ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ ☦

M. Scott Peck: Φευγαλέες ματιές στο διάβολο: Προσωπικές μαρτυρίες ενός ψυχιάτρου για την κατάληψη, τον εξορκισμό και τη λύτρωση (3o μέρος)

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjZXwTPJRz2WRUfNQWnnQApQYuai6mefKMhChnBK3YqzvVkTQizJs0n-UJPUYzGVsCkyfTUh9pQc25sKXKfvikj4cQ8BO5oEjmyY7VDipeUCdQm0yTCaEvdYoWYKG6bgwbZTqwp7WpD32HxxMTkN-zn6ExtLnf6c3Xs50-XcrWwpymSS79uZeOTSJJ6/s300/scott%20peck.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="300" data-original-width="277" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjZXwTPJRz2WRUfNQWnnQApQYuai6mefKMhChnBK3YqzvVkTQizJs0n-UJPUYzGVsCkyfTUh9pQc25sKXKfvikj4cQ8BO5oEjmyY7VDipeUCdQm0yTCaEvdYoWYKG6bgwbZTqwp7WpD32HxxMTkN-zn6ExtLnf6c3Xs50-XcrWwpymSS79uZeOTSJJ6/s16000/scott%20peck.jpg" /></a></div>  Μέρος Ι: Jersey<o:p></o:p>ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1<o:p></o:p>ΔΙΑΓΝΩΣΗ 
 
«Τους λυπάμαι.»<o:p></o:p> 
Η Jersey Babcock ανήκε σε δύο ισχυρές, δεμένες οικογένειες που ζούσαν στην ίδια
πόλη των νοτιοδυτικών Ηνωμένων Πολιτειών. Στα είκοσί της παντρεύτηκε τον Peter
Babcock και πολύ γρήγορα απέκτησαν δύο κόρες. Τα αρκετά αδέλφια του Peter είχαν
μεταναστεύσει αλλού, αλλά συνήθως επέστρεφαν για οικογενειακές συγκεντρώσεις. Η
οικογένεια Babcock δεν ήταν ακριβώς άθεη, αλλά σίγουρα αγνωστικιστική και σαφώς
κοσμική. 
Οι γονείς της Jersey, οι Lewis, και τα αδέλφια της ήταν ενεργοί χριστιανοί,
αλλά ο δικός τους χριστιανισμός ήταν χαλαρός, ασαφής και ανεκτικός. Το άρρητο
μότο τους έμοιαζε να είναι: «Ζήσε και άσε τους άλλους να ζουν.» Η θεολογία τους
κάλυπτε όλο το φάσμα. Ακόμη κι αν τα συστήματα πεποιθήσεών τους ήταν νεφελώδη,
ήταν φανερό ότι αγαπούσαν βαθιά ο ένας τον άλλον. Οι Lewis ήταν κάπως πιο ψυχολογικά εξοικειωμένοι από
τους περισσότερους, επειδή είχαν οικογενειακό ψυχίατρο, τον Dr. Philip
Lieberman. Τα περισσότερα μέλη της οικογένειας Lewis είχαν χρησιμοποιήσει τις
υπηρεσίες του κάποια στιγμή — με εξαίρεση τη Jersey, μέχρι την ημέρα πριν
αρχίσει αυτή η ιστορία. Μέχρι τότε, απ’ όσο γνώριζε κανείς, η Jersey ήταν
ψυχικά σταθερή. Ήταν πολύ στοργική μητέρα για τις μικρές της κόρες. Αν είχε κάποια
ιδιαίτερη ενασχόληση, αυτή ήταν το ενδιαφέρον της για κάθε λογής εκδοχές
πνευματισμού τύπου New Age. Περνούσε τον περισσότερο ελεύθερο χρόνο της
επισκεπτόμενη τους πολυάριθμους μέντιουμ της πόλης της. Το ενδιαφέρον αυτό για τον πνευματισμό — ακόμη και για τον αποκρυφισμό — δεν
ήταν κάτι καινούργιο. Η μητέρα της θυμόταν τη Jersey να διαβάζει όλα τα έργα
του Edgar Cayce όταν ήταν δώδεκα ετών. Την πρώτη ημέρα της ιστορίας, η Jersey, τώρα είκοσι πέντε ετών, πήγε να δει για
πρώτη φορά τον Dr. Lieberman, έχοντας κλείσει ραντεβού μία εβδομάδα νωρίτερα.
Ήταν ξεκάθαρη ως προς τον λόγο που βρισκόταν εκεί. Σχεδόν τα πρώτα της λόγια
ήταν: «Είμαι δαιμονισμένη.» Ο Dr. Lieberman κατάφερε να διατηρήσει την ψυχραιμία του και τη ρώτησε τι
εννοούσε, αλλά έβγαλε ελάχιστο νόημα από τις απαντήσεις της. Της πρότεινε ότι
ίσως θα τη βοηθούσε να πάρει Thorazine, το οποίο μπορούσε να της
συνταγογραφήσει. Εκείνη αρνήθηκε αυτό — ή οποιοδήποτε φάρμακο. Ο Dr. Lieberman στράφηκε τότε στην προσπάθεια οικοδόμησης θεραπευτικής σχέσης
μαζί της. Η Jersey ήρθε σε ακόμη δύο συνεδρίες, αλλά κατόπιν σταμάτησε. Ο Dr.
