Ὁ Χριστός, διὰ τῆς σωτηριώδους
οικονομίας του, ἀπελευθέρωσε τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν θάνατο και του χάρισε την
αιώνια ζωή. Γιὰ τοὺς Πατέρες ἐπρόκειτο για τον κύριο σκοπό της ένσαρκώσεώς του.
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης γράφει με μοναδικό τρόπο ἐπί τοῦ θέματος τά ἑξῆς: «Ίσως
δε κάποιος, αν εξετάσει με ακρίβεια το μυστήριο, θα έλεγε ορθότερα ότι δεν
συνέβη ο θάνατος εξαιτίας της γέννησης, αλλά ότι, αντίθετα, για χάρη του
θανάτου προσλήφθηκε η γέννηση· διότι δεν ενδύεται τη σωματική γέννηση εκείνος
που ζει πάντοτε, έχοντας ανάγκη να ζήσει (ο Χριστός), αλλά επειδή μας ανακαλεί
από τον θάνατο προς τη ζωή.»[1].
Ὁ Κύριος ἐβίωσε οἰκειοθελῶς τόν θάνατο, ἀφοῦ ἔχοντας συλληφθεῖ θαυματουργικῶς ἀπό
τήν Παρθένο δέν ὑπέκειτο σέ αὐτόν φύσει καί συνεπῶς εἶχε ἐξαιρεθεῖ ἀπό τή
βιολογική μεταβίβαση τῶν συνεπειῶν τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος[2],
παρέμεινε δέ απρόσβλητος ἀπό τήν φθορά, ἀφοῦ ἡ σάρξ Του ἦταν αὐτή τοῦ θείου
Λόγου[3]
ή πάλι, ἐφόσον ἡ θνητή ἀνθρώπινη φύση Του ἦταν ἑνωμένη μέ τήν ἄφθαρτη θεία φύση
Του και ἀπολάμβανε συνεπῶς τῶν ἐνεργειῶν της[4].
Διά τῆς Ἀναστάσεώς Του οἱ ἄνθρωποι ἔπαυσαν νά εἶναι καταδικασθέντες στον θάνατο
καί στήν φθορά, ἀφοῦ τους διασφάλισε τήν διά τῆς χάριτος ἀνάσταση στα ἔσχατα
διά τῆς ἐπανενώσεως τοῦ ἀναγεννηθέντος σέ ἀνωτέρα μορφή σώματός τους μετά τῆς
ψυχῆς τους, ὑπό ἄφθαρτη μορφή καί μή ὑποκείμενο πλέον στις μεταπτώσεις τῆς ὕλης
καί τοῦ χρόνου[5].
Γιά τούς Πατέρες, ὁ θάνατος τοῦ Χριστοῦ σημαίνει «θάνατος τοῦ θανάτου»[6],
ἡ δέ Ἀνάστασις Αὐτοῦ νίκη καί θρίαμβος όριστικός τῆς ζωῆς, αἰώνια καί ἄφθαρτη
ζωή. Γι' αὐτό τήν ἡμέρα τοῦ Πάσχα καί τίς ἑβδομάδες πού ἀκολουθοῦν στήν Ὀρθόδοξη
Ἐκκλησία ψάλλεται ἀδιαλείπτως «Θανάτω θάνατον πατήσας καί τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι
ζωήν χαρισάμενος». Ὁ Χριστός ἔχοντας προσλάβει στο πρόσωπό Του ὁλόκληρη τήν ἀνθρώπινη
φύση, ἀπελευθέρωσε τό σῶμα ὅλων τῶν ἀνθρώπων ἀπό τή φθορά καί τό ἀνέστησε διά
τοῦ σώματός Του[7].
Υπό το πνεῦμα αὐτό, ὁ Χριστός παρουσιάζεται ὡς ὁ νέος Ἀδάμ, ὁ ὁποῖος ἀντιστρέφει
την πορεία τῆς πτώσεως: «Ἐπειδὴ δὲ ὁ θάνατος ἦλθε διὰ μέσου τοῦ ἀνθρώπου, γι’ αὐτὸ
καὶ ἡ ἀνάστασι τῶν νεκρῶν ἔρχεται διὰ μέσου ἀνθρώπου.
Ὅπως δηλαδὴ ἐξ αἰτίας τῆς συγγενείας μὲ τὸν Ἀδὰμ ὅλοι πεθαίνουν, ἔτσι καὶ ἐξ αἰτίας
τῆς συγγενείας μὲ τὸ Χριστὸ ὅλοι θὰ ζωοποιηθοῦν.» (Α' Κορ. 15,21).
Πρέπει να τονισθεῖ ὅτι ἡ νίκη τοῦ Χριστοῦ ἐπί τοῦ θανάτου εἶναι, ὄχι μόνον
πνευματική, ἀλλά καί φυσική πραγματικότητα, ἀφοῦ πράγματι καί μέ τρόπο ἀντικειμενικό
ὁ Χριστός συνέτριψε τόν θάνατο καί ἀναστήθηκε μέ τήν ἀνθρώπινη φύση Του για ὅλη
τήν ἀνθρωπότητα. Δεν πρόκειται περί μιᾶς ὑποκειμενικῆς ἀπόψεως τῆς πίστεώς μας,
ὅπως τήν θεώρησαν πολλοί ὑποτίθεται χριστιανοί θεολόγοι τις τελευταίες
δεκαετίες, ἰσχυριζόμενοι τήν «ἀπομυθοποίηση» τοῦ Χριστιανισμοῦ. Στο σημείο αὐτό,
ὀφείλουμε νά ἐπικαλεσθοῦμε τους λόγους τοῦ ἀποστόλου Παύλου: «Καὶ ἂν ὁ Χριστὸς
δὲν ἀναστήθηκε, ματαία εἶναι ἡ πίστι σας. Ἀκόμη εἶσθε μέσα στὶς ἁμαρτίες σας»
(Α' Κορ. 15,17) καί νά λάβουμε ὑπ' ὄψιν τό γεγονός ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι, σύμφωνα με
μία παλαιότατη παράδοση, ἀπό τήν Ἀνάσταση καί καθ' ὅλη τή διάρκεια τῶν ἑβδομάδων
πού ἀκολουθοῦν αὐτήν δέν λένε ἁπλῶς «Χριστός Ανέστη!», ἀλλά τό συνοδεύουν καί ἀπό
τήν ἐπιβεβαιωτική ἀπάντηση «Ἀληθῶς ὁ Κύριος!».
συνεχίζεται
[1] Λόγος Κατηχητικός ΛΑ', PG 45, 80Α.
[2] Βλ. ΜΑΞΙΜΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ, Πρός Θαλάσσιον ἀπορίες ΞΑ'. ΙΩΑΝΝΟΥ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ, Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, ΙΙΙ, 1
[3] Πρβλ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ, Εἰς τήν ἐνσάρκωσιν τοῦ Λόγου, 20. ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ, Εἰς τό κατά Λουκᾶν Εὐαγγέλιον, V, 19.
[4] Πρβλ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Πασχάλιες ὁμιλίες, ΙΙ, 5.
[5] Βλ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Ὁμιλίαι εἰς τήν πρός Ρωμαίους ἐπιστολήν, Χ. 2. Εἰς τό κατά Ἰωάννην εὐαγγέλιον, XXV, 2. Εἰς τήν ἀνάληψιν, 2.
[6] Βλ. ἐπί παραδείγματι ΜΕΘΟΔΙΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ, Εἰς τήν Ἀνάστασιν, ΙΙΙ, 23. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς τήν πρός Κολοσσαείς, VI, 3. Ομιλία εἰς μάρτυρας, 1.
[7] Βλ. Μ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Περί ἐνανθρωπήσεως τοῦ Λόγου, 20.
0 Σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου