«Οὐ τοίνυν ἀρκεῖ τὸ εἰπεῖν,
ὅτι ἐν τῇ Γραφῇ γέγραπται, ἀλλὰ χρῇ καὶ τὴν ἀκολουθίαν ἀναγνῶναι πᾶσαν, ἐπεὶ εἰ
μέλλοιμεν διακόπτειν τὴν πρὸς ἀλλῆλα συνέχειαν αὐτῶν καὶ συγγένειαν, πολλὰ
τεχθήσονται πονηρὰ δόγματα» (Ι. Χρυσοστόμου, PG 56,156)
«Οὒ’ δεῖ ἁπλῶς τὰς τῶν
Γραφῶν ῥήσεις παραφέρειν, οὐδὲ ἐκκόπτοντας τῆς ἀκολουθίας, οὐδὲ τῆς συγγενείας ἀποσπῶντας,
οὐδὲ ἔρημα καὶ γυμνὰ τὰ ῥήματα τῆς τῶν ἑπομένων ἢ προλαβόντων βοηθείας
λαμβάνοντας συκοφαντεῖν ἁπλῶς καὶ ἐπηρεάζειν» (Ι. Χρυσοστόμου, ΡG 56,158).
Αύριο η Αγία μας Εκκλησία
εορτάζει την ιερά μνήμη των Αγίων ενδόξων και πανευφήμων Αποστόλων. Των
ανθρώπων εκείνων τους οποίους ο ίδιος ο Κύριος εξέλεξε, εκπαίδευσε και
απέστειλε «ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πράξ. 1,8), ώστε να κηρύξουν το Ευαγγέλιο «πάσῃ
τῇ κτίσει» (Μάρκ. 16,15).
Η αποστολή τους δεν ήταν να ιδρύσουν μία νέα φιλοσοφική σχολή, ούτε να
παρουσιάσουν προσωπικές θεωρίες ή θεολογικούς στοχασμούς. Η αποστολή τους ήταν
μία και μοναδική: να μεταδώσουν αναλλοίωτο εκείνο το οποίο παρέλαβαν από τον
ίδιο τον Θεάνθρωπο Κύριό μας Ιησού Χριστό.
Ο Απόστολος Παύλος γράφει χαρακτηριστικά:
«Παρέδωκα γὰρ ὑμῖν ἐν πρώτοις ὃ καὶ παρέλαβον...» (Α΄ Κορ. 15,3).
Δεν παρέδωσε ό,τι σκέφθηκε, αλλά ό,τι παρέλαβε. Και όμως, ενώ το ίδιο Ευαγγέλιο άρχισε να φωτίζει τα έθνη, σχεδόν ταυτόχρονα
άρχισε και μία άλλη παράλληλη πορεία. Ο διάβολος, ο οποίος από την αρχή είναι
«ψεύστης καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ» (Ιω. 8,44), δεν μπορούσε να καταργήσει το
Ευαγγέλιο. Επιχείρησε λοιπόν κάτι πολύ πιο ύπουλο: να το παραχαράξει. Δεν
δημιούργησε δικό του ευαγγέλιο, χρησιμοποίησε το ίδιο. Δεν αρνήθηκε πάντοτε την
Αγία Γραφή, την παρερμήνευσε. Δεν απέρριψε εξ ολοκλήρου τα λόγια των Αποστόλων, τα απέκοψε από την Παράδοση της Εκκλησίας και τους έδωσε διαφορετικό νόημα. Άλλωστε
δεν είναι η πρώτη φορά που ενεργεί κατ' αυτόν τον τρόπο. Ακόμη και κατά τον
πειρασμό του Κυρίου στην έρημο, ο διάβολος χρησιμοποίησε χωρία της Αγίας
Γραφής. Δεν παρέθεσε ψευδή εδάφια· παρέθεσε αληθινά, αλλά διαστρεβλωμένα και
αποκομμένα από τον πραγματικό τους σκοπό. Το ίδιο συνέβη και αργότερα. Οι
περισσότερες αιρέσεις δεν γεννήθηκαν επειδή απέρριψαν το Ευαγγέλιο, αλλά επειδή
ισχυρίστηκαν ότι μόνο αυτές το κατανοούν σωστά.
