρώπων να στερήσουν από έναν Χριστιανό την
ελευθερία του σημαίνουν ότι αυτός πραγματικά δεν θα γίνει τίποτα περισσότερο
από μια μαριονέτα στα χέρια χειριστικών; Ή μήπως υπάρχει κάποιο βάθος στην
ανθρωπότητα που οι τεχνολόγοι υπολογιστών δεν μπορούν να διεισδύσουν;
Το ζήτημα του τι θεωρείται η «σφραγίδα του Αντίχριστου» και πώς να
συσχετιστούμε με αυτό που φαίνεται να είναι τέτοιο, πρέπει να σχετίζεται με
ολόκληρο τον ολιστικό κόσμο της Ορθόδοξης θεολογίας.
Αυτό δεν είναι μόνο ένα ερώτημα για τον Αντίχριστο. Είναι επίσης ένα
ερώτημα για τον Θεό και ένα ερώτημα για τον άνθρωπο. «Τι είναι ο
άνθρωπος, ώστε να τον θυμάσαι; και ο γιος του ανθρώπου, ώστε να τον
επισκέπτεσαι;» (Ψαλμός 8:5) – αυτό είναι, τελικά, ένα ερώτημα για το μυστήριο
και το νόημα της Ενσάρκωσης.
Το ερώτημα για τον Αντίχριστο και τη «σφραγίδα» του είναι ένα ερώτημα για την
ουσία της σχέσης του Θεού με τους ανθρώπους: «Τι είναι αυτός ο άνθρωπος που
εσύ, Κύριε, εγκαταλείπεις, και γιατί το κάνεις αυτό;»
Αυτό είναι το ερώτημα του πώς ένα άτομο μπορεί να απωθήσει τη χάρη του Θεού που
μας προστατεύει. Είναι κάτι που μόνο ένα άτομο μπορεί να κάνει ή μήπως κάποιος
(ή κάτι τέτοιο) κατέχει τέτοια δύναμη; Ουσιαστικά, το ζήτημα των «σφραγίδων»
και της επίδρασής τους σε ένα άτομο είναι ένα ζήτημα ανθρώπινης ελευθερίας και
της εξουσίας του Θεού στο σύμπαν που δημιούργησε. Είναι ένα ζήτημα
της δύναμης του Θεού επί της χάρης Του.
Ο Θεός δημιούργησε τους ανθρώπους κατ' εικόνα Του. Ένα από τα θεϊκά δώρα με τα
οποία ο Θεός τίμησε τους ανθρώπους και τους διέκρινε από τα ζώα είναι το δώρο
της ελευθερίας. Αν και οι άνθρωποι ζουν στον κόσμο, είναι παρ' όλα αυτά
υπερβατικοί. Κανένας φυσικός νόμος δεν μπορεί να εξαντλήσει την ανθρώπινη ζωή.
Ούτε η επίδραση των άστρων, ούτε οι ανάγκες της φυσιολογίας, ούτε οι νόμοι της
ψυχολογίας και της κοινωνιολογίας, ούτε η επίδραση των πνευμάτων ή των μαγικών
ξορκιών - τίποτα δεν μπορεί να εισβάλει στην ανθρώπινη ζωή και να διαλύσει κάθε
ελευθερία. Η ανθρωπότητα εξυψώνεται πάνω απ' όλα, και μόνο όταν λέμε σε κάτι: «ΝΑΙ ,
θέλω αυτό να εισέλθει μέσα μου, να ζήσει μέσα μου και να καθοδηγήσει τη
συμπεριφορά μου» - μόνο τότε υποτάσσει ο άνθρωπος τον εσωτερικό του κόσμο σε
διάφορες εξωτερικές επιρροές.
Ο ίδιος ο Θεός δεν εισέρχεται στην καρδιά ενός ανθρώπου, εκτός αν το άτομο αυτό
το ζητήσει από τον Κύριο να το κάνει. «Ιδού, ίσταμαι στην πόρτα και κρούω· και
αν τις μου ανοίξει την πόρτα, θα εισέλθω και θα δειπνήσω μαζί του», λέγει ο
Σωτήρας (βλ.: Αποκάλυψη 3:20).
Έτσι, επιτρέπει ο Κύριος, που τόσο σέβεται την ανθρώπινη ελευθερία, να την
παραβιάζουν οι δαίμονες; Μας δημιούργησε πράγματι ο Κύριος έτσι ώστε δυνάμεις
που δεν μας δημιούργησαν, που δεν μας αγαπούσαν, να
μπορούν παρόλα αυτά να εισβάλλουν στις ψυχές μας χωρίς τη συγκατάθεση της
ελεύθερης βούλησής μας; Όχι, ο Κύριος μας δημιούργησε για τον Εαυτό Του.
Και αν ο Δημιουργός μας δεν εισέρχεται όταν δεν Του ανοίγουμε οικειοθελώς
τις πόρτες της ψυχής μας, τότε ακόμη περισσότερο, κανείς και τίποτα δεν έχει τη
δύναμη να σπάσει αυτές τις πόρτες. Και μέχρις ότου κάποιος επιλέξει οικειοθελώς
να απαρνηθεί τον Χριστό, να αποσχιστεί από την Εκκλησία, κανείς και τίποτα δεν
μπορεί να τον κάνει ξένο προς την Εκκλησία και τη χάρη του Χριστού.
Ο Κύριος, που δεν εισέρχεται στις ψυχές μας χωρίς να χτυπήσει και χωρίς το
κάλεσμά μας, που προστατεύει την ελευθερία μας ακόμη και από τον Εαυτό Του – θα
επιτρέψει πράγματι σε κάποιες σκοτεινές δυνάμεις να κυριαρχήσουν πάνω στο πιο
πολύτιμο δημιούργημά Του;
Όχι, «προς τους αγνούς τα πάντα αγνά» (Τίτος 1:15)! Αυτός που δεν επιθυμεί να
γίνει συνεργός των σατανικών δυνάμεων, αυτός που ζει στο Σώμα του Χριστού, που
είναι η Εκκλησία, είναι απαλλαγμένος από την επιρροή «των στοιχείων του κόσμου
τούτου»[1].
Ήταν πράγματι μάταια τα λόγια που
είπε ο Σωτήρας: «Θα σηκώσουν με τα χέρια τους φίδια φαρμακερά, χωρίς να πάθουν
τίποτε από το δάγκωμά των· και εάν ακόμη πιουν κανένα θανατηφόρον δηλητήριον,
δεν θα τους βλάψη·» (Μάρκος 16:18);
Σήμερα, όταν τα νέα είναι γεμάτα απειλές, είναι χρήσιμο να θυμόμαστε πιο συχνά
τα λόγια του Αποστόλου Παύλου: «Τις χωρίσει ημάς από της αγάπης του Χριστού...»
(Ρωμ. 8:35). Και στη συνέχεια ο ίδιος ο Απόστολος λέει: «Εύχομαι γὰρ ἔσται ἐγὼ ἀνάθεμα
ἀπὸ Χριστοῦ διὰ τῶν ἀδελφῶν μου» (Ρωμ. 9:3).
Αποδεικνύεται ότι ο μόνος αληθινός κύριος της ανθρώπινης ελευθερίας, που μπορεί
να «διώξει» τον Χριστό από τον άνθρωπο, είναι ο ίδιος ο άνθρωπος: « Θα ήθελα...»
Μόνο αν εγώ ο ίδιος το επιθυμώ—μόνο τότε θα χωριστώ από τον Χριστό. Τίποτα
άλλο—ούτε οι καιροί, ούτε τα πνεύματα, ούτε οι άνθρωποι—δεν μπορούν να κάνουν
ένα άτομο ξένο προς τον Χριστό, το οποίο ο ίδιος δεν επιθυμεί να αποξενωθεί από
τον Σωτήρα.
«Τις θέλει ημάς χωρίσει από της αγάπης του Χριστού; Θλίψη ή στενοχώρια ή
διωγμός ή πείνα ή γυμνότητα ή κίνδυνος ή μάχαιρα; Πεπεισμένος γὰρ ὅτι οὔτε
θάνατος οὔτε ζωή οὔτε ἄγγελοι οὔτε ἀρχαί οὔτε δυνάμεις οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε
μέλλοντα οὔτε ὕψος οὔτε βάθος οὔτε τί ἄλλο ἐν πάσῃ τῇ κτίσιῃ δυνηθήσεται ἡμᾶς
χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Ρωμ. 8:35, 38-39).
Απαριθμώντας τι δεν μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού, ο Απόστολος
Παύλος δεν διευκρινίζει; ΟΙ ΆΓΓΕΛΟΙ δεν θα μπορούσαν να μας χωρίσουν,
αλλά οι κώδικες ή οι αριθμοί ή ένα σύμβολο θα μπορούσαν;
Σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, δεν είναι ένα εξωτερικό σημάδι που μας
χωρίζει από τον Χριστό. Τα λόγια που ήδη αναφέρθηκαν παραπάνω μιλούν για
εξωτερικά σημάδια θεομαχίας: «Είδωλο ουδέν εστιν εν τω κόσμω» (Α' Κορινθίους
8:4)[2].