Lieberman δεν είχε καταφέρει να την εμπλέξει σε θεραπεία. Το επόμενο εξωτερικό γεγονός της ιστορίας συνέβη έξι μήνες αργότερα. Στις δύο
το πρωί, η Jersey ξύπνησε από έναν τρομακτικό εφιάλτη. Ο Peter προσπάθησε να
την παρηγορήσει, αλλά η Jersey επέμεινε να τηλεφωνήσει στη μητέρα της. Η μητέρα της και ο πατριός της ήρθαν
αμέσως, και τότε η Jersey τους είπε σε όλους ότι ήταν δαιμονισμένη. Η αντίδραση της οικογένειας
ήταν να της ζητήσουν να επιστρέψει στον Dr. Lieberman. Εκείνη συμφώνησε. Για
άλλη μια φορά αρνήθηκε την πρόταση του για φαρμακευτική αγωγή, και για άλλη μια
φορά εκείνος δεν κατάφερε να την εμπλέξει σε θεραπεία. Η κυρία Lewis ανησυχούσε ιδιαίτερα: είχε παρατηρήσει
ότι η Jersey δεν φρόντιζε πλέον τις μικρές της κόρες όπως πριν. Έδειχνε
ευερέθιστη απέναντί τους και ζητούσε ολοένα περισσότερες μπέιμπι σίτερ ώστε να
μπορεί να παρακολουθεί συναντήσεις μέντιουμ. Σκεπτόμενη ότι ίσως όφειλε να πάρει στα σοβαρά την
αυτοδιάγνωση της κόρης της, η κυρία Lewis αναρωτιόταν πού θα μπορούσε να
απευθυνθεί. Παρότι δεν είχε καμία προηγούμενη σχέση
με την Καθολική Εκκλησία, σκέφτηκε ότι το ζήτημα της δαιμονοκατοχής πιθανότατα
αποτελούσε περισσότερο καθολική παρά προτεσταντική υπόθεση. Τηλεφώνησε στη
μεγαλύτερη κοντινή καθολική ενορία και εξήγησε την κατάσταση. Μερικές ημέρες
αργότερα, η εκκλησία έστειλε έναν νεαρό ιερέα να μιλήσει με τη Jersey. Αργότερα θα μου έλεγε ότι η Jersey τού
είπε κάτι φρικτό — δεν μπορούσε να θυμηθεί τι — και δεν είχε καμία άλλη
ανάμνηση από την επίσκεψη. Παρ’ όλα αυτά, παρέπεμψε τη Jersey στον επισκοπικό
εξορκιστή, με τη σύσταση η περίπτωσή της να ληφθεί σοβαρά υπόψη.  Ο επισκοπικός εξορκιστής, ο
πατέρας Terry O’Connor, και ο βοηθός του ήρθαν μία εβδομάδα αργότερα να επισκεφθούν
τη Jersey. Αφού πέρασαν τέσσερις ολόκληρες ώρες μαζί της και συνεννοήθηκαν
σύντομα μεταξύ τους, είπαν στην κυρία Lewis ότι πίστευαν πράγματι πως η Jersey
ήταν δαιμονισμένη, αλλά ότι δεν ήταν ακόμη ψυχολογικά έτοιμη για εξορκισμό και
ότι θα έπρεπε πρώτα να λάβει ψυχοθεραπεία προτού τη δουν ξανά. Εύλογα, η κυρία Lewis δυσαρεστήθηκε με
αυτή τη σύσταση. Έθετε τη Jersey σε μια κλασική κατάσταση Catch-22: της
συνέστηναν να εμπλακεί σε ψυχοθεραπεία, ενώ σε δύο προηγούμενες περιπτώσεις
είχε αποτύχει να καταστεί θεραπευτικά συνεργάσιμη. Η κυρία Lewis εκμυστηρεύθηκε
το δίλημμά της σε μια καθολική φίλη, η οποία είχε τύχει να διαβάσει το βιβλίο
του Malachi Martin Hostage to the Devil και της πρότεινε να το διαβάσει. Η
κυρία Lewis το έκανε αμέσως και στη συνέχεια, με την ίδια ταχύτητα, έγραψε στον
Malachi Martin ζητώντας βοήθεια. Ο Malachi με ρώτησε αν θα πετούσα προς τα Νοτιοδυτικά για να αξιολογήσω την
περίπτωση. Απάντησα πως ναι, και με παρέπεμψε στην κυρία Lewis για να γίνουν οι
αναγκαίες συνεννοήσεις.  Όταν έφτασα για πρώτη φορά, μίλησα με την κυρία Lewis για να σχηματίσω εικόνα
της οικογενειακής διάρθρωσης. Αυτό που νόμιζα ότι θα ήταν μια σύντομη περιγραφή
αποδείχθηκε τόσο περίπλοκο όσο οποιαδήποτε είχα συναντήσει ποτέ. Η κυρία Lewis
είχε παντρευτεί τέσσερις φορές, και τα πέντε παιδιά της είχαν τρεις
διαφορετικούς πατέρες. Η Jersey ήταν το δεύτερο παιδί. Η κυρία Lewis ήταν παντρεμένη με τον πρώτο της σύζυγο,
τον Sean Flannigan, πωλητή σκαφών, επί έξι χρόνια. Τον χώρισε εξαιτίας του
αλκοολισμού του, όταν η Jersey ήταν μόλις ενός έτους και ο αδελφός της πέντε.
Μερικά χρόνια αργότερα ο Flannigan πέθανε σε σχετικά νεαρή ηλικία από τις
συνέπειες του αλκοολισμού του. Η κυρία Lewis ξαναπαντρεύτηκε γρήγορα έναν οικονομικά
ανεξάρτητο κληρικό, τον Caleb Lewis, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη και έναν
γιο. Η Jersey και ο αδελφός της πήραν το επώνυμο του νέου πατριού τους. Η
Jersey δεν είχε καμία ανάμνηση από τον βιολογικό της πατέρα. Πάντοτε θεωρούσε
τον εαυτό της Lewis και αναφερόταν στον πατριό της ως πατέρα της. Βαριεστημένος από το να είναι ιερέας, ο Caleb αποφάσισε να γίνει ψυχολόγος.
Αφού απέκτησε διδακτορικό στην ψυχολογία, ανέπτυξε σύντομα μια ακμάζουσα
ψυχοθεραπευτική πρακτική μέσα από το σπίτι του. Καθ’ όλη τη διάρκεια της
ύστερης παιδικής ηλικίας και της πρώιμης εφηβείας της, η Jersey θυμόταν τη
συνεχή ροή ασθενών που έμπαιναν και έβγαιναν από το σπίτι. Όταν ασκούσε το επάγγελμά του, φορούσε πάντοτε μια
μακριά, καλοσιδερωμένη λευκή ποδιά — παραδοσιακή για τους ιατρούς, αλλά
εξαιρετικά σπάνια για ψυχολόγους. Οι ασθενείς του τον αποκαλούσαν με σεβασμό
«Dr. Lewis». Ο Caleb Lewis πέθανε ξαφνικά από καρδιακή προσβολή
όταν η Jersey ήταν δεκαπέντε ετών. Η Jersey τον πένθησε βαθιά.  Δεκαοκτώ μήνες μετά τον θάνατο του δεύτερου συζύγου
της, η κυρία Lewis παντρεύτηκε ξανά έναν άλλον οικονομικά ανεξάρτητο άνδρα,
έναν μετρίως επιτυχημένο ζωγράφο. Έναν χρόνο αργότερα υιοθέτησαν ένα αγόρι δύο
ετών. Έναν ακόμη χρόνο μετά, ο καλλιτέχνης εγκατέλειψε την κυρία Lewis και το
παιδί τους για μια άλλη γυναίκα. Η κυρία Lewis κινήθηκε γρήγορα δικαστικά για διαζύγιο
και έλαβε μια ικανοποιητική οικονομική αποζημίωση χωρίς διατροφή. Τα επόμενα
λίγα χρόνια άκουγε φήμες ότι εκείνος ήταν αμφιφυλόφιλος και επιδεικτικά
ελευθεριάζων. Την εποχή που τη γνώρισα, η κυρία Lewis δεν είχε ιδέα πού ζούσε. Δύο χρόνια μετά από αυτό το διαζύγιο, η κυρία Lewis παντρεύτηκε τον τέταρτο
σύζυγό της, έναν μηχανικό ονόματι Harry Anderson, αλλά διατήρησε το επώνυμο του
δεύτερου συζύγου της, με τον οποίο είχε τον μακροβιότερο γάμο. Ο Harry είχε υπάρξει ένας ασυνήθιστα καλός πατριός και
για τα πέντε παιδιά της όλα αυτά τα χρόνια, είπε η κυρία Lewis, σημειώνοντας
ότι η Jersey τον λάτρευε. Είχα επίσης την εντύπωση ότι ήταν το πιο βαθιά
θρησκευόμενο πρόσωπο της οικογένειας, ένας άνθρωπος που πήγαινε στην εκκλησία
κάθε Κυριακή χωρίς εξαίρεση. Κατά καιρούς, η κυρία Lewis τον συνόδευε. Ήταν
προφανές για μένα ότι ο γάμος τους ήταν καλός και σταθερός. Μου πήρε μία ώρα να συγκεντρώσω το περίπλοκο οικογενειακό ιστορικό της Jersey.
Οι ψυχίατροι δεν είναι άτρωτοι στις προκαταλήψεις. Αρχικά φαντάστηκα ότι η
κυρία Lewis ίσως είχε κάποιο πρόβλημα προσωπικότητας που θα εξηγούσε τους
πολλούς γάμους της. Δεν βρήκα όμως κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, στο τέλος της ώρας
κατέληξα στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για μια αξιοσημείωτα δυνατή γυναίκα,
ικανή τόσο για σταθερότητα όσο και για ευελιξία, ανάλογα με τις περιστάσεις.
Την έκρινα ως μια εξαιρετική μητέρα που αγαπούσε βαθιά όλα της τα παιδιά —
κρίση που θα επιβεβαιωνόταν τους επόμενους μήνες. Στη συνέχεια πέρασα σχεδόν μισή ώρα με τον σύζυγο της
Jersey, τον Peter Babcock. Επιτυχημένο διοικητικό στέλεχος στα τέλη της τρίτης
δεκαετίας της ζωής του, μου φάνηκε κι αυτός δυνατός χαρακτήρας, ειλικρινά
ανήσυχος για τη νεαρή σύζυγό του και τις μικρές τους κόρες. Ίσως κάπως
υπερβολικά δυναμικός — μου έδωσε την εντύπωση ανθρώπου υπερ-ελεγκτικού. Αν όμως
ήταν έτσι με τη Jersey, εκείνη δεν φαινόταν να ενοχλείται — τουλάχιστον
επιφανειακά. Κουρασμένος από την πτήση μου, περίμενα μέχρι το επόμενο πρωί για να μιλήσω με
την ίδια τη Jersey. Το κύριο επίκεντρο της συζήτησής μας ήταν η εμπειρία
της με ποικίλους δαίμονες που της μιλούσαν, τόσο στα όνειρά της όσο και όταν
ήταν ξύπνια. Τα ονόματα αυτών των δαιμόνων έμοιαζαν να αλλάζουν διαρκώς, σαν να
τα επινοούσε εκείνη τη στιγμή. Μόνο ένας φαινόταν σταθερός — μια οντότητα που
αποκαλούσε Lord Josiah. Επιφανειακά, βρήκα τη Jersey ευχάριστη και ζωηρή, αλλά
ήταν προφανές ότι επρόκειτο για μια νεαρή γυναίκα με ψυχιατρικές δυσκολίες.
Ήταν ελαφρώς φιρτ-αριστική, αξιοσημείωτα αφελής και κάπως υπερδραματική —
στοιχεία που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν διάγνωση υστερίας. Αλλά ήταν επίσης
πιεσμένη, μιλούσε γρήγορα με αυτό που εμείς οι ψυχίατροι αποκαλούμε «φυγή
ιδεών», κάτι που παρέπεμπε σε πιθανή σχιζοφρενική κατάσταση — μόνο που δεν είχε
καμία από τη συναισθηματική αποπλάτυνση που χαρακτηρίζει τη σχιζοφρένεια. Αν πάρεις λίγη υστερία και προσθέσεις μια απλή υπόνοια σχιζοφρένειας, αυτό που
προκύπτει στην ψυχιατρική είναι μια ασαφής αλλά ευρέως αναγνωρισμένη και
συνηθισμένη κατάσταση που ονομάζεται οριακή διαταραχή προσωπικότητας
(borderline personality disorder). Έτσι, μετά από τέσσερις αρκετά φιλικές ώρες μαζί της, είχα ήδη διαγνώσει τη
Jersey ως οριακή προσωπικότητα και βρισκόμουν στη διαδικασία να «μαζεύω νοερά
τις βαλίτσες μου» και να χαράζω μια τρίτη εγκοπή στη λαβή του επιστημονικού μου
πιστολιού, όταν η Jersey τίναξε όλη την υπόθεση στον αέρα με μία μόνο φράση. Αναφερόμενη στους δαίμονές
της, είπε: «Τους λυπάμαι.» «Τους λυπάσαι;» επανέλαβα
μπερδεμένος. «Ναι», απάντησε, «είναι
πραγματικά μάλλον αδύναμα και αξιολύπητα πλάσματα.» Ο λόγος που αυτό με σταμάτησε κυριολεκτικά ήταν ότι δεν ταίριαζε με την κλασική
ψυχοπαθολογία. Μου φαινόταν ότι αν μια νεαρή γυναίκα — ιδίως κάπως υστερική —
είχε ανάγκη να επινοήσει δαίμονες, θα δημιουργούσε μεγάλους, ισχυρούς,
τριχωτούς δαίμονες, όχι αδύναμους και αξιολύπητους. Έτσι, «ξεπακετάρισα» νοερά τις βαλίτσες μου για να εμβαθύνω περισσότερο. «Θα μπορούσα να μιλήσω με τους δαίμονές σου;» ρώτησα.\ «Ω, όχι», απάντησε η Jersey. «Θα φοβούνταν πάρα πολύ για να το κάνουν.» Βρισκόμουν ήδη σε εντελώς αχαρτογράφητα νερά, οπότε γιατί να μη συνεχίσω να
κωπηλατώ; «Ίσως να μιλούσαν μαζί μου υπό ύπνωση», είπα. «Πώς θα
ένιωθες αν σε ύπνωτιζα, Jersey;» «Αυτό θα είχε πλάκα», απάντησε η Jersey με τον παιδικό
της τρόπο, περισσότερο σαν δωδεκάχρονο κορίτσι παρά σαν εικοσιεξάχρονη μητέρα
δύο παιδιών. «Δεν έχω υπνωτιστεί ποτέ. Ακούγεται ενδιαφέρον. Πώς γίνεται;» Της εξήγησα τις συνήθεις τεχνικές πρόκλησης ύπνωσης και συμφώνησε πρόθυμα σε
μια συνεδρία. Αποδείχθηκε ασυνήθιστα καλή υπνωτική ασθενής και μέσα σε λίγα
λεπτά βρισκόταν σε βαθιά ύπνωση. Την ρώτησα τότε ξανά αν μπορούσα να μιλήσω με τους δαίμονές της. Αυτή τη φορά η Jersey είπε: «Λοιπόν,
είναι πάρα πολλοί, αλλά υπάρχουν τουλάχιστον μερικοί εδώ μέσα που θέλουν
πραγματικά να σας μιλήσουν.» «Ας προχωρήσουν», τους ενθάρρυνα. Δεν μπορώ τώρα, περισσότερο από είκοσι χρόνια μετά, να
θυμηθώ τα ονόματά τους — και δεν έχει σημασία άλλωστε, όπως θα δούμε αργότερα.
Ήταν και οι δύο θηλυκές και πράγματι ακούγονταν αδύναμες και αξιολύπητες.