Πολλοί αιρετικοί επικαλούνταν την Αγία
Γραφή. Θα μπορούσε λοιπόν κάποιος να ισχυρισθεί ότι επειδή όλοι χρησιμοποιούσαν
την ίδια Αγία Γραφή, όλοι δίδασκαν και την ίδια πίστη; Προφανώς όχι διότι το
πρόβλημα δεν ήταν το Ευαγγέλιο. Το πρόβλημα ήταν η ερμηνεία του. Γι' αυτό και
οι Άγιοι Πατέρες ποτέ δεν διαχώρισαν την Αγία Γραφή από την Ιερά Παράδοση. Το
ίδιο Πνεύμα το Άγιο που ενέπνευσε τους Αποστόλους να συγγράψουν τα ιερά
κείμενα, καθοδήγησε και την Εκκλησία στην ορθή κατανόησή τους. Έξω από αυτήν
την ζωή της Εκκλησίας, η αυθαίρετη ερμηνεία έγινε πάντοτε η γεννήτρια των
αιρέσεων.
Δεν είναι τυχαίο ότι ήδη από τους αποστολικούς χρόνους οι ίδιοι οι Απόστολοι
προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο αυτό.
Ο Απόστολος Παύλος γράφει:
«δεῖ γὰρ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι...» (Α΄ Κορ. 11,19).
Ενώ προς τους Γαλάτας είναι ακόμη αυστηρότερος:
«Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζηται παρ' ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν,
ἀνάθεμα ἔστω» (Γαλ. 1,8).
Αξίζει να σταθούμε λίγο στα λόγια αυτά. Δεν λέγει: «αν σας κηρύξει διαφορετική
θρησκεία». Λέγει: «αν σας κηρύξει διαφορετικό ευαγγέλιο». Δηλαδή ακόμη και αν
χρησιμοποιούνται οι ίδιες λέξεις, ακόμη και αν επικαλείται κανείς τον Χριστό,
ακόμη και αν παραθέτει αποστολικά χωρία, εφόσον αλλοιώνει το περιεχόμενο της
πίστεως, τότε δεν πρόκειται πλέον για το Ευαγγέλιο που παρέδωσαν οι Άγιοι
Απόστολοι.
Δυστυχώς, το φαινόμενο αυτό δεν περιορίστηκε στους πρώτους αιώνες, συνεχίζεται
μέχρι σήμερα. Πόσες ομολογίες δεν επικαλούνται καθημερινά την Αγία Γραφή; Πόσες
αιρέσεις δεν δηλώνουν ότι ακολουθούν τον Χριστό; Πόσοι δεν ισχυρίζονται ότι
βασίζονται αποκλειστικά στο Ευαγγέλιο; Και όμως, ενώ κρατούν το ίδιο βιβλίο στα
χέρια τους, καταλήγουν σε δεκάδες ή και εκατοντάδες διαφορετικές δογματικές
αντιλήψεις. Άραγε ευθύνεται το Ευαγγέλιο γι' αυτήν την κατάσταση ή μήπως ευθύνεται
η αυθαίρετη ερμηνεία του; Η απάντηση είναι προφανής. Το Ευαγγέλιο δεν γεννά
αιρέσεις. Η υπερηφάνεια του ανθρώπου γεννά τις αιρέσεις. Όταν ο άνθρωπος θεωρεί
ότι μπορεί μόνος του να ερμηνεύσει την θεία Αποκάλυψη, χωρίς την εμπειρία των
Αγίων, χωρίς την σύμφωνη φωνή των Πατέρων και χωρίς την ζωή της Εκκλησίας, τότε
εύκολα οδηγείται στην πλάνη. Αυτή ακριβώς είναι και η μεγάλη παρακαταθήκη των
Αγίων Αποστόλων. Δεν μας παρέδωσαν μόνο τα ιερά κείμενα. Μας παρέδωσαν και τον
τρόπο με τον οποίο αυτά βιώνονται μέσα στο Σώμα του Χριστού.
Με την ευκαιρία λοιπόν της αυριανής εορτής των Αγίων Αποστόλων, ας τους
τιμήσουμε όχι μόνο με ύμνους και εγκώμια, αλλά κυρίως με την πιστή διαφύλαξη
εκείνου που οι ίδιοι παρέδωσαν στην Εκκλησία, χωρίς προσθήκες, χωρίς αφαιρέσεις
και χωρίς ιδιωτικές ερμηνείες. Διότι η αληθινή τιμή προς τους Αγίους Αποστόλους
δεν βρίσκεται στα λόγια, αλλά στην πιστή διατήρηση της Αποστολικής Παραδόσεως,
την οποία σφράγισαν όχι μόνο με το κήρυγμά τους, αλλά και με το ίδιο τους το
αίμα.
Ι. Ν. Παπαρρήγας
0 Σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου