[Μιλά ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ στον Ν. Μοτοβίλωφ]: Πολλές φορές ο Κύριος φανερώθηκε στα μάτια των ανθρώπων, που ήθελε να φωτίση, με τη θέα της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος που είναι φως.
Θυμηθήτε την Μεταμόρφωση του Κυρίου πάνω στο Θαβώρ. «Και εγένετο εν τω προσεύχεσθαι αυτόν το είδος του προσώπου αυτού έτερον και ο ιματισμός αυτού λευκός εξαστράπτων, και ιδού άνδρες δύο συνελάλουν αυτώ, οίτινες ήσαν Μωυσής και Ηλίας» ( Λουκ. 9, 29-30) – λουσμένοι με το ίδιο φως…
– Μα Μπάτουσκα, επέμενε ο Μοτοβίλωφ, με ποιο τρόπο μπορώ να αναγνωρίσω την παρουσία της χάριτος του Αγίου Πνεύματος μέσα μου;
– Είναι πολύ απλό, φίλε του Θεού. Ο Θεός λέγει: «Όλα είναι απλά γι’ αυτόν που αποκτά τη σοφία». Το κακό με μας είναι, ότι δεν αναζητούμε αυτήν τη θεϊκή Σοφία, η οποία, επειδή δεν είναι «εκ του κόσμου», δεν είναι και αλαζονική.
Μιλώντας γι’ αυτή τη Σοφία, ο Κύριος είπε: «Ο Θεός θέλει πάντας ανθρώπους σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν».
Και μιλώντας προς τους Αποστόλους: «Ούτω και υμείς ασύνετοί εστε;» ( Μαρκ. 7, 18). «Ουδέποτε ανέγνωτε εν ταις γραφαίς» ( Ματθ. 21, 42). Αφού όμως ήλθε επ’ αυτούς το Άγιον Πνεύμα, ο Θεός διήνοιξε τις διάνοιες τους και έτσι μπορούσαν και έγραφαν: «Έδοξε τω Αγίω Πνεύματι και ημίν»…
– Ωστόσο, ξανάρχισε ο Μοτοβίλωφ, συνεχίζω να μη καταλαβαίνω πως μπορώ να είμαι σίγουρος ότι βρίσκομαι μέσα στο Άγιο Πνεύμα, να αναγνωρίσω μέσα μου την αληθινή του παρουσία.
– Σας είπα ήδη, φίλε του Θεού, πως είναι πολύ απλό. Τι σας χρειάζεται παραπάνω;
– Μου χρειάζεται να μπορέσω να το καταλάβω ακόμη καλλίτερα! «Τότε», γράφει ο Μοτοβίλωφ, «ο πατήρ Σεραφείμ με έπιασε από τους ώμους και είπε»:
– Είμαστε και οι δυο μέσα στην πληρότητα του Αγίου Πνεύματος. Γιατί δεν με κοιτάζεις;
– Δεν μπορώ, Μπάτουσκα, ξεπετάγονται κεραυνοί από τα μάτια σας. Το πρόσωπο σας έγινε πιο φωτεινό και από τον ήλιο…
– Μη φοβάστε. Γίνατε και σεις τόσο φωτεινός όσο και γω. Και σεις τώρα είσαστε μέσα στην πληρότητα του Αγίου Πνεύματος, αλλοιώς δεν θα μπορούσατε να με δήτε.
Και γέρνοντας το κεφάλι του προς το μέρος μου, μου είπε στ’ αυτί:
– Ευχαριστήστε τον Κύριο, που σας παραχώρησε αυτή τη χάρη. Είδατε – ούτε το σημείο του σταυρού έκανα. Μέσα στην καρδιά μου νοερά μόνο προσευχήθηκα. «Κύριε, αξίωσέ τον να δη καθαρά με τα σωματικά μάτια, την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος, όπως στους εκλεκτούς σου δούλους, όταν ευδόκησες να τους φανερωθής μέσα στη μεγαλοπρέπεια της δόξης Σου»!
Και αμέσως, ο Θεός εισάκουσε την ταπεινή προσευχή του φτωχού Σεραφείμ. Πώς να μην τον ευχαριστήσουμε γι’ αυτό το καταπληκτικό δώρο που χάρισε στους δυό μας; Ακόμη και στους μεγάλους ερημίτες ο Θεός δεν φανερώνει πάντα έτσι τη Χάρη του…
Γιατί δεν με κοιτάζετε στα μάτια; Κοιτάξτε με χωρίς φόβο. Ο Θεός είναι μαζί μας!
Τον κοίταζα, [γράφει ο Μοτοβίλωφ], και ένοιωσα να με συνεπαίρνη ένας ακόμη μεγαλύτερος φόβος. Φαντασθήτε να σας μιλάη ένας άνθρωπος και το πρόσωπο του να βρίσκεται σαν στο κέντρο ενός μεσημεριάτικου ήλιου. Βλέπετε τις κινήσεις των χειλιών του, την εναλλασσόμενη έκφραση των ματιών του, ακούτε τον ήχο της φωνής του, νοιώθετε τα χέρια του να σας σφίγγουν τους ώμους, συγχρόνως όμως δεν βλέπετε ούτε τα χέρια του, ούτε το σώμα του, ούτε και το δικό σας, παρά μόνο ένα εκθαμβωτικό φως που απλώνεται ολόγυρα σε απόσταση πολλών μέτρων, φωτίζοντας το χιόνι που καλύπτει το λειβάδι και που πέφτει απαλά πάνω στο μεγάλο στάρετς και σ’ εμένα. Πώς να περιγράψη κανείς αυτό που δοκίμαζα τότε;
– Τι αισθάνεσθε; ρώτησε ο στάρετς.
– Αισθάνομαι εξαιρετικά καλά.
– Πώς «καλά»; τι θέλετε να πήτε μ’ αυτό το «καλά»;
– Η ψυχή μου είναι γεμάτη με μια ανέκφραστη σιγή και ειρήνη.
– Αυτή είναι η ειρήνη, για την οποία, μιλούσε ο Κύριος, όταν έλεγε στους μαθητάς του: «Ειρήνην την εμήν δίδωμι υμίν· ου καθώς ο κόσμος δίδωσιν, εγώ δίδωμι υμίν» ( Ιωάν. 14, 27). «Ει εκ του κόσμου ήτε, ο κόσμος αν το ίδιον εφίλει· ότι δε εκ του κόσμου ουκ εστέ, αλλ’ εγώ εξελεξάμην ημάς εκ του κόσμου, δια τούτο μισεί υμάς ο κόσμος» ( Ιωάν. 15, 19).
Σ’ αυτούς τους ανθρώπους που διαλέχτηκαν από τον Θεό και μισήθηκαν από τον κόσμο, τους δίνει ο Θεός την ειρήνη, την οποία και σεις τώρα αισθάνεσθε, αυτήν την ειρήνην, όπως λέει ο απόστολος «την πάντα νουν υπερέχουσαν».
Ο Σωτήρας μας την ονομάζει δική Του ειρήνη, καρπό της δικής Του γενναιοδωρίας και όχι του κόσμου τούτου, γιατί καμμιά επίγεια ευδαιμονία δεν μπορεί να τη δώση. Σταλμένη από ψηλά, από τον ίδιο το Θεό, ονομάζεται ΕΙΡΗΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ.
Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: – Πέρα απ’ αυτή την ειρήνη, τι άλλο αισθάνεσθε;
Νικόλαος Μοτοβίλωφ: – Μια ασυνήθιστη γλυκύτητα.
Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: – Αυτή είναι η γλυκύτης, για την οποία μιλούν οι Γραφές: «Μεθυσθήσονται από ποιότητος οίκου σου και των χειμάρρων της τρυφής σου ποτιείς αυτούς» (Ψαλμ. 35, 9). Αυτή η γλυκύτης ξεχειλίζει από τις καρδιές μας και ξεχύνεται μέσα στις φλέβες μας, δίνοντάς μας μιαν ανέκφραστη αίσθηση ανέκφραστης απολαύσεως. Τι άλλο αισθάνεσθε;
Νικόλαος Μοτοβίλωφ: – Μια ανείπωτη χαρά.
Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: – Όταν το Άγιο Πνεύμα κατεβαίνη στον άνθρωπο με την πληρότητα των δωρεών του, η ψυχή του ανθρώπου γεμίζει με μια απερίγραπτη χαρά, γιατί το Άγιο Πνεύμα αναδημιουργεί μέσα στη χαρά κάθε τι που εγγίζει. Αυτή είναι η χαρά για την οποία μιλάει ο Κύριος στο Ευαγγέλιο: «Η γυνή όταν τίκτη, λύπην έχει, ότι ήλθεν η ώρα αυτής· όταν δε γεννήση το παιδίον, ουκέτι μνημονεύει της θλίψεως διά την χαράν ότι εγεννήθη άνθρωπος εις τον κόσμον. Και υμείς ουν λύπην μεν νυν έχετε· πάλιν δε όψομαι υμάς και χαρήσεται υμών η καρδία, και την χαράν υμών ουδείς αίρει αφ᾽ υμών» (Ιωάν. 16, 21-22). Η χαρά που αισθάνεσθε αυτή τη στιγμή στην ψυχή, όσο μεγάλη και παρήγορη και αν είναι, δεν είναι τίποτε, αν συγκριθή μ’ αυτήν για την οποία λέει ο Κύριος, διά του στόματος του αποστόλου: «Α οφθαλμός ουκ είδε και ους ουκ ήκουσε και επί καρδίαν ανθρώπου ουκ ανέβη, α ητοίμασεν ο Θεός τοις αγαπώσιν αυτόν» (Α’ Κορ. 2, 3). Αυτό που μας δίδεται τώρα δεν είναι παρά μια προκαταβολή αυτής της υπέρτατης χαράς. Και αν από τώρα αισθανώμαστε γλυκύτητα, αγαλλίαση και ευεξία, τι να πούμε για εκείνη την άλλη χαρά που μας επιφυλάσσει στον ουρανό, αφού θρηνήσουμε πρώτα εδώ κάτω στη γη;
Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: – Τι άλλο αισθάνεσθε, όμως, εκτός απ’ αυτό, φίλε του Θεού;
Νικόλαος Μοτοβίλωφ: – Μια εξαιρετική θερμότητα.
Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: – Θερμότητα. Πώς γίνεται; Μήπως δεν είμαστε χειμώνα καιρό μεσ’ στο δάσος. Το χιόνι είναι κάτω από τα πόδια μας και συνεχίζει να πέφτη. Για τι είδους θερμότητα πρόκειται;
Νικόλαος Μοτοβίλωφ: – Είναι μια θερμότητα παρόμοια μ’ αυτή που αισθάνεται κανείς σε ατμόλουτρο.
Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: – Και η μυρωδιά μοιάζει με τη μυρωδιά του λουτρού;
Νικόλαος Μοτοβίλωφ: – Ω, όχι τίποτα δεν υπάρχει στη γη που να μπορή να συγκριθή μ’ αυτό το άρωμα. Παληά, όταν πήγαινα στο χορό, η μητέρα μου, πριν ξεκινήσω, συχνά με ράντιζε με αρώματα που αγόραζε από τα καλλίτερα καταστήματα και τα πλήρωνε πολύ ακριβά. Η μυρωδιά τους όμως δεν συγκρινόταν μ’ αυτά τα αρώματα.
Ο πατήρ Σεραφείμ χαμογέλασε.
Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: – Το ξέρω, είπε, και επίτηδες το κάνω και σας ρωτάω. Έχετε δίκηο, φίλε του Θεού. Με τίποτε δεν μπορεί να συγκριθή η ευωδία που αισθανόμαστε τώρα – η ευωδία του Αγίου Πνεύματος.
»Είπατε λίγο πριν πως έκανε ζέστη, όπως μέσα στο λουτρό, και όμως το χιόνι που καλύπτει τα πάντα δεν λιώνει άρα αυτή η θερμότης δεν βρίσκεται γύρω στον αέρα, αλλά μέσα σε μας τους ίδιους. Παρακαλάμε στην προσευχή μας να μας θερμαίνη το Πνεύμα».
[Σχόλιο συγγραφέως]: Αυτή η ίδια η ζέστη έκανε τους ερημίτες να μην φοβούνται τον χειμώνα, τυλιγμένοι καθώς ήταν, σαν μέσα σε γούνινο παλτό, στη Χάρη του Αγίου Πνεύματος.
Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: «Και έτσι πρέπει νάναι, γιατί η θεϊκή χάρις κατοικεί μέσα στα βάθη της υπάρξεώς μας, στην καρδιά μας. ‘Η βασιλεία του Θεού εντός υμών εστιν’ (Λουκ. 17, 21) είπε ο Κύριος. Με τη φράση ‘βασιλεία του Θεού’ εννοεί τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος.
» Αυτή η βασιλεία βρίσκεται τώρα μέσα μας, μας θερμαίνει, μας φωτίζει, ευχαριστεί τις αισθήσεις μας και γεμίζει με αγαλλίαση την καρδιά μας. Η τωρινή μας κατάσταση μοιάζει με αυτή για την οποία ο Απόστολος Παύλος λέει: ‘ουκ έστιν η βασιλεία του Θεού βρώσις και πόσις, αλλά δικαιοσύνη και ειρήνη και χαρά εν Πνεύματι Αγίω’ (Ρωμ. 14, 17).
»Η πίστη μας δεν στηρίζεται πάνω σε λόγια ανθρώπινης σοφίας, ‘αλλ’ εν αποδείξει Πνεύματος και δυνάμεως’ (Α’ Κορ. 2, 4). Εσύ και εγώ βρισκόμαστε τώρα σ’ αυτή την κατάσταση, την οποία εννοούσε ο Κύριος όταν έλεγε: ‘Αμήν λέγω υμών ότι εισί τινες των ώδε εστηκότων, οίτινες ου μη γεύσωνται θανάτου έως αν ίδωσι την βασιλείαν του Θεού εληλυθείαν εν δυνάμει’ (Μαρκ. 19. 1).
»Ορίστε λοιπόν, ποια ασύγκριτη χαρά μας παραχώρησε ο Κύριος. Να τι σημαίνει ‘να βρίσκεται κανείς μέσα στην πληρότητα του Αγίου Πνεύματος’. Αυτό εννοεί ο άγιος Μακάριος της Αιγύπτου όταν γράφει: ‘Υπήρξα κι’ εγώ μέσα στην πληρότητα του Αγίου Πνεύματος’.
(Από το βιβλίο της Ειρήνης Γκοραΐνωφ ο «Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ», των εκδόσεων Τήνος. Μετάφραση Πίτσας Κ. Σκουτέρη).
