Μήπως σήμερα ο σύγχρονος «φαρισαϊσμός» δεν μοιάζει καθόλου με τον φαρισαϊσμό που νομίζουμε;

Η σημερινή ευαγγελική ανάμνηση του Τελώνη και του Φαρισαίου είναι από εκείνες που τις ακούμε κάθε χρόνο και νομίζουμε ότι τις έχουμε ήδη καταλάβει. Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι οι περισσότεροι από εμάς όταν ακούμε ή διαβάζουμε την παραβολή, σχεδόν αυτόματα ταυτιζόμαστε με τον τελώνη, θεωρώντας δεδομένο ότι είμαστε οι ταπεινοί, οι συντετριμμένοι, οι «μη άξιοι». Κι όμως, ακριβώς αυτή η βεβαιότητα μπορεί να είναι η πιο λεπτή μορφή φαρισαϊσμού. Μήπως σήμερα ο σύγχρονος «φαρισαϊσμός» δεν μοιάζει καθόλου με τον φαρισαϊσμό που νομίζουμε; Μήπως εκδηλώνεται μέσα από μια μόνιμη αυτοκατηγορία; Μήπως λέμε «είμαι αμαρτωλός» όχι γιατί το νιώθουμε, αλλά γιατί αυτό είναι το σωστό λεξιλόγιο του ευσεβούς ανθρώπου; Και μήπως τελικά συγκρινόμαστε όχι λέγοντας «δεν είμαι σαν εκείνον», αλλά «τουλάχιστον εγώ ξέρω ότι είμαι χάλια»; Είμαστε όντως τελώνες, όπως τόσο εύκολα πιστεύουμε ή η αυτοχαρακτηριζόμενη «ταπείνωση» λειτουργεί σαν πνευματική ασφάλεια; Λέμε ότι είμαστε αμαρτωλοί, αλλά το λέμε με έναν τρόπο που μας καθησυχάζει ξέροντας και το σωστό λεξιλόγιο, τις σωστές εκφράσεις, τις σωστές στάσεις.

Η παραβολή δεν μας καλεί να διαλέξουμε στρατόπεδο, αλλά να αλλάξουμε στάση. Δεν μας λέει να κατηγορούμε τον Φαρισαίο, αλλά να φοβηθούμε μήπως του μοιάζουμε χωρίς να το ξέρουμε...