ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ ☦: ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΚΑ

«η σαγηνευτική, γεμάτη ψευδή θαύματα και τρομερή δραστηριότητα του Αντίχριστου, θα είναι επιτυχής μόνο μεταξύ των απολλυμένων» (Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς)

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgbE2hUBCl9XVCMb2QlqwMiSZpWFrPkkV5UXul4QCkKcK7PyPGG18p2X4gxztHZdfOaCcSPUtN6CaLNp-NSkl9FEWHvQLbJVAEewdfGEsEvXwKC5Q43dk2YrGB05oMDePVuTjm6YA_bpwmukuntHRUh9QljxGfDnytuC2wxFO0-O42sXOQ_iSvN1WWm/s1077/%CE%91%CE%93%CE%99%CE%9F%CE%A3-%CE%99%CE%9F%CE%A5%CE%A3%CE%A4%CE%99%CE%9D%CE%9F%CE%A3-%CE%A0%CE%9F%CE%A0%CE%9F%CE%92%CE%99%CE%A4%CE%A3.jpeg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="1077" data-original-width="650" height="400" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgbE2hUBCl9XVCMb2QlqwMiSZpWFrPkkV5UXul4QCkKcK7PyPGG18p2X4gxztHZdfOaCcSPUtN6CaLNp-NSkl9FEWHvQLbJVAEewdfGEsEvXwKC5Q43dk2YrGB05oMDePVuTjm6YA_bpwmukuntHRUh9QljxGfDnytuC2wxFO0-O42sXOQ_iSvN1WWm/w241-h400/%CE%91%CE%93%CE%99%CE%9F%CE%A3-%CE%99%CE%9F%CE%A5%CE%A3%CE%A4%CE%99%CE%9D%CE%9F%CE%A3-%CE%A0%CE%9F%CE%A0%CE%9F%CE%92%CE%99%CE%A4%CE%A3.jpeg" width="241" /></a></div>  Κάθε αποστασία από τον Χριστό φέρει μέσα της κάτι από τον Αντίχριστο, και επομένως, κάτι από τον Σατανά. Αλλά η ανθρώπινη ιστορία δεν θα τελειώσει μέχρι ο Σατανάς να αποκαλύψει την πλήρη δύναμη του κακού του στη γη. Όταν ο Αντίχριστος βρεθεί στον επίγειο κόσμο και φέρει όλο το κακό του σατανικού βασιλείου σε μάχη ενάντια στον Χριστό, και όταν αυτό το κακό αποκαλύψει την πλήρη δύναμή του τόσο από μόνο του όσο και μέσω ανθρώπων που το χρησιμοποιούν οικειοθελώς, τότε η μεγαλύτερη αποστασία από τη χριστιανική πίστη θα συμβεί στην ανθρώπινη φυλή. Ο Αντίχριστος είναι αντίθεος: γιατί, όντας εντελώς αντίθετος στον Χριστό, αντιτίθεται και στον έναν Αληθινό Θεό. Επιπλέον, στην ενασχόλησή του με τον Χριστό και τον Θεό, ο Αντίχριστος θα αντιταχθεί σε κάθε θεότητα γενικά, σε κάθε πίστη σε οποιονδήποτε θεό. Έχοντας έρθει στη γη, θα επιδιώξει να αντικαταστήσει όχι μόνο τον Χριστό, για να βρεθεί στη θέση του Χριστού («αντί» = αντ' αυτού), αλλά και κάθε θεότητα, κάθε θεό, ανεξάρτητα από το σε ποιον πιστεύουν οι άνθρωποι - με τον συνειδητό και σκόπιμο στόχο να γίνει θεός, ένας παν-θεός, για όλους. Αυτό είναι φυσικό για την αμαρτία και για τον άνθρωπο της αμαρτίας. Διότι η αμαρτία έλκει κάθε ον στον απόλυτο Σατανισμό, στην απόλυτη αυτοθέωση - σε αυτήν στην οποία αρχικά παρέσυρε τον Σατανά. Η πίστη των ανθρώπων στον Χριστό είναι επίσης η δύναμη που συγκρατεί τον Αντίχριστο και εμποδίζει την εμφάνισή του. Αλλά όταν η πίστη στον Κύριο Ιησού Χριστό αρχίσει να εξασθενεί ανάμεσα στο ανθρώπινο γένος, όταν η πλειοψηφία των ανθρώπων, με τη δική τους ελεύθερη βούληση, επιλέγει οικειοθελώς το κακό και πράττει και αγαπά το κακό· όταν ο Θεός, σύμφωνα με την επιθυμία της καρδιάς τους, τους επιτρέπει να βυθίζονται στην ακαθαρσία, σε επαίσχυντες επιθυμίες, στους καρπούς ενός διεφθαρμένου νου, ώστε να (πρβλ. Ρωμ. 1:24-31 )· και όταν, μέσα από όλο αυτό το εκούσιο ανθρώπινο κακό, οι δαίμονες καταλάβουν την πλειοψηφία των ανθρώπων που έχουν απαρνηθεί την πίστη στον ένα Σωτήρα του κόσμου, τον Κύριο Χριστό, τότε ο Κύριος θα επιτρέψει την εμφάνιση του υπέρτατου ηγέτη τους του Αντίχριστου, προς τον οποίο έλκονται και σπεύδουν μέσα από όλο το συνειδητά επιλεγμένο κακό τους. Διαπράττουν κάθε αδικία, κάθε αμαρτία με συνειδητή μάχη εναντίον του Θεού και εθισμό σε κάθε κακία. Στους έσχατους καιρούς, οι άνθρωποι θα αρχίσουν να καταχρώνται την θεόμορφη ελευθερία τους τόσο πολύ που θα σπαταλήσουν σχεδόν όλη την στο κακό, και όχι στην πίστη, όχι στα σωτήρια ευαγγελικά κατορθώματα που από μόνα τους απελευθερώνουν τους ανθρώπους από την αμαρτία, τον θάνατο και τον διάβολο. Αυτή η συνειδητή και εκούσια αποκήρυξη του Χριστού Θεού και η εξίσου συνειδητή και εκούσια επιλογή του κακού στην ανθρωπότητα είχε προβλεφθεί από τον παντογνώστη Θεό στην πρόγνωσή Του, και ως εκ τούτου, με την πάνσοφη Πρόνοιά Του, καθόρισε ακριβώς αυτή την εποχή για την εκδήλωση του Αντίχριστου και την έλευση του Κυρίου Χριστού. Έχοντας εμφανιστεί σε αυτή την εποχή, ο Αντίχριστος θα έρθει πράγματι στον κατάλληλο καιρό. Τὸ μυστήριον τῆς ἀνομίας ( Β΄ Θεσσαλονικείς 2:7 ) λειτουργεί στον ανθρώπινο κόσμο μας. Λειτουργεί μέσα από τις ανθρώπινες καρδιές, τις ανθρώπινες ψυχές, τις ανθρώπινες συνειδήσεις και τα ανθρώπινα σώματα. Λειτουργεί, ειδικότερα, μέσα από κάθε αντιχριστιανική σκέψη, αντιχριστιανικό συναίσθημα, αντιχριστιανική επιθυμία και αντιχριστιανική πράξη Και τι είναι η ανομία; Η αμαρτία, οποιαδήποτε αμαρτία. Και τι είναι η αμαρτία; Αμαρτία είναι καθετί που δεν είναι εκ πίστεως = πᾶν δὲ ὃ οὐκ ἐκ πίστεως, ἁμαρτία ἐστίν (Ρωμ. 14:23): δηλαδή, καθετί που δεν είναι του Χριστού, όχι του Ευαγγελίου Του, όχι της Εκκλησίας Του· αλλά σκόπιμα καθετί που είναι εναντίον του Χριστού, εναντίον του Ευαγγελίου, εναντίον της Εκκλησίας. Εξ ου και στο Ευαγγέλιο, η Θεανθρώπινη αλήθεια: « Όποιος πράττει την αμαρτία, πράττει και την ανομία» (Α' Ιωάννη 3:4).  Επομένως, με τη βοήθεια της χάρης του Σωτήρα, είναι πολύ πιο εύκολο για τους ανθρώπους να απομακρύνουν από τον εαυτό τους κάθε ανομία, κάθε αμαρτία, κάθε κακό, και να μην συνεργάζονται στο σατανικό μυστήριο της ανομίας. Εφόσον ο Κύριος Θεός Χριστός βρίσκεται στον κόσμο, ανάμεσα στους ανθρώπους, μέσω της Αγίας Του Εκκλησίας και του Αγίου Ευαγγελίου, οι άνθρωποι, κατά κανόνα, εκούσια και συνειδητά συνεργάζονται με το κακό και τον διάβολο: ακριβώς με τη θέλησή τους γίνονται δούλοι της ανομίας (Ρωμ. 6:19). Διότι στην Εκκλησία του Σωτήρα, κάθε άνθρωπος έχει τα πιο αξιόπιστα μέσα για να απελευθερωθεί από κάθε αμαρτία και ανομία, αρκεί να επιθυμεί να πιστέψει στον Κύριο Ιησού Χριστό (βλ. Ιωάννη 8:32 ). Η αλήθεια είναι προφανής: Όποιος αμαρτάνει είναι δούλος της αμαρτίας ( Ιωάννης 8:34 ). Και από την αμαρτία, από κάθε αμαρτία, συμπεριλαμβανομένης και της πιο βαριάς, μόνο ο Ένας Αναμάρτητος - ο Κύριος Χριστός - μπορεί να ελευθερώσει και να ελευθερώσει (βλ. Ιωάννη 8:32, 36 , Γαλ. 5:1 , Β΄ Κορ. 3:17, 12 ). Ακόμα και με την παραμικρή αμαρτία, ο άνθρωπος συνεργάζεται με τον διάβολο, γιατί ο διάβολος είναι ουσιαστικά ο εφευρέτης και δημιουργός της αμαρτίας. Ομοίως, ο διάβολος συνεργάζεται με τον άνθρωπο μέσα από κάθε αμαρτία, γιατί ο διάβολος είναι εξ ολοκλήρου από την αμαρτία, εξ ολοκλήρου μέσα στην αμαρτία, έτσι ώστε για αυτόν, η αμαρτία είναι το ίδιο με τη ζωή, και μέσα από όλες τις αμαρτίες ενεργεί αόρατα (βλ. Ιωάννης 8:44 ). Μέσω της αμαρτίας, ο άνθρωπος συνάπτει σχέση με τον διάβολο. Εξ ου και η αλήθεια της Αγίας Αποκάλυψης: « Όποιος πράττει την αμαρτία είναι από τον διάβολο, γιατί ο διάβολος αμάρτησε από την αρχή» ( Α΄ Ιωάννη 3:8 ). Φυσικά, ο διάβολος δεν έχει ούτε την εξουσία ούτε τη δύναμη να επιβάλει την αμαρτία στον άνθρωπο, αλλά ο άνθρωπος, με τη δική του ελεύθερη βούληση, επιλέγει την αμαρτία και όλα τα αμέτρητα κακά που φέρει μέσα της και συνεπάγεται η αμαρτία. Όταν ο άνθρωπος διαπράττει οποιαδήποτε αμαρτία, ο διάβολος προσπαθεί να επιδεινώσει αυτήν την αμαρτία, δελεάζοντας και εξαπατώντας τον άνθρωπο με την απατηλή απόλαυση της αμαρτίας. Κάθε αμαρτία είναι ένας χωρισμός του ανθρώπου από τον Θεό και η πιο βαριά αμαρτία, η παντοτινή αμαρτία, είναι η μεγαλύτερη αποξένωση από τον Θεό, ένας πλήρης χωρισμός από τον Ύψιστο, όπως, για παράδειγμα, στην περίπτωση του απόλυτου παν-αμαρτωλού: του Σατανά και των μαύρων αγγέλων του, των δαιμόνων.   