Είναι καταστροφή αν κάποιος προσκολλάται εσωτερικά σε αυτό το σημάδι. Είναι
καταστροφή αν κάποιος εγκαταστήσει ένα είδωλο μέσα του. Είναι καταστροφή αν
κάποιος έχει ήδη κάνει τον εσωτερικό του κόσμο τέτοιο ώστε το εξωτερικό σημάδι
της θεομαχίας απλώς να αποκαλύπτει το μυστήριο της ανομίας που έχει από καιρό
επιτευχθεί στον «κρυφό άνθρωπο της καρδιάς» του (βλ.: Α' Πέτρ. 3:4).
Είναι ασφαλές για έναν Χριστιανό να περάσει δίπλα από ένα παγανιστικό είδωλο. Αυτό
που είναι επικίνδυνο είναι όταν κάποιος μπαίνει στον ναό του Χριστού και
κουβαλάει είδωλα - τις κοσμικές του φροντίδες, τα αμαρτωλά του πάθη - μέσα στην
καρδιά του σε αυτόν τον ιερό τόπο.
Αν υποθέσουμε ότι τα ηλεκτρονικά μέσα παρακολούθησης της ανθρώπινης
συμπεριφοράς καθορίζουν από μόνα τους την ανθρώπινη συμπεριφορά, τότε θα
πέσουμε στην αμαρτία της βλασφημίας. Βλασφημία εδώ θα ήταν η πεποίθηση ότι η
θεϊκή ελευθερία που μας χορηγείται από τον Δημιουργό είναι τόσο ασήμαντη που
μπορεί να μας αφαιρεθεί από κάποια κάρτα ή λειτουργία υπολογιστή.
Η δεισιδαιμονία ότι κάποια εξωτερική επέμβαση που εκτελείται σε ένα άτομο
μπορεί να το χωρίσει από τον Χριστό είναι επίσης βαθύτατα βλάσφημη. Έχουν
πράγματι οι υπολογιστές (οποιουδήποτε είδους) τη δύναμη να εκδιώξουν τον Χριστό
από την ψυχή ενός ατόμου που ποτέ δεν σκόπευε να εκδιώξει τον εαυτό του από τον
Χριστό; Αν ένα άτομο δεν απαρνηθεί τον Χριστό, τότε κανένα ξόρκι ή χειρισμός
μέσω υπολογιστή δεν μπορεί να εκδιώξει τον Χριστό από την ψυχή του. Ή μήπως
πρέπει να πιστέψουμε ότι οι κώδικες υπολογιστών και η εφορία έχουν εξουσία πάνω
στον Χριστό και μπορούν, από μόνοι τους, να αποφασίσουν πού θα βασιλεύσει ο
Χριστός και πού θα βασιλεύσει ο Αντίχριστος;
Για τους υλιστές, η ανθρώπινη συμπεριφορά καθορίζεται από την κίνηση των
ηλεκτρικών ρευμάτων και των κωδικών που μεταδίδονται μέσω του νευρικού
συστήματος. Για αυτούς, η συνείδηση είναι παράγωγο της φυσιολογίας. Επομένως,
η αντίληψή τους ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά (ανθρώπινη, όχι σκύλου) μπορεί να
ελεγχθεί από επαγόμενες παρορμήσεις είναι λογική στο πλαίσιο του συστήματος
πεποιθήσεών τους . Αλλά γιατί οι Χριστιανοί να υποβιβάσουν τους
ανθρώπους στο επίπεδο των ζώων; Γιατί να υιοθετήσουν οι μοναχοί ριζοσπαστικές
υλιστικές θέσεις και να τρομάξουν τους ανθρώπους ισχυριζόμενοι ότι «μέσω της
δορυφορικής επικοινωνίας, η ανθρώπινη ζωή γίνεται πλήρως ελεγχόμενη»;
Ακόμα κι αν κάποιος βλέπει και καταγράφει τις κινήσεις μου, αυτό δεν σημαίνει
ότι ελέγχει τη ζωή μου.
Αλλά πρέπει επίσης να έχουμε επίγνωση των συνεπειών της αποδοχής της ιδέας ότι
είναι δυνατό να ελέγχονται οι άνθρωποι μέσω της ηλεκτρονικής τεχνολογίας.
Άλλωστε, όλη η πατερική ανθρωπολογία βασίζεται στην πεποίθηση της ανθρώπινης
ελευθερίας, κατ' εικόνα Θεού. Ακριβώς επειδή οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι, είναι
υπεύθυνοι για τις πράξεις και τις επιλογές τους. Ο κόσμος δεν μπορεί να επιβληθεί
πλήρως στους ανθρώπους.
Όπως βλέπουμε, το ζήτημα των «σφραγίδων» και των υπολογιστών, μας οδηγεί στα
βάθη των στοχασμών της Εκκλησίας για τον άνθρωπο και την ελευθερία του.
Στη θεολογία, όταν διατυπώνεται μια πρόταση, είναι σύνηθες να εξετάζεται πώς η
αποδοχή της θα αντηχήσει σε όλες τις πτυχές του Ορθόδοξου δόγματος.
Μου φαίνεται ότι η ιδέα ότι το «τσιπ» (μια συσκευή υπολογιστή που υποτίθεται
ότι επιτρέπει σε κάποιον να ελέγχει την ανθρώπινη συμπεριφορά) είναι η
«σφραγίδα του Αντίχριστου», δεν είναι μόνο αντισυμβατική αλλά και δυνητικά
αιρετική. Η αποδοχή αυτής της υπόθεσης θα απαιτούσε επανεξέταση ολόκληρης της
παραδοσιακής Ορθόδοξης διδασκαλίας για τον άνθρωπο. Θεωρώ ότι μια τέτοια
εργασία είναι εντελώς μη ελκυστική - και γι' αυτό ακριβώς προτιμώ να
αντιτίθεμαι στις προσπάθειες «υλοποίησης του μυστικισμού»[3].
Οι νέοι «υλιστές» είναι γεμάτοι ενθουσιασμό. Αλλά υπάρχει χώρος για κάτι
περισσότερο από απλό ενθουσιασμό στην εκκλησιαστική ζωή. Πρέπει επίσης να
υπάρχει χώρος για ήρεμη περισυλλογή.
Τίθεται ένα ερώτημα που του φαίνεται ρητορικό: «Ποιος μπορεί να πει με
βεβαιότητα ότι η χάρη του Θεού δεν θα απομακρυνθεί από αυτόν όταν αποδέχεται
τον κωδικό/αριθμό αναγνώρισης;»
Αλλά ένα παρόμοιο ερώτημα θα μπορούσε να τεθεί και στον ίδιο τον ερωτώντα: Με
βάση ποια κριτήρια αναλαμβάνετε εσείς την ευθύνη να αποφασίσετε για τον Θεό αν
θα αφαιρέσει τη χάρη Του από ένα τέτοιο άτομο που έχει αποδεχτεί τον κώδικα ή
όχι;
Υπάρχει κάποιο «χάρισμα» που του επιτρέπει να συγκρίνει τη χάρη ανθρώπων που
δεν έχουν ακόμη εγγραφεί στους νέους κανόνες με εκείνους που έχουν εγγραφεί; Αν
η ανθρώπινη ελευθερία είναι μια θεόσταλτη πραγματικότητα, τότε κανένας δεν
μπορεί να της την αφαιρέσει.
Γενικά, όσοι μάχονται κατά του Αριθμού επιδεικνύουν μια απίστευτη διορατικότητα:
γνωρίζουν όχι μόνο ποιοι υπολογιστές κρύβονται πίσω από αυτούς στις Βρυξέλλες ή
στο Στρασβούργο, αλλά γνωρίζουν και όλα όσα συμβαίνουν στις ψυχές των
ανθρώπων. Ο Απόστολος Παύλος ήταν προβληματισμένος: «Ποιος από τους
ανθρώπους γνωρίζει τα του ανθρώπου, παρά μόνο το πνεύμα του ανθρώπου που είναι
μέσα του;» (Α΄ Κορινθίους 2:11), αλλά οι αντιδρώντες γνωρίζουν με βεβαιότητα
«τι υπάρχει μέσα στον άνθρωπο». Για αυτούς, «Το γεγονός είναι σαφές:
αποδεχόμενοι έναν «αριθμό», ένα άτομο πέφτει σε πνευματική αιχμαλωσία (η έκταση
αυτής της αιχμαλωσίας είναι απίθανο να είναι ακριβώς γνωστή σε κανέναν)». Πώς
το γνωρίζουν αυτό; Δεν θα το μαντέψετε ποτέ! – Η απόδειξη γι' αυτούς είναι ότι
οι ενορίτες που αποδέχτηκαν τον Αριθμό έχουν διατηρήσει τον συνήθη ευσεβή τρόπο
ζωής τους!
«Όσοι δέχτηκαν αυτόν τον αριθμό έχουν ήδη, θα μπορούσε κανείς να
πει, πέσει υπό την επιρροή του Αντίχριστου. - Ως πάστορας, έχετε παρατηρήσει
αλλαγές στην προσωπικότητα όσων έχουν αποδεχτεί έναν αριθμό αναγνώρισης; - Έχω
παρατηρήσει. Αλλάζει την ψυχολογία τους. Ένα άτομο εμπίπτει στην «προστασία του
δαίμονα», ας πούμε. Θα προσπαθήσω να εξηγήσω τι είναι. Οι ορθόδοξοι πιστοί
έχουν πολλούς πειρασμούς: ο ένας πίνει, ο άλλος μοιχεύει... Αλλά κοιτάξτε
κάποιον εκπρόσωπο μιας αίρεσης: δεν πίνει, δεν καπνίζει, είναι καλός
οικογενειάρχης... Γιατί; Άλλωστε, θα έπρεπε να γινόταν το αντίθετο. Ένα
κορίτσι μου είπε: όταν πήγαινα σε μια ορθόδοξη εκκλησία, φορούσα μακιγιάζ. Τώρα
πηγαίνω σε αιρετικούς και δεν φοράω μακιγιάζ. Δεν έχω καν την επιθυμία να το
κάνω. Αλλά όταν ήμουν Ορθόδοξη, ήθελα να φορέσω μακιγιάζ... Της εξηγώ:
κατάλαβε, όταν πήγαινες στην εκκλησία μας, ο εχθρός σε έβαλε σε πειρασμό. Και
τώρα είσαι υπό την «προστασία» του, αλλά είναι προσωρινό. Δεν σε βάζει σε
πειρασμό ακόμα, ας πούμε· για να καταστρέψει την ψυχή σου... Το ίδιο ισχύει και
εδώ. Όσοι δέχτηκαν τον αριθμό μπορεί εξωτερικά να φαίνονται πιο ηθικοί. Αλλά αυτό
συμβαίνει μόνο επειδή οι ψυχές τους έχουν αιχμαλωτιστεί»[4].
(συνεχίζεται)
Το εσωτερικό μας πάντοτε είναι κλεισμένο· ο ίδιος ο Κύριος στέκεται έξω και
χτυπά, για να Του ανοίξουν. Με τι λοιπόν ανοίγεται; Με τη συμπάθεια, την
προδιάθεση, τη συγκατάθεση. Σε εκείνον του οποίου όλα αυτά γέρνουν προς την
πλευρά του σατανά, σε αυτόν και εισέρχεται· σε εκείνον όμως του οποίου όλα αυτά
γέρνουν προς τον Κύριο, σε αυτόν εισέρχεται ο Κύριος. Το ότι μπαίνει ο σατανάς
και όχι ο Κύριος – σ’ αυτό φταίει ο ίδιος ο άνθρωπος. Μην αφήνεις σκέψεις
ευάρεστες στον σατανά, μην τις συμπαθείς, μην προδιατίθεσαι σύμφωνα με τις
υποβολές τους και μην συναινείς σ’ αυτές· ο σατανάς θα περιφέρεται λίγο-λίγο
τριγύρω και έπειτα θα απομακρυνθεί· γιατί δεν του έχει δοθεί εξουσία σε
κανέναν. Αν όμως κυριεύει κάποιον, τούτο γίνεται, επειδή ο ίδιος ο άνθρωπος
παραδίδει τον εαυτό του στη δουλεία του. Η αρχή όλου αυτού του κακού είναι οι λογισμοί. Μην επιτρέπεις κακούς λογισμούς
και με αυτό θα κλείσεις για πάντα την θύρα της ψυχής σου στον σατανά. Αλλά το
ότι έρχονται κακοί λογισμοί – ότι είναι κακοί – τι να κάνουμε, χωρίς αυτούς δεν
υπάρχει κανείς στον κόσμο, και σ’ αυτό δεν υπάρχει καμία αμαρτία. Διώξε τους –
και όλα τελείωσαν· θα ξανάρθουν – θα ξανάρθουν – πάλι διώξε τους, και έτσι σε
όλη τη ζωή. Όταν όμως δεχθείς τους λογισμούς και αρχίσεις να ασχολείσαι μαζί
τους, δεν είναι παράξενο που θα εμφανιστεί και η συμπάθεια προς αυτούς· τότε θα
γίνουν ακόμη πιο ακατάπαυστοι. Μετά τη συμπάθεια θα έρθουν κακές προθέσεις,
άλλοτε για το ένα, άλλοτε για το άλλο πονηρό έργο. Οι αόριστες προθέσεις θα
καθοριστούν έπειτα από διάθεση προς ένα συγκεκριμένο· αρχίζει η εκλογή, η
συγκατάθεση και η αποφασιστικότητα – και να το, η αμαρτία μέσα! Η θύρα της
καρδιάς έχει ανοιχτεί διάπλατα. Μόλις σχηματιστεί η συγκατάθεση – πετάγεται
μέσα ο σατανάς και αρχίζει να τυραννεί. Τότε η φτωχή ψυχή, σαν δούλος ή σαν ζώο
φορτωμένο, γίνεται κυνηγημένη και εξαντλημένη από άχρηστα έργα. Αν δεν είχε
δεχθεί τους κακούς λογισμούς – τίποτε τέτοιο δεν θα είχε συμβεί.»
(Ἅγιος Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος).
«Ο
Σταυρός μας, ο αγώνας με την αμαρτία, η υπομονή στις ασθένειες, η συμπόνια, η
συμμετοχή στον πόνο των άλλων και πολλά ακόμη – η ζωή σύμφωνα με τον Θεό –
είναι μαρτυρία ότι φέρουμε επάνω μας τη σφραγίδα του Θεού. Και τι είναι η
τεχνική, οι υπολογιστές, η ανθρώπινη ή ακόμη και η εχθρική θέληση κάποιου να
μας υποτάξει στην επιρροή του, στη δική του σφραγίδα; Τίποτε – σε σύγκριση με
εκείνη τη μεγάλη σφραγίδα που μας έδωσε για τη σωτηρία μας ο Σωτήρας. Πού
βρίσκεται η πίστη μας στη σωτήρια αυτή σφραγίδα; Κρυφά από εμάς μπορούν να
κάνουν οτιδήποτε, αλλά αυτό δεν θα έχει καμία δύναμη και καμία αξία – γιατί ο
εχθρός χρειάζεται την ψυχή μας σε εθελοντική υπηρεσία προς αυτόν… Το Πνεύμα του
Θεού πρέπει να διαφυλάξουμε, και αυτό είναι η χαρά, η ειρήνη, η αγάπη, η
εγκράτεια και τα λοιπά – μέσα στον Θεό και σύμφωνα με τον Θεό. Μόνο αυτά δεν θα
καούν στη φωτιά την έσχατη, και μόνο αυτά θα μαρτυρήσουν για την εκλογή της
καρδιάς μας· ενώ οι κάρτες, τα διαβατήρια, οι αριθμοί, οι σφραγίδες – όλα θα καούν
χωρίς ίχνος.» (Επιστολές του Αρχιμανδρίτη
Ιωάννου (Κρεστιανκίν), Μονή Πσκόβο-Πετσέρσκι, 2000, σσ. 292–293).
«Ένας τόσο επίμονος και μάλιστα αποκαλυπτικός
ενδιαφέρον για το ζήτημα της εμφύτευσης “μικροτσίπ” ήρθε στη Ρωσία από τον
κόσμο του δυτικού χριστιανισμού. Εκεί καθορίστηκε, μεταξύ άλλων, και από τις
ιδιαιτερότητες των δυτικών μεταφράσεων της Γραφής. Στη λατινική Βουλγάτα(Βουλγάτα ή Βουλγκάτα είναι η λατινική μετάφραση της Αγίας Γραφής
που έγινε στο τέλος του 4ου αιώνα)
, και αργότερα στην αγγλική Βίβλο του βασιλέως Ιακώβου, το κείμενο της
Ἀποκαλύψεως, που μιλά για τις σφραγίδες τοποθετούμενες ἐπὶ τοῦ μετώπου καὶ τῆς
δεξιᾶς, μεταφράστηκε με την πρόθεση in –
«ἐν» («ἐν τῷ μετώπῳ καὶ ἐν τῇ δεξιᾷ»). Από εδώ οι Προτεστάντες συμπεραίνουν:
“Το χάραγμα θα τεθεί στο χέρι, όχι απ’ έξω, αλλά κάτω από το δέρμα του χεριού.”» (Πρόχορωφ Α., Ὁ Ἄνθρωπος, Μ., 1999, σ.
320).