Καθεμιά παραδεχόταν ότι έκανε πράγματα για να τρομάξει ή αλλιώς να βλάψει τη
Jersey, αλλά καθεμιά υποστήριζε ότι, αν δεν το έκανε, ο «εργοδότης» τους θα τις
έβλαπτε. Άρχισαν να κλαψουρίζουν για την κατάστασή τους και,
μιλώντας τώρα μαζί, ρώτησαν: «Μπορείτε να μας βοηθήσετε, Dr. Peck; Δεν θα
προσπαθήσετε να μας βοηθήσετε;» Θυμάμαι καθαρά ότι ένιωσα σαν την Αλίκη στη Χώρα των
Θαυμάτων, μιλώντας σε αυτούς τους υποτιθέμενους δαίμονες με τη Jersey υπό
ύπνωση. Κατά μία έννοια, ήξερα πώς να τους βοηθήσω. Ένα μέρος μου ένιωθε την παρόρμηση
να πει: «Όπως πάντα, η σωτηρία σας βρίσκεται στο να πάτε στον σταυρό αρνούμενοι
να βλάψετε τη Jersey. Ναι, τότε ίσως πληγωθείτε, αλλά θα είστε ελεύθερες — και
είναι προφανώς ο μόνος τρόπος να τελειώσει αυτό το ανόητο παιχνίδι.» Ευτυχώς, μέσα από τη σύγχυση των σκέψεών μου, η ήσυχη
εσωτερική μου φωνή μου είπε ότι οι υποτιθέμενοι δαίμονες χρησιμοποιούσαν την
τάση μου για ψυχαναγκαστική βοήθεια για να με παρασύρουν σε έναν χώρο που δεν
μου ανήκε. Απλώς τους είπα ότι έπρεπε να τους αφήσω και προχώρησα
στο να βγάλω τη Jersey από την ύπνωση.  Μετά, ήταν πιο διαυγής και πιο ώριμη απ’ ό,τι σε
οποιαδήποτε στιγμή μαζί μου μέσα στην ημέρα. Η Jersey είχε δείξει κάπως
σχιζοφρενική, και ένας από τους λόγους που δίσταζα να τη υπνωτίσω ήταν ότι οι
σχιζοφρενείς τείνουν να αποδιοργανώνονται περισσότερο μετά την ύπνωση. Κι όμως,
η Jersey είχε γίνει πιο οργανωμένη. Η νοοτροπία μου άρχιζε να αλλάζει. Το δίλημμα για το οποίο παραπονιούνταν οι υποτιθέμενοι
δαίμονες — ότι θα πληγώνονταν αν δεν πλήγωναν τη Jersey — ταίριαζε με όσα λίγα
γνώριζα για τη δαιμονολογία. Η δαιμονική ιεραρχία είναι τόσο αυστηρή και
ανελέητη ώστε οι κατώτεροι δαίμονες φαίνεται να έχουν ελάχιστη ελευθερία. Κι
όμως, απ’ όσο μπορούσα να διαπιστώσω, η Jersey δεν είχε καμία γνώση
δαιμονολογίας. Σε αυτό το σημείο, το μόνο που μπορούσα να κάνω ήταν
να πω σε εκείνη και στην οικογένειά της ότι ήμουν πολύ αβέβαιος για την υπόθεση
και ότι, αφού επέστρεφα σπίτι, θα ερχόμουν σε περαιτέρω επικοινωνία με τον
Malachi Martin και πιθανώς και με τον Dr. Lieberman και τον πατέρα O’Connor.
Έπειτα θα επικοινωνούσα ξανά μαζί τους. Καθώς πετούσα πίσω εκείνο το βράδυ, τρία πράγματα μου
ήρθαν στο μυαλό. Το πρώτο ήταν η έκφραση «καημένος διάβολος», θυμούμενος πώς οι υποτιθέμενοι
δαίμονες είχαν κλαψουρίσει υπό ύπνωση για τη μοίρα τους. Για πρώτη φορά, η
φράση αυτή απέκτησε για μένα νόημα.  Το δεύτερο, θυμούμενος πώς η Jersey έμοιαζε περισσότερο — και όχι λιγότερο —
λογική αφού είχα ακούσει τους υποτιθέμενους δαίμονές της, ήταν η έκφραση «δώσε
και στον διάβολο το δίκιο του». Ίσως το ότι το έκανα αυτό για λίγο είχε επιτρέψει
στον διάβολο να παραμερίσει κάπως. Τέλος, θυμήθηκα μια σύντομη παράγραφο από το Hostage to the Devil όπου ο
Malachi σημείωνε ότι ένα ασυνήθιστα μεγάλο ποσοστό — όχι όλοι αλλά πολλοί —
δαιμονισμένων ανθρώπων είχαν ελαφρώς παράξενα πρόσωπα, στα οποία το δέρμα
φαινόταν τεντωμένο ώστε να είναι λείο και σχετικά χωρίς ρυτίδες. Καταράστηκα τον εαυτό μου που δεν το είχα προσέξει
τότε, αλλά η Jersey είχε ακριβώς ένα τέτοιο πρόσωπο. Όταν
ξεκίνησε εκείνη η ημέρα, δεν πίστευα ότι υπήρχε κάτι όπως η δαιμονοκατοχή.
 
 <div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;">ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/m-scott-peck-1o.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">M. Scott Peck: Φευγαλέες ματιές στο διάβολο: Προσωπικές μαρτυρίες ενός ψυχιάτρου για την κατάληψη, τον εξορκισμό και τη λύτρωση (1o μέρος)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/05/m-scott-peck-2o.html" itemprop="url">M. Scott Peck: Φευγαλέες ματιές στο διάβολο: Προσωπικές μαρτυρίες ενός ψυχιάτρου για την κατάληψη, τον εξορκισμό και τη λύτρωση (2o μέρος)</a></div><div> </div>

M. Scott Peck: Φευγαλέες ματιές στο διάβολο: Προσωπικές μαρτυρίες ενός ψυχιάτρου για την κατάληψη, τον εξορκισμό και τη λύτρωση (3o μέρος)

Μέρος Ι: Jersey ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔΙΑΓΝΩΣΗ «Τους λυπάμαι.» Η Jersey Babcock ανήκε σε δύο ισχυρές, δεμένες οικογένειες που ζούσαν στην ίδια πόλ...

Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (2)

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjHy2B0CaQMvzmq2MarsR2rHufGkj8zfS0o1sH-qWXecMcdZHdY7kSQ0mGAsXi4o96aAGm0b6yaRVxHwcv0xLi4FR2mYQCrCbpmWW3kGEcwv6us-xUoc5MaHrkiejldiaWzNL67gBFppeNu3FNVbH6LDZjSFMbva4t-CNrGDdpXXAQN-_4gc2oxlI6t/s600/%CE%91%CE%B8%CE%B5%CE%AF%CE%B1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="316" data-original-width="600" height="338" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjHy2B0CaQMvzmq2MarsR2rHufGkj8zfS0o1sH-qWXecMcdZHdY7kSQ0mGAsXi4o96aAGm0b6yaRVxHwcv0xLi4FR2mYQCrCbpmWW3kGEcwv6us-xUoc5MaHrkiejldiaWzNL67gBFppeNu3FNVbH6LDZjSFMbva4t-CNrGDdpXXAQN-_4gc2oxlI6t/w640-h338/%CE%91%CE%B8%CE%B5%CE%AF%CE%B1.jpg" width="640" /></a></div>  2. Οι ανεπάρκειες του
αθεϊσμού<o:p></o:p>

Ο αθεϊσμός προβάλλει ένα
κλασικό επιχείρημα: η γνώση του Θεού προϋποθέτει το χάρισμα της πίστεως, το
οποίο κανένας άθεος δεν έλαβε. Όμως, ο λόγος του Ευαγγελίου σύμφωνα με τον
οποίο το φως του Χριστού «φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον» (Ιω.
1, 9) απαντά σε αυτή την ένσταση, δείχνοντάς μας ότι η απλή άρνηση να αποδοθεί
στη λογική η αποκλειστική εξουσία πάνω σε κάθε γνώση δημιουργεί στο ανθρώπινο
πνεύμα ένα άνοιγμα ικανό να προαισθανθεί, τουλάχιστον, το μυστήριο της
«ετερότητας» του Θεού. Κατά τον Πασκάλ, η διατάραξη της ισορροπίας προέρχεται
από «δύο υπερβολές: να αποκλείει κανείς τη λογική ή να μην παραδέχεται παρά
μόνο τη λογική», ενώ ο Τσέστερτον σημειώνει στο ''Η Σφαίρα και ο Σταυρός'' ότι «ο
τρελός έχει χάσει τα πάντα, εκτός από τη λογική». Αν διατηρήσουμε μόνο τη
λογική, απορρίπτοντας τη διαίσθηση, τη φαντασία και την υπερσυνείδητη θεωρητική
γνώση, τοποθετούμαστε μονομερώς στο αντικειμενοποιημένο επίπεδο των εννοιών.
Μια τέτοια εγκεφαλική αφαίρεση δεν θα αγγίξει ποτέ τη σφαίρα του Υπερβατικού,
του Ζώντος Όντος που είναι ο Θεός. Το πολύ να αρνηθεί μια θεολογική διδασκαλία,
ένα φιλοσοφικό σύστημα, μια έννοια — πράγματα χωρίς ιδιαίτερη σημασία, αφού
βρίσκονται πριν από το θείο μυστήριο. 
Ο συγκεκριμένος, άμορφος αλλά πρακτικός αθεϊσμός δεν διαθέτει δικό του
μεταφυσικό περιεχόμενο και δεν προσφέρει επαρκώς καμία δημιουργική εξήγηση για
την ύπαρξη. Γι’ αυτό ο ακαδημαϊκός αθεϊσμός δεν βρίσκεται στο τέλος ενός
στοχασμού, αλλά μόνο στην αρχή του, υπό τη μορφή μιας δωρεάν διαβεβαίωσης. Η
φιλοσοφική αμφισβήτηση έρχεται μόνο εκ των υστέρων, για να δικαιολογήσει τις
θέσεις του ή να επικαλεσθεί κάποιο άλλοθι. 
Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αρχέγονη αγωνία μπροστά στον θάνατο δεν λέει
πλέον πολλά στον άνθρωπο, αφού εκείνος ασχολείται περισσότερο με πολιτικά και
οικονομικά προβλήματα. Ο Πρενάν έγραφε: «Μου συνέβη συχνά να βρεθώ σε άμεσο κίνδυνο θανάτου χωρίς να σκεφτώ ούτε για μια στιγμή την αθανασία της ψυχής».Πρόκειται για ζήτημα ιδιοσυγκρασίας, το οποίο όμως αντανακλά συγχρόνως μια
πλήρως εκκοσμικευμένη νοοτροπία. 
Απλουστευμένος κατ’ αυτόν τον τρόπο, απαλλαγμένος από κάθε μεταφυσική αναζήτηση
και κατεβασμένος στο επίπεδο των μαζών, ο επιστημονιστικός αθεϊσμός προσπαθεί
να εξηγήσει τον κόσμο χωρίς τη βοήθεια οποιασδήποτε θεότητας.
Αποκρυπτογραφώντας τα μυστικά της φύσεως, ο άνθρωπος δεν αποδεικνύει με κανέναν
τρόπο ότι ο Θεός δεν υπάρχει· απλώς παύει να αισθάνεται την ανάγκη του Θεού. 
Η ηθική εγείρει εδώ μια ορισμένη δυσκολία. Πρόκειται για το πρόβλημα του ηθικού
θεμελίου και των επιταγών του. Πρόκειται επίσης, σύμφωνα με την ψυχολογία του
βάθους, για την αντίσταση του υποσυνειδήτου απέναντι στην τάξη της βουλήσεως,
γεγονός που ο Απόστολος Παύλος εξέφρασε με τον δικό του τρόπο γράφοντας: «Ου
γαρ ο θέλω ποιώ αγαθόν, αλλ’ ο ου θέλω κακόν τούτο πράσσω». Κατά τον Ζίμελ, ο
νομικιστικός ηθικισμός του Καντ, δηλαδή η αποτυχία της αυτόνομης ηθικής, είναι
εκείνος που προετοίμασε τον αμοραλισμό του Νίτσε. Ομοίως, η βαθιά πικρία των
τελευταίων έργων του Φρόυντ μαρτυρεί την κατάρρευση της ανθρωπιστικής του
ουτοπίας. Στην Κριτική του Διαλεκτικού Λόγου, ο Σαρτρ δηλώνει: «Δεν κατέληξα
πουθενά, επειδή η σκέψη μου δεν μου επιτρέπει να οικοδομήσω τίποτε...». 
Μετά την αποτυχία της στο υποκειμενικό επίπεδο, το ηθικό πρόβλημα μετατοπίζεται
προς μια κοινωνική διατύπωση. Η θέση του Φόιερμπαχ (homo homini deus est) θέλει
να πει ότι, ακόμη κι αν ο άνθρωπος δεν είναι παρά ένα άτομο, το σύνολο της
ανθρωπότητας είναι θεϊκό. Παρομοίως, για τον Φρανσίς Ζανσόν, ο άνθρωπος είναι
ένα τίποτε, αλλά το όλον είναι τα πάντα. Ωστόσο, αν το άτομο είναι ένα μηδέν,
τότε το άθροισμα των ατόμων δεν είναι μάλλον ένα Μηδέν με κεφαλαίο γράμμα παρά
μια θεϊκή ολότητα; 
Ο κλειστός κύκλος της ανθρώπινης καταστάσεως υπερβαίνεται μόνο από την καθαρά
«μυστικιστική» σύλληψη του μαρξισμού και της υποκατάστατης θρησκείας του, η
οποία καλείται να αντικαταστήσει την αθρησκεία. Σύμφωνα με αυτή τη διδασκαλία, ο
μαχητικός αθεϊσμός αποτελεί απλώς το προκαταρκτικό στάδιο του αγώνα, ενώ «ο
ολοκληρωμένος σοσιαλισμός δεν θα έχει πλέον ανάγκη να αρνείται τον Θεό», διότι
θα βρίσκεται πέρα από τον αντιθεϊσμό. Θα καταργήσει ακόμη και τις συνθήκες που
επέτρεψαν την πρόσβαση σε αυτή την κατάσταση πληρότητας και μαζί με αυτές κάθε
διαλεκτική επιστροφή και, συνεπώς, κάθε ενδεχόμενη επαλήθευση του ίδιου του
θεμελίου του. Όπως ο Θεός, έτσι και ο απόλυτος άνθρωπος δεν θα είναι πλέον
ικανός να θέτει ερωτήματα σχετικά με τη δική του πραγματικότητα. 
Έτσι, αν στον μαρξισμό η άρνηση του Θεού είναι σε κάποια στιγμή χρήσιμη για τη
διαμόρφωση της επαναστατικής συνείδησης των προλεταρίων, σε όλο τον υπόλοιπο
χρόνο δεν μπορεί να είναι έγκυρη αυτή καθεαυτή. Το χάσμα ανάμεσα στην αρχή και
την πραγματικότητα καθιστά αδύνατη την αμοιβαία κυκλοφορία τους, και αυτή η
κραυγαλέα έλλειψη αληθινής διαλεκτικής στερεί από τη μαρξιστική απόδειξη κάθε
δύναμη φιλοσοφικής πειθούς. Ο μαρξισμός λύνει το πρόβλημα του Θεού χωρίς καν να
το έχει θέσει ορθά και το αντικαθιστά με το δικό του σύμβολο πίστεως: «Πιστεύω
στην αυτάρκη, άπειρη, αγέννητη ύλη, που διαπερνάται από μια αιώνια κίνηση».
Όμως η έννοια της αυτοκίνησης είναι, από φιλοσοφική άποψη, μία από τις
μεγαλύτερες παραδοξότητες. 
Βρισκόμενοι στην κορυφή της απλοϊκής αισιοδοξίας τους, οι δογματικοί θεωρητικοί
δεν θέλουν να γνωρίζουν σε ποιο βαθμό ο αθεϊσμός είναι δύσκολος, τραγικός και
ασυνεπής. Ο Πεγκύ το διατυπώνει ως εξής: «Πράγματι, χρειάζεται να εξαναγκάζεις
τον εαυτό σου για να μην πιστεύεις...». Μόνο μια συστηματική απομυθοποίηση του
αθεϊσμού θα μπορούσε να κλονίσει τη βεβαιότητα περί της ανυπαρξίας του Θεού. 
Η υπαρξιστική φιλοσοφία φαίνεται περισσότερο νοσταλγική παρά επιθετική. «Ο
άνθρωπος είναι ένας ανίσχυρος θεός», λέει ο Χάιντεγκερ. Ο καντιανός
αυστηρισμός, «σαρτρισμός*», διαστρέφει το οντολογικό επιχείρημα με μια
ανάλογη αποτυχία: ο Θεός αντιφάσκει προς το απόλυτο της ηθικής απαίτησης, άρα ο
Θεός δεν μπορεί να υπάρχει. 
Κάθε αθεϊσμός που δεν υπακούει στον δικό του εσωτερικό νόμο, δηλαδή στην
απουσία απόλυτης βεβαιότητας, μετατρέπεται — ελλείψει του Απολύτου που ο ίδιος
αρνήθηκε — σε μια αθέμιτη άρνηση. Για να υπερβεί αυτή την αδυναμία,
κατασκευάζει τον δικό του μύθο. Η εσωτερική του λογική τον οδηγεί στον μαχητικό
αντιθεϊσμό, ο οποίος μαρτυρεί μια καθαρά παθολογική παθητική κατάσταση. Η
Βίβλος προσφέρει μια διαυγή οπτική, δείχνοντας ότι δεν είναι η θρησκεία αλλά,
αντιθέτως, ο αθεϊσμός που προκαλεί την αλλοτρίωση του ανθρώπινου πνεύματος.
Σύμφωνα με την ετυμολογία της εβραϊκής λέξεως, το «να μην πιστεύει κανείς»
σημαίνει να μην λέει στον Θεό «αμήν», δηλαδή να αρνείται την ύπαρξή Του. 
Ιδού μια ιατρική διάγνωση: «Είπεν άφρων εν τη καρδία αυτού· ουκ έστι Θεός»
(Ψαλμ. 13, 1)· ή, όπως λέει ο άγιος Αυγουστίνος, «ο αθεϊσμός είναι η
παραφροσύνη μιας μειονότητας». Από τότε και έπειτα, επιβλήθηκε μπροστά μας με
τη μαζικότητα της ποσότητάς του. Αν, για τους ψυχολόγους, η τρέλα είναι η
απώλεια της λειτουργίας της Πραγματικότητας, τότε ο αθεϊσμός είναι η
κατηγορηματική απώλεια της λειτουργίας της υπερβατικής Πραγματικότητας. 
Κατά τον απόστολο Ιάκωβο, «και τα δαιμόνια πιστεύουσι και φρίσσουσιν» (Ιακ. 2,
19). Τρέμουν επειδή έχουν την εντύπωση ότι αντιτίθενται στον Θεό. Στην
πραγματικότητα, δεν αντιτίθενται στον Θεό αλλά σε ένα αντικείμενο της φαντασίας
τους, διότι ο Θεός δεν θα μπορούσε να γίνει γνωστός ως εχθρός ή αντίπαλος. Η
προσευχή του Μανασσή λέει ότι «ο Θεός έχει σφραγίσει την άβυσσο των δαιμόνων»,
επειδή αυτοί είναι κλεισμένοι στο χάος της απουσίας του Θεού. Και ο άνθρωπος
μπορεί να κλειστεί μόνος του στην απουσία του Υπερβατικού, ενώ το τραγικό κενό
της καρδιάς του τον βυθίζει σε μια ολοένα πιο βίαιη και παράλογη άρνηση του
Θεού.<o:p></o:p> <div style="font-family: arial; text-align: justify;">* Σαρτρισμός: <span data-copy-service-computed-style="font-family: "Google Sans", Arial, sans-serif; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none solid rgb(10, 10, 10); border-bottom: 0px none rgb(10, 10, 10);" data-subtree="aimfl,mfl" style="border-bottom: 0px none rgb(10, 10, 10); margin: 0px; text-decoration-color: rgb(10, 10, 10); text-decoration-style: solid;">Ο όρος <span class="Yjhzub" data-copy-service-computed-style="font-family: "Google Sans", Arial, sans-serif; font-size: 16px; font-weight: 600; margin: 0px; text-decoration: none solid rgb(10, 10, 10); border-bottom: 0px none rgb(10, 10, 10);" data-sfc-cb="" data-sfc-root="c" jsaction="" jscontroller="zYmgkd#vvzi1e" jsuid="MrKwkb_f" style="border-bottom: 0px none rgb(10, 10, 10); margin: 0px; text-decoration-color: rgb(10, 10, 10); text-decoration-style: solid;">«sartrizat» (ή σαρτρισμός) αναφέρεται στη διήθηση ή προσαρμογή των ιδεών του Γάλλου φιλοσόφου Ζαν-Πολ Σαρτρ σε άλλα φιλοσοφικά, θεολογικά ή πολιτικά ρεύματα.</div><div style="font-family: arial; text-align: justify;"> </div><div style="font-family: arial; text-align: justify;"> </div><div style="font-family: arial; text-align: justify;"> </div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/blog-post_04.html" itemprop="url">Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (1)</a></div>

Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (2)

2. Οι ανεπάρκειες του αθεϊσμού Ο αθεϊσμός προβάλλει ένα κλασικό επιχείρημα: η γνώση του Θεού προϋποθέτει το χάρισμα της πίστεως, το οποί...

Παύλος Ευδοκίμωφ: ''Η τρελή αγάπη του Θεού'' (1)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄: Η ΤΡΕΛΗ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ ΤΟΥ.<o:p></o:p>1. Η πραγματικότητα του
αθεϊσμού<o:p></o:p>Τα βάσανα των αθώων
αποτελούν έναν βαρύ φάκελο, μέσα στον οποίο η σιωπή του Θεού και η απουσία της
επέμβασής Του γίνονται η απόδειξη μιας αποτυχίας. Στο έργο του Σαρτρ, ο Γκαίτς φωνάζει: «Με ακούς άραγε, κωφέ Θεέ;». Και αν ο Θεός σιωπά, πώς θα μπορέσει ο άνθρωπος να Τον ακούσει; Και μήπως η σιωπή του Θεού μέσα στην ιστορία δεν είναι το σημάδι ότι είναι απών ή ίσως ακόμη και ανύπαρκτος; Όλες οι «ανεκπλήρωτες υποσχέσεις» μιλούν για την υπαρξιακή αναποτελεσματικότητα της θρησκείας.<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj9ytqlObSRMa3LXtizSk4C9gdhImPltxaI4iR4vFVHULhMFf50QftYprbMXu9BJZBxcQOrAuMhu0B7PXcjlXtMujFjAeLArEWQlVKBBifn4y5n1tk6AL_QEDfsY49OnwcxROcG-yHvRBSmpeKfCNdFKFghhnNaUuXo4ETn0D07WnNqjudw4grR1RxR/s320/34.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="320" data-original-width="194" height="400" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj9ytqlObSRMa3LXtizSk4C9gdhImPltxaI4iR4vFVHULhMFf50QftYprbMXu9BJZBxcQOrAuMhu0B7PXcjlXtMujFjAeLArEWQlVKBBifn4y5n1tk6AL_QEDfsY49OnwcxROcG-yHvRBSmpeKfCNdFKFghhnNaUuXo4ETn0D07WnNqjudw4grR1RxR/w242-h400/34.jpg" width="242" /></a></div>
Στην ώριμη ηλικία, το κριτικό πνεύμα στοχάζεται πάνω στην ανθρώπινη μοίρα και
ανακαλύπτει στις θρησκευτικές επιδιώξεις το άλλοθι των ίδιων του των αδυναμιών.
Βασανισμένος από τη μοναξιά και από άλυτα προβλήματα, ο άνθρωπος ασκεί τη
μυθοπλαστική του λειτουργία, επινοεί τον Θεό, Τον μετατρέπει σε «γέμισμα» των
ανθρώπινων αγνοιών και προβάλλει την υπόθεση μιας έσχατης εξήγησης στον άλλο
κόσμο. Ριγμένος σε έναν κόσμο που φαίνεται εχθρικός και παράλογος, ο άνθρωπος
υποχωρεί και αναζητεί διαφυγή προς έναν πιο παρηγορητικό ορίζοντα. Η ονειροπόληση
και ο φόβος απέναντι στην πραγματικότητα γεννούν μέσα του εκείνη τη συσταλτική
στάση για την οποία μιλά ο Φρόυντ, μια φυγή προς τη μητρική μήτρα, προς το
αρχαϊκό και τα προλογικά επίπεδα της ύπαρξης: «Είμαι σαν ένα παιδί στην κοιλιά
της μητέρας του και δεν επιθυμώ καθόλου να γεννηθώ. Μου είναι αρκετά ζεστά εκεί
όπου βρίσκομαι», ομολογεί ο Ρώσος συγγραφέας Ροζάνοφ. 
Ο Θεός εμφανίζεται ως προβολή της εικόνας ενός «μπαμπά», ο οποίος προστατεύει
τον άνθρωπο από τους κινδύνους, από την αντιπαράθεση με την πραγματικότητα και
από την ευθύνη ανδρείων επιλογών. Είναι ένας «χρήσιμος» Θεός, λύση για τις
οριακές καταστάσεις και εγγύηση της αιωνιότητας με την έννοια του στοιχήματος
του Πασκάλ. Από την παράθεση αυτού του κόσμου και του άλλου κόσμου προκύπτει
μια απώλεια της ενέργειας που είναι αναγκαία για την οικοδόμηση των ανθρώπινων
πολιτειών. Μήπως ο χριστιανισμός δεν είναι, σύμφωνα με την ειρωνική διατύπωση
του Νίτσε, «ένας πλατωνισμός για τον όχλο», εκείνο το περίφημο όπιο που
παρηγορεί και μουδιάζει τις σαφείς ευθύνες της επίγειας ζωής; 
Πρέπει να παραδεχθούμε τη μαζική εξάπλωση του αθεϊσμού, ο οποίος έχει
μεταβληθεί σε μια παγκόσμια πραγματικότητα που διαμορφώνει το νέο πρόσωπο της
εποχής μας, διεισδύοντας σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής. Η νοητική και
συναισθηματική δομή της εποχής μας είναι κατεξοχήν αθεϊστική. Βρισκόμενος στη
Γενεύη στο τέλος του πολέμου, ο Σαρτρ δήλωνε: «Κύριοι, ο Θεός είναι νεκρός».
Από τότε, «ο αθεϊσμός είναι ένας ανθρωπισμός». Τι να τον κάνει κανείς τον Θεό;
Όπως λέει ο Μαλρώ, «ο Θεός πέθανε και συνεπώς ο άνθρωπος γεννήθηκε». <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjEgUj4x6sK_l3c8jOMQqeUORjZZRkaiuOcgU72qJK7roa2qrgvEO2pGS9UW2KSSzotLcq5rD4niiu8u4HZ6lRetX2ehCh50SNEOumVNfUogUl1X4xEJtX_s0ifC1EWbvgWybYSlxFR7l2ug4myqFd1MdAcLBiNpI6mpuFMnm1f10GrelgXkrOjDHOO/s1157/00336.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="1157" data-original-width="1157" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjEgUj4x6sK_l3c8jOMQqeUORjZZRkaiuOcgU72qJK7roa2qrgvEO2pGS9UW2KSSzotLcq5rD4niiu8u4HZ6lRetX2ehCh50SNEOumVNfUogUl1X4xEJtX_s0ifC1EWbvgWybYSlxFR7l2ug4myqFd1MdAcLBiNpI6mpuFMnm1f10GrelgXkrOjDHOO/s320/00336.jpg" width="320" /></a></div>Και ο
Μερλώ-Ποντύ προσθέτει: «Η ηθική συνείδηση πεθαίνει όταν έρχεται σε επαφή με το απόλυτο». Η αληθινή ανθρώπινη αξιοπρέπεια απαιτεί να «περάσουμε από τον ουρανό των ιδεών στη γη των ανθρώπων».<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhQ0J3buX6K6cux_ME2pn3J0w4nlSIlXOSSyiaoNfI0TLn3saTZKA_J34moWlB_3MFi92Kz8FFXP5KDznw4PxWQBkwCQzUov0yJQkX_NjgpWpLqj2cXMelzRGe32tmpt2lGRO57zzVDBiFUw9LzwudhcemPpzHSmy2JyaIHyE5fNaqXJ1FR1aUlHhTp/s652/Maurice_Merleau-Ponty.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="652" data-original-width="463" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhQ0J3buX6K6cux_ME2pn3J0w4nlSIlXOSSyiaoNfI0TLn3saTZKA_J34moWlB_3MFi92Kz8FFXP5KDznw4PxWQBkwCQzUov0yJQkX_NjgpWpLqj2cXMelzRGe32tmpt2lGRO57zzVDBiFUw9LzwudhcemPpzHSmy2JyaIHyE5fNaqXJ1FR1aUlHhTp/s320/Maurice_Merleau-Ponty.jpg" width="227" /></a></div>
Η πίεση του κοινωνικού περιβάλλοντος και του εκκοσμικευμένου πολιτισμού είναι
τόσο μεγάλη, ώστε ο άνθρωπος απλώς δεν ενδιαφέρεται πλέον για τη θρησκεία. «Το
γεγονός ότι ίσως κάποιος κατοικεί στον ουρανό δεν ενδιαφέρει τον άνθρωπο»,
δηλώνει η Σιμόν ντε Μποβουάρ. <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgR7c0VIGdXGopJ093oLLdgTor_rKIH_Im_z4aJ7gDMKK0wuygnpIaSf7jsrm40iV5qV3JrNUt4YOkVMrp4_O3QMJzMYpR62FYE9yxzn_zQ2LZUzT4YuqbWok7qQZd7z_M8wcYKT2xD_2h_G8uR9KR4kcWbIMnQH3VQoxUs5R0hCwarv32-QfqAr1JM/s264/images%20(1).jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="264" data-original-width="191" height="264" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgR7c0VIGdXGopJ093oLLdgTor_rKIH_Im_z4aJ7gDMKK0wuygnpIaSf7jsrm40iV5qV3JrNUt4YOkVMrp4_O3QMJzMYpR62FYE9yxzn_zQ2LZUzT4YuqbWok7qQZd7z_M8wcYKT2xD_2h_G8uR9KR4kcWbIMnQH3VQoxUs5R0hCwarv32-QfqAr1JM/s1600/images%20(1).jpg" width="191" /></a></div>«Θεός; Δεν Τον σκέφτομαι ποτέ», ομολογεί ατάραχα
η Φρανσουάζ Σαγκάν...<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhJbbQshGqSYycFgG4K3zJfZr4tKLf7HKYdV67uFri8fHacF50kI3Y-Kb7SER9LeSWk_kydPS6MWkYZHONOdaXPxJrQXJ2YOAwvsCtlycgoLAfrtVt6VmaWqo70uxsd9eNRKLymlch3mjb_Cznt-pGfsVIf_xMzTkQq8aqyGqWo7DuGnn9YckZzEpWe/s338/Fran%C3%A7oise_Sagan_1954.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="338" data-original-width="250" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhJbbQshGqSYycFgG4K3zJfZr4tKLf7HKYdV67uFri8fHacF50kI3Y-Kb7SER9LeSWk_kydPS6MWkYZHONOdaXPxJrQXJ2YOAwvsCtlycgoLAfrtVt6VmaWqo70uxsd9eNRKLymlch3mjb_Cznt-pGfsVIf_xMzTkQq8aqyGqWo7DuGnn9YckZzEpWe/s320/Fran%C3%A7oise_Sagan_1954.jpg" width="237" /></a></div>
Το κύριο επιχείρημα στηρίζεται στο πρωταρχικό νόημα της ζωής και στη
φαινομενική της παραδοξότητα. Στις ταινίες του, ο Μπέργκμαν μεταφέρει τη σιωπή του Θεού στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh_Nn16KFHeP1vtWbem9Z91cTjsP3Xw9ryaCxxWQKf81z9g9byMvaMXBxAlC_DKpTKCInFmlyMI_YtYLbzcHTBlJo8PJkR1pzcNrJ2FpGuB_8dWWEVszk0u3pLv6PszPTypwH5gmFZhGD1ecIETE8HPyPMgqtjyw5D1xAqpEQSLVQVNgkMROqks1LQ7/s334/Ingmar_Bergman_(1966).jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="334" data-original-width="250" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh_Nn16KFHeP1vtWbem9Z91cTjsP3Xw9ryaCxxWQKf81z9g9byMvaMXBxAlC_DKpTKCInFmlyMI_YtYLbzcHTBlJo8PJkR1pzcNrJ2FpGuB_8dWWEVszk0u3pLv6PszPTypwH5gmFZhGD1ecIETE8HPyPMgqtjyw5D1xAqpEQSLVQVNgkMROqks1LQ7/s320/Ingmar_Bergman_(1966).jpg" width="240" /></a></div>Στο έργο Θερινά Παιχνίδια (Jocurile
verii), η Μαρία, η οποία έχει χάσει τον αρραβωνιαστικό της, δηλώνει προκλητικά:
«Αφού ο Θεός δεν ασχολείται με εμένα, ούτε κι εγώ ασχολούμαι με Αυτόν».  Στον
Αντονιόνι, ο κόσμος φαίνεται οριστικά κλειστός. <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhvJXqPswcXpkv-AY8xRYikwe4f7wakYf0T6mahd2-gSP-Y0-I2APnTOdekyHlbU5MmeBV7FJMPSGgU3w-F7tDwGIf_06G1-DAGh8wD2nuEzPbJei1psyHkGH_n1jrPUMGrioikvX6qKtzL66BlSyeG3U0wcU5MOwH2F18EMCNf1EnYs8FI-Mqb6T0s/s260/Michelangelo_Antonioni_portrait_(cropped).jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="260" data-original-width="250" height="260" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhvJXqPswcXpkv-AY8xRYikwe4f7wakYf0T6mahd2-gSP-Y0-I2APnTOdekyHlbU5MmeBV7FJMPSGgU3w-F7tDwGIf_06G1-DAGh8wD2nuEzPbJei1psyHkGH_n1jrPUMGrioikvX6qKtzL66BlSyeG3U0wcU5MOwH2F18EMCNf1EnYs8FI-Mqb6T0s/s1600/Michelangelo_Antonioni_portrait_(cropped).jpg" width="250" /></a></div>Στο Blow-Up, όλα μοιάζουν για
μια στιγμή απολιθωμένα, ακινητοποιημένα από τον φακό της κινηματογραφικής
κάμερας, και ξαφνικά εξαφανίζονται, αφήνοντας τον άνθρωπο στη μοναξιά του,
περιτριγυρισμένο από ψευδαισθήσεις. 
Στη σύγχρονη νοοτροπία, μέσα σε έναν μεταχριστιανικό, αποϊεροποιημένο και
εκκοσμικευμένο κόσμο, ο Θεός δεν έχει πλέον θέση και το Ευαγγέλιο δεν ακούγεται
πια. Το θέαμα της πίστης δεν γοητεύει πλέον κανέναν, ενώ μέσα σε αυτόν τον
κόσμο δεν συμβαίνει τίποτε και δεν υπάρχει κανένα ίχνος θαύματος. Η θρησκευτική
πίστη εμφανίζεται ως ένα παιδικό στάδιο της ανθρώπινης συνείδησης, το οποίο
αντικαθίσταται επωφελώς από την τεχνολογία, την ψυχανάλυση και την κοινωνική
αλληλεγγύη. 
Ο σύγχρονος πολιτισμός δεν στρέφεται ευθέως εναντίον του Θεού, αλλά συγκροτεί
μια ανθρωπότητα «χωρίς Θεό». Όπως λένε οι κοινωνιολόγοι, «ο αθεϊσμός
μαζικοποιήθηκε» χωρίς να περάσει από κάποια ρήξη. Οι άνθρωποι ζουν στην
επιφάνεια του ίδιου τους του εαυτού, εκεί όπου, εξ ορισμού, ο Θεός απουσιάζει.
Στις ημέρες μας, το να γίνει κανείς άθεος δεν σημαίνει να επιλέγει και πολύ
λιγότερο να αρνείται· σημαίνει να αφήνεται να παρασυρθεί, ώστε να ζει σύμφωνα
με το πνεύμα του κόσμου. Για τον συνηθισμένο άνθρωπο, το να είναι
θρησκευόμενος, αδιάφορος ή άθεος είναι τελικά ζήτημα ιδιοσυγκρασίας, αν όχι
ακόμη και πολιτικής επιλογής.<o:p></o:p>