Όλη αυτή η σαγηνευτική, γεμάτη ψευδή θαύματα και τρομερή δραστηριότητα του Αντίχριστου, μέσω της δράσης του Σατανά, θα είναι επιτυχής μόνο μεταξύ των απολλυμένων ( Β΄ Θεσσαλονικείς 2:10 ), που χάνονται στην απιστία, στον αθεϊσμό, στη διαφθορά, στη θεομαχία, στη χριστομαχία, στην επιθυμία για αμαρτία, στην επιθυμία, σε μια μη ευαγγελική ζωή, αν και γύρω τους και μπροστά τους σε όλους τους αιώνες της ανθρώπινης ιστορίας έχουν αμέτρητους μάρτυρες για τον Χριστό, τον πανάγαθο και παντελεήμονα Θεό και Σωτήρα του ανθρώπινου γένους, για τη σωτήρια δύναμη του Ευαγγελίου Του, για την αγιότητα των οπαδών Του, για τα δικά Του και τα δικά τους θαύματα, για την άπειρη αγάπη Του για την ανθρωπότητα, την πανσυγχώρεση, τη συμπόνια, για τη θαυμαστή δικαιοσύνη, την αγιότητα, το έλεος και τη συμπόνια των αγίων αγίων Του. Αν οι άνθρωποι συνειδητά και πεισματικά αρνούνται να επιθυμούν τον ένα και αληθινό Θεό και δεν Τον υπηρετούν, τότε ο Θεός, στις επιθυμίες της καρδιάς τους, τους παραδίδει σε ένα άνομο νου ( Ρωμ. 1:18, 24, 28 ), έτσι ώστε να πιστεύουν ένα ψέμα και, με το διεφθαρμένο νου τους, να δικαιολογούν και να υπερασπίζονται την πίστη τους σε ένα ψέμα και τη ζωή τους σε αυτό το ψέμα, δημιουργώντας ολόκληρες φιλοσοφίες ψεύδους και απολογίες για το ψέμα. Σε όλα αυτά, ο Θεός δεν παραβιάζει την ελευθερία τους και δεν τους επιβάλλει την αμαρτία, το κακό, τον θάνατο ή τον διάβολο. Απλώς τους εμπιστεύεται στις επιθυμίες της καρδιάς τους. Πραγματικά, αυτή είναι η πιο τρομερή πτώση της ανθρώπινης ύπαρξης: ο θεοειδής ανθρώπινος νους, που δημιουργήθηκε για να πιστεύει στην αιώνια Αλήθεια - στον Θεό και να ζει σύμφωνα με Αυτόν - να πιστεύει ένα ψέμα, να ζει σύμφωνα με αυτό, να το δικαιολογεί, να το υπερασπίζεται και να το θεωρεί αιώνιο βασίλειό του, την αλήθεια του. Και αυτό το ψέμα αναπόφευκτα τον βυθίζει στην αγκαλιά του πατέρα του ψεύδους (Ιωάν. 8:44), από την οποία δεν θα μπορέσει ποτέ να ξεφύγει. Ο διάβολος είναι φυσικό ψεύδος, γιατί είναι ψεύτης και πατέρας του ψεύδους ( Ιωάννης 8:44 ). Η πτώση, η σατανική πτώση του ανθρώπου, του ανθρώπινου νου, είναι όταν κάποιος θεωρεί το ψέμα ως αλήθεια, και ζει σύμφωνα με αυτό, και σκέφτεται σύμφωνα με αυτό, και το υπερασπίζεται ως κάτι δικό του, ως κάτι «φυσικό». Τυφλωμένοι από την υπερηφάνεια, οι άνθρωποι έγιναν μάταιοι στις σκέψεις τους, και οι ανόητες καρδιές τους σκοτίστηκαν, έτσι ώστε αντάλλαξαν την αλήθεια του Θεού με ψέμα ( Ρωμ. 1:21, 25 ). Από τη φύση του, κάθε ψέμα δεν είναι από την αλήθεια ( Α΄ Ιωάννη 2:21 ), αλλά προέρχεται πάντα από τον πατέρα του ψεύδους τον διάβολο. Η Βασιλεία του Χριστού, η Βασιλεία του Θεού, είναι η Βασιλεία της αιώνιας Αλήθειας, και μετά την Τελική Κρίση, όποιος αγαπά και πράττει ψέματα θα παραμείνει έξω από αυτήν, πέρα από τα όριά της.<o:p></o:p> Πηγή: Άπαντα του Αγίου Ιουστίνου (Πόποβιτς) Τόμος 4. Υπό τη γενική επιμέλεια του καθηγητή της Θεολογικής Ακαδημίας Μόσχας, Διδάκτορα της Εκκλησιαστικής Ιστορίας Α. Ι. Σιδόροφ, μετάφραση Σ. Π. Φόνοφ — Μόσχα: «Palomnik», 2007. <div id="ftn15"><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/2-9-13.html" itemprop="url">Η ερμηνεία του αγίου Θεοφάνους του Εγκλείστου στη Β΄ Θεσσαλονικείς 2, 9-13 και η ορθόδοξη διδασκαλία περί του Αντιχρίστου.</a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/01/blog-post_28.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration: none;">Ερωταποκρίσεις: Περί Εσχάτων και Αντιχρίστου</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/05/blog-post_40.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration: none;">Για ποιους θα έλθει ο Αντίχριστος.</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/blog-post.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration: none;">Η μεγάλη πλάνη για τον Αντίχριστο .Όταν οι πατέρες μιλούν για τον Αντίχριστο.</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a class="titlex" href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2024/11/blog-post.html" style="color: #0e0e0e; display: block; font-stretch: normal; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 600; line-height: 1.4em; margin: 5px 0px 0px; max-height: 36px; overflow: hidden; text-decoration: none;">Εξαιρετική και αποκαλυπτική ομιλία.....</a></div></div><div style="background-color: white; color: #333333;"></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/05/blog-post_71.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">«Ο δρόμος προς τον Αντίχριστο είναι ιδεολογικός, όχι τεχνολογικός».</a></div><o:p></o:p><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2024/07/blog-post_29.html" itemprop="url" style="color: #222222; text-decoration-line: none;">Ερωτήσεις προς τον π. Δανιήλ Σισόγιεφ</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2024/08/2.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"> Ερωτήσεις προς τον π. Δανιήλ Σισόγιεφ (2)</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/04/blog-post.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Δανιήλ Σισόγιεφ - Ερμηνεία της Αποκάλυψης Δ΄ Μέρος (αποσπάσματα)</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Αποσπάσματα)</a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_10.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Β΄ Αποσπάσματα)</a><o:p></o:p><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_11.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Γ΄ Αποσπάσματα)</a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_14.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"> "Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Δ΄ Αποσπάσματα)</a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_17.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Ε΄ Αποσπάσματα)</a></div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_21.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (ΣΤ΄ Αποσπάσματα)</a></div></div>

«η σαγηνευτική, γεμάτη ψευδή θαύματα και τρομερή δραστηριότητα του Αντίχριστου, θα είναι επιτυχής μόνο μεταξύ των απολλυμένων» (Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς)

Κάθε αποστασία από τον Χριστό φέρει μέσα της κάτι από τον Αντίχριστο, και επομένως, κάτι από τον Σατανά. Αλλά η ανθρώπινη ιστορία δεν θα τ...

Μήπως έρχεται σήμερα το τέλος του κόσμου;

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjEZv47dcnmpv17c_Eyo8o8q68gqLWqfFEP-Yvb9uHaPJxwbG0xrHEe4baiOw4vxIJKReQvO4s-Lw0Ups8nGehovQ0sOI1pv4G1wnVJwHWXUguyDqmO6zJQ8RWZHUvHa1hcWcZ21lSCGb9afHZj-9ePRdN6cXc2X3zCmsPNYpZOhG57Ux-qYEfqplex/s425/33.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="332" data-original-width="425" height="313" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjEZv47dcnmpv17c_Eyo8o8q68gqLWqfFEP-Yvb9uHaPJxwbG0xrHEe4baiOw4vxIJKReQvO4s-Lw0Ups8nGehovQ0sOI1pv4G1wnVJwHWXUguyDqmO6zJQ8RWZHUvHa1hcWcZ21lSCGb9afHZj-9ePRdN6cXc2X3zCmsPNYpZOhG57Ux-qYEfqplex/w400-h313/33.jpg" width="400" /></a></div>  – Σχετικά με το τέλος του κόσμου, στην Ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα παρατηρούνται δύο τάσεις: είτε μια ευλαβική σιωπή είτε μια σκοτεινή, συχνά υπερβολικά ενθουσιώδης προσδοκία, κατά την οποία οι άνθρωποι φεύγουν στα δάση, στις σπηλιές, εγκαταλείπουν τη φυσιολογική ζωή και αρνούνται ακόμη και τα διαβατήριά τους. Γιατί;<o:p></o:p>– Ιστορικά, τα πράγματα εξελίχθηκαν έτσι ώστε ήδη η πρώτη γενιά των χριστιανών, δηλαδή οι Απόστολοι και οι άμεσοι μαθητές τους, ζούσαν με την έντονη προσδοκία της σύντομης Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού. Αυτή η Παρουσία προαναγγελλόταν στην Καινή Διαθήκη, πρωτίστως στα Ευαγγέλια του Μάρκου, του Ματθαίου και του Λουκά, και νοούνταν ως το «ἔσχατον», δηλαδή το τέλος αυτού του κόσμου. Όχι όμως ως ένα απόλυτο τέλος που θα επέφερε την καταστροφή ολόκληρης της δημιουργίας, αλλά ως τη μεταμόρφωση και την αναγέννησή της. Γι’ αυτό και η προσδοκία των χριστιανών δεν ήταν καθόλου ζοφερή, αλλά γεμάτη αισιοδοξία. Ο Απόστολος Παύλος ήδη στην Α΄ προς Θεσσαλονικείς Επιστολή (Α΄ Θεσ. 1:2-10), απευθυνόμενος σε ανθρώπους που είχαν επιστρέψει από την ειδωλολατρία, λέγει: «ἐπεστρέψατε πρὸς τὸν Θεὸν ἀπὸ τῶν εἰδώλων, δουλεύειν Θεῷ ζῶντι καὶ ἀληθινῷ καὶ ἀναμένειν τὸν Υἱὸν αὐτοῦ ἐκ τῶν οὐρανῶν, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν». Εδώ βλέπουμε ότι αμέσως μετά το κήρυγμα του μονοθεϊσμού ο Απόστολος θέτει στη δεύτερη θέση τη διδασκαλία περί της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού, περί της αναμονής του αναστημένου και δοξασμένου Κυρίου. Αυτό όμως δεν είναι μόνο κατάσταση εσχατολογικής προσδοκίας, αλλά και κατάσταση εσχατολογικής υπάρξεως. Είναι κάτι που διαπερνά ολόκληρη την Καινή Διαθήκη. Τι είναι το τέλος, τι είναι το έσχατον; Είναι το όριο, το πέρας! Και όλα όσα βρίσκονται πέρα από τα όρια αυτού του κόσμου, αυτού του χώρου και αυτού του χρόνου, τα ονομάζουμε υπερβατική πραγματικότητα. Είναι η άλλη, η θεία πραγματικότητα. Για παράδειγμα, στο βιβλίο της Αποκαλύψεως: εκεί ο Απόστολος Ιωάννης αρχικά βρίσκεται πάνω στη γη, στη νήσο Πάτμο, όπου ήταν εξόριστος· κατόπιν όμως «ἐν Πνεύματι» (δηλαδή σε κατάσταση εκστατικής εμπειρίας) ανυψώνεται μέσα από τις ανοιγμένες πύλες του ουρανού, ανεβαίνει στον ουρανό και το βλέμμα του στρέφεται από τον ουρανό προς τη γη. Εισέρχεται στην υπερβατική σφαίρα, πέρα από το έσχατον, πέρα από τα όρια του δικού μας χώρου και χρόνου. Και ποια ήταν τα πρώτα λόγια του Ιησού Χριστού, όταν, μετά το Βάπτισμα και τον πειρασμό στην έρημο, άρχισε να κηρύττει; «Πεπλήρωται ὁ καιρὸς καὶ ἤγγικεν ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ· μετανοεῖτε καὶ πιστεύετε ἐν τῷ εὐαγγελίῳ» (Μάρκ. 1:15). Αυτά είναι τα πρώτα λόγια Του που κατέγραψαν οι Ευαγγελιστές. Και αν τα αποδώσουμε ακριβέστερα, θα ακούγονταν ως εξής: ιδού, εκπληρώθηκε η προθεσμία που όρισε ο Θεός και ήδη τώρα ήλθε η Βασιλεία των Ουρανών (στο πρωτότυπο χρησιμοποιείται ρήμα σε παρακείμενο), μετανοείτε και πιστεύετε σε αυτό το Ευαγγέλιο, σε αυτήν την Καλή Αγγελία. Και ποια είναι η «Καλή Αγγελία»; Ότι η Βασιλεία του Θεού είναι ήδη εδώ, ότι ήδη ζούμε στο έσχατον. Διότι εκεί όπου βρίσκεται ο Ιησούς Χριστός, εκεί όπου ζω μαζί Του, όπου είμαι ενωμένος μαζί Του, εκεί δεν ζω πλέον μόνο μέσα σε αυτόν τον κόσμο αλλά και μέσα στον υπερκόσμιο κόσμο· έτσι περνώ πέρα από το έσχατον. Αυτό εκφράζεται θαυμάσια σε ορισμένα χωρία της Καινής Διαθήκης. Για παράδειγμα, όταν ο Απόστολος Παύλος λέγει στα πνευματικά του τέκνα: «Έχετε ήδη ζωοποιηθεί εν Χριστώ, ήδη ζείτε εν Χριστώ, ήδη βρίσκεστε στους ουρανούς!» Πώς στους ουρανούς; Αφού εγώ βρίσκομαι στη γη! — Και λοιπόν; Είμαστε και στη γη και στους ουρανούς! — Μα έχουμε ακόμη να σωθούμε! — Μα τι λέτε; Έχετε ήδη σωθεί! (βλ. Ρωμ. 3:24). Είστε ήδη τέλειοι! (βλ. Α΄ Κορ. 2:6). Από την άλλη όμως, η σωτηρία μας βρίσκεται ακόμη στο μέλλον (βλ. Ρωμ. 8:23), η τελειότητα είναι ακόμη μπροστά μας (βλ. Φιλιπ. 3:12)! Στην Καινή Διαθήκη υπάρχουν πάρα πολλά τέτοια, φαινομενικά παράδοξα, χωρία, τα οποία όμως επιλύονται εύκολα λογικά. Διότι στη σωτηρία συνυπάρχουν δύο όψεις. Η μία είναι αντικειμενική, ανεξάρτητη από εμάς, και η άλλη υποκειμενική, εξαρτώμενη από εμάς. Αυτό μπορεί να γίνει κατανοητό με ένα παράδειγμα: ένας άνθρωπος βρίσκεται στη φυλακή. Δεν είναι ελεύθερος. Κάθεται στο κελί του, περιορισμένος από τοίχους και κάγκελα, όπως όλοι μας είμαστε περιορισμένοι από την αμαρτωλή μας φύση. Και ξαφνικά εκδίδεται προεδρικό διάταγμα: του απονέμεται χάρη! Τι συμβαίνει τότε; Έρχεται ο δεσμοφύλακας, ανοίγει την πόρτα του κελιού μου και μου λέγει: είσαι ελεύθερος! Όμως, για να πραγματοποιήσω αυτή την ελευθερία μου, αυτή τη σωτηρία μου, πρέπει ακόμη να κάνω μερικά βήματα έξω από το κελί. Τότε μόνο θα έχω σωθεί πραγματικά και η ελευθερία μου θα έχει γίνει πραγματικότητα. Δηλαδή μπορώ να ζω συγχρόνως και εδώ και στο έσχατον, πραγματοποιώντας το σταδιακά μέσα στη δική μου ζωή και στη δική μου κατάσταση. Οι πρώτοι χριστιανοί ζούσαν με την άμεση προσδοκία της σύντομης Παρουσίας του Χριστού. Όμως ο χρόνος περνούσε και οι γενιές διαδέχονταν η μία την άλλη. Έγινε φανερό ότι το τέλος δεν θα ερχόταν σύντομα, και τότε εμφανίστηκαν αυτές οι δύο σύγχρονες τάσεις: από τη μία, κάποιοι άρχισαν να προσπαθούν να υπολογίσουν την ημερομηνία της Παρουσίας και να επινοούν διάφορες φανταστικές θεωρίες, παρά όλες τις αποστολικές και εκκλησιαστικές προτροπές. Ήδη τον 1ο αιώνα ο Απόστολος Παύλος αναγκάζεται να γράψει: «Περὶ δὲ τῶν χρόνων καὶ τῶν καιρῶν οὐ χρείαν ἔχετε γράφεσθαι ὑμῖν, ἀδελφοί· αὐτοὶ γὰρ ἀκριβῶς οἴδατε ὅτι ἡ ἡμέρα Κυρίου ὡς κλέπτης ἐν νυκτὶ οὕτως ἔρχεται» (Α΄ Θεσ. 5:1-2), δηλαδή απροσδόκητα· δεν μπορεί να προβλεφθεί. Η άλλη τάση ήταν πιο νηφάλια: η ιστορία συνεχίζεται, επομένως πρέπει να ζούμε, να ζούμε σύμφωνα με τον Χριστό, να ζούμε μέσα στην ιστορία, χωρίς να βασανιζόμαστε για το τέλος, αλλά να ζούμε έτσι ώστε να το συναντήσουμε με αξιοπρέπεια, όποτε κι αν έρθει. Νομίζω ότι η σύγχρονη εκκλησιαστική θέση αντανακλά την τάση της πνευματικής νηφαλιότητας. Όσο για την πρώτη τάση, παρόλο που με τον καιρό απέκτησε περιθωριακό χαρακτήρα, φαίνεται πως θα εξακολουθήσει να υπάρχει μέχρι τη συντέλεια του αιώνος. Ο Κύριος Ιησούς Χριστός, μεταξύ των σημείων που θα προαναγγείλουν το τέλος, αναφέρει την εμφάνιση ψευδοπροφητών και ψευδοχρίστων, καθώς και ανθρώπων σε κατάσταση θρησκευτικής έξαρσης, οι οποίοι θα λέγουν: «εδώ είναι ο Χριστός», «εκεί είναι ο Χριστός» (βλ. Μάρκ. 13:21). Επομένως, δεν υπάρχει τίποτε το καινούργιο σε όλα αυτά. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα φαινόμενα αυτής της «έξαρσης» και της υστερίας εμφανίζονται συνήθως σε περιβάλλοντα θεολογικά αμόρφωτα, ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν γνωρίζουν ούτε την Αγία Γραφή ούτε τις ερμηνείες της. Αρκεί να πούμε ότι οι αντιλήψεις τους για το τέλος του κόσμου είναι επαρχιακές και τοπικές. Ας υποθέσουμε ότι συμβαίνει κάτι σε μια συγκεκριμένη χώρα, σε μια πόλη ή ακόμη και σε ένα χωριό: πείνα, σεισμός· αμέσως αυτό εκλαμβάνεται ως το τέλος του κόσμου. Η Αγία Γραφή όμως μας μιλά για το οριστικό τέλος, για ένα τέλος που έχει κοσμικό χαρακτήρα.<o:p></o:p>– Και τα γεγονότα της Αποκαλύψεως; Πρέπει να θεωρούμε τις καταστροφές, τη διάλυση ηπείρων και βουνών ως πραγματικές προφητείες που θα εκπληρωθούν κυριολεκτικά;<o:p></o:p>– Όχι, αυτή είναι μια εντελώς εσφαλμένη αντίληψη για το βιβλίο της Αποκαλύψεως. Η  Αποκάλυψη δεν είναι ιστορικό βιβλίο ούτε περιέχει ιστορικές προβλέψεις. Είναι γραμμένη σε ένα σύνθετο λογοτεχνικό είδος. Πρώτον, ανήκει στην αποκαλυπτική γραμματεία, δηλαδή περιγράφει εσχατολογικά γεγονότα. Όμως καθετί που είναι εσχατολογικό δεν μπορεί να περιγραφεί με τη δική μας γλώσσα, με γήινους όρους. Γι' αυτό ολόκληρη η γλώσσα της Αποκαλύψεως είναι από την αρχή έως το τέλος συμβολική, και πρέπει να γνωρίζει και να κατανοεί κανείς όλες αυτές τις λεπτές νύξεις και τους κώδικες που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας της, για να αντιληφθεί περί τίνος πρόκειται. Η Αποκάλυψη είναι ένα βαθύτατα θεολογικό βιβλίο. Ποια είναι η βασική του ιδέα; Την εκφράζει ήδη η πρώτη πρόταση του βιβλίου: «Ἀποκάλυψις Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἣν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ Θεὸς δεῖξαι τοῖς δούλοις αὐτοῦ ἃ δεῖ γενέσθαι ἐν τάχει» (Αποκ. 1:1-3). Τι αποκαλύπτεται στην Αποκάλυψη; Αποκαλύπτεται ο τρόπος με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί ένα από τα σπουδαιότερα αιτήματα της προσευχής «Πάτερ ἡμῶν»: «ἐλθέτω ἡ βασιλεία Σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς». Γνωρίζουμε ότι πάνω στη γη βασιλεύει το κακό. Είναι το βασίλειο του σατανά, το βασίλειο της αμαρτίας. Στον ουρανό όμως βασιλεύει η Βασιλεία του Θεού, η βασιλεία της χάριτος. Πώς λοιπόν η Βασιλεία των Ουρανών θα γίνει και βασιλεία της γης; Αυτό ακριβώς εξηγεί η Αποκάλυψη. Η Αποκάλυψη μιλά επίσης για τον ρόλο της Εκκλησίας: τι πρέπει να κάνουμε ώστε να πραγματοποιηθεί η Βασιλεία του Θεού πάνω στη γη. Για τους πρώτους αναγνώστες η Αποκάλυψη ήταν ένα βιβλίο παρηγοριάς, που μιλούσε για το τέλος αυτού του πονηρού κόσμου και για την εγγύτητα της σωτηρίας στη Βασιλεία του Θεού, με το πέρασμα του χρόνου τόσο το έσχατον όσο και τα γεγονότα που περιγράφονται στην Αποκάλυψη άρχισαν να γίνονται αντιληπτά ως κάτι φοβερό και ανεπιθύμητο. Οι πρώτοι αναγνώστες έστρεφαν το βλέμμα τους στον σκοπό προς τον οποίο οδηγεί το βιβλίο: ο Θεός θα βασιλεύσει και θα πραγματοποιήσει ό,τι έχει σχεδιάσει. Οι μεταγενέστερες γενιές άρχισαν να βλέπουν μόνο τις φρικτές εικόνες, γεγονός που αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την παλαιοδιαθηκική αντίληψη για την «Ημέρα του Κυρίου», για το έσχατον, το οποίο εκεί παρουσιάζεται ακριβώς ως κάτι τρομακτικό. «Οὐαὶ τοῖς ἐπιθυμοῦσι τὴν ἡμέραν Κυρίου!... σκότος καὶ οὐ φῶς» (Αμώς 5:18-20). Το ίδιο συμβαίνει και στον Ζαχαρία, και στον Ησαΐα. Εδώ όμως βλέπουμε τη λαμπροφόρο Ιερουσαλήμ, το στεφάνι της χαράς!<o:p></o:p>– Οι δυτικές ερμηνείες στηρίζονταν σε μια «ρεαλιστική» κατανόηση των προφητειών της Αποκαλύψεως;<o:p></o:p>– Υπήρξαν διάφορες ερμηνείες: άλλες περισσότερο πνευματικές και άλλες κυριολεκτικές, οι οποίες περίμεναν, για παράδειγμα, να εμφανιστεί πραγματική ακρίδα. Αυτό όμως σημαίνει ότι κανείς δεν καταλαβαίνει απολύτως τίποτε από την Αποκάλυψη! Το βιβλίο αυτό είναι βαθύτατα συμβολικό. Το να περιμένει κανείς πραγματικές ακρίδες είναι σαν να κοιτάζει μια εικόνα και, αν εκεί απεικονίζεται, ας πούμε, ένας άνθρωπος με σπαθί — όπως απεικονίζεται ο Απόστολος Παύλος — να νομίζει ότι ο Απόστολος κυκλοφορούσε πράγματι συνεχώς στη Ρώμη κρατώντας σπαθί. Πρόκειται για συμβολισμό!<o:p></o:p>– Δηλαδή ολόκληρο το δράμα της Αποκαλύψεως, το οποίο παρουσιάζεται ως αφήγηση, πρέπει να γίνεται κατανοητό ως «εικόνα» του εσχάτου και όχι ως ιστορική διήγηση...<o:p></o:p>– Ως λεπτότατη θεολογία, εκφρασμένη με τη μορφή μιας αφήγησης που περιγράφει την πραγματική, υπαρκτή κατάσταση του κόσμου. Η γλώσσα της Αποκαλύψεως είναι η γλώσσα των συμβόλων, μέσω της οποίας επιχειρείται να περιγραφεί, όσο είναι δυνατόν, το απερίγραπτο. Τα σύμβολα αυτά προέρχονται, πρώτα απ' όλα, από την Παλαιά Διαθήκη — υπάρχουν εκατοντάδες υπαινιγμοί προς αυτήν, κυρίως προς τα προφητικά βιβλία. Ο συγγραφέας της Αποκαλύψεως έχει επίγνωση ότι βρίσκεται στην κορύφωση όλων των προφητειών και χρησιμοποιεί ενεργά τη συμβολική γλώσσα της Παλαιάς Διαθήκης. Η δεύτερη, αν και μικρότερη, πηγή συμβόλων είναι, έμμεσα βεβαίως, η ειδωλολατρική μυθολογία. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται και οι θρησκευτικοπολιτικοί μύθοι που αντανακλούν, για παράδειγμα, τη λατρεία του αυτοκράτορα. Οι κατακλυσμοί που προηγούνται του εσχάτου στην Αποκάλυψη δεν είναι κάποιες μοναδικές μελλοντικές συμφορές. Είναι οι συμφορές μέσα στις οποίες ζει ήδη ο κόσμος και τις οποίες βιώνει καθ' όλη τη διάρκεια της ιστορίας του. Δείτε τι συμβαίνει εκεί. Ο Ιωάννης ανεβαίνει στον ουρανό — αυτό συμβαίνει στο τέταρτο κεφάλαιο. Στο πέμπτο κεφάλαιο βλέπει στα χέρια του Θεού ένα βιβλίο σφραγισμένο με επτά σφραγίδες. Το κύριο περιεχόμενο αυτού του βιβλίου είναι ο τρόπος με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί η Βασιλεία του Θεού. Όμως αυτό αποτελεί μυστήριο. Και όσο δεν ανοίγονται όλες οι σφραγίδες, το βιβλίο δεν μπορεί να ανοιχθεί ούτε να πραγματοποιηθεί το μυστήριό του. Ο Ιωάννης λοιπόν κλαίει, επειδή κανείς δεν μπορεί να ανοίξει τις σφραγίδες. Τότε όμως ένα από τα αγγελικά όντα του λέγει: μη κλαις, διότι ιδού — και του δείχνει τον Αμνό — Εκείνος είναι άξιος να ανοίξει το βιβλίο και να πραγματοποιήσει όσα είναι γραμμένα μέσα του. Κατόπιν ο Αμνός, δηλαδή ο Χριστός, αρχίζει να ανοίγει τις σφραγίδες. Είναι προφανές ότι όλα αυτά είναι συμβολικά. Μετά το άνοιγμα κάθε σφραγίδας συμβαίνουν ορισμένα γεγονότα. Θα περίμενε λοιπόν κανείς ότι, μόλις ανοίξει και η έβδομη σφραγίδα, το βιβλίο θα ανοίξει, θα διαβαστεί και θα πραγματοποιηθεί το περιεχόμενό του. Όμως... δεν συμβαίνει τίποτε τέτοιο! Ανοίγεται η έκτη σφραγίδα και εμφανίζονται επτά άγγελοι που σαλπίζουν με τις σάλπιγγές τους, και με κάθε ήχο της σάλπιγγας λαμβάνουν χώρα ορισμένες διεργασίες πάνω στη γη. Όταν φαίνεται ότι θα σαλπίσει και ο έβδομος άγγελος και πλέον όλα θα ολοκληρωθούν, πάλι δεν συμβαίνει τίποτε τέτοιο! Μετά την έκτη σάλπιγγα εμφανίζονται επτά βροντές, έτοιμες να βροντήξουν, και κάτι φοβερό φαίνεται πως πρόκειται να συμβεί στη γη... Προσέξτε ακόμη κάτι. Με το άνοιγμα των σφραγίδων συμβαίνουν γεγονότα που συνοδεύουν πάντοτε την ανθρώπινη ιστορία: πόλεμος, πείνα, ασθένειες, λοιμός. Και χάνεται το ένα τέταρτο της γης. Ακούγονται οι επτά σάλπιγγες, ακολουθούν νέες «πληγές», αλλά τότε χάνεται το ένα τρίτο. Η ιστορία αυτή καθεαυτή δεν είναι το ουσιώδες. Ποιο είναι λοιπόν το θεολογικό νόημα αυτών των πληγών; Ότι οι άνθρωποι πρέπει να συνετιστούν και να μετανοήσουν. Όλα αυτά τα παθήματα έχουν σωτηριολογικό σκοπό. Και οι επτά σάλπιγγες ηχούν, αλλά δεν φέρνουν την ανακούφιση. Κάποιοι αλλάζουν, όμως οι υπόλοιποι εξακολουθούν να μη μετανοούν για τα έργα των χειρών τους. Τι πρέπει να γίνει; Αποστέλλονται οι επτά βροντές. Σύμφωνα με την αποκαλυπτική παράδοση, τώρα θα έπρεπε να αφανιστεί ήδη το ένα δεύτερο της ανθρωπότητας και το άλλο μισό να μετανοήσει. Όμως τότε εμφανίζεται ένας άγγελος, ο οποίος λέγει στον Ιωάννη: «Μη γράψεις όσα είπαν οι επτά βροντές· δεν θα βροντήσουν». Δηλαδή όλες αυτές οι τιμωρίες αποδεικνύονται μάταιες· δεν οδηγούν τους ανθρώπους σε μετάνοια. Χρειάζονται άλλοι τρόποι συνετισμού. Και τότε εμφανίζεται πλέον το ανοικτό βιβλίο, το οποίο ο άγγελος δίνει στον Ιωάννη και προστάζει να προφητεύσει εκ νέου. Όχι όμως με τις παλιές προφητείες, αλλά με καινούργιες! Εδώ πρέπει να κάνουμε μία παρένθεση. Στην Αποκάλυψη υπάρχει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θεολογικό μοτίβο, που συγκρίνει τις παλαιές προφητείες με τη νέα εκπλήρωσή τους. Έτσι, όταν στο πέμπτο κεφάλαιο ο Ιωάννης κλαίει, ένας από τους ανώτερους αγγέλους του λέγει, δείχνοντας τον Αμνό: «Ἰδοὺ ὁ λέων ὁ ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα· αὐτὸς ἐνίκησε καὶ δύναται νὰ ἀνοίξῃ τὸ βιβλίον» (Αποκ. 5:5-6). Πρόκειται για υπαινιγμό στην παλαιοδιαθηκική προφητεία περί του λέοντος από τη φυλή του Ιούδα, η οποία βρίσκεται στο τέλος του βιβλίου της Γενέσεως, όταν ο Ιακώβ δίνει τις τελευταίες ευλογίες στους γιους του. Ευλογεί τον γιο του Ιούδα και του απευθύνει την προφητεία (Γεν. 49:9-10), η οποία ήδη από την αρχαιότητα θεωρούνταν μεσσιανική. Από εκεί προήλθε και η αντίληψη ότι ο Μεσσίας θα προέλθει από τη φυλή του Ιούδα. Θα είναι ο νικητής Μεσσίας, ο οποίος με το ξίφος στο χέρι θα εξοντώσει τους ειδωλολάτρες και θα υψώσει επάνω τους τον λαό του Θεού. Όταν όμως ο άγγελος λέγει στον Ιωάννη: «Κοίτα, ο λέων...», ο Ιωάννης δεν βλέπει λιοντάρι, αλλά Αμνό! Ακούμε «λέων», αλλά βλέπουμε Αμνό! Αυτό το μοτίβο επανέρχεται διαρκώς στην Αποκάλυψη: ακούμε ένα πράγμα, αλλά βλέπουμε κάτι διαφορετικό. Ακούμε τις αρχαίες εθνικιστικές και τρομακτικά μιλιταριστικές προφητείες, αλλά βλέπουμε ότι όλα πραγματοποιούνται εντελώς διαφορετικά. Οι προφητείες εκπληρώνονται, αλλά τρόπον τινά αντίστροφα. Ο Μεσσίας δεν είναι το λιοντάρι που θα σκοτώνει, αλλά ο Αμνός «ὡς ἐσφαγμένος», ο οποίος ο ίδιος θα θανατωθεί! Στη συνέχεια, στο έβδομο κεφάλαιο, γίνεται λόγος για εκείνους που θα σωθούν. Ακούμε τον αριθμό των σωζομένων. Είναι εκατόν σαράντα τέσσερις χιλιάδες από όλες τις φυλές του Ισραήλ· απαριθμούνται οι στρατιές του Ισραήλ που πορεύονται σε ιερό πόλεμο. Αυτό ακούει ο Ιωάννης. Τι βλέπει όμως; Κοιτάζει και βλέπει αναρίθμητο πλήθος σωσμένων ανθρώπων, που κανείς δεν μπορεί να καταμετρήσει, από κάθε φυλή και γλώσσα, να στέκονται... κρατώντας βάγια φοινίκων! Όχι αυτόματα όπλα, αλλά βάγια φοινίκων ενώπιον του Θρόνου. Ακούμε «το υπόλοιπο του Ισραήλ», αλλά βλέπουμε «όλους τους ανθρώπους της γης». Εδώ το παλαιό αντικαθίσταται από το νέο. Και τότε, στο ενδέκατο κεφάλαιο, εμφανίζεται η προφητεία για τους δύο μάρτυρες, δηλαδή για το τι ακριβώς πρέπει να γίνει ώστε να μετανοήσει ο λαός. Βλέπουμε ότι οι άνθρωποι δεν μετανοούν εξαιτίας των καταστροφών και των τιμωριών, αλλά εξαιτίας του κηρύγματος και της μαρτυρίας της Εκκλησίας, η οποία δίδει μαρτυρία και προφητεύει. Και αυτό αποτελεί για εμάς μία πολύ σημαντική προειδοποίηση, διότι δεν βλέπουμε γύρω μας μια τέτοια Εκκλησία που να μαρτυρεί με ομόνοια. Και γι' αυτό επίσης μας προειδοποιεί η Αποκάλυψη. <div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;">Αρχιμανδρίτου Ιαννουαρίου Ίβλιεφ</div><div style="text-align: center;"><div> </div><div><div style="text-align: left;">Πηγή: <a href="http://www.pravmir.ru/">Ορθοδοξία και Κόσμος</a></div> </div><div> </div><div>ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ, ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΗΣΗ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:</div><div>ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ''ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ''</div></div>

Μήπως έρχεται σήμερα το τέλος του κόσμου;

– Σχετικά με το τέλος του κόσμου, στην Ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα παρατηρούνται δύο τάσεις: είτε μια ευλαβική σιωπή είτε μια σκοτεινή, συχνά...

Ἡ γλώσσα τῆς Ἀποκάλυψης

<div style="-webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; font-style: normal; font-variant-caps: normal; font-variant-ligatures: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: left; text-decoration-color: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-thickness: initial; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px;"></div><p class="MsoNormal" style="-webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: white; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; font-style: normal; font-variant-caps: normal; font-variant-ligatures: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: justify; text-decoration-color: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-thickness: initial; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px;">Ἂς ἔλθουμε τώρα στὸ πολὺ κρίσιμο θέμα ποὺ εἶναι ἡ γλώσσα τῆς Ἀποκάλυψης. Οι μεγάλες παρεξηγήσεις ὀφείλονται στὴ μὴ κατανόηση αὐτῆς τῆς γλώσσας, ἐπειδὴ χάσαμε τη σχέση μας μὲ αὐτὴ τὴν ἀποκαλυπτική» γλώσσα. Ὅταν γράφεται τὸ βιβλίο, αὐτὴ ἡ γλώσσα, αὐτὸς ὁ τρόπος γραφῆς, εἶναι γνωστὸς καὶ οἰκεῖος στοὺς ἀνθρώπους, καὶ ὄχι μόνο στοὺς ἀνθρώπους τῆς Ἐκκλησίας, όχι μόνο στοὺς Ἰουδαίους συγγραφεῖς, ἀλλὰ καὶ στοὺς ἐθνικοὺς συγγραφείς. Ήδη ἀπὸ τὸν 2ο π.Χ. αἰώνα ἔχουν ἀρχίσει νὰ παρουσιάζονται κείμενα που προσπαθοῦν νὰ περιγράψουν γεγονότα πολὺ δυνατά, ἰδίως γεγονότα ποὺ ἔχουν άμεση σχέση μὲ τὸ βίωμα τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ καὶ καταστάσεις μεταφυσικού περιεχομένου, μὲ εἰκόνες ποὺ ἔχουν ἀποκαλυπτικὸ χαρακτήρα, δηλαδή μυστικό χαρακτήρα (μυστικὸ μὲ τὴν ἔννοια τῆς μυήσεως σε κάτι ἄρρητο). Χρησιμοποιοῦν τὸ σχῆμα τῆς ὑπερβολῆς καὶ δημιουργοῦν εἰκόνες. Οἱ εἰκόνες εἶναι ἀναγνώσιμες ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὶς ἀντιλαμβάνονται. Θὰ δώσω ἕνα παράδειγμα: Ὁ Ἰώσηπος εἶναι ἕνας ἱστορικὸς ἰουδαϊκῆς καταγωγῆς ποὺ ἔζησε στὴν αὐλὴ τῆς Ρώμης καὶ ὑπηρέτησε τὴν αὐτοκρατορικὴ ἐξουσία. Αναλαμβάνει να γράψει την ἱστορία τοῦ Ἰουδαϊκοῦ πολέμου, ὅπως ὀνομάστηκε ἡ ἐπανάσταση τῶν Ἰουδαίων ἐναντίον τῆς ρωμαϊκῆς ἐξουσίας, ποὺ ξεκίνησε γύρω στο 64 μ.Χ. καὶ κατέληξε στην καταστροφὴ τῶν Ἱεροσολύμων τὸ 70 μ.Χ. ἀπὸ τὸν ρωμαῖο στρατηγὸ καὶ μετέπειτα αὐτοκράτορα Τίτο. Ὁ Ἰώσηπος, λοιπόν, διηγεῖται τὰ γεγονότα που προηγήθηκαν, τὰ κατὰ τὴν πολιορκία καὶ τις συνέπειες. Σὲ ἕνα σημεῖο περιγράφει την κατάσταση κατὰ τὴν πολιορκία τῆς Ἱερουσαλήμ: «Τὸν γοῦν ἄθλιον δῆμον οἱ μὲν ἀπατεῶνες καὶ καταψευδόμενοι τοῦ θεοῦ τηνικαῦτα παρέπειθον, τοῖς δ ̓ ἐναργέσι καὶ προσημαίνουσι τὴν μέλλουσαν ἐρημίαν τέρασιν οὔτε προσεῖχον οὔτ ̓ ἐπίστευον, ἀλλ ̓ ὡς ἐμβεβροντημένοι καὶ μήτε ὄμματα μήτε ψυχὴν ἔχοντες τῶν τοῦ θεοῦ κηρυγμάτων παρήκουσαν, τοῦτο μὲν ὅτε ὑπὲρ τὴν πόλιν ἄστρον ἔστη ρομφαία παραπλήσιον καὶ παρατείνας ἐπ' ἐνιαυτὸν κομήτης, τοῦτο δ ̓ ἡνίκα πρὸ τῆς ἀποστάσεως καὶ τοῦ πρὸς τὸν πόλεμον κινήματος ἀθροιζομένου τοῦ λαοῦ πρὸς τὴν τῶν ἀζύμων ἑορτήν, ὀγδόη δ' ἦν Ξανθικοῦ μηνός, κατὰ νυκτὸς ἐνάτην ὥραν τοσοῦτο φῶς περιέλαμψε τὸν βωμὸν καὶ τὸν ναόν, ὡς δοκεῖν ἡμέραν είναι λαμπράν, καὶ τοῦτο παρέτεινεν ἐφ ̓ ἡμίσειαν ώραν»<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_889.html#_ftn1" name="_ftnref1" style="text-decoration: none;" title="">[1]</a> [= Τὸν δυστυχισμένο λαὸ λοιπὸν παραπλανοῦσαν τότε οἱ ἀπατεῶνες καὶ ψευδοκήρυκες τοῦ Θεοῦ, καὶ μήτε πρόσεχε, μήτε πίστευε στὰ ὁλοφάνερα σημεία ποὺ προμηνούσαν τη μελλοντικὴ ἐρήμωση, ἀλλὰ σὰν κεραυνοβολημένοι καὶ σὰ νὰ μὴν εἶχαν ούτε μάτια οὔτε ψυχή, ἄκουσαν λανθασμένα τὰ μηνύματα τοῦ Θεοῦ. Την φορά, ὅταν πάνω ἀπὸ τὴν πόλη στάθηκε ἕνα ἀστέρι παρόμοιο με ρομφαία καὶ ἕνας κομήτης ἔμεινε στὸν οὐρανὸ γιὰ ἕναν ὁλόκληρο χρόνο. Την άλλη ὅταν πρὶν ἀπὸ τὴν ἐξέγερση καὶ τὴν ἀναταραχὴ ποὺ ὁδήγησε στον πόλεμο, καθώς μαζευόταν ὁ λαὸς γιὰ τὴν ἑορτὴ τῶν ἀζύμων, στὶς ὀκτώ τοῦ μηνὸς Ξανθικοῦ κατὰ τὴν ἔνατη ὥρα τῆς νύχτας, τόσο φῶς περιέλαμψε τὸν βωμὸ καὶ τὸν ναό, ποὺ νόμιζε κανεὶς πὼς ἦταν μέρα όλόλαμπρη, καὶ αὐτὸ κράτησε γιὰ μισὴ ὥρα (κατὰ μετάφραση Ἰγνατίου Σακαλή)]. Τέτοιες εικόνες συναντᾶμε καὶ σὲ ἄλλα κείμενα τῆς ἐποχῆς αὐτῆς, ἐννοῶ τῶν τεσσάρων αἰώνων: 2ος π.Χ. ἕως καὶ 2ος μ.Χ. αἰῶνες. Πρέπει ἐπίσης ἐδῶ νὰ σημειώσω ὅτι κατὰ τὸ χρονικὸ αὐτὸ διάστημα ἔχουμε ἀρκετὲς γνωστὲς ἀποκαλύψεις, δηλαδὴ βιβλία μὲ ἀποκαλυπτικά περιεχόμενο, ποὺ φέρουν διάφορα ὀνόματα, συνήθως ἱερῶν προσώπων. ὅπως παλαιῶν προφητῶν, ἀποστόλων, διδασκάλων κ.ἄ..<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_889.html#_ftn2" name="_ftnref2" style="text-decoration: none;" title="">[2]</a> Ποιὰ εἶναι λοιπὸν αὐτὴ ἡ ἀποκαλυπτική γλώσσα; Χρησιμοποιώντας εἰκόνες μὲ ὑπερβολή, ὅπως εἴπαμε ἤδη, προσπαθεῖ νὰ περιγράψει καταστάσεις εσωτερικὲς τοῦ ἀνθρώπου τὶς ὁποῖες δὲν μπορεῖ νὰ ἀναλύσει λογικὰ ἕνας συγγραφέας. Ἐὰν μάλιστα λάβουμε ὑπόψη μας ὅτι τὸ βιβλίο τῆς Ἀποκάλυψης εἶναι γραμμένο κατά μεγάλο μέρος σὲ ποιητικό ρυθμό, καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ ἀποκαλυπτικὴ γλώσσα βγαίνει μέσα ἀπὸ τὴν ποιητικὴ γλώσσα, τὸν πρῶτο πυρήνα καὶ τὴν πρώτη μάνα ποὺ γεννάει τὴν εἰκόνα γιὰ νὰ περιγράψει μιὰ κατάσταση, μιὰ πραγματικότητα, τὴν ἴδια τὴν ἱστορία, κυρίως ὅμως τὶς ἐνδιάθετες καταστάσεις τοῦ ἀνθρώπου. Σε αὐτὴ τὴ γλώσσα λοιπόν, σὲ αὐτὸ τὸ ἀποκαλυπτικὸ ἰδίωμα, ἀναλαμβάνει ὁ συγγραφέας, ποὺ μᾶς ἔχει παραδώσει άλλα τέσσερα συγγράμματα (ἐννοῶ τὸ μεγάλο σύγγραμμα ποὺ λέγεται Εὐαγγέλιο καὶ τὶς τρεῖς ἐπιστολές του), νὰ μᾶς περιγράψει μία κατάσταση. Επιμένω στὴν ἔκφραση: μία κατάσταση. <div style="mso-element: footnote-list;"><hr size="1" style="text-align: left;" width="33%" />

<a href="#_ftnref1" name="_ftn1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title="">[1]</a> Φλαβίου
Ἰωσήπου. Περὶ τοῦ ἰουδαϊκοῦ πολέμου, 6, 288-290.

</div>

<a href="#_ftnref2" name="_ftn2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title="">[2]</a> Αναφέρω, ἐνδεικτικά, μερικά
«ψευδεπίγραφα» ἔργα, γιὰ τὰ ὁποῖα ἔχουμε ἀντίστοιχες ἐνδιαφέρουσες μελέτες:
Αποκάλυψις Μωυσέως (ή Α ́ καὶ Β' βιβλίο Αδάμ εἰς τὴν Κοίμησιν τῆς Θεοτόκου
Αποκάλυψις Θωμᾶ (5ος μ.Χ. αι. - Γνωστικό) Αποκάλυψις Πέτρου (2ος αι., μετὰ τὸ
150)· ἐπίσης Αποκάλυψις Πέτρου (3ος αι., Γνωστικό) Ανάληψις Μωυσέως· Α ́, Β',
Γ' Ενώχ Διαθήκη δώδεκα Πατριαρχών Γ' καὶ Δ' βιβλία ιουδαϊκῶν Σιβυλλῶν (ἀπὸ 14
συνολικὰ βιβλία)· Ἀποκάλυψις Βαρούχ κ.ά.

<div style="text-align: center;">ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/06/blog-post_16.html" itemprop="url">ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/06/blog-post_86.html" itemprop="url">Η ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ</a></div>

</div>

</div>

Ἡ γλώσσα τῆς Ἀποκάλυψης

Ἂς ἔλθουμε τώρα στὸ πολὺ κρίσιμο θέμα ποὺ εἶναι ἡ γλώσσα τῆς Ἀποκάλυψης. Οι μεγάλες παρεξηγήσεις ὀφείλονται στὴ μὴ κατανόηση αὐτῆς τῆς γλώ...

Η ερμηνεία του αγίου Θεοφάνους του Εγκλείστου στη Β΄ Θεσσαλονικείς 2, 9-13 και η ορθόδοξη διδασκαλία περί του Αντιχρίστου.

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjp4f7ReWH2y485RxmAiDuRZm9wanQNGkEYeywIInDkL8iYAy9c8PB6HsCRZU08t6P18grCPes-YTQAC_5TPqkAg_ChNUnc5lRQKrZzp1hue518y4Q2E3wpCXERrNp7Y9E57w0K6xewSVXiWOSRPElg4eLhw6uYw-tmKU44mmszWzsjrMwpD4KI2GJU/s553/osios-theofanis-o-egkleistos.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="553" data-original-width="356" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjp4f7ReWH2y485RxmAiDuRZm9wanQNGkEYeywIInDkL8iYAy9c8PB6HsCRZU08t6P18grCPes-YTQAC_5TPqkAg_ChNUnc5lRQKrZzp1hue518y4Q2E3wpCXERrNp7Y9E57w0K6xewSVXiWOSRPElg4eLhw6uYw-tmKU44mmszWzsjrMwpD4KI2GJU/s1600/osios-theofanis-o-egkleistos.jpg" /></a></div> «Εν
τοις απολλυμένοις». Όσο μεγάλες και ποικίλες κι αν είναι οι
προσπάθειες και οι μέθοδοι του Αντιχρίστου να εξαπατήσει και να παρασύρει τους
ανθρώπους στο ψεύδος του, επιτυχία θα έχει, εντούτοις, μόνο ανάμεσα σε εκείνους που έχουν το ίδιο πνεύμα με αυτόν· δηλαδή,
σε εκείνους που έχουν αποστατήσει από
τον Θεό και τον Κύριο, περιφρονούν μέσα στην καρδιά τους τις εντολές Του
και, γνωρίζοντας ότι ο δρόμος τους οδηγεί στην απώλεια, δεν απομακρύνονται από
αυτόν, αλλά έχουν παραδοθεί στη μοίρα τους μέσα στην απελπισία. 
Όπως και ο ίδιος είναι υιός της απωλείας, έτσι θα κατορθώσει να προσελκύσει
κοντά του μόνο εκείνους που πορεύονται
προς την απώλεια. Και αυτοί οι
απολλύμενοι δεν θα χαθούν επειδή έτσι το όρισε ο Θεός, αλλά επειδή αγάπησαν τον ολέθριο τρόπο ζωής και διαγωγής. Ο
Θεός χρησιμοποιεί κάθε μέσο για να συνετίσει και να οδηγήσει σε μετάνοια τους
αμαρτωλούς· και όταν πλέον δεν υπάρχει κανένα μέσο που να μπορεί να τους
ωφελήσει και δεν διαφαίνεται καμία δυνατότητα επιστροφής, τότε τους αφήνει στην
εξουσία της δικής τους ελεύθερης προαιρέσεως. 
Ο καθένας, άλλωστε, στη ζωή του συναντά ανθρώπους στους οποίους ό,τι κι αν πει
κανείς, εκείνοι επιμένουν στο δικό τους, σαν να έχουν απολιθωθεί και να έχουν
σκληρυνθεί εντελώς. Κατά τη διάρκεια του κηρύγματός τους οι άγιοι Απόστολοι
συναντούσαν παντού τέτοιους ανθρώπους και, διά του στόματος του αγίου Παύλου,
μαρτύρησαν ότι «ο λόγος ο του σταυρού τοις μεν απολλυμένοις μωρία εστίν, τοις
δε σωζομένοις ημίν δύναμις Θεού εστίν» (Α΄ Κορ. 1,18), καθώς επίσης ότι οι
ίδιοι είναι «τοις μεν οσμή θανάτου εις θάνατον, τοις δε οσμή ζωής εις ζωήν» (Β΄
Κορ. 2,15-16). 
Κατά την εποχή όμως του Αντιχρίστου, η δική του μωρία θα φαίνεται στους
απολλυμένους ως σοφία και η θανατηφόρα δυσωδία του ως ευωδία. Θα συμβεί κάτι
παρόμοιο με ό,τι συμβαίνει κατά τις επιδημίες χολέρας, οι οποίες προσβάλλουν
μόνο όσους έχουν προδιάθεση να νοσήσουν. «Διότι δεν δέχθηκαν την αγάπη της
αληθείας, ώστε να σωθούν». Να γιατί αυτοί είναι οι απολλύμενοι! Επειδή δεν
δέχθηκαν τη σωτήρια αλήθεια. 
Ο Θεός βλέπει ότι οι άνθρωποι χάνονται, επειδή έχουν καταπέσει στην άβυσσο της
αμαρτίας και έχουν δεθεί με τα καταστρεπτικά δεσμά της δουλείας στα πάθη και
στον σπορέα τους, δηλαδή στον διάβολο. Γι' αυτό έστειλε τον Μονογενή Του Υιό,
ώστε να ανοίξει γι' αυτούς δρόμο εξόδου και να τους τον δείξει διά της πίστεως
σε Αυτόν και διά της χάριτος, η οποία λαμβάνεται μέσω της πίστεως. 
Το μήνυμα αυτό διαδόθηκε παντού από τους αγίους Αποστόλους. Όσοι το αποδέχθηκαν
κατατάχθηκαν μεταξύ των σωζομένων· όσοι δεν το αποδέχθηκαν παρέμειναν στην
απώλεια. Τέτοιοι ήταν κατά την εποχή των Αποστόλων, τέτοιοι υπήρξαν μετά από
αυτούς μέχρι σήμερα και τέτοιοι θα αποδειχθούν και κατά τις έσχατες ημέρες. Όλο
αυτό το πλήθος το βλέπει ο θεοφώτιστος αποστολικός νους και του αποδίδει μία
επιγραφή: «οι απολλύμενοι». 
Οι Θεσσαλονικείς είχαν μπροστά στα μάτια τους αυτούς τους απολλυμένους εξαιτίας
της απιστίας τους. Ο Απόστολος είναι σαν να λέγει: μέσα σε αυτή την περιοχή των
ανθρώπων που δεν δέχθηκαν το σωτήριο
κήρυγμά μας θα έχει επιτυχία ο
Αντίχριστος, όχι όμως ανάμεσα σε εσάς
που πιστέψατε ούτε ανάμεσα σε εκείνους που, όπως εσείς, πρόκειται να πιστέψουν. 
Αξιοπρόσεκτο είναι ότι με τα λόγια του ο Απόστολος περιλαμβάνει όχι μόνο εκείνους που δεν δέχθηκαν τη
χριστιανική αλήθεια επειδή δεν ήθελαν καν να την ακούσουν, αλλά και εκείνους
που την άκουσαν, κατάλαβαν περί τίνος πρόκειται και όμως δεν την αποδέχθηκαν·
ακόμη δε και εκείνους που την
αποδέχθηκαν με τον νου, αλλά δεν την αγάπησαν με την καρδιά. Περιλαμβάνει
όχι μόνο τους απίστους, δηλαδή τους μη χριστιανούς, αλλά και τους χριστιανούς μόνο κατ' όνομα και όχι κατά καρδία· εκείνους που είναι αδιάφοροι
προς την πίστη την οποία ομολογούν και δεν έχουν ζήλο να υπακούσουν στις
απαιτήσεις της, να γίνουν πραγματικά αυτό που ονομάζονται· ανθρώπους αδιάφορους
απέναντί της. Διότι λέγει: «δεν δέχθηκαν την αγάπη της αληθείας»· δηλαδή δεν
αγάπησαν την αλήθεια· η αλήθεια δεν κατοικεί στην καρδιά τους, μολονότι τη
βλέπουν. Βλέπουν την αλήθεια, αλλά κρατούν την καρδιά τους στραμμένη προς την
αντίθετη πλευρά, προς εκείνο που αντιτίθεται στην αλήθεια. Γι' αυτό και οι
ίδιοι είναι μέσα τους ψεύδος· και, όντας τέτοιοι, θα αγαπήσουν και το ψεύδος. 
Η ουσιώδης σωτήρια αλήθεια είναι ότι ο Θεός απέστειλε στον κόσμο τον Υιό Του ως
Σωτήρα του κόσμου. Γι' αυτό οι άγιοι Πατέρες ερμηνεύουν τα λόγια «δεν δέχθηκαν
την αγάπη της αληθείας» ως εξής: δεν δέχθηκαν τον Κύριο Ιησού Χριστό. Διότι
Αυτός είναι και η άπειρη Αγάπη και η τέλεια Αλήθεια. 
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γράφει: 
«Με την έκφραση "αγάπη της αληθείας" ονομάζει τον Χριστό. Διότι ο
Χριστός ήταν και τα δύο, και ήλθε εξαιτίας και των δύο: από αγάπη προς εμάς και
για να αποκαλύψει την αληθινή σημασία όλων.» 
Το ίδιο λέγει και ο Θεοδώρητος, καθώς και όλοι οι υπόλοιποι Πατέρες. 
Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Διότι δεν αρκεί μόνο να
δεχθεί κανείς το Ευαγγέλιο· πρέπει και
να ενωθεί με τον Κύριο. Μάλιστα, αυτή ακριβώς η ένωση αποτελεί την αληθινή
αποδοχή της ευαγγελικής αλήθειας. Μόνον
εκείνος αποσπάται από τη μάζα των απολλυμένων, και ο οποίος προσκολλάται
στον Κύριο Ιησού Χριστό, γίνεται ένα πνεύμα μαζί Του και εγκεντρίζεται σε
Αυτόν, όπως στην μία αληθινή και ζώσα Άμπελο. <o:p></o:p>

Στίχος
11. «Και διά τούτο πέμψει αυτοίς ο Θεός ενέργειαν πλάνης, εις το πιστεύσαι
αυτούς τω ψεύδει».<o:p></o:p>

Πρόκειται για μία φοβερή
ηθική τιμωρία εκ μέρους του Θεού. Το «πέμψει» δεν σημαίνει ότι ο Θεός θα τους
αποστείλει σκοπίμως κάτι που εκείνοι δεν επιθυμούν· σημαίνει ότι θα επιτρέψει
να φθάσει σε αυτούς εκείνο ακριβώς που
οι ίδιοι επιθυμούν και αναζητούν. 
Το πονηρό πνεύμα της απάτης και του ψεύδους αδιάκοπα επιδιώκει να κυριεύσει
όλους τους ανθρώπους, να τους σκοτίσει και να τους παρασύρει στο ψεύδος. Ο Θεός
όμως δεν του το επιτρέπει, όσο ακόμη ανάμεσα σε εκείνους που δεν ακολουθούν την
αλήθεια υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι δίνουν ελπίδα μετανοίας, δεν έχουν ακόμη
παραδοθεί ολοκληρωτικά στις οδούς της πλάνης και εξακολουθούν κάποιες φορές να
σκέπτονται μήπως εγκαταλείψουν το ψεύδος και σταθούν με το μέρος της αλήθειας. 
Δεν επιτρέπει λοιπόν στο πονηρό πνεύμα να ενεργήσει, ώστε να μη βιασθούν
εσωτερικά από αυτό· διότι έχει τη δύναμη να ταράζει ακόμη και τους σταθερούς
στην πίστη, πολύ περισσότερο αυτούς τους αδύνατους. 
Όταν όμως τελικά οι άνθρωποι αυτοί παραιτηθούν ολοκληρωτικά, παραδοθούν στον
ολέθριο δρόμο που οι ίδιοι διάλεξαν, ενωθούν μαζί του και δεθούν με αυτόν με
όλη τους την καρδιά, ενώ πάψουν πλέον ακόμη και να σκέπτονται ότι πρέπει να τον
εγκαταλείψουν, τότε ο Θεός θα αποσύρει το χέρι Του, το οποίο μέχρι τότε
συγκρατούσε το πονηρό πνεύμα της απάτης. 
Και εκείνο, αφού πλέον του επιτραπεί, θα ορμήσει επάνω τους, θα εισχωρήσει στις
καρδιές τους και εκεί θα αρχίσει να ενεργεί την πλάνη, παρασύροντάς τους προς
το ψεύδος· και τελικά θα τους παρασύρει. Θα δεχθούν το ψεύδος με όλη τους την
καρδιά και στη συνέχεια θα το εκδηλώσουν και εξωτερικά, προσχωρώντας φανερά
στον Αντίχριστο. Με αυτό όμως δεν θα συμβεί τίποτε άλλο παρά να φανερωθεί
εξωτερικά εκείνο που μέχρι τότε ήταν
κρυμμένο μέσα τους. 
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γράφει: 
«Γιατί, θα πεις, ο Θεός θα επιτρέψει να συμβούν όλα αυτά; Μη φοβάσαι, αγαπητέ,
αλλά άκουσε τι λέγει ο Απόστολος. Ο
Αντίχριστος θα κυριαρχήσει μόνο επάνω στους απολλυμένους, οι οποίοι, ακόμη
κι αν εκείνος δεν ερχόταν, πάλι δεν θα πίστευαν.» 
Ο Θεοδώρητος προσθέτει: 
«Η φράση "θα τους αποστείλει ο Θεός ενέργεια πλάνης" σημαίνει, κατά
τον Απόστολο, ότι θα επιτρέψει να εμφανισθεί η πλάνη, ώστε να φανερωθούν όσοι
αγαπούν την κακία. Διότι ο Θεός δεν αποστέλλει αυτήν την πλάνη· αντίθετα, θα
την καταστρέψει με τον λόγο του στόματός Του.» 
Ο Οικουμένιος ερμηνεύει: 
«Το "θα αποστείλει" μη το καταλάβεις σαν να αποστέλλει ο Θεός· έτσι
συνηθίζει ο Απόστολος να εκφράζει την παραχώρηση του Θεού.» 
Και ο Θεοφύλακτος γράφει: 
«"Θα αποστείλει", δηλαδή θα επιτρέψει να έλθει. Πρόσεξε: πρώτα αυτοί απέρριψαν την αλήθεια· τότε
ο Θεός τους εγκατέλειψε και το ψεύδος κυριάρχησε επάνω τους.» <o:p></o:p>

Στίχος
12. «Ίνα κριθώσι πάντες οι μη πιστεύσαντες τη αληθεία, αλλά ευδοκήσαντες εν τη
αδικία».<o:p></o:p>

«Ίνα κριθώσι», δηλαδή να
υποβληθούν δικαίως σε καταδίκη. 
Ο Θεός θα επιτρέψει να αποκαλυφθεί ο
πονηρός ηθικός και θρησκευτικός τους χαρακτήρας και έτσι θα ωριμάσουν για
την κρίση. 
Το ψεύδος αποκαλύπτει από μόνο του την ενοχή εκείνων που το ακολουθούν· και
όσοι ακολουθούν το ψεύδος καταδικάζουν οι ίδιοι τον εαυτό τους. 
Κατά την Κρίση θα είναι αναπολόγητοι, ακριβώς επειδή πίστεψαν σε ένα ολοφάνερα
καταστρεπτικό ψεύδος και δεν πίστεψαν στη φανερά σωτήρια αλήθεια. 
«Πάντες οι μη πιστεύσαντες τη αληθεία, αλλά ευδοκήσαντες εν τη αδικία». 
Σύμφωνα με το κείμενο, πρόκειται για όλους εκείνους που δεν δέχθηκαν μέσα στην καρδιά τους, με ζωντανή πίστη, την
ευαγγελική αλήθεια και δεν διαμόρφωσαν τη ζωή τους, τα αισθήματά τους και τις
διαθέσεις τους σύμφωνα με τις απαιτήσεις της· αλλά, αντίθετα, η καρδιά τους
ήταν προσηλωμένη σε κάθε μορφή αδικίας· αγαπούσαν τις εσφαλμένες αντιλήψεις και
τους διεστραμμένους τρόπους ζωής και εύρισκαν ευχαρίστηση να παραμένουν και να
βυθίζονται μέσα σε αυτές τις αδικίες. 
Η πλέον ολοφάνερη απόδειξη της ενοχής τους θα είναι το γεγονός ότι θα πιστέψουν
στον Αντίχριστο. 
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γράφει: 
«Θα φραχθούν τα στόματα εκείνων που έχουν καταδικασθεί στην απώλεια. Με ποιον
τρόπο; Δεν θα είχαν πιστέψει στον Χριστό
ακόμη και αν δεν ερχόταν ο Αντίχριστος. Εκείνος όμως θα έλθει ακριβώς για
να τους ελέγξει. Για να μη μπορέσουν τότε να πουν ότι: "Επειδή ο Χριστός,
ενώ ήταν άνθρωπος, ονόμασε τον εαυτό Του Θεό, γι' αυτό δεν Τον πιστέψαμε· διότι
είχαμε ακούσει ότι ο Θεός είναι ένας, από τον οποίο προέρχονται τα πάντα, και
γι' αυτό δεν πιστέψαμε." Αυτήν ακριβώς τη δικαιολογία θα τους την αφαιρέσει
ο Αντίχριστος. Διότι όταν εκείνος έλθει και, παρόλο που δεν θα διδάσκει τίποτε
δίκαιο αλλά μόνο την ανομία, αυτοί θα πιστέψουν σε αυτόν αποκλειστικά εξαιτίας
των ψευδών θαυμάτων του, τότε θα κλείσουν τα στόματά τους. Διότι, εάν δεν
πιστεύεις στον Χριστό, πολύ περισσότερο δεν θα έπρεπε να πιστεύσεις στον
Αντίχριστο. Ο πρώτος έλεγε ότι έχει αποσταλεί από τον Πατέρα, ενώ ο δεύτερος θα
λέγει εντελώς διαφορετικά. Γι' αυτό και ο Χριστός είπε: "Εγώ ήλθα εν τω
ονόματι του Πατρός μου και δεν με δέχεσθε· εάν άλλος έλθει εν τω ιδίω ονόματι,
εκείνον θα δεχθείτε" (Ιω. 5,43). Θα πουν όμως: "Είδαμε πολλά μεγάλα
θαύματα· γι' αυτό θα έπρεπε μάλλον να πιστέψουμε σε αυτόν." Όμως για τον
Αντίχριστο είχαν ήδη προλεχθεί πολλά: ότι είναι άνομος, ότι είναι υιός της
απωλείας, ότι η παρουσία του θα γίνεται με ενέργεια του σατανά· ενώ αντίθετα
για τον Χριστό είχε προφητευθεί ότι είναι ο Σωτήρας και ότι θα φέρει αμέτρητα
αγαθά.» 
Την ίδια ακριβώς ερμηνεία παραθέτουν και ο Θεοδώρητος, ο Οικουμένιος και ο
Θεοφύλακτος (τόμ. 5, σσ. 330–335)». 
Συνεπώς, η αποδοχή της σφραγίδας του Αντιχρίστου συνδέεται με την απόρριψη του
Χριστού και με έναν τέτοιο αμαρτωλό
τρόπο ζωής, ο οποίος από μόνος του, ανεξάρτητα από την αποδοχή της σφραγίδας
του Αντιχρίστου, οδηγεί στην απώλεια. 
Καθ' όλη τη διάρκεια της ιστορίας της, όταν η Εκκλησία ζούσε υπό διαφορετικά
κρατικά συστήματα (ειδωλολατρική αυτοκρατορία, ορθόδοξο κατακερματισμένο
πριγκιπάτο και αυτοκρατορική μοναρχία, φιλελεύθερη δημοκρατία, ολοκληρωτικό
κομμουνιστικό καθεστώς, κατοχικό καθεστώς), υπαγόταν στις πολιτικές διατάξεις
που σχετίζονταν με τη στρατιωτική θητεία, την απογραφή και την είσπραξη των
φόρων, ακόμη και όταν οι διατάξεις αυτές έφεραν επάνω τους ειδωλολατρικά
θρησκευτικά σύμβολα και επιγραφές. Οι μάρτυρες αρνούνταν να συμμετάσχουν στις
πολιτικοθρησκευτικές εορτές της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μόνο όταν αυτό
συνεπαγόταν την προσωπική και άμεση συμμετοχή τους στη θρησκευτική λατρεία και
στις ειδωλολατρικές θυσίες. 
Τα μέτρα που λαμβάνονται από τις αρχές δεν περιέχουν καθαυτά θρησκευτική
λατρεία. Εάν υπάρχουν αντιχριστιανικά σύμβολα, τότε η Εκκλησία μπορεί να
μαρτυρεί εκείνο για το οποίο ήδη είχε μαρτυρήσει ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος:
ότι το πνεύμα του Αντιχρίστου βρίσκεται ήδη στον κόσμο και ότι αυτό είναι το
πνεύμα της πλάνης (Α΄ Ιω. 4,3). ΠΗΓΗ: ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΗΝ Β΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ<o:p></o:p> <div style="background-color: white;"><div id="ftn15"><div style="color: #333333; text-align: center;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/01/blog-post_28.html" itemprop="url">Ερωταποκρίσεις: Περί Εσχάτων και Αντιχρίστου</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/05/blog-post_40.html" itemprop="url">Για ποιους θα έλθει ο Αντίχριστος.</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/blog-post.html" itemprop="url">Η μεγάλη πλάνη για τον Αντίχριστο .Όταν οι πατέρες μιλούν για τον Αντίχριστο.</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a class="titlex" href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2024/11/blog-post.html">Εξαιρετική και αποκαλυπτική ομιλία.....</a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;"><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/pdf.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Η Εσχατολογία του «Κινήματος κατά των Κωδικών - αριθμών» στο Φως της Ορθόδοξης Παράδοσης. (Ολόκληρο pdf)</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/blog-post_5.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΜΗΠΩΣ ΕΝΑΣ «ΑΡΙΘΜΟΣ» ΣΤΕΡΕΙ ΕΝΑ ΟΝΟΜΑ; (ΤΟΥ ΔΙΑΚΟΝΟΥ ΑΝΤΡΕΪ ΚΟΥΡΑΓΙΕΦ)</a></div><div> </div><div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/blog-post_11.html?m=0" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ἡ ἰδέα τῆς ἀσυνειδήτου ἀποδοχῆς τῆς σφραγῖδος τοῦ Ἀντιχρίστου ἀντιφάσκει εἰς τὰ λεγόμενα τῶν Πατέρων.</a></div></div><div> </div><div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/blog-post_18.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ο φόβος του επερχόμενου συστήματος αποθαρρύνει τους σύγχρονους Χριστιανούς.</a></div></div><div> </div><div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/blog-post_19.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Το «χάραγμα του θηρίου».</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/2_26.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Το «χάραγμα του θηρίου». (2ον μέρος)</a></div></div><div> </div><div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/blog-post_38.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Η λήψη του αριθμού σημαίνει αποδοχή του Αντιχρίστου;</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/2_23.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"> Η λήψη του αριθμού σημαίνει αποδοχή του Αντιχρίστου; (2ον μέρος)</a></div></div><div> </div><div><div style="color: black; text-align: start;"><div id="ftn15"><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/09/blog-post_28.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Στερεί ένας υπολογιστής την ελευθερία ενός ατόμου;</a></div></div></div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/10/2.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Στερεί ένας υπολογιστής την ελευθερία ενός ατόμου; (2ο μέρος)</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/10/3.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Στερεί ένας υπολογιστής την ελευθερία ενός ατόμου; (3ο μέρος)</a></div></div></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/10/1.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Υπάρχει αμαρτία στην αποδοχή ενός αριθμού; (1ο μέρος)</a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/10/2_5.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"> Υπάρχει αμαρτία στην αποδοχή ενός αριθμού; (2ο μέρος)</a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/10/1_7.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ποια είναι τα συμπεράσματα; (1ο μέρος)</a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/10/2_12.html" itemprop="url">Ποια είναι τα συμπεράσματα; (2ο μέρος)</a></div></div></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/05/blog-post_71.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">«Ο δρόμος προς τον Αντίχριστο είναι ιδεολογικός, όχι τεχνολογικός».</a></div><o:p></o:p><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2024/07/blog-post_29.html" itemprop="url" style="color: #222222; text-decoration-line: none;">Ερωτήσεις προς τον π. Δανιήλ Σισόγιεφ</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2024/08/2.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"> Ερωτήσεις προς τον π. Δανιήλ Σισόγιεφ (2)</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/04/blog-post.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Δανιήλ Σισόγιεφ - Ερμηνεία της Αποκάλυψης Δ΄ Μέρος (αποσπάσματα)</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Αποσπάσματα)</a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_10.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Β΄ Αποσπάσματα)</a><o:p></o:p><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_11.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Γ΄ Αποσπάσματα)</a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_14.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"> "Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Δ΄ Αποσπάσματα)</a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_17.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (Ε΄ Αποσπάσματα)</a></div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/08/e_21.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">"Δεν είναι ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ που θα μας καταστρέψει" - Eπιστολές του Γέροντα Ιωάννη της Μονής των Σπηλαίων (ΣΤ΄ Αποσπάσματα)</a></div></div>

Η ερμηνεία του αγίου Θεοφάνους του Εγκλείστου στη Β΄ Θεσσαλονικείς 2, 9-13 και η ορθόδοξη διδασκαλία περί του Αντιχρίστου.

«Εν τοις απολλυμένοις» . Όσο μεγάλες και ποικίλες κι αν είναι οι προσπάθειες και οι μέθοδοι του Αντιχρίστου να εξαπατήσει και να παρασύρει τ...

Ο «Νασί» στον Ιεζεκιήλ, η Μεσσιανική Προσδοκία και ο Ναός. (5ο μέρος)

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhNas0rGutM_R3I7eLJ0Rl0bJt4_U6dxWozHEkNraZ_vMbrhDJiugPRlnnT0rTcNrXV2wGI6gHCuDERUvTdocgZKO6ibUPQo5XgkZpbunAVBV_a8nf0h0N3QV1Jh7XrhOmbjhVfN4_UvZVRXtRJ6f1_KIOPWJ2N3reUcdxrjeDaEe21Eenj7H2xGe7E/s540/iezekihlpr2.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="405" data-original-width="540" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhNas0rGutM_R3I7eLJ0Rl0bJt4_U6dxWozHEkNraZ_vMbrhDJiugPRlnnT0rTcNrXV2wGI6gHCuDERUvTdocgZKO6ibUPQo5XgkZpbunAVBV_a8nf0h0N3QV1Jh7XrhOmbjhVfN4_UvZVRXtRJ6f1_KIOPWJ2N3reUcdxrjeDaEe21Eenj7H2xGe7E/s16000/iezekihlpr2.jpg" /></a></div>Εισαγωγικώς μπορούμε να
πούμε, πως όχι μόνο οι σύγχρονοι, αλλά και οι παλαιότεροι ερμηνευτές‚''πάλεψαν''με τον δυσπρόσιτο και πολλάκις ασύνδετο χαρακτήρα του οράματος του ναού. Η
έννοια της κανονικότητας και της συνοχής του έργου του Ιεζεκιήλ απασχόλησε πολύ
τον ραββινικό Ιουδαϊσμό. Εντύπωση προκαλεί ότι συγκεκριμένα για το όραμα του
ναού (Ιεζ 40-48) και για τα πρώτα τρία κεφάλαια του Ιεζεκιήλ, ο Ιερώνυμος
αναφέρει έναν εβραϊκό κανονισμό, κατά τον οποίο όσοι ήταν κάτω των τριάντα ετών
δεν επιτρεπόταν να τα διαβάζουν, λόγω του ‚επικίνδυνου χαρακτήρα των κεφαλαίων<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title=""><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[1]</a>. Τρεις φορές το Ταλμούδ
αναφέρει την ιστορία του Ανανία του Εζεκία, ο οποίος έκαψε τριακόσια λίτρα
ελαίου εργαζόμενος την νύχτα, προσπαθώντας να γεφυρώσει τις διαφορές ανάμεσα
στην Τορά και στην ''Νέα Τορά'' του Ιεζεκιήλ<a href="#_ftn2" name="_ftnref2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title=""><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[2]</a>. Στο b. Menahot 46a
αναφέρεται πως μόνο όταν έλθει ο Ηλίας στην μεσσιανική εποχή<a href="#_ftn3" name="_ftnref3" style="mso-footnote-id: ftn3;" title=""><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[3]</a> θα εξηγηθούν οι
ασυμφωνίες. Οι ραββίνοι προβληματίζονταν με το περιεχόμενο, χωρίς όμως να
αμφισβητήσουν την ιερότητα του κείμενου<a href="#_ftn4" name="_ftnref4" style="mso-footnote-id: ftn4;" title=""><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[4]</a>. Παρόλη την αναφορά του
Ιώσηπου για δύο βιβλία του Ιεζεκιήλ,<a href="#_ftn5" name="_ftnref5" style="mso-footnote-id: ftn5;" title=""><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[5]</a> η ραββινική παράδοση δεν
απέρριπτε την ενότητα του προφητικού βιβλίου.<a href="#_ftn6" name="_ftnref6" style="mso-footnote-id: ftn6;" title=""><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[6]</a> 
Εξ αρχής δίνεται χρονικός προσδιορισμός, και ακριβής μάλιστα, της οραματικής
εμπειρίας του προφήτη. Σην δέκατη ημέρα του πρώτου μήνα, εικοσιπέντε χρόνια
μετά την εξορία του Ιωαχίν, και δεκατέσσερα χρόνια μετά την πτώση της
Ιερουσαλήμ (40,1). Ο αριθμός εικοσιπέντε δεν είναι τυχαίος, και έχει να κάνει
με τα πολλαπλάσια του αριθμού εικοσιπέντε που κατακλύζουν τις μετρήσεις στο
όραμα του ναού. O αριθμός αυτός συνδέεται με την μέση του Ιωβηλαίου, και
προμηνύει την απελευθέρωση του Ισραήλ από την βαβυλώνια αιχμαλωσία. Το όραμα
απέχει χρονικά από όσα περιγράφονται στα πρότερα κεφάλαια τουλάχιστον μια
δεκαετία.<a href="#_ftn7" name="_ftnref7" style="mso-footnote-id: ftn7;" title=""><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[7]</a> Η ημερομηνία, η δέκατη
ημέρα του πρώτου μήνα, συνδέεται πάλι με μια απελευθέρωση, σύμφωνα με το (Εξ
12,2), όταν ο Ισραήλ γιόρταζε την αρχή του έτους την Έξοδο από την σκλαβιά της
Αιγύπτου. 
Ισχυροί δεσμοί συνδέουν το τελικό όραμα του ναού με το κεφ. 20. Η ανανέωση της
διαθήκης και η αποκατάσταση των εξόριστων στην γη του Ισραήλ (20,37-38), και η
υπόσχεση του Γιαχβέ για την μελλοντική βασιλεία του στον Ισραήλ (20,33)
αντανακλά στο (43,7) όπου επιστρέφει η Δόξα Γιαχβέ και απεικονίζεται ένθρονη,
έτσι ώστε προκηρύσσεται η αιώνια βασιλεία του. Όλη η ενότητα 40-48 εκπληρώνει
την προαναγγελία του Γιαχβέ στο (37,26-28) για επιστροφή και μόνιμη κατοικία
του στον ναό του ανάμεσα στον λαό. Δεν εκπλήσσει ότι στον Πάπυρο 967 το τελικό
όραμα του ναού τοποθετείται ακριβώς μετά το κεφ. 37.<a href="#_ftn8" name="_ftnref8" style="mso-footnote-id: ftn8;" title=""><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[8]</a> Τα δε κεφάλαια 38 και 39
με την ήττα των Γωγ και Μαγώγ, δείχνουν την ήττα των αντιπάλων του Γιαχβέ και
προλειαίνουν την έλευση του τελικού οράματος της αποκατάστασης. 
Σο όραμα του ουράνιου ναού είναι η αποκορύφωση του βιβλίου του Ιεζεκιήλ, και
έρχεται μετά τις υποσχέσεις για αποκατάσταση των κεφαλαίων 37-39. Ο ναός είναι
τόπος λατρείας, θυσίας και τόπος της θεϊκής παρουσίας, ενώ η λειτουργία της
περιγραφής του νέου ναού είναι απαραίτητη. Όσον αφορά τις παλαιοδιαθηκικές
παραδόσεις, είναι πιθανόν να υπάρχει ως υπόβαθρο του οράματος του Ιεζεκιήλ το
όραμα του Ησαΐα στον ναό (Ησ κεφ. 6).<a href="#_ftn9" name="_ftnref9" style="mso-footnote-id: ftn9;" title=""><span style="font-family: "Segoe UI","sans-serif"; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;">[9]</a> Η όλη συνάφεια των
κεφαλαίων αυτών δείχνει ότι ο ναός είναι μια εσχατολογική πραγματικότητα. Οι
προφητείες αποκατάστασης του Ισραήλ (Ιεζ 21-29∙ 34) και το όραμα του ναού
ανήκουν στην παράδοση της αποκατάστασης της Σιών που έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην
αιχμαλωσιακή προφητεία (βλ. Ησ 31,19∙ 39).<o:p></o:p>

<a href="#_ftnref1" name="_ftn1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title=""><span style="font-family: "Calibri","sans-serif"; font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: "Times New Roman"; mso-bidi-language: AR-SA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">[1]</a> Βλ. S. S. Tuell, The Law of the Temple in Ezekiel 40-48, εκδ. Scolars Press, Harvard University,
1992, σελ. 2.<o:p></o:p>

</div>

<a href="#_ftnref2" name="_ftn2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title=""><span style="font-family: "Calibri","sans-serif"; font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: "Times New Roman"; mso-bidi-language: AR-SA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">[2]</a> Βλ. The Babylonian Talmud, Seder Moed, vol. i, b. Shabbat 13b, σελ. 54-56, Seder Moed, vol. iv, b.
Hagigah 13a, σελ.
73-78, Seder Kodashim, vol. i, b. Menahot 45a-46a, σελ. 269-279, εκδ. Sochino Press, London 1935-1961.

</div>

<a href="#_ftnref3" name="_ftn3" style="mso-footnote-id: ftn3;" title=""><span style="font-family: "Calibri","sans-serif"; font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: "Times New Roman"; mso-bidi-language: AR-SA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">[3]</a> Για τις
αντιλήψεις περί Μεσσία στο Ταλμούδ βλ. σχετικά: Κ. Ζάρρα, Ταλμούδ, εκδ.
Έννοια, Αθήνα 2015, σελ. 294-300 και A. Cohen, Le Talmud, εκδ. Payot,
Paris 1991, σελ. 413-424.

</div>

<a href="#_ftnref4" name="_ftn4" style="mso-footnote-id: ftn4;" title=""><span style="font-family: "Calibri","sans-serif"; font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: "Times New Roman"; mso-bidi-language: AR-SA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">[4]</a> The Babylonian Talmud, Seder Nezikin, vol. ii, b. Baba Bathra 14b-15a, σελ. 69-74..<o:p></o:p>

</div>

<a href="#_ftnref5" name="_ftn5" style="mso-footnote-id: ftn5;" title=""><span style="font-family: "Calibri","sans-serif"; font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: "Times New Roman"; mso-bidi-language: AR-SA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">[5]</a> Βλ.
Ιώσηπος, Ιουδαϊκή Αρχαιολογία, 10.5.1

</div>

<a href="#_ftnref6" name="_ftn6" style="mso-footnote-id: ftn6;" title=""><span style="font-family: "Calibri","sans-serif"; font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: "Times New Roman"; mso-bidi-language: AR-SA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">[6]</a> Βλ. S. S. Tuell, The Law of the Temple in Ezekiel 40-48, εκδ. Scolars Press, Harvard University,
1992, σελ.2.<o:p></o:p>

</div>

<a href="#_ftnref7" name="_ftn7" style="mso-footnote-id: ftn7;" title=""><span style="font-family: "Calibri","sans-serif"; font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: "Times New Roman"; mso-bidi-language: AR-SA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">[7]</a> Βλ. D. I. Block, The Book of Ezekiel, σελ. 495.<o:p></o:p>

</div>

<a href="#_ftnref8" name="_ftn8" style="mso-footnote-id: ftn8;" title=""><span style="font-family: "Calibri","sans-serif"; font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: "Times New Roman"; mso-bidi-language: AR-SA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">[8]</a> Ο.π.
σελ. 498.

</div>

<a href="#_ftnref9" name="_ftn9" style="mso-footnote-id: ftn9;" title=""><span style="font-family: "Calibri","sans-serif"; font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EL; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: "Times New Roman"; mso-bidi-language: AR-SA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">[9]</a> Βλ. Α. Gunnel, Ecstatic
Prophecy in the Old Testament, Scripta Instituti Donneriani Aboensis, Vol
11, εκδ. Nils,
Holm 1982, σελ. 191.

</div>

</div> ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ<div style="background-color: white; text-align: justify;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/03/1.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ο «Νασί» στον Ιεζεκιήλ, η Μεσσιανική Προσδοκία και ο Ναός. (1ο μέρος)</a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/03/2.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"> Ο «Νασί» στον Ιεζεκιήλ, η Μεσσιανική Προσδοκία και ο Ναός. (2ο μέρος)</a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/03/3.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ο «Νασί» στον Ιεζεκιήλ, η Μεσσιανική Προσδοκία και ο Ναός. (3ο μέρος)</a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/03/4.html" itemprop="url">Ο «Νασί» στον Ιεζεκιήλ, η Μεσσιανική Προσδοκία και ο Ναός. (4ο μέρος)</a><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="http://entoytwnika.blogspot.gr/2013/10/1o.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ἡ ἐπιστροφή </a><a href="http://entoytwnika.blogspot.gr/2013/10/1o.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">τῶν Ἑβραίων πρό τῆς συντελείας (1o ΜΕΡΟΣ)</a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="http://entoytwnika.blogspot.gr/2013/10/2o.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ἡ ἐπιστροφή τῶν </a><a href="http://entoytwnika.blogspot.gr/2013/10/2o.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ἑβραίων πρό τῆς συντελείας (2o ΜΕΡΟΣ)</a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="http://entoytwnika.blogspot.gr/2013/10/3o.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ἡ ἐπιστροφή τῶ</a><a href="http://entoytwnika.blogspot.gr/2013/10/3o.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ν Ἑβραίων πρό τῆς συντελείας (3o ΜΕΡΟΣ)</a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="http://entoytwnika.blogspot.gr/2013/10/4o.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ἡ ἐπιστροφή τῶν Ἑβραίων πρό τῆς συντελείας (4o ΜΕΡΟΣ)</a></div><div style="color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2013/10/5o.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"></a><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2013/10/5o.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Ἡ ἐπιστροφή τῶν Ἑβραίων πρό τῆς συντελείας (5o ΜΕΡΟΣ)</a></div></div>

Ο «Νασί» στον Ιεζεκιήλ, η Μεσσιανική Προσδοκία και ο Ναός. (5ο μέρος)

Εισαγωγικώς μπορούμε να πούμε, πως όχι μόνο οι σύγχρονοι, αλλά και οι παλαιότεροι ερμηνευτές‚''πάλεψαν''με τον δυσπρόσιτο κα...