ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ ☦

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [18]

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhMz4n2x5SvTsnTPeG1ab_Y6nGFoIfCSD5B8GGzb0Aufhd590sdQeKKOjdLy_y1wYg55NfSBEytkCpQ4NwLcuwUwGL9sHeTOaC2e_VRGUidTAtZ_2CaMiNxcAU8O1Whiv7ltFWvY1xmc4R1xHqpZEW4-B_P-G0k7dlcHIFNvgqYVjwS-D9t-1zjg8zC/s320/image.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="240" data-original-width="320" height="300" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhMz4n2x5SvTsnTPeG1ab_Y6nGFoIfCSD5B8GGzb0Aufhd590sdQeKKOjdLy_y1wYg55NfSBEytkCpQ4NwLcuwUwGL9sHeTOaC2e_VRGUidTAtZ_2CaMiNxcAU8O1Whiv7ltFWvY1xmc4R1xHqpZEW4-B_P-G0k7dlcHIFNvgqYVjwS-D9t-1zjg8zC/w400-h300/image.png" width="400" /></a></div>  B΄
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 
 
Αρρωστημένες ψυχολογικές καταστάσεις 
 
Οἱ λογισμοί στίς ἀρρωστημένες ψυχικές καταστάσεις 
 
Χρειάζεται προσοχή στο θέμα τῶν λογισμῶν 
 
Ἀδελφέ, μή βάλῃς σεαυτόν διακρῖναι τοὺς ἐρχομένους σοι λογισμούς· καί γάρ οὐκ ἔστι
τοῦ μέτρου σου. Ἀδελφέ, μὴν προσπαθεῖς ἐσύ νὰ διακρίνεις τούς λογισμούς σου,
διότι δέν εἶσαι σε τέτοια μέτρα, ποὺ νὰ μπορεῖς νὰ τοὺς διακρίνεις. 
Νά, κάτι πάρα πολύ σοβαρό, κάτι πολύ σημαντικό. Δέν ξέρω ἄν ὑπάρχει κανένας
χριστιανός πού δέν πέφτει ἔξω σ' αὐτό τό σημεῖο. Λίγο πολύ ὅλοι γίνονται
σύμβουλοι τοῦ ἑαυτοῦ τους καί νομίζουν ὅτι εἶναι σε θέση να καταλάβουν τί εἶναι
ὁ ἕνας λογισμός, τί εἶναι ὁ ἄλλος, γιατί ἔρχεται ὁ ἕνας λογισμός, γιατί ἔρχεται
ὁ ἄλλος, καί διαφεντεύουν, καί μόνος κανονίζει ὁ καθένας τόν ἑαυτό του. Ὅταν
μάλιστα συμβεῖ νὰ εἶναι κανείς καί λίγο ἀρρωστημένος τύπος, νὰ ἔχει μέσα του
άρρωστημένες καταστάσεις, ὁπότε οἱ λογισμοί εἶναι ἀκόμη πιο πολλοί καὶ ἀκόμη
πιο παράξενοι, κάθεται καί γίνεται θύμα τῶν λογισμῶν. «Ἄ, ἦρθε αὐτός ὁ
λογισμός. Γιατί ήρθε; Να, ζητάει αὐτό καί θέλει ἐκεῖνο». Και τρελαίνεται
κανείς. Ἐνῶ εἶναι ἁπλὰ τὰ πράγματα. Μήν προσπαθείς να διακρίνεις ἐσύ τούς
λογισμούς μή νομίζεις ὅτι εἶσαι σε κατάσταση πού ἔχεις διάκριση καί μπορεῖς ἑπομένως
να καταλάβεις τί εἶναι οἱ λογισμοί ποὺ σοῦ ἔρχονται. 
Προσωπικῶς, ἐπανειλημμένως ἔχω διαπιστώσει -καί νομίζω ὅτι τὸ καταλαβαίνετε κι ἐσεῖς
αὐτὸ καὶ το δέχεστε- ὅτι πάρα πολλοί χριστιανοί ταλαιπωροῦνται ἀπό τούς
λογισμούς. Καί ὅπου ὑπάρχουν άρρωστημένες καταστάσεις, τόν τρελαίνουν τόν ἄνθρωπο
οἱ λογισμοί. Μπορεῖ καμιά φορά νὰ ἔρθουν καὶ καλοί λογισμοί· δὲν εἶναι μόνο οἱ
κακοί λογισμοί. Σε ἕναν ἀρρωστημένο τύπο μπορεῖ, για παράδειγμα, να ἔρθει
λογισμός ὅτι μπορεῖ νά νηστέψει πολύ. Καί τον βάζει λοιπόν να κάνει νηστεία ὑπερβολική.
Καί αὐτός, καθώς δέν ἔχει διάκριση να καταλάβει ἀπό ποῦ ἔρχεται αὐτός ὁ
λογισμός, τόν πιστεύει καί γίνεται θύμα τοῦ λογισμοῦ, καί νομίζει μάλιστα ὅτι
κάνει και θεάρεστο ἔργο. Ἐνῶ, καί τίποτε ἄλλο νὰ μὴ συμβεῖ - πού εἶναι ἐνδεχόμενο
να βλάψει κανείς τὴν ὑγεία του τίποτε ἄλλο να μή συμβεί, καί μόνο που κάνει τὸ
χατίρι τοῦ λογισμοῦ καί διά μέσου τοῦ λογισμοῦ πέφτει στα χέρια τοῦ διαβόλου,
φτάνει αὐτό. Καὶ ἄλλα πράγματα μπορεῖ νὰ ἔρθουν ὡς λογισμός. 
Καλά πράγματα· δέν παίρνουμε μόνο τά κακά. Προσοχή λοιπόν στούς λογισμούς. Γι'
αὐτό τώρα τελευταῖα σὲ ἀρκετούς λέω ὅ,τι ἔχουν καί δέν ἔχουν, νὰ τὸ ἀφήσουν. Ἀφοῦ
ἔρχονται καί ἐξομολογοῦνται, καὶ πιστεύει ὁ καθένας ὅτι ἐξομολογούμενος ἐξομολογεῖται
ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ πῶς ὅ,τι ἀφήνει τὸ ἀφήνει στὸν Θεό, ὅλα λοιπόν νὰ τὰ ἀφήσει
καὶ νὰ ξενοιάσει κανείς. Να ξενοιάσει. Να μη δώσει καμία σημασία στούς
λογισμούς. Όσοι το πιστεύουν, ὅσοι το δέχονται καὶ κάνουν ἔτσι, ἀρκετά ἐλευθερώνονται.
Ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸ κάνεις αὐτό, πρέπει νὰ εἶσαι ταπεινός ἢ νὰ θέλεις νὰ εἶσαι
ταπεινός. Γιατί καμιά φορά οἱ λογισμοί εἶναι τέτοιοι που περιποιοῦν τιμή σε
κάνουν να νομίζεις ὅτι κάτι είσαι, ὅτι κάτι ξέρεις, ὅτι ἐσὺ τὰ καταφέρνεις - καὶ
μέσα ἀπὸ αὐτὸ σὲ κάνουν ὅ,τι θέλουν. 
 
Ἡ προσευχή καὶ οἱ λογισμοί φόβου καὶ
δειλίας 
 
Μάλιστα, στο σημεῖο αὐτό, ἔχοντας ὑπ' ὄψιν τὸν σημερινό ἄνθρωπο -καθώς σήμερα οἱ
περισσότεροι τῶν ἀνθρώπων ἔχουν καὶ ἀρρωστημένες καταστάσεις μέσα τους- θὰ ἤθελα
νὰ πῶ να προσέξουμε λίγο καὶ τὸ θέμα τῆς προσευχῆς. Τονίζουμε ότι γενικά εἶναι
καλύτερα νὰ μὴ δίνει κανείς καμία σημασία στούς λογισμούς. Καμία σημασία.
Όποιοι κι ἂν εἶναι. Εἶτε καλοί εἶναι εἴτε μὴ καλοί. Εἴτε εἶναι λογισμοί που
φέρνουν ταραχή, ἀνησυχία, τρόμο, είτε εἶναι λογισμοί που φέρνουν γλυκύτητες καὶ
τέτοια. 
Εἰδικότερα, ὅταν ἔρχονται λογισμοί φόβου, δειλίας, τρόμου, να προσέξει κανείς
στο θέμα τῆς προσευχῆς. Ἀρχίζοντας κανείς να προσεύχεται, εἶναι ἐνδεχόμενο, ἂν
δὲν προσευχηθεί σωστά, να κάνει χειρότερα τα πράγματα μέσα του. Καὶ γι' αὐτὸ ἡ
συμβουλή θα ήταν οὔτε προσευχή να κάνει. Ἀλλά πρέπει να προσπαθήσω νὰ τὸ ἐξηγήσω
αὐτό. Ας πούμε, ἔχει κανείς τρόμο μέσα του. Ἀρχίζει να κάνει προσευχὴ καὶ νὰ
λέει: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με». Όμως, τὴ λέει τὴν προσευχή κατά ἕναν
τέτοιον τρόπο, σὰν νὰ τὸν κρατάει τον τρόμο, σὰν νὰ τὸ κρατάει το βίωμα του
τρόμου μάλιστα, σὰν νὰ τὸ βάζει καὶ πιο βαθιά μέσα του το βίωμα αὐτό. Δὲν ὠφελεῖ
ἔτσι ἡ προσευχή 
Η προσευχή ἔχει αὐτὸν τὸν σκοπό τελείως να ξεχάσεις ἂν σὲ ἐνοχλεί κάτι ἡ δὲν σε
ἐνοχλεί. Απλώς παίρνεις ἀφορμὴ ἀπὸ αὐτὸ καὶ τρέχεις στὸν Χριστό. Την ώρα λοιπόν
που προσεύχεσαι, νὰ ἀγνοήσεις τὸν λογισμό μὴν ἔχεις ὑπ' ὄψιν σου τὸν λογισμό, μὴν
πάει το μυαλό σου ἐκεῖ. Ἁπλῶς παίρνεις ἀφορμή ἀπὸ τὸν λογισμό, ἀπὸ τὸν φόβο, ἀπὸ
ὅ,τι αἰσθάνεσαι μέσα σου, και τρέχεις στον Χριστό. Έτσι κάνε προσευχή ὅσο μπορεῖς.
Ἀλλιῶς, ἐὰν καταλαβαίνεις ότι, καθώς προσεύχεσαι, μάλλον πιο πολύ τρομάζεις,
μάλλον πιο πολύ κυριεύεσαι ἀπὸ τὴν κατάστασή σου, σταμάτα να προσεύχεσαι. 
Γι' αὐτό σ' αὐτές τις περιπτώσεις, ὅταν πρόκειται πιο πολύ γιὰ ἀρρωστημένες
καταστάσεις, εἶναι ἀνάγκη κανείς νὰ βρεῖ συγκεκριμένο ἄνθρωπο να τοῦ ἐμπιστευθεῖ
τὸν ἑαυτό του καὶ νὰ μὴ δώσει και μια σημασία σε ὅλα αὐτά, νὰ τὰ ξεχάσει
τελείως, ὅσο κι ἂν τὸν τραβοῦν ἀπὸ δὲ καὶ ἀπὸ κεί. Καὶ ἔτσι οἱ λογισμοί
φεύγουν. Δηλαδή, τις πιο πολλές φορές οἱ λογισμοί σὲ ἀφήνουν, μόλις τοὺς ἀφήσεις
Ἂς σοῦ φαίνεται ὅτι δὲν φεύγουν. Κάπου γαντζώ θηκαν σ' ἐσένα καὶ δὲν φεύγουν.
Κατά κάποιον τρό πο σὰν νὰ τοὺς κρατᾶς ἐσὺ. Ὅταν λοιπόν τὰ γαντζάκια αὐτὰ θὰ τὰ
ἀφήσεις, ὅταν θὰ πάψεις να κρατάς τοὺς λογισμούς, θα φύγουν. 
 
Πῶς φεύγουν οἱ λογισμοί 
 
Ὅταν δὲν ἔχει πάρε δώσε κανείς μὲ τὸν διάβολο ἤ, συνέβη κάτι, ἀλλά ἀμέσως
μετανοεῖ, τότε διώχνει τὸν διάβολο, καὶ αὐτὸς δὲν μπορεῖ νὰ κάνει τίποτε στην
ψυχή, καὶ ἐπομένως φεύγουν καὶ οἱ λογισμοί. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶσαι ταπεινός, να
πιστεύεις στον Χριστό καὶ νὰ τὰ περιμένεις ὅλα ἀπό τὸν Χριστό. 
Ὁ ἄνθρωπος ὁ ὑπερήφανος, ὁ φίλαυτος, αὐτός ποὺ φοβάται τὸν θάνατο, πού φοβάται
μή χάσει τη ζωή, μή χάσει τὰ καλὰ τῆς ζωῆς, εἶναι ὑποχείριο τοῦ διαβόλου, καὶ τὸν
κάνει ὅ,τι θέλει. Καὶ ἔτσι ὁ διάβολος γαντζώνεται ἐπάνω του, ἔρχονται ἔπειτα καὶ
οἱ λογισμοί, καί λέει κανείς: «Νά, δὲν μπορῶ νὰ τοὺς διώξω». Δέν εἶναι ὅτι δὲν
μπορεῖς. Πάρε σωστή στάση, καί φεύγουν αὐτοί μόνοι τους. 
Ὅταν ἔχει κανείς πολλά φουσκωμένα μπαλόνια καὶ τὴν κλωστή ἀπό κάθε μπαλόνι τήν
κρατάει σφιχτά μέσα στη χούφτα του, μπορεῖ νὰ φυσάει ἀέρας, ὅμως τα μπαλόνια
δέν φεύγουν. Χτυπιούνται μεταξύ τους, ἀλλὰ δὲν φεύγουν. Ἐνῶ, λίγο να χαλαρώσει
κανείς τη χούφτα του καὶ ἑπομένως νὰ μὴ σφίγγει τὰ σχοινάκια, ἀμέσως θα φύγουν ὅλα
τὰ μπαλόνια. Αὐτό εἶναι. 
Λίγο ἄν χαλαρώσεις, ἔφυγαν οἱ λογισμοί. Όμως, για να χαλαρώσεις, κάπου πρέπει
να στηριχθεῖς, δηλαδή στον Χριστό. Είμαστε όλοι, χωρίς να το καταλαβαίνουμε,
κολλημένοι στη φιλαυτία μας ἐκεῖ εἶναι γαντζωμένος ὁ καθένας. Μπορεί να κάνουμε
προσευχές στον Χριστό, μπορεῖ νὰ κάνουμε καλά πράγματα, ἀλλὰ ὅλα εἶναι, γιὰ νὰ ὑπηρετήσουν
τη φιλαυτία. Μόλις όμως τὸ καταλάβει κανείς καὶ τὰ βάλει μὲ αὐτὴν καὶ πάει
κόντρα καὶ ἀκριβῶς θέλει να πεθάνει ἡ φιλαυτία- αὐτό γίνεται, ὅταν πιστέψεις
στον Χριστό καὶ τὸν ἀκολουθεῖς, για να πεθάνεις μαζί του- τότε ἀπαγκιστρώνεται ἀπό
τή φιλαυτία, ὁπότε χαλαρώνει ἡ ψυχή, καὶ φεύγουν όλα τα σχοινάκια, φεύγουν ὅλοι
οἱ λογισμοί. 
Όλο το θέμα εἶναι νὰ πιστέψεις στον Χριστό, Τότε, καὶ ὅλες οἱ ψυχοπαθολογικές
καταστάσεις, τακτοποιούνται εἴτε τις παίρνει ὁ Χριστός εἶτε τίς ἀφήνει καὶ σε
βοηθάει νὰ τὶς ἀντιμετωπίσεις ἔτσι, ὥστε σὰν ὑπηρέτες να δουλεύουν ὑπὲρ σου.<o:p></o:p> <div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center;">ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ π. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΥ</div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px;"><div style="text-align: center;">...πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν</div><div style="text-align: center;">Τὸ αἴσθημα κατωτερότητος καὶ ἄλλες ἀρρωστημένες καταστάσεις</div><div style="text-align: center;">μέσα στο μυστήριο τῆς σωτηρίας</div><div style="color: #cc0000; text-align: center;">Πανόραμα Θεσσαλονίκης, Ε΄ έκδοση</div><div style="color: #cc0000; text-align: center;"> </div><div> </div></div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"><a href="https://amethystosbooks.blogspot.com/2025/12/18.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" target="_blank">ΠΗΓΗ</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;">ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/1.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A (1)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/2_0870095958.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (2)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/3_01942665065.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"> ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (3)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/4_01197162167.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (4)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/5_01594983194.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (5)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/6_0894674530.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (6)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/7_0442740772.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (7)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/8_01974219737.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [8]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/9_0248398676.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [9]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/10_01828841407.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [10]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/11.html" itemprop="url" style="color: #222222; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [11]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/12.html" itemprop="url" style="color: #222222; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [12]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/13.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [13]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/14.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [14]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/15.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [15]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/16.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [16]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/17.html" itemprop="url"> ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [17]</a></div><div> </div>

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [18]

B΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Αρρωστημένες ψυχολογικές καταστάσεις Οἱ λογισμοί στίς ἀρρωστημένες ψυχικές καταστάσεις Χρειάζεται προσοχή στο θέμα τῶν...

The Light of Bulgaria | An Orthodox Christian Documentary

Περί των «λαθών» των παλαιοημερολογιτών και των «μη λαθών» των αποτειχισμένων.

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjjrIdH7fiY9t_q4JthkByBI2P44BocqdOYotDcOnyOO443ChQoWBtNWhx2kVuz_F4DzEE2aikOOMJKmax3GpjEdQXoiDGmhbj9X69EdFf_GkGFSmJANHzGYwF9KhqQfSTKAguLwbfPbdnZaGjEkoRUL3WA8d9Ru0bivWDMe9SwXeyO0wiz-q_bDxzH/s1333/%C2%AB%CE%98%CE%91%20%CE%91%CE%9D%CE%A4%CE%99%CE%94%CE%A1%CE%9F%CE%A5%CE%9C%CE%95%20%CE%9A%CE%91%CE%99%20%CE%98%CE%91%20%CE%91%CE%93%CE%A9%CE%9D%CE%99%CE%96%CE%9F%CE%9C%CE%91%CE%A3%CE%A4%CE%95%20%CE%9C%CE%95%CE%A3%CE%91%20%CE%91%CE%A0%CE%9F%20%CE%A4%CE%97%CE%9D%20%CE%95%CE%9A%CE%9A%CE%9B%CE%97%CE%A3%CE%99%CE%91%C2%BB%20%CF%80.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="603" data-original-width="1333" height="290" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjjrIdH7fiY9t_q4JthkByBI2P44BocqdOYotDcOnyOO443ChQoWBtNWhx2kVuz_F4DzEE2aikOOMJKmax3GpjEdQXoiDGmhbj9X69EdFf_GkGFSmJANHzGYwF9KhqQfSTKAguLwbfPbdnZaGjEkoRUL3WA8d9Ru0bivWDMe9SwXeyO0wiz-q_bDxzH/w640-h290/%C2%AB%CE%98%CE%91%20%CE%91%CE%9D%CE%A4%CE%99%CE%94%CE%A1%CE%9F%CE%A5%CE%9C%CE%95%20%CE%9A%CE%91%CE%99%20%CE%98%CE%91%20%CE%91%CE%93%CE%A9%CE%9D%CE%99%CE%96%CE%9F%CE%9C%CE%91%CE%A3%CE%A4%CE%95%20%CE%9C%CE%95%CE%A3%CE%91%20%CE%91%CE%A0%CE%9F%20%CE%A4%CE%97%CE%9D%20%CE%95%CE%9A%CE%9A%CE%9B%CE%97%CE%A3%CE%99%CE%91%C2%BB%20%CF%80.jpg" width="640" /></a></div> Μου έστειλαν ένα βίντεο στο οποίο
ομιλητές είναι ο π. Θεόδωρος Ζήσης και ο υιός του. 
Ειλικρινά, είναι τελείως απαράδεκτο άνθρωποι, οι οποίοι υποτίθεται ότι
διαθέτουν ακαδημαϊκές γνώσεις, να εμφανίζονται τόσο ανιστόρητοι σε
εκκλησιαστικά ζητήματα, τα οποία όχι μόνον έχουν απαντηθεί, αλλά έχουν αναλυθεί
εκατοντάδες φορές. Πραγματικά με απογοήτευσαν. Κατανοώ ότι επιθυμούν να
στηρίξουν τη δική τους θέση. Όταν όμως αυτό επιχειρείται με ιστορικές
ανακρίβειες, τότε ισχύει το γνωστό: «τὸ καλὸν οὐκ ἔστι καλόν, ἐὰν μὴ καλῶς
γένηται». 
 
Αναφέρει ο π. Θεόδωρος: 
 «Από την αρχή της αποτειχίσεως είπαμε ότι δεν θα κάνουμε το λάθος που έκαναν
οι του παλιού ημερολογίου. Να έχουμε δικούς μας Επισκόπους». 
 
και λίγο παρακάτω διαβάστε την πλήρη αντίφαση: 
 «Εκτός αν βρεθούν Ορθόδοξοι Επίσκοποι που θα αναλάβουν. Αν βρίσκονταν κάποιοι
Ορθόδοξοι Επίσκοποι οι οποίοι θα αναλάμβαναν την αποτείχιση και αποτειχίζονταν,
θα άλλαζε το θέμα». 
 
Μα συγγνώμη, τι διαφορετικό έκαναν οι Ορθόδοξοι Επίσκοποι που ηγήθηκαν του
αγώνος των παλαιοημερολογιτών; Είναι δυνατόν να αγνοεί ο π. Θεόδωρος ότι το
1935, έπειτα από ένδεκα ολόκληρα έτη από τη μονομερή και αντικανονική αλλαγή
του εορτολογίου το 1924, Ορθόδοξοι Επίσκοποι ανέλαβαν τον αγώνα των
παλαιοημερολογιτών; 
Επί ένδεκα ολόκληρα έτη οι παλαιοημερολογίτες δεν είχαν Επισκόπους. Στη
συνέχεια, όταν με την πάροδο του χρόνου έμειναν και πάλι χωρίς Επισκόπους —
άλλοι εκοιμήθησαν, άλλοι δείλιασαν και άλλοι οδηγήθηκαν πράγματι στο σχίσμα —
τότε η Ρωσική Εκκλησία της Διασποράς (ROCOR) προχώρησε στη χειροτονία νέων
Επισκόπων για αυτούς. 
Μήπως δεν αποδέχονται τη Ρωσική Εκκλησία της Διασποράς; Φυσικά και την
αποδέχονται. 
Τι αναφέρει άλλωστε στο ίδιο βίντεο ο π. Σεραφείμ Ζήσης; 
 «Αυτοί (νεοημερολογίτες) θεωρούσαν ακόμη και την ROCOR, τους Ρώσους της
Διασποράς, σχίσμα. Εμένα οι καθηγητές μου στο πανεπιστήμιο μου δίδασκαν ότι η
ROCOR, οι Ρώσοι της Διασποράς, είναι σχίσμα. Και από εκεί βγήκε ο Άγιος Ιωάννης
ο Μαξίμοβιτς, ο Γέροντας Σεραφείμ Ρόουζ, ο Άγιος Φιλάρετος που βγήκε άφθαρτος.
Κατ' αυτούς είναι σχίσμα». 
 
Συνεχίζει ο π. Θεόδωρος: 
 «Αλλά τώρα εμείς ως πρεσβύτεροι δεν έχουμε τη δυνατότητα να έχουμε δικούς μας
Επισκόπους. Δεν θα κάνουμε δικούς μας Επισκόπους λοιπόν για να μας
χαρακτηρίσουν ως σχίσμα. Θα είμαστε μέσα στην Εκκλησία και θα διαμαρτυρόμαστε,
θα αντιστεκόμαστε και θα αντιδρούμε και θα αγωνιζόμαστε για να επανέλθει η
Εκκλησία στην Ορθοδοξία». 
 
Μα αυτό είναι αυτονόητο. Ποιος πρεσβύτερος μπορεί να χειροτονήσει Επισκόπους; 
Είτε θα αποτειχισθούν Ορθόδοξοι Επίσκοποι και θα αναλάβουν τον αγώνα, όπως
ακριβώς συνέβη στην περίπτωση των παλαιοημερολογιτών, είτε, όταν πλέον
αναλάβουν, θα προχωρήσουν οι ίδιοι στη χειροτονία νέων Επισκόπων. 
Υποθέτω βέβαια ότι αυτό που επιθυμεί να πει εδώ ο π. Θεόδωρος είναι πως θεωρεί
ως μόνη ορθή λύση την πρώτη περίπτωση, δηλαδή να αποτειχισθεί κάποιος ήδη
υπάρχων Ορθόδοξος Επίσκοπος και να ηγηθεί του αγώνος. Καλό όμως θα ήταν να μην
είναι τόσο απόλυτος. Διότι αυτό ακριβώς που σήμερα θεωρεί αυτονόητο — δηλαδή να
αποτειχισθούν Ορθόδοξοι Επίσκοποι και να αναλάβουν τον αγώνα — πριν από αρκετά
χρόνια ούτε καν το συζητούσαν. Σήμερα όμως το αποδέχονται. Επομένως, ας μην
είναι τόσο βέβαιοι και τόσο κατηγορηματικοί και ως προς το επόμενο βήμα της
ιστορίας. 
 
Και κλείνει με το περίφημο: 
 «Εμείς είμαστε στην Ορθοδοξία και στην Εκκλησία, αυτοί είναι εκτός
Εκκλησίας». 
 
Ποιοι ακριβώς είναι το «εμείς»; Όλοι οι αποτειχισμένοι ή μόνον η συγκεκριμένη
ομάδα; 
Αν εννοεί όλους τους αποτειχισμένους, τότε γιατί δεν υπάρχει εκκλησιαστική
κοινωνία με τους υπόλοιπους αποτειχισμένους; 
Εδώ όμως γεννάται ακόμη μία απορία. Δεν ήταν οι ίδιοι που επί σειρά ετών
έγραφαν ότι δεν επιθυμούν να ομοιάσουν προς τους παλαιοημερολογίτες,
επικαλούμενοι ως επιχείρημα την ύπαρξη παρατάξεων; 
Πώς είναι δυνατόν λοιπόν οι αποτειχισμένοι να έχουν σήμερα διάφορες ομάδες, οι
οποίες μάλιστα δεν έχουν εκκλησιαστική κοινωνία μεταξύ τους, και όλα αυτά σε
μία εποχή κατά την οποία ούτε τους υποκοπάνους (γκλόπ) των χωροφυλάκων έχουν να
αντιμετωπίσουν, όπως οι παλαιοημερολογίτες, ούτε και τους βίαιους διωγμούς,
τους οποίους οι ίδιοι παραδέχονται στο παραπάνω βίντεο ότι υπέστησαν οι
παλαιοημερολογίτες; 
 
Θα κλείσουμε με ένα γνωστό προσωπικό μας λεχθέν. Όσο προσπαθούν να αποδείξουν ότι δεν είναι «παλαιοημερολογίτες», τόσο θα
λαμβάνουν τους ίδιους ακριβώς χαρακτηρισμούς που επί
δεκαετίες αποδίδονταν στους παλαιοημερολογίτες, δηλαδή «σχισματικοί», «εκτός
Εκκλησίας» και τόσους άλλους. Και σε τούτο δεν φταίει η ύπαρξις ή μη ύπαρξις Επισκόπων...... 
Ο Θεός δεν ευλογεί αγώνες που στηρίζονται στις αλληλοκατηγορίες. 
Το ίδιο φυσικά ισχύει και για τους ίδιους τους παλαιοημερολογίτες, οι οποίοι το
πλήρωσαν ακριβά έως σήμερα, φθάνοντας στο σημείο να υπάρχουν δίπλα-δίπλα Ναοί
διαφορετικών παρατάξεων, στον ίδιο δρόμο. Και αν ερωτήσει κανείς ξεχωριστά τον
καθένα γιατί συμβαίνει αυτό, σχεδόν πάντοτε θα λάβει την ίδια απάντηση: 
 
«Δεν φταίμε εμείς· οι άλλοι...» 
 
Ας προσέξουμε λοιπόν όλοι, διότι η ιστορία της Εκκλησίας διδάσκει ότι όταν ο
αγώνας συνοδεύεται από ταπείνωση και διάκριση, ευλογείται. Όταν όμως
συνοδεύεται από αλληλοκατηγορίες, εκατέρωθεν χαρακτηρισμούς και αδιάλλακτες
στάσεις, το αποτέλεσμα σπανίως δικαιώνει εκείνους που θεωρούν ότι κατέχουν
αποκλειστικά την αλήθεια. 
 
Υ.Γ. Το κάτωθι άρθρο να το μελετούν οι αδελφοί μας αποτειχισμένοι συνεχώς <a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/01/blog-post_35.html" target="_blank">https://entoytwnika1.blogspot.com/2023/01/blog-post_35.html</a> <div> </div><div style="text-align: center;">ΠΗΓΗ ΒIΝΤΕΟ:<a href="https://www.youtube.com/watch?v=lMzZyd8j9do" target="_blank"> https://www.youtube.com/watch?v=lMzZyd8j9do</a></div>

Περί των «λαθών» των παλαιοημερολογιτών και των «μη λαθών» των αποτειχισμένων.

Μου έστειλαν ένα βίντεο στο οποίο ομιλητές είναι ο π. Θεόδωρος Ζήσης και ο υιός του. Ειλικρινά, είναι τελείως απαράδεκτο άνθρωποι, οι οποίο...

Ο Αρχιεπίσκοπος Νίκων Ροζντεστβένσκι (1851-1919) για τον σεχταρισμό.

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi-anfM1v3XPBg74JOnVxsec2h6KaBbH21dZqdJ-9HGlZ6-hA9azg67DokZbwNH8hqD8mi4UAPTUGOnlO4sa5K6-X2loS3U9g2UQg58jFX9d7nE9ifxiqsrSbK9rbQVl5EUF0fwPhMEl3ubcNXFJK3e66v66ndhT2QpwuXLGvlT8PEJZFg4rxdGWW6w/s800/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BD_(%D0%A0%D0%BE%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9).jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="800" data-original-width="585" height="400" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi-anfM1v3XPBg74JOnVxsec2h6KaBbH21dZqdJ-9HGlZ6-hA9azg67DokZbwNH8hqD8mi4UAPTUGOnlO4sa5K6-X2loS3U9g2UQg58jFX9d7nE9ifxiqsrSbK9rbQVl5EUF0fwPhMEl3ubcNXFJK3e66v66ndhT2QpwuXLGvlT8PEJZFg4rxdGWW6w/w293-h400/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BD_(%D0%A0%D0%BE%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9).jpg" width="293" /></a></div>  Σχετικά
με τα πνευματικά αιτία του σεχταρισμού<o:p></o:p>«Όλες οι αιρέσεις και τα σχίσματα, όλες οι αιρέσεις και οι ψευδείς
διδασκαλίες... αποπνέουν υπερηφάνεια: μόνο η  Ορθοδοξία μας αποπνέει
ταπεινότητα».<o:p></o:p>

Η επιτυχής καταπολέμηση
του σεχταρισμού, όπως συμβαίνει με κάθε αρνητικό φαινόμενο, απαιτεί τον
εντοπισμό της πηγής και των αιτιών του, γι' αυτό και ο Αρχιεπίσκοπος Νίκων
διερεύνησε προσεκτικά αυτό το ζήτημα. 
Θεωρούσε τους δαίμονες πηγή της αίρεσης και έβλεπε τον
κύριο λόγο για την εμφάνιση και εξάπλωση του σεχταρισμού στην υπερηφάνεια, την έπαρση ή, όπως το έθετε, την αυτοεκτίμηση του ανθρώπου:
«κάθε αίρεση είναι, στην ουσία, μια πλάνη και προϊόν της υπερηφάνειας του νου»,
καθώς και μια απόκλιση στον «Βουδισμό, και τον αποκρυφισμό, και τον
πνευματισμό, και κάθε είδους «ισμό». Όλες οι αιρέσεις
«αναπνέουν με υπερηφάνεια: μόνο η εγγενής Ορθοδοξία μας αποπνέει ταπεινότητα» —
αυτή η ιδέα διατρέχει όλα τα έργα του Αρχιεπισκόπου Νίκωνα. Η υπερηφάνεια είναι
μια διαχρονική αιτία σεχταρισμού. Δεν εξαρτάται από πολιτικές, κοινωνικές,
ιατρικές ή άλλες αιτίες, γι' αυτό και «απόλυτα όλοι οι αιρετικοί, όλοι οι
σεχταριστές και οι σχισματικοί από τους αποστολικούς χρόνους έως τις μέρες μας»
έχουν μολυνθεί από αυτήν. Αυτή η άποψη για τη δήλωση του Αρχιεπισκόπου Νίκωνα σχετικά με την πνευματική φύση της αίρεσης
εκφράζει τη συμφωνία όλων των πατέρων στο υπό εξέταση ζήτημα. 
Η υπερηφάνεια οδηγεί ένα άτομο σε πλάνη και «αυτοί που είναι πλανεμένοι συνήθως
φαντάζονται τους εαυτούς τους ως κάποιο είδος εκλεκτών του Θεού, στους οποίους
αποκαλύπτονται μυστικά που είναι ακατανόητα για τους άλλους, και γι' αυτό
αγαπούν να διδάσκουν τους άλλους, φανταζόμενοι τους εαυτούς τους ως ηγέτες στην
πνευματική ζωή». Και αυτό το πάθος - η υπερηφάνεια - χρησιμοποιείται από τους
δαίμονες για να πιάσουν ένα άτομο στα δίχτυα τους και να το καταστρέψουν,
επειδή οι ίδιοι χάθηκαν από την υπερηφάνεια, «αφού ονειρεύτηκαν να είναι ίσοι
με τον Θεό». 
Το πάθος της υπερηφάνειας είναι το πιο βολικό για τη σύλληψη ενός αμαρτωλού,
αφού «όλα τα άλλα πάθη είναι αισθητά στους ανθρώπους, ακόμη και σε αυτόν που
είναι πιο αφοσιωμένος στο πάθος, εκτός αν η συνείδησή τους έχει σβήσει εντελώς·
αλλά οι υπερήφανοι είναι τυφλοί — δεν βλέπουν πώς τους έχει τυφλώσει η
υπερηφάνεια· βλέπουν μόνο τις φανταστικές τους αρετές και τις θαυμάζουν». Δεν
είναι περίεργο που οι σεκταριστές προτεσταντικής καταγωγής αυτοαποκαλούνται
«ευαγγελικοί Χριστιανοί» και «άγιοι», αλλά στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τον
Αρχιεπίσκοπο Νίκωνα, «ο Θεός ευαρεστείται περισσότερο με έναν μετανοημένο,
ταπεινό αμαρτωλό παρά με έναν υπερήφανο, δήθεν δίκαιο άνθρωπο». 
Η υπερηφάνεια και η έπαρση των σεκταριστών εκδηλώνονται στο γεγονός ότι «οι
ίδιοι δεν γνωρίζουν την ορθόδοξη διδασκαλία της πίστης, αλλά την επικρίνουν·
δεν θέλουν να ρωτήσουν με ταπεινότητα τους ποιμένες της Εκκλησίας: πώς και
γιατί η Εκκλησία διδάσκει έτσι, αλλά με το δικό τους μυαλό ή με τη συμβουλή των
δασκάλων τους, των εχθρών της πίστης, κρίνουν τα πάντα».<o:p></o:p>

Το διακριτικό γνώρισμα της υπερηφάνειας — η μη αναγνώριση της αυθεντίας των
αγίων και της Εκκλησίας<o:p></o:p>

Ο άνθρωπος που έχει
κυριευθεί από το πάθος της υπερηφάνειας δεν αναγνωρίζει καμία αυθεντία· δεν
θέλει να ελέγχει τον εαυτό του με κριτήριο εκείνους που έχουν προοδεύσει στην
πνευματική ζωή. Γι’ αυτό, «διακριτικό γνώρισμα αυτής της υπερηφάνειας είναι η
άρνηση της αυθεντίας της Εκκλησίας» και της πατερικής Παραδόσεως. Από εδώ
αρχίζει η απομάκρυνση από την Εκκλησία, ιδιαίτερα σε όσους έχουν λάβει
εκπαίδευση στα κοσμικά σχολεία, δηλαδή στους «διανοουμένους μας, ακόμη και
στους πιστούς, που θεωρούν τους εαυτούς τους Ορθοδόξους». Καθώς απομακρύνονται
όλο και περισσότερο από την Ορθοδοξία, «όλο και περισσότερο ατονεί γι’ αυτούς η
σημασία της αυθεντίας της Εκκλησίας και της καθαρότητας του δόγματος της
πίστεως, και ολόκληρη η υπόθεση της πίστεως περιορίζεται σε ηθικές αλήθειες.
Από αυτό προέρχεται η ψυχρότητα προς την Εκκλησία και η αδιαφορία για τις αλήθειες
της Ορθοδοξίας ως προς την ίδια τους την ουσία». 
Τέτοιοι άνθρωποι αγαπούν να θεολογούν, αλλά «αρκεί να θιγεί απρόσεκτα η
φιλαυτία ενός τέτοιου ερασιτέχνη θεολόγου, και είναι ήδη έτοιμος να
υπερασπισθεί πεισματικά τη δική του γνώμη, ακόμη κι αν μόλις πριν από λίγο του
ήρθε στο μυαλό <…>. Δεν του περνά καν από τη σκέψη η αυθεντία της
Εκκλησίας· ο ίδιος είναι αυθεντία για τον εαυτό του». Και επειδή δεν υπάρχει
χριστιανισμός χωρίς δόγματα, «στη θέση της ορθόδοξης αρχής εισέρχεται,
ανεπαίσθητα για τον ίδιο τον ορθόδοξο χριστιανό, η αρχή του σεκταρισμού· η
ταπεινή αναζήτηση της καθοδήγησης της Εκκλησίας στο δόγμα της πίστεως
αντικαθίσταται από την αυθαίρετη περιπλάνηση του νου στον χώρο της θρησκευτικής
σκέψης <…>, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε διαφωνία με την Εκκλησία
και στον σεκταρισμό». 
Ο αρχιεπίσκοπος Νίκων διαπίστωνε την αδιαφορία για το δόγμα κυρίως μεταξύ της
διανόησης και της ημιμαθούς διανόησης. Ωστόσο, ούτε η πνευματική κατάσταση των
«λαϊκών μαζών» ήταν καλύτερη· αυτές είχαν «δηλητηριασθεί από κάποιο δηλητήριο
αυταρέσκειας, είχαν μολυνθεί από έπαρση, αναζητούν παντού κάποια δήθεν
δικαιώματά τους και είναι έτοιμες να απαιτήσουν την εφαρμογή των κοσμικών τους
αποφάσεων ακόμη και στον χώρο όπου ασφαλώς δεν έχουν ούτε σκιά τέτοιων δικαιωμάτων…»,
δηλαδή στη διοίκηση της Εκκλησίας. Και δεν απέκλειε —προφητικά, όπως πίστευε ο
αρχιεπίσκοπος Νίκων— ότι θα ερχόταν καιρός κατά τον οποίο, εάν δεν
ικανοποιούνταν οι απαιτήσεις αυτής της μάζας, «δεν θα δίσταζαν να αλλάξουν την
ορθόδοξη πίστη, να προσχωρήσουν στο σχίσμα ή σε κάθε είδους αίρεση». 
Η κενοδοξία, σημείωνε ο αρχιεπίσκοπος Νίκων, μπορεί να εισχωρήσει ακόμη και
στον χώρο της ασκητικής ζωής. Τότε «από κενοδοξία ο ασκητής θα προσεύχεται, θα
νηστεύει, θα αγρυπνεί, θα ελεεί, θα φορά αλυσίδες ασκήσεως, θα κάνει μετάνοιες,
ακόμη και θα υπομένει κάθε είδους θλίψεις. Η κενοδοξία του εκδηλώνεται με την περιφρόνηση
προς τον πλησίον». 
Τέλος, ο αρχιεπίσκοπος Νίκων διέκρινε το πνεύμα της υπερηφάνειας και της
ανταρσίας και σε ένα μέρος του κλήρου, καθώς και στις εκκλησιαστικές σχολές. 
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αρνήσεως της αυθεντίας της Εκκλησίας αποτελεί
η πρακτική των αιρέσεων να επιτρέπουν «σε κάθε αμαθή να ερμηνεύει την Αγία Γραφή
κατά τη δική του αντίληψη», ενώ οι αιρετικοί «έχουν ακόμη και το θράσος να
λέγουν ότι την αλήθεια τους την εμπνέει το ίδιο το Πνεύμα του Θεού». Γι’ αυτό,
εάν ένας Ορθόδοξος, «συναντώντας έναν αιρετικό με τις σοφιστείες του», δεν
γνωρίζει «τη διδασκαλία της Εκκλησίας για το ένα ή το άλλο ζήτημα που
αμφισβητούν οι αιρετικοί», οφείλει οπωσδήποτε να αναζητήσει την απάντηση στη
διδασκαλία της Εκκλησίας, στον πνευματικό του ποιμένα και στα πατερικά βιβλία
που περιέχουν την ορθόδοξη διδασκαλία, και όχι να παρασύρεται από τους
συλλογισμούς τους. 
Η άρνηση της αυθεντίας της Εκκλησίας και η περιφρόνηση της Παραδόσεως
συνοδεύονταν από την παρακμή των ηθικών αρχών μεταξύ των Ορθοδόξων και
οδηγούσαν στην έλλειψη «εντιμότητας, ευσυνειδησίας ή, απλούστερα, καλής
συνείδησης. Το ψεύδος και η απάτη σπάνια θεωρούνται από εμάς αμαρτία. Βέβαια,
στα λόγια το αναγνωρίζουν, αλλά στην πράξη αυτό το ελάττωμα είναι συνηθισμένο
φαινόμενο», γεγονός που αποτελούσε για τους αιρετικούς και τους άλλους
ετεροδόξους ένα από τα επιχειρήματα κατά της Ορθοδοξίας, ως δήθεν ανίκανης να
αναγεννήσει πνευματικά και να διαπαιδαγωγήσει τον αμαρτωλό. Έτσι, παρατηρούσε ο
αρχιεπίσκοπος Νίκων, δημιουργούνταν η εντύπωση «σαν να διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία
αυτή την αναισχυντία!». 
Γι’ αυτό οι αιρετικοί έλεγαν: 
«Δείτε πόσο άσχημα ζουν οι δικοί σας Ορθόδοξοι: έχουν μέθη, πορνεία, ψεύδος,
απάτη, οκνηρία και αισχρολογία. Ελάτε σε εμάς και δείτε πόσο νηφάλιοι,
εργατικοί και έντιμοι άνθρωποι είμαστε, πώς αγαπάμε ο ένας τον άλλον και πώς
βοηθούμε ο ένας τον άλλον”. Λες και η αγία μας πίστη διδάσκει τις κακίες! Λες
και δεν μπορεί κανείς να είναι έντιμος, νηφάλιος και να τηρεί όλες τις εντολές
του Θεού, παραμένοντας Ορθόδοξος! Ντροπή σκεπάζει το πρόσωπό μας, αγαπητοί
αδελφοί, όταν τα ακούμε όλα αυτά!». 
 Το κήρυγμα της σωτηρίας χωρίς
σταυρό, της «ευκολότερης οδού» — ως μέσο παραπλάνησης των Ορθοδόξων προς τις
αιρέσεις<o:p></o:p>

Εκείνο που έκανε τον
σεκταρισμό ελκυστικό για πολλούς Ορθοδόξους ήταν η ιδέα της εύκολης σωτηρίας
χωρίς τον ασκητικό αγώνα. Ο αρχιεπίσκοπος Νίκων σημείωνε ότι «οι περισσότεροι
Ορθόδοξοι της εποχής μας έχουν χάσει την καθοδηγητική αρχή της εκκλησιαστικής
ζωής», δηλαδή το πνεύμα της βαθιάς ταπεινώσεως της ψυχής ενώπιον του Θεού και
της επουράνιας Εκκλησίας. Ως συνέπεια της απώλειας αυτού του πνεύματος
εμφανίσθηκε η αναζήτηση της «αυτοδικαιώσεως, παρακάμπτοντας τον αγώνα της
μετανοίας», καθώς και η επιθυμία να βρεθεί ένας ευκολότερος δρόμος προς τη
σωτηρία. 
«Ο απλός άνθρωπος δεν κατανοεί ότι η πνευματική ανακαίνιση δεν συντελείται
αμέσως, ότι σε αυτό το έργο δεν μπορεί κανείς να προχωρήσει χωρίς αγώνα, χωρίς
πάλη, χωρίς εξαναγκασμό του εαυτού του και ακόμη χωρίς δοκιμασίες. Επιθυμεί η
πνευματική του αναγέννηση να πραγματοποιηθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα και
ευκολότερα». 
Ο Ορθόδοξος που κλονιζόταν στην πίστη του αναγνώριζε σε λογικό επίπεδο την
αμαρτωλότητά του, αλλά εξαιτίας της υπερηφάνειάς του δεν έβλεπε διέξοδο από
αυτή την κατάσταση μέσω της μετανοίας και των άλλων Μυστηρίων, ούτε μέσω της
ασκητικής ζωής ως οδού εφαρμογής της ευαγγελικής διδασκαλίας περί σωτηρίας. 
Σε έναν τέτοιο άνθρωπο φαινόταν ότι η ορθόδοξη πίστη απλώς τον ελέγχει για την
αμαρτία του, αλλά δεν μπορεί να τον απαλλάξει από αυτήν. Γι’ αυτό απέδιδε την
ευθύνη για την αμαρτωλή του κατάσταση στην ίδια την ορθόδοξη πίστη. Μη
κατορθώνοντας να υπερνικήσει αυτόν τον πειρασμό, ο Ορθόδοξος στρεφόταν προς τη
σεκταριστική εκδοχή ως διέξοδο από αυτή την κατάσταση. 
Οι αιρετικοί ακριβώς αυτό πρότειναν: μια «ιδέα σωτηρίας» χωρίς ασκητικό αγώνα,
δηλαδή χωρίς σταυρό· ή, ακριβέστερα, την αντικατάσταση της σταυροφορίας με μια
διδασκαλία περί σωτηρίας «ευκολότερης», η οποία αποτελεί το θεμέλιο όλων των
αιρέσεων, λησμονώντας ότι «η βασιλεία των ουρανών βιάζεται, και οι βιασταί
αρπάζουσιν αυτήν» (Ματθ. 11:12). 
Οι αιρετικοί «απλώς απέρριψαν τη σημασία του ασκητικού αγώνα και των αγαθών
έργων για τη διαπαιδαγώγηση του ανθρώπου προς την αιώνια ζωή, καθησυχάζοντας τη
συνείδησή τους» με τη διδασκαλία ότι αρκεί μόνο η πίστη για τη σωτηρία. Στην
ουσία, στον σεκταρισμό «όλα καταλήγουν σε ένα: πώς να σωθεί κανείς όσο γίνεται
ευκολότερα, χωρίς τον αγώνα που έχει εντολή να διεξαγάγει μέχρις αίματος». 
Γι’ αυτό «μισούν τη διδασκαλία της Εκκλησίας περί της αναγκαιότητας του
πνευματικού αγώνα, της πάλης με τον ίδιο τον εαυτό, της ταπεινής συνειδήσεως
της πνευματικής αδυναμίας του ανθρώπου σε αυτό το έργο και της ανάγκης
<…> να αναζητήσει τη γεμάτη χάρη βοήθεια του Θεού. Έτσι, σταδιακά
εξαλείφεται από τη συνείδηση των χριστιανών η διδασκαλία περί του σταυρού, περί
της ανάγκης συμμετοχής του χριστιανού στα παθήματα του Χριστού μέσω της
τηρήσεως της εντολής του Σωτήρος: “Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν
καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ” (Ματθ. 16:24)».<o:p></o:p>

Η άρνηση του ασκητικού αγώνα — ο δρόμος προς την πνευματική πλάνη: «οι
ψευδοάγιοι είναι εξαιρετικά επικίνδυνοι»<o:p></o:p>

Ο αρχιεπίσκοπος Νίκων
επισήμαινε ότι η αποφυγή του σταυρού και του ασκητικού αγώνα «διεισδύει στην
εκκλησιαστική μας ζωή» και εκδηλώνεται τόσο μεταξύ των μοναχών όσο και μεταξύ
των λαϊκών. Ορισμένοι μοναχοί, «απορρίπτοντας την ταπείνωση ως το θεμελιώδες
στοιχείο της πνευματικής ζωής», παρασύρθηκαν από τους εξωτερικούς ασκητικούς
κόπους και έπεσαν στα δίχτυα των δαιμόνων· περιήλθαν «σε πνευματική πλάνη,
άρχισαν να υπερηφανεύονται για τον εαυτό τους, αυθαίρετα εμφανίσθηκαν ως
διδάσκαλοι και χάνονται οι ίδιοι, ενώ παρασύρουν στην απώλεια και άλλους,
ιδιαίτερα τους λαϊκούς που τους εμπιστεύονται». 
Παρόμοιοι «αυτοδιορισμένοι ασκητές» εμφανίσθηκαν και μεταξύ των λαϊκών, με τη
μορφή διαφόρων «αδελφών», «δια Χριστόν σαλών», «οι οποίοι είτε
περιπλανώνται σε πόλεις και χωριά, καλοκαίρι και χειμώνα, ξυπόλυτοι, αχτένιστοι
και ασκεπείς, είτε εγκαθίστανται στα σπίτια “ευεργετών”, αφού δεν λείπουν ακόμη
άνθρωποι που πιστεύουν στον Θεό…». 
Μερικοί από αυτούς τους ψευδοασκητές και αυτοδιορισμένους πνευματικούς
ανθρώπους συνειδητά «κολακεύουν και εξαπατούν τους αγαθούς ανθρώπους για να
αποκτήσουν χρήματα· άλλοι όμως, ενώ οι ίδιοι βρίσκονται σε πνευματική πλάνη,
παρασύρουν μαζί τους και λαϊκούς στην άβυσσο της απώλειας, προς τη αίρεση».
Τόσο οι μεν όσο και οι δε δεν θέλουν να περιμένουν έως ότου ο Θεός τους χαρίσει
κατάσταση χάριτος· χωρίς να φροντίζουν για την κάθαρση της καρδιάς από τα πάθη,
«τολμούν να εισβάλουν στην περιοχή του πνεύματος», η οποία δεν μπορεί ακόμη να
τους αποκαλυφθεί χωρίς βλάβη, και έτσι γίνονται περίγελος του διαβόλου. 
Αφού «κυριεύσει τη φαντασία τους, ο εχθρός (ο διάβολος) τους υπαγορεύει όλα όσα
οδηγούν στην απώλειά τους· τους κάνει δήθεν διορατικούς, τους εξαπατά με
οράματα και ψευδείς φαντασίες, διαβάζουν τις σκέψεις όσων συνομιλούν μαζί τους,
απαντούν σε ερωτήσεις που ακόμη δεν τους έχουν τεθεί, ακόμη και υψώνονται στον
αέρα κατά τη διάρκεια της προσευχής, βιώνουν δήθεν καταστάσεις χάριτος, οι
οποίες στην πραγματικότητα είναι ψυχοφυσιολογικές καταστάσεις κ.α.». 
Ο αρχιεπίσκοπος Νίκων γνώριζε από προσωπική εμπειρία ότι «είναι εξαιρετικά
δύσκολο να συνετιστούν και χωρίς ιδιαίτερη χάρη του Θεού είναι αδύνατο.
Πρόκειται για ανθρώπους που έχουν κυριευθεί από πονηρό πνεύμα, από πνεύμα
μαντείας (Πράξ. 16:16), ανθρώπους που έχουν παραφρονήσει εξαιτίας της δήθεν
αγιότητάς τους». Συχνά ο Θεός επιτρέπει στον εχθρό να τους εξευτελίζει και να
τους ρίχνει σε αισχρά πάθη. Ο αρχιεπίσκοπος Νίκων τόνιζε ότι τέτοιοι
«ψευδοάγιοι είναι εξαιρετικά επικίνδυνοι».  <div style="text-align: right;">(συνεχίζεται)</div>
 
<o:p></o:p>

<o:p> </o:p><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; color: #333333; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; color: #333333; text-align: center;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; color: #333333; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_994.html" itemprop="url">Πορτρέτο ενός πιθανού οπαδού αίρεσης.</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: justify;"><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/11/blog-post.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΙΑΣ ΣΕΧΤΑΣ! (Ζ΄ ΜΕΡΟΣ)</a></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/06/blog-post_11.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Η αίρεση του Βιατσεσλάβ και οι σύγχρονοι ''αντιχριστολόγοι''.....</a></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/05/blog-post_28.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Οι ψευδοπροφήτες.</a></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/05/2_29.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">Οι ψευδοπροφήτες. (2)</a></div></div>

Ο Αρχιεπίσκοπος Νίκων Ροζντεστβένσκι (1851-1919) για τον σεχταρισμό.

Σχετικά με τα πνευματικά αιτία του σεχταρισμού «Όλες οι αιρέσεις και τα σχίσματα, όλες οι αιρέσεις και οι ψευδείς διδασκαλίες... αποπνέουν...

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [17]

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjfaAtMVL8-fI_vqO0eQfCswBjgT2a4ctgoeIrZF6qgCqIpCCLfU7sVNyjMni2Y4pJ5RpJwC5I_RmragP0SuLbW4lFqGnMaSTggbPMFa_2wuOfS-E5KxF7m99nvKfY7gGdZ1zNWgd-_JclHTj2vts-0zEyJawOZWuvx49KxMYEnOHLRznTCHOe-1qse/s320/image.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="240" data-original-width="320" height="300" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjfaAtMVL8-fI_vqO0eQfCswBjgT2a4ctgoeIrZF6qgCqIpCCLfU7sVNyjMni2Y4pJ5RpJwC5I_RmragP0SuLbW4lFqGnMaSTggbPMFa_2wuOfS-E5KxF7m99nvKfY7gGdZ1zNWgd-_JclHTj2vts-0zEyJawOZWuvx49KxMYEnOHLRznTCHOe-1qse/w400-h300/image.png" width="400" /></a></div> B΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 
 
Αρρωστημένες ψυχολογικές καταστάσεις 
 
«Θεέ μου, σ' εὐχαριστῶ ποὺ δὲν μὲ λυπήθηκες» 
 
«Ἂς μειώνομαι. Ὁ Θεός ξέρει» 
 
Κάποιος στα τριάντα του χρόνια διαπιστώνει ὅτι ἔχει μια δόση ψυχασθένειας. Με
βάση ὅ,τι ἔχουμε πεῖ γιὰ τὰ θέματα αὐτά, πρέπει να το πάρει ἔτσι «Ἐμένα μοῦ
χρειαζόταν αὐτό, γιατί ἀλλιῶς δὲν θὰ σωζόμουν». Στοιχίζει όμως, γιατί σε
μειώνει αὐτό το πράγμα. Δηλαδή, ἐνῶ ἄλλοι χωρίς αὐτό θὰ καταλάβαιναν τί λέει ὁ
Θεός, θα καταλάβαιναν το θέλημα τοῦ Θεοῦ, θὰ ἔβρισκαν τὸν δρόμο τοῦ Θεοῦ, θα
σώζονταν, αὐτός σκέπτεται: «Εγώ χρειαζόταν αὐτὸ τὸ πράγμα να πάθω, για να βρῶ τὸν
δρόμο τοῦ Θεοῦ» Αἰσθάνεται κανείς να μειώνεται. Πρέπει νὰ τὸ δεῖ μέσα στὴν ἀγάπη
τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ τὸ δεχθεί. Νὰ πεῖς: «Ἂς μειώνομαι. Ὁ Θεός ξέρει». 
Ὅταν ὁ ἄνθρωπος, παραμερίζοντας τὸ ἕνα, παραμερίζοντας τὸ ἄλλο, τελικά ἀφεθεῖ
στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ δεῖ αὐτὸ ὡς ἀγάπη Θεοῦ, πέφτει κάτω καὶ εὐχαριστεῖ τὸν
Θεό. «Σε εὐχαριστῶ, Θεέ μου, για όλα. Σε εὐχαριστῶ. Ὅλα αὐτὰ πάρα πολύ μου
στοιχίζουν, ὅλα αὐτά με πληγώνουν, ἀλλὰ σε εύχαριστώ, ποὺ δὲν μὲ λυπήθηκες καὶ
δὲν μὲ λυπάσαι. Αν το ἄφηνες σ' εμένα, ποτέ δεν θα έλεγα, ὡς γίνει αὐτό. Ἀλλὰ ἐσὺ
δὲν μὲ ρώτησες καὶ ἐπιτρέπεις νὰ τὸ ἔχω αὐτὸ τὸ πράγμα για τη σωτηρία μου. Να
'ναι εύλογημένο». Ὅταν ὁ ἄνθρωπος τὰ πάρει έτσι ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα ἀρχίζει ἄλλη
κατάσταση. Και πράγματι σώζεται κανείς. Ἂν αὐτὰ εἶναι ὅπως τὰ λέμε,
καταλαβαίνετε πόσα προβλήματα λύνονται, πόσα θέματα τακτοποιοῦνται, τὰ ὁποῖα
όμως τὰ κρατοῦμε, καὶ ἔτσι παιδευόμαστε, στενοχωριόμαστε. 
Πόσο καλὰ εἶναι ὅπως τὰ λέμε! Στην πράξη ὅμως βλέπει κανείς ὅτι δυσκολεύεται ὁ ἄνθρωπος
Τον πιάνει το παράπονο, τον πιάνει το μαράζι. Η ἐπαναστατεῖ καὶ δὲν θέλει να
καταλάβει. 
 
Υλικό γιὰ ταπείνωση ὅλο αὐτὸ ποὺ ἐπέτρεψε
ὁ Θεὸς νὰ εἴμαστε 
 
Είναι περιπτώσεις ποὺ ἔχει κανείς, ας ἐπιτραπεῖ νὰ πῶ τὴ λέξη, ἕναν
παλιοχαρακτήρα. Αμέσως θα πεῖ κανείς: «Γιατί ὁ Θεὸς νὰ ἐπιτρέψει νὰ ἔχω ἐγὼ
τέτοιο χαρακτήρα καὶ νὰ παλεύω;» Δὲν μπορεῖ κανεἰς εὔκολα νὰ τὸ δεχθεῖ, καὶ
γίνεται μεγάλο κακό, μὲ τὴν ἔννοια ὅτι κανείς συμμαχεῖ μὲ τὸν χαρακτήρα του, τὸν
ὑποστηρίζει καὶ προσπαθεῖ ἀπὸ δῶ, ἀπὸ κεῖ νὰ ἀποδείξει ὅτι εἶναι καλός ὁ
χαρακτήρας του Καὶ ἐδῶ μπλέκονται τὰ πράγματα. Ἐνῶ αὐτὸ ποὺ χρειάζεται εἶναι νὰ
ταπεινωθεί κανείς καὶ νὰ πεῖ «Φαίνεται, ἐγὼ δὲν θὰ σωζόμουν, ἂν εἶχα ἕναν πιὸ
καθαρό, πιο καλό χαρακτήρα». Διότι δὲν εἶναι θέμα χαρακτήρος ή σωτηρία. 
Ο Αδάμ μέσα στον παράδεισο ήταν ἅγιος, ἀλλά δὲν τὸν ἔσωσε αὐτό. Ὁ ἄνθρωπος δεν
σώζεται ἁπλῶς μὲ τὸν καλὸ χαρακτήρα. Υπάρχουν ορισμένοι ἄνθρωποι ποὺ εἶναι ἐκ
φύσεως καλοῦ χαρακτήρος. Δὲν φθάνει ὅμως αὐτὸ. Μέσα στην κοινωνία βέβαια, στις
σχέσεις μὲ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, ένας τέτοιος μπορεί να φαίνεται καλός, ἀλλὰ αὐτὸ
δὲν εἶναι σω τηρία. Ὁ ἄλλος μὲ τὸν κακό χαρακτήρα ἀσφαλῶς ὑποφέρει.
Επαναλαμβάνω ὅτι αὐτὸ ποὺ πρέπει να κάνει εἶναι νὰ ταπεινωθεί καὶ νὰ πεῖ: «Ο
Θεός το ἐπέτρεψε, γιατί, ἂν εἶχα καλό χαρακτήρα, ποιός ξέρει τι ὑπερηφάνεια θὰ
μὲ ἔπιανε. Ἐνῶ τώρα, καθώς εἶμαι αὐτὸ ποὺ εἶμαι, θέλω δέν θέλω, ταπεινώνομαι. Πῶς
θὰ ὑπερηφανευθώ;» Ἔτσι κανείς ταπεινώνεται, ταπεινώνεται καὶ εὐγνωμονεί
τον Θεό: «Θεέ μου, πόσο κακό, τί συμφορά νόμιζα ὅτι εἶναι για μένα ὁ χαρακτήρας
ποὺ ἔχω! Προβληματιζόμουν τι θα κάνω με τέτοιο χαρακτήρα, και τώρα εἶδα ὅτι αὐτό
ήταν για μένα σωτηρία. Σ' εὐγνωμονώ, Θεέ μου, σ' εὐχαριστῶ. 
 
"Μην ξεγελιόμαστε ἀπὸ τὰ «γυαλιά»
πού φορᾶ ἡ ψυχή μας" 
 
 Πολλές φορές εἶπαμε γιὰ τὰ γυαλιά που φορά ἡ ψυχή μας. Φορούμε στα μάτια
μας, ἀπὸ τὴν ψυχολογική πλευρά κατ' ἀρχὴν καὶ ἔπειτα καὶ ἀπὸ πνευματική, γυαλιά
μὲ φακούς ποὺ εἶναι μαύροι που παραμορφώνουν τὰ ἀντικείμενα, καὶ παρουσιάζεται ὁ
κόσμος αλλόκοτος Ἀλλόκοτος μὲ ὅλη τὴ σημασία τῆς λέξεως. Κι εσύ κάθεσαι καὶ τὸ
πιστεύεις. Πολλά πράγματα μέσα μας καὶ γύρω μας ἀπὸ ψυχολογική πλευρά εἶναι
ἀλλόκοτα, γιατί έτσι μᾶς τὰ δείχνουν τα «ψυχολογικά» γυαλιά που φοροῦμε. Ἂν δεῖς
χωρίς γυαλιά, τίποτε τὸ ἀλλόκοτο δὲν ὑπάρχει. 
Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν πνευματική πλευρά φορούμε γυαλιά. Αὐτὰ ὅλα τὰ στοιχειά, ὅλα αὐτὰ
τὰ ἄγρια - που έχουν θρονιαστεί μέσα μας καὶ μᾶς κάνουν ὅ,τι θέλουν συγχρόνως εἶναι
καὶ ἀνύπαρκτα, διότι τὸ κακὸ δὲν ἔχει ὑπόσταση, εἶναι ουσιαστικά μὴ ὄν. Καί
χρειάζεται νὰ μὴ φοβηθοῦμε νὰ βουτήξουμε μέσα στὸν ἑαυτό μας καὶ νὰ τὰ δοῦμε, νὰ
τὰ ἀποδοκιμάσουμε· νὰ μὴν τὰ ἀφήνουμε νὰ ἀγριεύουν την ὅλη ἐσωτερική κατάστασή
μας, καθώς βγάζουν τις φωνές τους ἀπό ἐκεῖ μέσα. 
Χρειάζεται να ξεκινήσει κανείς με πίστη καί σιγά-σιγά, σιγά-σιγά φθάνει σε
κατάσταση πού δέν φορᾶ γυαλιά καί βλέπει την πραγματικότητα. 
Άμα φορᾶς γυαλιά καί κάνεις ἀγώνα, τί ἀγώνα θὰ κάνεις; Κυνηγᾶς σκιές, κυνηγᾶς ἀνύπαρκτα
πράγματα. Ἔτσι, ταλαιπωρείται κανείς. Ὁ διάβολος μέσα στην ψυχή τοῦ ἀνθρώπου
καί μέσα στο μυαλό του καί στην ὅλη ζωή ἔτσι παρουσιάζει τα πράγματα, κι ἐμεῖς
ξεγελιόμαστε, καθώς τα πιστεύουμε σάν ἀληθινά. Ὅμως, ὅλα αὐτά τά δαιμονικά στην
οὐσία εἶναι ἀνύπαρκτα. Ὡς χριστιανοί ἔπρεπε νὰ ἔχουμε γνώση τοῦ πράγματος καί
νά μήν ξεγελιόμαστε. Καί να κάνουμε ἥσυχο ἀγώνα, προσγειωμένο, ταπεινό, ἀληθινό
ἀγώνα να σωθεῖ ἡ ψυχή μας. 
 
Μή δίνεις ἐμπιστοσύνη στὸ πῶς
παρουσιάζει τα πράγματα ή ψυχοσύνθεσή σου 
 
Ἀλλά ἤθελα σ' αὐτό τό σημεῖο να τονίσω ἀκόμη μία φορά ὅτι σὲ μερικούς πού ἔχουν
ψυχοπαθολογικές καταστάσεις, πού ἔχουν φλέβα ψυχοπαθολογική, πού ἔχουν
τέτοια προδιάθεση -δέν ἔχουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι- ἡ ἴδια ἡ ὕπαρξή τους, ἡ ὅλη
ψυχοσύνθεσή τους –ἄλλο τί κάνει ὁ διάβολος- παρουσιάζει ἀλλόκοτα τὰ πράγματα, καὶ
ἔχουν ἰδέες ἀλλόκοτες, σχέδια ἀλλόκοτα, σκέψεις ἀλλόκοτες, καὶ οἱ ἄνθρωποι
παιδεύονται, τυραννιούνται. Βέβαια, αὐτός πού πάσχει, ὁ καημένος, τί να
κάνει, ἀφοῦ ἡ ἴδια ἡ ψυχοσύνθεσή του τα φτιάχνει καὶ τὰ παρουσιάζει ἔτσι; Τι να
κάνει; 
Ὅπως κι ἂν ἔχει το πράγμα -οἱ ἀκραίες φυσικά καταστάσεις τῶν σχιζοφρενῶν εἶναι ἄλλο
θέμα- ἐφόσον λειτουργεῖ το μυαλό σου, μή φοβάσαι καθόλου, ἄν βέβαια πιαστεῖς ἀπό
τήν πραγματικότητα καὶ ἄν βοηθηθεῖς. Μή φοβᾶσαι, διότι εἶναι ἀνύπαρκτα ὅλα
αὐτὰ τὰ ἀλλόκοτα, ὅλα αὐτά τά ἀνόητα πράγματα. Το λογικό σου δουλεύει.
Επομένως, μπορεῖς κάλλιστα να δεχθεῖς ὅτι εἶναι ἔτσι. Μή δίνεις ἐμπιστοσύνη στο
πῶς παρουσιάζει τα πράγματα ή ψυχοσύνθεσή σου. Ἐάν βοηθηθεῖς κιόλας ἀπό κάποιον
που ξέρει, θὰ λυτρωθεῖς. Ἀλλά χρειάζεται νὰ τοῦ δείξεις ἐμπιστοσύνη. Οὔτε
λοιπόν θα δίνεις σημασία σ' αὐτά οὔτε θὰ τὰ προσέχεις οὔτε θὰ τὰ λαμβάνεις ὑπ᾿ ὄψιν,
και θὰ πᾶνε ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ἦρθαν. 
 
1. Βλ. σα. 126 και 226. 
 
2. Βλ. Αγίου Ιωάννου τοῦ Δαμασκηνού, "Έργα, Έκδοσις ακριβής τῆς ὀρθοδόξου
πίστεως, έκδ. «Γρηγόριος ο Παλαμάς, 1976, σ. 150. Οὐδὲν γὰρ ἔτερὸν ἐστιν τὸ
κακὸν εἰ μὴ τοῦ ἀγαθοῦ στέρησις, ὥσπερ καὶ τὸ σκότος φωτός ἐστιν στέρησις. Ἁγίου
Νεκταρίου, Περί ἐπιμελείας ψυχῆς, ἐκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας, Αθήνα 1986, σ.
93. Ἡ ἁμαρτία ὡς μὴ φύσει ἐφετόν, εἶναι ἀδημιούργητον... δημιουργούμενον ὑπό
τῆς παρά φύσιν ἐπιθυμίας, λαμβάνει ὑπόστασιν. Ἀββᾶ Δωροθέου, Ἀσκητικά, ἐκδ.
«Ετοιμασία», Ἱ. Μ. Τιμίου Προδρόμου, Καρέας 2000, σ. 254. Ή κακία καθ' ἑαυτὴν οὐδὲν
ἐστιν· οὔτε γὰρ οὐσία τίς ἐστιν, οὔτε ὑπόστασίν τινα ἔχει μὴ γένοιτο.<o:p></o:p> <div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center;">ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ π. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΥ</div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px;"><div style="text-align: center;">...πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν</div><div style="text-align: center;">Τὸ αἴσθημα κατωτερότητος καὶ ἄλλες ἀρρωστημένες καταστάσεις</div><div style="text-align: center;">μέσα στο μυστήριο τῆς σωτηρίας</div><div style="color: #cc0000; text-align: center;">Πανόραμα Θεσσαλονίκης, Ε΄ έκδοση</div><div style="color: #cc0000; text-align: center;"> </div><div> </div></div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"><a href="https://amethystosbooks.blogspot.com/2025/12/17.html" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" target="_blank">ΠΗΓΗ</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: right;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;">ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/1.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A (1)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/2_0870095958.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (2)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/3_01942665065.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;"> ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (3)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/4_01197162167.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (4)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/5_01594983194.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (5)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/6_0894674530.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (6)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/7_0442740772.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Α (7)</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/8_01974219737.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [8]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/9_0248398676.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [9]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/06/10_01828841407.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [10]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/11.html" itemprop="url" style="color: #222222; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [11]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/12.html" itemprop="url" style="color: #222222; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [12]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/13.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [13]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/14.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [14]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/15.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [15]</a></div><div style="background-color: white; color: #333333; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/16.html" itemprop="url">ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [16]</a></div>

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A [17]

B΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Αρρωστημένες ψυχολογικές καταστάσεις «Θεέ μου, σ' εὐχαριστῶ ποὺ δὲν μὲ λυπήθηκες» «Ἂς μειώνομαι. Ὁ Θεός ξέρει» Κάπ...

Οι Άγιοι Απόστολοι και η παραχάραξη του Ευαγγελίου.

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiP1aK3k5g3C9-cV3LkTykFdPkyuGuXxVLWnDKMUk4Wyz7pdSlhDNOI-xGcvhFx7DBCQ7D-MzySy3qsmNIgG9grkUQpPzY6LIOeMYTn43o1Z8PoonzkWx9p9MwMmAYVLMrZJw-vq8Fye8VD-SB3GuQznZCrktbqVxoCB2WYfb_gc4TN8wMj967776vU/s1024/11132.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="840" data-original-width="1024" height="526" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiP1aK3k5g3C9-cV3LkTykFdPkyuGuXxVLWnDKMUk4Wyz7pdSlhDNOI-xGcvhFx7DBCQ7D-MzySy3qsmNIgG9grkUQpPzY6LIOeMYTn43o1Z8PoonzkWx9p9MwMmAYVLMrZJw-vq8Fye8VD-SB3GuQznZCrktbqVxoCB2WYfb_gc4TN8wMj967776vU/w640-h526/11132.jpg" width="640" /></a></div>«Οὐ τοίνυν ἀρκεῖ τὸ εἰπεῖν,
ὅτι ἐν τῇ Γραφῇ γέγραπται, ἀλλὰ χρῇ καὶ τὴν ἀκολουθίαν ἀναγνῶναι πᾶσαν, ἐπεὶ εἰ
μέλλοιμεν διακόπτειν τὴν πρὸς ἀλλῆλα συνέχειαν αὐτῶν καὶ συγγένειαν, πολλὰ
τεχθήσονται πονηρὰ δόγματα» (Ι. Χρυσοστόμου, PG 56,156)<o:p></o:p>

«Οὒ’ δεῖ ἁπλῶς τὰς τῶν
Γραφῶν ῥήσεις παραφέρειν, οὐδὲ ἐκκόπτοντας τῆς ἀκολουθίας, οὐδὲ τῆς συγγενείας ἀποσπῶντας,
οὐδὲ ἔρημα καὶ γυμνὰ τὰ ῥήματα τῆς τῶν ἑπομένων ἢ προλαβόντων βοηθείας
λαμβάνοντας συκοφαντεῖν ἁπλῶς καὶ ἐπηρεάζειν» (Ι. Χρυσοστόμου, ΡG 56,158).<o:p></o:p>

Αύριο η Αγία μας Εκκλησία
εορτάζει την ιερά μνήμη των Αγίων ενδόξων και πανευφήμων Αποστόλων. Των
ανθρώπων εκείνων τους οποίους ο ίδιος ο Κύριος εξέλεξε, εκπαίδευσε και
απέστειλε «ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πράξ. 1,8), ώστε να κηρύξουν το Ευαγγέλιο «πάσῃ
τῇ κτίσει» (Μάρκ. 16,15). 
Η αποστολή τους δεν ήταν να ιδρύσουν μία νέα φιλοσοφική σχολή, ούτε να
παρουσιάσουν προσωπικές θεωρίες ή θεολογικούς στοχασμούς. Η αποστολή τους ήταν
μία και μοναδική: να μεταδώσουν αναλλοίωτο εκείνο το οποίο παρέλαβαν από τον
ίδιο τον Θεάνθρωπο Κύριό μας Ιησού Χριστό. 
Ο Απόστολος Παύλος γράφει χαρακτηριστικά: 
«Παρέδωκα γὰρ ὑμῖν ἐν πρώτοις ὃ καὶ παρέλαβον...» (Α΄ Κορ. 15,3). 
Δεν παρέδωσε ό,τι σκέφθηκε, αλλά ό,τι παρέλαβε. Και όμως, ενώ το ίδιο Ευαγγέλιο άρχισε να φωτίζει τα έθνη, σχεδόν ταυτόχρονα
άρχισε και μία άλλη παράλληλη πορεία. Ο διάβολος, ο οποίος από την αρχή είναι
«ψεύστης καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ» (Ιω. 8,44), δεν μπορούσε να καταργήσει το
Ευαγγέλιο. Επιχείρησε λοιπόν κάτι πολύ πιο ύπουλο: να το παραχαράξει. Δεν
δημιούργησε δικό του ευαγγέλιο, χρησιμοποίησε το ίδιο. Δεν αρνήθηκε πάντοτε την
Αγία Γραφή, την παρερμήνευσε. Δεν απέρριψε εξ ολοκλήρου τα λόγια των Αποστόλων, τα απέκοψε από την Παράδοση της Εκκλησίας και τους έδωσε διαφορετικό νόημα. Άλλωστε
δεν είναι η πρώτη φορά που ενεργεί κατ' αυτόν τον τρόπο. Ακόμη και κατά τον
πειρασμό του Κυρίου στην έρημο, ο διάβολος χρησιμοποίησε χωρία της Αγίας
Γραφής. Δεν παρέθεσε ψευδή εδάφια· παρέθεσε αληθινά, αλλά διαστρεβλωμένα και
αποκομμένα από τον πραγματικό τους σκοπό. Το ίδιο συνέβη και αργότερα. Οι
περισσότερες αιρέσεις δεν γεννήθηκαν επειδή απέρριψαν το Ευαγγέλιο, αλλά επειδή
ισχυρίστηκαν ότι μόνο αυτές το κατανοούν σωστά. 
Πολλοί αιρετικοί  επικαλούνταν την Αγία
Γραφή. Θα μπορούσε λοιπόν κάποιος να ισχυρισθεί ότι επειδή όλοι χρησιμοποιούσαν
την ίδια Αγία Γραφή, όλοι δίδασκαν και την ίδια πίστη; Προφανώς όχι διότι το
πρόβλημα δεν ήταν το Ευαγγέλιο. Το πρόβλημα ήταν η ερμηνεία του. Γι' αυτό και
οι Άγιοι Πατέρες ποτέ δεν διαχώρισαν την Αγία Γραφή από την Ιερά Παράδοση. Το
ίδιο Πνεύμα το Άγιο που ενέπνευσε τους Αποστόλους να συγγράψουν τα ιερά
κείμενα, καθοδήγησε και την Εκκλησία στην ορθή κατανόησή τους. Έξω από αυτήν
την ζωή της Εκκλησίας, η αυθαίρετη ερμηνεία έγινε πάντοτε η γεννήτρια των
αιρέσεων. 
Δεν είναι τυχαίο ότι ήδη από τους αποστολικούς χρόνους οι ίδιοι οι Απόστολοι
προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο αυτό. 
Ο Απόστολος Παύλος γράφει: 
«δεῖ γὰρ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι...» (Α΄ Κορ. 11,19). 
Ενώ προς τους Γαλάτας είναι ακόμη αυστηρότερος: 
«Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζηται παρ' ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν,
ἀνάθεμα ἔστω» (Γαλ. 1,8). 
Αξίζει να σταθούμε λίγο στα λόγια αυτά. Δεν λέγει: «αν σας κηρύξει διαφορετική
θρησκεία». Λέγει: «αν σας κηρύξει διαφορετικό ευαγγέλιο». Δηλαδή ακόμη και αν
χρησιμοποιούνται οι ίδιες λέξεις, ακόμη και αν επικαλείται κανείς τον Χριστό,
ακόμη και αν παραθέτει αποστολικά χωρία, εφόσον αλλοιώνει το περιεχόμενο της
πίστεως, τότε δεν πρόκειται πλέον για το Ευαγγέλιο που παρέδωσαν οι Άγιοι
Απόστολοι. 
Δυστυχώς, το φαινόμενο αυτό δεν περιορίστηκε στους πρώτους αιώνες, συνεχίζεται
μέχρι σήμερα. Πόσες ομολογίες δεν επικαλούνται καθημερινά την Αγία Γραφή; Πόσες
αιρέσεις δεν δηλώνουν ότι ακολουθούν τον Χριστό; Πόσοι δεν ισχυρίζονται ότι
βασίζονται αποκλειστικά στο Ευαγγέλιο; Και όμως, ενώ κρατούν το ίδιο βιβλίο στα
χέρια τους, καταλήγουν σε δεκάδες ή και εκατοντάδες διαφορετικές δογματικές
αντιλήψεις. Άραγε ευθύνεται το Ευαγγέλιο γι' αυτήν την κατάσταση ή μήπως ευθύνεται
η αυθαίρετη ερμηνεία του; Η απάντηση είναι προφανής. Το Ευαγγέλιο δεν γεννά
αιρέσεις. Η υπερηφάνεια του ανθρώπου γεννά τις αιρέσεις. Όταν ο άνθρωπος θεωρεί
ότι μπορεί μόνος του να ερμηνεύσει την θεία Αποκάλυψη, χωρίς την εμπειρία των
Αγίων, χωρίς την σύμφωνη φωνή των Πατέρων και χωρίς την ζωή της Εκκλησίας, τότε
εύκολα οδηγείται στην πλάνη. Αυτή ακριβώς είναι και η μεγάλη παρακαταθήκη των
Αγίων Αποστόλων. Δεν μας παρέδωσαν μόνο τα ιερά κείμενα. Μας παρέδωσαν και τον
τρόπο με τον οποίο αυτά βιώνονται μέσα στο Σώμα του Χριστού. 
Με την ευκαιρία λοιπόν της αυριανής εορτής των Αγίων Αποστόλων, ας τους
τιμήσουμε όχι μόνο με ύμνους και εγκώμια, αλλά κυρίως με την πιστή διαφύλαξη
εκείνου που οι ίδιοι παρέδωσαν στην Εκκλησία, χωρίς προσθήκες, χωρίς αφαιρέσεις
και χωρίς ιδιωτικές ερμηνείες. Διότι η αληθινή τιμή προς τους Αγίους Αποστόλους
δεν βρίσκεται στα λόγια, αλλά στην πιστή διατήρηση της Αποστολικής Παραδόσεως,
την οποία σφράγισαν όχι μόνο με το κήρυγμά τους, αλλά και με το ίδιο τους το
αίμα. Ι. Ν. Παπαρρήγας<o:p></o:p><div style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; text-align: right;"></div> <div style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; text-align: center;"> </div><div style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; text-align: center;"> </div><div style="font-family: "Segoe UI", "sans-serif"; font-size: 12pt; text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika.blogspot.com/2009/11/blog-post_9970.html"> ΟΙ ΑΙΡΕΤΙΚΟΙ ΚΑΙ Η ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2021/11/blog-post_17.html" itemprop="url">ΠΩΣ ΝΑ ΜΕΛΕΤΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ!</a></div><div style="text-align: center;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/05/15.html" itemprop="url">Η αρχή της μελέτης του Ευαγγελίου με οδηγούς τους Πατέρες (15)</a></div> <o:p></o:p>

<o:p> </o:p>

Οι Άγιοι Απόστολοι και η παραχάραξη του Ευαγγελίου.

«Οὐ τοίνυν ἀρκεῖ τὸ εἰπεῖν, ὅτι ἐν τῇ Γραφῇ γέγραπται, ἀλλὰ χρῇ καὶ τὴν ἀκολουθίαν ἀναγνῶναι πᾶσαν, ἐπεὶ εἰ μέλλοιμεν διακόπτειν τὴν πρὸς ἀλ...

Πορτρέτο ενός πιθανού οπαδού αίρεσης.

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj31W9xWkaSsBlNfgiyd9QmUjTc8glTdbZmkacHCmIVhFebQ_iU7vBJQ_fJn9XtQiidcQWL6NW-se6IjZZ5QhVilBt7RL__D-RTxiCXLdC2THzAgkjoAfiUovCvHhB5IrVG2c6hvp3AbdAaFor_hr0KyjCGFNVCc45-PqlIfKcjVDurygrS38eDK8dH/s950/aireseis.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="577" data-original-width="950" height="389" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj31W9xWkaSsBlNfgiyd9QmUjTc8glTdbZmkacHCmIVhFebQ_iU7vBJQ_fJn9XtQiidcQWL6NW-se6IjZZ5QhVilBt7RL__D-RTxiCXLdC2THzAgkjoAfiUovCvHhB5IrVG2c6hvp3AbdAaFor_hr0KyjCGFNVCc45-PqlIfKcjVDurygrS38eDK8dH/w640-h389/aireseis.jpg" width="640" /></a></div>  Στο παρόν άρθρο εξετάζεται ένα από τα βασικά ζητήματα που αφορούν την πρόληψη της αρνητικής επιρροής των αιρέσεων στην κοινωνία: το πορτρέτο του δυνητικού μέλους μιας αίρεσης. Αναδεικνύονται τόσο οι γενικοί λόγοι που οδηγούν κάποιον στην ένταξη σε θρησκευτικές οργανώσεις όσο και μια σειρά κοινωνικών και ψυχολογικών χαρακτηριστικών των ανθρώπων που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη προδιάθεση να ενταχθούν σε αιρέσεις και λατρευτικές ομάδες. Παράλληλα, εντοπίζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας που είτε αποτρέπουν είτε καθιστούν σημαντικά δυσκολότερη την ένταξη σε μια αίρεση. <o:p></o:p>Γιατί οι άνθρωποι προσχωρούν στις αιρέσεις; Πρόκειται για ένα αρκετά σύνθετο ερώτημα, το οποίο στη σύγχρονη κοινωνία συνήθως απλοποιείται σε υπερβολικό βαθμό. Συχνά ακούγεται ότι «οι κακόβουλοι αιρετικοί τού έκαναν πλύση εγκεφάλου», ότι του αφαίρεσαν την ελευθερία του, στερώντας του την ικανότητα να σκέφτεται αυτόνομα και να αξιολογεί σωστά τον κόσμο γύρω του. Ως παραδείγματα προβάλλονται πολλές κατεστραμμένες ζωές ανθρώπων που υπέστησαν σοβαρή ηθική και ψυχική βλάβη, εγκατέλειψαν την εργασία ή τις σπουδές τους και διέλυσαν την ίδια τους την οικογένεια. Έτσι γεννάται εύλογα το ερώτημα: πώς είναι δυνατόν να οδηγηθεί ένας άνθρωπος σε μια τέτοια κατάσταση; Ωστόσο, το ίδιο το ερώτημα είναι εξαρχής λανθασμένα διατυπωμένο, διότι προϋποθέτει ότι κάποιος άλλος οδηγεί τον άνθρωπο σε αυτή την κατάσταση. Καταρχάς εννοούνται οι ίδιοι οι αιρετικοί, στους οποίους αποδίδεται όλη η ευθύνη για την καταστροφή της ψυχής του θύματος. Αυτή είναι η ευκολότερη λύση, διότι μας απαλλάσσει πλήρως από κάθε ευθύνη για το ίδιο το γεγονός ότι ένας δικός μας άνθρωπος προσχώρησε σε μια αίρεση, καθώς και από τη δύσκολη και δυσάρεστη συνειδητοποίηση της δικής μας ευθύνης. Ναι, είναι πολύ εύκολο να κατηγορήσει κανείς αποκλειστικά την αίρεση. Πολύ δυσκολότερο είναι να κατανοήσει τις περίπλοκες διεργασίες και τις προϋποθέσεις που προηγούνται και συνοδεύουν την ένταξη σε αυτήν. Είναι ενδιαφέρον ότι, ενώ στον δημόσιο λόγο το ζήτημα της ένταξης στις αιρέσεις περιβάλλεται από πλήθος μύθων και παρανοήσεων, στην ψυχολογία της θρησκείας αποτελεί ένα από τα πλέον διεξοδικά μελετημένα αντικείμενα. Με το πρόβλημα της προσχώρησης σε θρησκευτικές οργανώσεις ασχολήθηκαν ήδη οι θεμελιωτές αυτού του επιστημονικού κλάδου, όπως ο William James, ο D. Loiba, ο Edwin Starbuck και άλλοι. Το 1976 οι ερευνητές του φαινομένου της προσχώρησης σε θρησκευτικές οργανώσεις D. Scroggs και W. Douglas επισήμαναν ότι από τις αρχές του 20ού αιώνα είχαν ήδη δημοσιευθεί περισσότερες από 500 επιστημονικές μελέτες αφιερωμένες στο συγκεκριμένο θέμα. Στη Δύση, για να περιγραφεί η διαδικασία ένταξης σε μια θρησκευτική οργάνωση, χρησιμοποιείται ευρέως ο όρος μεταστροφή (conversion), δηλαδή μετάβαση σε άλλη πίστη ή αλλαγή πεποιθήσεων και αντιλήψεων <a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_994.html#_ftn1" name="_ftnref1" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title="">[1]</a>.<o:p></o:p>Κλασικός θεωρείται ο ορισμός της μεταστροφής που διατύπωσε ο R. Travisano το 1970. Σύμφωνα με τον ερευνητή, η ουσία της ένταξης ενός ανθρώπου σε μια θρησκευτική οργάνωση συνίσταται στη μεταβολή της συνολικής του ταυτότητας, η οποία περιλαμβάνει:<o:p></o:p>α) την κοσμοθεωρία του ατόμου,<o:p></o:p>β) τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του,<o:p></o:p>γ) τις στάσεις του απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα καταστάσεων, οι οποίες καθορίζουν τη σχέση του με τους άλλους ανθρώπους και με το περιβάλλον του<a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_994.html#_ftn2" name="_ftnref2" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title="">[2]</a>.<o:p></o:p>Το 1976 ο R. Austin διέκρινε δύο βασικές διαστάσεις της ένταξης σε μια θρησκευτική οργάνωση:<o:p></o:p>α) τη δομική διάσταση, δηλαδή την απόκτηση ή μεταβολή της ιδιότητας του μέλους μιας θρησκευτικής ομάδας, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από εσωτερική μεταμόρφωση της προσωπικότητας,<o:p></o:p>β) την ψυχολογική διάσταση, δηλαδή την πνευματική και εσωτερική αναγέννηση της προσωπικότητας, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από αλλαγή της ιδιότητας του μέλους μιας θρησκευτικής ομάδας <a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_994.html#_ftn3" name="_ftnref3" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;" title="">[3]</a>.<o:p></o:p>Η δομική και η ψυχολογική διάσταση της ένταξης σε μια αίρεση συνήθως συνυπάρχουν. Στην περίπτωση αυτή γίνεται λόγος για ολική μεταστροφή. Ωστόσο, είναι δυνατόν να υπάρχουν και ανεξάρτητα η μία από την άλλη. Στη δεύτερη περίπτωση, ένα άτομο μπορεί να ενταχθεί τυπικά σε μια θρησκευτική δομή χωρίς ποτέ να γίνει ουσιαστικό μέλος της ή, αντίθετα, να διαθέτει όλα τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά ενός αιρετικού χωρίς ακόμη να έχει ενταχθεί σε κάποια οργάνωση.<o:p></o:p>Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ένταξη σε μια αίρεση περιλαμβάνει δύο βασικά στοιχεία:<o:p></o:p>α) το σύνολο των ενεργειών που πραγματοποιεί η ίδια η αίρεση για τη στρατολόγηση ενός νέου μέλους,<o:p></o:p>β) τα ατομικά χαρακτηριστικά του ίδιου του ανθρώπου και τη συμπεριφορά του, τα οποία δημιουργούν το υπόβαθρο για την πιθανή ένταξή του στην αίρεση.<o:p></o:p>Κατά συνέπεια, τίθεται το ερώτημα: ποια ακριβώς κοινωνικά και ψυχολογικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας καθιστούν κάποιον δυνητικό μέλος αιρέσεων και λατρευτικών ομάδων;<o:p></o:p>Για τις μεθόδους εξαπάτησης και τις τεχνικές που χρησιμοποιούν οι θρησκευτικές οργανώσεις για να στρατολογήσουν νέα μέλη έχουν ήδη γραφεί πολλά. Εξετάζοντας το πορτρέτο του δυνητικού μέλους μιας αίρεσης, δεν θα επανέλθουμε στο ζήτημα αυτό. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μόνο λίγες αιρέσεις αρχίζουν τη στρατολόγηση με άμεση προσωπική επαφή στον δρόμο ή στην πόρτα του σπιτιού. Οι περισσότερες αρκούνται στην ανάρτηση ανακοινώσεων, στη δημοσίευσή τους στον Τύπο ή στο διαδίκτυο. Δηλαδή, τις περισσότερες φορές το πρώτο βήμα προς την ένταξη σε μια αίρεση το κάνει ο ίδιος ο άνθρωπος, ο οποίος δεν είναι υποχρεωμένος να ανταποκριθεί στη διαφήμιση, να σταματήσει στον δρόμο για να συνομιλήσει με έναν επίμονο αιρετικό ή ακόμη και να του ανοίξει την πόρτα του σπιτιού του. Αν το πρώτο βήμα γίνει τυχαία, μηχανικά, από λάθος ή από απλή περιέργεια για κάτι καινούργιο, τότε στο δεύτερο στάδιο, όταν ο άνθρωπος παρακολουθήσει μια συγκέντρωση ύστερα από σχετική ανακοίνωση ή αρχίσει να συνομιλεί με έναν αιρετικό στον δρόμο ή στο σπίτι του, η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων χάνει το ενδιαφέρον της και αποχωρεί. Εκείνοι όμως που παραμένουν μπορούν πλέον να θεωρηθούν δυνητικά μέλη μιας αίρεσης. Και αυτό όχι επειδή έμειναν στο δεύτερο στάδιο της διαδικασίας. Η αιτιώδης σχέση είναι διαφορετική. Παραμένουν ακριβώς επειδή είχαν ήδη διαμορφωθεί, πολύ πριν από εκείνη τη στιγμή, ως δυνητικά μέλη μιας αίρεσης. Η διάκριση αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική. Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι, για να κατανοηθεί σε βάθος ολόκληρη η ιστορία της ένταξης ενός ανθρώπου σε μια αίρεση, το σημαντικότερο είναι να γίνουν κατανοητά τα αίτια και τα κίνητρα που τον οδήγησαν να παραμείνει στην οργάνωση ήδη από τα πρώτα λεπτά της γνωριμίας του μαζί της. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, όταν οι ειδικοί εργάζονται με άτομα που έχουν υπάρξει θύματα αιρέσεων, ενδιαφέρονται πρωτίστως για τα στοιχεία της βιογραφίας τους και όχι για τις συγκεκριμένες τεχνικές επιρροής που άσκησε πάνω τους η ίδια η αίρεση. Ποιοι είναι, λοιπόν, εκείνοι οι άνθρωποι που, χωρίς να το αντιλαμβάνονται, έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να προστεθούν στις τάξεις των αιρετικών; Το σύνολο των χαρακτηριστικών που απαντώνται στα δυνητικά μέλη μιας αίρεσης μπορεί να διακριθεί σε γενικά και ειδικά χαρακτηριστικά. Στα γενικά χαρακτηριστικά, τα οποία σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό απαντώνται σε όλους ανεξαιρέτως τους δυνητικούς οπαδούς αιρέσεων και λατρειών, συγκαταλέγονται τα εξής:<o:p></o:p>α) Η απουσία ή η σημαντικά μειωμένη ικανότητα κριτικής σκέψης, καθώς και η αδυναμία πολύπλευρης αξιολόγησης των καταστάσεων που προκύπτουν στη ζωή και ιδιαίτερα εκείνων στις οποίες απαιτείται επιλογή μεταξύ δύο εναλλακτικών λύσεων. Το επίπεδο μόρφωσης, οι επιστημονικοί τίτλοι και τα ακαδημαϊκά αξιώματα δεν αποτελούν πάντοτε ένδειξη ύπαρξης κριτικής σκέψης και σε καμία περίπτωση δεν προστατεύουν από την ένταξη σε μια αίρεση. Επιπλέον, ακόμη και η γνώση σχετικά με τους κινδύνους των αιρέσεων αποδεικνύεται εντελώς άχρηστη, εάν ο άνθρωπος δεν είναι σε θέση να σκέφτεται ανεξάρτητα, να αξιολογεί κριτικά τις πληροφορίες που λαμβάνει και να ελέγχει επανειλημμένα την αξιοπιστία των πηγών τους. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, η διδασκαλία της λογικής, της φιλοσοφίας και της ανάπτυξης της κριτικής σκέψης είναι πολύ πιο χρήσιμη από εξειδικευμένες διαλέξεις ή βιβλία περί αιρέσεων.<o:p></o:p>β) Η απουσία ή η σημαντικά μειωμένη ικανότητα λήψης αυτόνομων αποφάσεων, καθώς και η έλλειψη διάθεσης και ικανότητας ανάληψης ευθύνης για τις πράξεις του ανθρώπου. Στις αιρέσεις καταλήγουν συνήθως άνθρωποι που φοβούνται τον ίδιο τους τον εαυτό και προσπαθούν να ξεφύγουν από αυτόν. Οι αιρέσεις θα τους προσφέρουν «άρτον και θεάματα», και εκείνοι θα παραδώσουν πρόθυμα σε αντάλλαγμα την ελευθερία και την πληρότητα της ζωής τους. Τέτοιοι άνθρωποι αισθάνονται ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη προς εκείνον που αναλαμβάνει το δύσκολο έργο να παίρνει όλες τις σημαντικές αποφάσεις αντί γι' αυτούς.<o:p></o:p>γ) Η ανυπαρξία ή η καθαρά τυπική ένταξη στην παραδοσιακή θρησκεία. Η βαθιά γνώση και κατανόηση των θεμελίων της χριστιανικής πίστης, σε συνδυασμό με την κριτική σκέψη και την εσωτερική ελευθερία, αποτελούν ανυπέρβλητο εμπόδιο σε κάθε προσπάθεια υποδούλωσης του ανθρώπου και παρασύρσεώς του σε αιρέσεις ή άλλα ολοκληρωτικά συστήματα. Ωστόσο, η απλή βάπτιση στην Εκκλησία, χωρίς τακτική και συνειδητή πνευματική ζωή, δεν αρκεί για τον σκοπό αυτό. Πρέπει να σημειωθεί ότι ακόμη και η ύπαρξη ενός μόνο από τα τρία αυτά χαρακτηριστικά αυξάνει αισθητά τον κίνδυνο να παρασυρθεί κάποιος σε μια αίρεση. Εκείνο που διαφοροποιείται είναι μόνο ο τρόπος και το αποτέλεσμα της ένταξής του στη θρησκευτική οργάνωση. Έτσι, άνθρωποι που δεν πιστεύουν, αλλά διαθέτουν αίσθημα ευθύνης και κριτική σκέψη, όταν ενταχθούν σε μια αίρεση, συνήθως ανελίσσονται γρήγορα σε ηγετικές θέσεις μέσα σε αυτήν. Αντίθετα, μια βαθιά πίστη, όταν στερείται κριτικής σκέψης και υπευθυνότητας, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε ενδοεκκλησιαστικό σεκταρισμό. Μπορούν να διακριθούν τουλάχιστον πέντε συνηθισμένοι κοινωνικοψυχολογικοί τύποι προσωπικότητας, οι οποίοι παρουσιάζουν αυξημένη προδιάθεση για ένταξη σε αιρέσεις και λατρευτικές ομάδες. Στον πρώτο τύπο ανήκουν άνθρωποι που αντιμετωπίζουν προβλήματα κοινωνικής φύσεως (δυσκολίες στην εργασία ή στις σπουδές, δυσαρέσκεια για την κοινωνική τους θέση κ.λπ.) ή προσωπικής φύσεως (οικογενειακές συγκρούσεις, ψυχικές ή σωματικές ασθένειες κ.ά.). Οι άνθρωποι αυτοί αναζητούν, συνειδητά ή ασυνείδητα, στη αίρεση μια διέξοδο από τις δυσκολίες τους. Η αίρεση ισχυρίζεται ότι κατανοεί βαθιά τα προβλήματά τους και υπόσχεται να τους προσφέρει έτοιμες λύσεις. Έτσι, ο άνθρωπος εγκαταλείπει τη σύνθετη και αντιφατική πραγματικότητα και την αντικαθιστά με τον τεχνητό, απλό και ανέμελο κόσμο της αίρεσης, ο οποίος τον απομακρύνει από την πραγματική ζωή. Θέλει τόσο πολύ να πιστέψει ότι αυτό το παραμύθι που του αφηγούνται αποτελεί την «αληθινή» ζωή, ώστε οι αιρετικοί δεν χρειάζεται να καταβάλουν ιδιαίτερη προσπάθεια για να τον προσελκύσουν. Είναι ήδη έτοιμος να βυθιστεί ολοκληρωτικά στη νέα αυτή πραγματικότητα, χωρίς να σκέφτεται το τίμημα που θα κληθεί αργότερα να πληρώσει. Στη σύγχρονη κοινωνία, τεράστιος αριθμός ανθρώπων προσπαθεί να ξεφύγει τόσο από τον ίδιο του τον εαυτό όσο και από τον κόσμο μέσω του αλκοόλ, των ναρκωτικών, του τζόγου και... των αιρέσεων. Στον δεύτερο τύπο, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, ανήκουν άνθρωποι που δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα στη ζωή τους. Είναι οικονομικά εξασφαλισμένοι και κοινωνικά τακτοποιημένοι, αλλά δεν γνωρίζουν με τι να ασχοληθούν μέσα σε έναν κόσμο ευημερίας που τους φαίνεται γκρίζος και μονότονος. Μια «εξέγερση της χορτάτης ζωής» τούς ωθεί στην αναζήτηση περιπετειών. Για αυτούς, η αίρεση αποτελεί μία ακόμη μορφή διασκέδασης. Αφού ενταχθούν σε μια θρησκευτική οργάνωση, είναι δυνατόν να παραμείνουν σε αυτήν και, με την πάροδο του χρόνου, να πιστέψουν ειλικρινά στη διδασκαλία της. Ωστόσο, το αρχικό τους κίνητρο δεν ήταν η φυγή από τα προβλήματα της ζωής, αλλά η αναζήτηση παιχνιδιού, διασκέδασης, νέων εμπειριών ή κάποιου νέου νοήματος για τη ζωή τους. Ξανά και ξανά, ο άνθρωπος αυτός ξεκινά εθελοντικά την αναζήτηση εκείνου που του φαίνεται μια συναρπαστική περιπέτεια, η οποία όμως στο τέλος μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά τραγική τόσο για τον ίδιο όσο και για τους οικείους του. Στον τρίτο τύπο ανήκουν άνθρωποι που απέχουν από τις ακρότητες των δύο προηγουμένων κατηγοριών. Κατά κανόνα, πρόκειται για εσωστρεφείς, ήρεμους, καλοαναθρεμμένους, ευφυείς και ευγενικούς ανθρώπους, οι οποίοι έχουν ελάχιστους φίλους και σχεδόν κανένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον ή χόμπι. Δεν εκκλησιάζονται. Αν και διαθέτουν έναν αρκετά ανεπτυγμένο ηθικό κώδικα, τον οποίο προσπαθούν να εφαρμόζουν στην πράξη, ο κώδικας αυτός δεν στηρίζεται σε ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο σύστημα πεποιθήσεων. Η αίρεση τους προσφέρει επιδέξια μια τέτοια θεωρητική θεμελίωση μέσω της διδασκαλίας της και, κυρίως, τους εξασφαλίζει κάτι που τους λείπει: ανθρώπους που δείχνουν πραγματικό ενδιαφέρον γι' αυτούς. Τους αποδέχονται όπως ακριβώς είναι: εσωστρεφείς, παθητικούς και κάπως μονότονους. Η διδασκαλία και οι τελετουργίες της ομάδας έχουν γι' αυτούς δευτερεύουσα σημασία. Εκείνο που προέχει είναι το αίσθημα ότι κάποιος τους καταλαβαίνει και τους αποδέχεται, ότι υπάρχει δίπλα τους κάποιος με τον οποίο μπορούν να μιλήσουν και ο οποίος ίσως τους βοηθήσει όταν το χρειαστούν. Η πλειονότητα των νέων που προσχωρούν στις αιρέσεις ανήκει ακριβώς σε αυτόν τον τύπο. Στον τέταρτο τύπο ανήκουν άνθρωποι με αρκετή αυτοπεποίθηση, οι οποίοι επιδιώκουν διαρκώς να γνωρίσουν κάτι νέο, ενδιαφέρον και μυστηριώδες. Είναι ικανοί να αφιερώσουν όλες τις δυνάμεις τους σε μια ενασχόληση και στη συνέχεια να την εγκαταλείψουν χωρίς δυσκολία, μόλις βρουν κάποιο νέο ενδιαφέρον. Οι άνθρωποι αυτοί αδυνατούν να διακρίνουν ένα σοβαρό, συνεκτικό και βαθύ σύστημα γνώσης από μια πρόχειρη απομίμηση που διεκδικεί απόλυτη αυθεντία σε κάθε γνωστικό πεδίο. Η θρησκευτική γνώση, ως τέτοια, αποτελεί το κύριο αντικείμενο του ενδιαφέροντός τους. Για αυτούς ισχύει ένας απλός κανόνας: «Θρησκευτικό σημαίνει καλό.» Δεν διακρίνουν τις ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των θρησκευτικών συστημάτων και, γι' αυτό, είναι καταδικασμένοι να περιπλανώνται διαρκώς από τη μία αίρεση στην άλλη, αποδεχόμενοι τα πάντα, συμφωνώντας με όλους, χωρίς ποτέ να κατανοούν πραγματικά τίποτε σε βάθος. Όταν, μάλιστα, τέτοιοι άνθρωποι διαθέτουν έντονη ενεργητικότητα, είναι δυνατόν να παρασύρουν πολλούς άλλους στην αίρεση στην οποία ανήκουν, για να την εγκαταλείψουν αργότερα οι ίδιοι χωρίς κανέναν ενδοιασμό. Στον πέμπτο τύπο ανήκουν άνθρωποι που έλκονται από αποκλειστικές και «ελιτίστικες» θρησκευτικές διδασκαλίες και κοσμοθεωρίες. Το μορφωτικό και οικονομικό τους επίπεδο μπορεί να διαφέρει σημαντικά. Εκείνο που τους ενώνει είναι η απόρριψη κάθε μορφής μαζικότητας και συλλογικότητας, τις οποίες θεωρούν συνώνυμες του επιφανειακού, του πρωτόγονου και του ψευδούς. Κατά τη γνώμη τους, η αλήθεια αποτελεί προνόμιο των λίγων. Οι αιρέσεις που απευθύνονται σε αυτόν τον τύπο ανθρώπων καλλιεργούν την πεποίθηση ότι η οργάνωσή τους και η γνώση που προσφέρουν είναι μοναδικές, ανεκτίμητες και ανεπανάληπτες. Αυτό επιτυγχάνεται με τρεις σχετικά απλές, και συχνά αλληλοεπικαλυπτόμενες, μεθόδους. Στην πρώτη περίπτωση, η αίρεση απαιτεί πολύ μεγάλα χρηματικά ποσά  για τη συμμετοχή στις δραστηριότητές της. Έτσι δημιουργείται στον άνθρωπο η εντύπωση ότι αγοράζει εξαιρετικά πολύτιμη γνώση, προσιτή μόνο σε ελάχιστους εκλεκτούς. Το υψηλό αντίτιμο που κατέβαλε θεωρείται από τον ίδιο εγγύηση της αλήθειας, της ελιτίστικης φύσης και της αποκλειστικότητας των πληροφοριών που λαμβάνει, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για πληροφορίες που του παρέχουν απλοί απατεώνες. Οι άνθρωποι αυτής της κατηγορίας αδυνατούν να κατανοήσουν ότι δεν αγοράζονται όλα με χρήματα και ότι οι πραγματικά βαθιές και πολύτιμες αλήθειες προσφέρονται στον άνθρωπο δωρεάν. Στη δεύτερη περίπτωση, η αίρεση δημιουργεί ένα πολύπλοκο και πολυδιάστατο δογματικό σύστημα, ικανό να προσελκύσει κυρίως ανθρώπους με κάποιο επίπεδο μόρφωσης. Η αίσθηση της μοναδικότητας της ομάδας δεν βασίζεται πλέον στο οικονομικό κόστος, αλλά στη διδασκαλία, η οποία υποτίθεται ότι είναι κατανοητή μόνο από τους εκλεκτούς. Η πολυπλοκότητα και η δυσνόητη φύση της διδασκαλίας εκλαμβάνονται ως βασικά κριτήρια της αλήθειας, του βάθους και της αξίας της. Στην τρίτη περίπτωση, η εικόνα της μοναδικότητας καλλιεργείται μέσω σοβαρών περιορισμών ως προς την είσοδο στην ομάδα. Η αίρεση είτε δεν ασκεί καθόλου ιεραποστολική δράση είτε δέχεται αυστηρά περιορισμένο αριθμό νέων μελών. Τα μέλη αυτά αποτελούν έναν κλειστό κύκλο «μυημένων» στα μυστικά της οργάνωσης και απολαμβάνουν το αίσθημα υπεροχής απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο. Οι αιρέσεις και οι λατρευτικές ομάδες που προσφέρουν στους ανθρώπους την αίσθηση της μοναδικότητας και της εκλεκτότητας μέσα σε ένα «σκοτεινό» και «αμόρφωτο» πλήθος βρίσκουν σχετικά εύκολα θύματα ανάμεσα σε όσους έχουν μεγαλοϊδεατικές τάσεις ή απλώς επιθυμούν να αισθάνονται ανώτεροι από όλους τους άλλους. Τα κοινωνικά και ψυχολογικά χαρακτηριστικά που περιγράφηκαν παραπάνω αποτελούν τις σημαντικότερες προϋποθέσεις για την ένταξη ενός ανθρώπου σε αιρέσεις και λατρευτικές ομάδες. Συχνά, οι άνθρωποι είναι ήδη «αιρετικοί» ως προς την ψυχολογική τους συγκρότηση πριν ακόμη ενταχθούν τυπικά σε μια αίρεση· η επίσημη ένταξή τους απλώς παγιώνει οργανωτικά την ήδη διαμορφωμένη κατάστασή τους και την αντίληψη που έχουν για τον κόσμο. Στην κατηγορία των δυνητικών μελών αιρέσεων ανήκουν επίσης άνθρωποι των οποίων ορισμένα στοιχεία της κοσμοθεωρίας συμπίπτουν με επιμέρους στοιχεία της διδασκαλίας κάποιας αίρεσης. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι οι περισσότερες σύγχρονες αιρέσεις και λατρευτικές ομάδες, κατά τη διαμόρφωση της διδασκαλίας τους, αξιοποιούν ενεργά ιδέες και νοηματικά σχήματα που προέρχονται από τη μη θεσμοθετημένη, μη παραδοσιακή θρησκευτικότητα της κοινωνίας. Πρόκειται για ψευδοεπιστημονικές και ψευδοθρησκευτικές αντιλήψεις, οι οποίες διαδίδονται ευρύτατα στη σύγχρονη κοινωνία, χωρίς όμως οι περισσότεροι άνθρωποι να τις συνδέουν με τον σεκταρισμό. Έτσι, τις αποδέχονται εύκολα ως αξιόπιστες και αληθείς. Μεταξύ των πιο γνωστών τέτοιων αντιλήψεων συγκαταλέγονται η πίστη: στην αστρολογία, στη μαγεία και στα μάγια, στο «κακό μάτι», στην αύρα, στη βιοενέργεια, στις παραψυχολογικές ή εξωαισθητηριακές ικανότητες, στη μετενσάρκωση, στα ΑΤΙΑ, στις ανώμαλες και γεωπαθογόνες ζώνες, στο φενγκ σούι, στις διάφορες μορφές μαντείας, και σε παρόμοιες δοξασίες. Όταν ο άνθρωπος συναντήσει μια αιρετική διδασκαλία στην οποία υπάρχουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, τέτοιες ιδέες, αντιλαμβάνεται ότι δεν πρόκειται για κάτι εντελώς άγνωστο. Ήδη πιστεύει σε ορισμένα από όσα του προτείνει η θρησκευτική οργάνωση. Ακόμη και αν δεν διαθέτει την κοινωνικοψυχολογική προδιάθεση να ενταχθεί σε μια αίρεση, μπορεί να αρχίσει να σκέφτεται μήπως θα έπρεπε να προσχωρήσει σε μια οργάνωση που κηρύσσει πράγματα τα οποία του είναι ήδη οικεία. Οι ίδιες αυτές ιδέες και τα νοηματικά τους σχήματα, μολονότι παραπλανούν τους ανθρώπους, δεν προκαλούν από μόνα τους άμεση κοινωνική ή ψυχολογική βλάβη. Ωστόσο, ακριβώς αυτές διευκολύνουν την είσοδο του ανθρώπου σε πραγματικά επικίνδυνες αιρέσεις και λατρευτικές ομάδες. Εάν ένας άνθρωπος επιθυμεί να εξαπατηθεί και είναι ήδη έτοιμος να ενταχθεί σε μια αίρεση, τότε απαιτείται ελάχιστη προσπάθεια για τη στρατολόγησή του. Αξιοσημείωτο είναι ότι στους δρόμους και στις κατοικίες δεν κυκλοφορούν συνήθως οι ηγέτες των αιρέσεων, οι οποίοι πράγματι διαθέτουν υψηλή ικανότητα να επηρεάζουν τους ανθρώπους, αλλά απλά μέλη τους. Μερικά από αυτά δεν διαθέτουν ούτε στοιχειώδεις δεξιότητες επικοινωνίας, πόσο μάλλον σοβαρές τεχνικές ψυχολογικής επιρροής πάνω στη συνείδηση και το υποσυνείδητο του ανθρώπου. Επομένως, η ένταξη σε μια αίρεση αποτελεί πάντοτε αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης. Η επιρροή δεν ασκείται μόνο από εκείνον που επιχειρεί να στρατολογήσει το πιθανό θύμα, αλλά και από τον ίδιο τον στρατολογούμενο. Εάν ένας αιρετικός συναντήσει τυχαία έναν ειδικό στη θρησκειολογία ή απλώς έναν άνθρωπο που είναι ικανός να σκέπτεται λογικά και να αναλύει συστηματικά το αντικείμενο της συζήτησης, τότε είναι δυνατόν να «στρατολογηθεί» τελικά ο ίδιος ο κήρυκας της αίρεσης. Τουλάχιστον, μέσα από αυτή τη σύντομη αλληλεπίδραση μπορεί να γίνει προσπάθεια να αφυπνιστεί η κριτική του σκέψη, να του αποδειχθεί η αστήρικτη φύση των ψευδών στερεοτύπων της αντίληψής του για τον κόσμο, γεγονός που μπορεί τελικά να τον οδηγήσει στην προσωπική και ελεύθερη αποχώρησή του από την αίρεση.<o:p></o:p> Πηγή του άρθρου:<o:p></o:p>Β. Α. Μαρτίνοβιτς, «Το πορτρέτο του δυνητικού μέλους μιας αίρεσης», Εκπαίδευση και Αγωγή, 2009, αρ. 3, σσ. 59–63.

<a href="#_ftnref1" name="_ftn1" style="mso-footnote-id: ftn1;" title="">[1]</a> ·  Previous Convictions. Conversion in the
Real World. Επιμ. Martyn
Percy. London: SPCK, 2000. <o:p></o:p>

·  Religious Conversion.
Contemporary Practices and Controversies. Επιμ. Christopher Lamb & Darrol Bryant. London:
Cassell, 1999.

</div>

<a href="#_ftnref2" name="_ftn2" style="mso-footnote-id: ftn2;" title="">[2]</a> ·  Travisano, R. V. «Alternation and Conversion
as Qualitatively Different Transformations», στο Social Psychology Through Symbolic Interaction. Waltham, MA: Ginn-Blaisdell, 1970, σσ. 238–248. <o:p></o:p>

</div>

<a href="#_ftnref3" name="_ftn3" style="mso-footnote-id: ftn3;" title="">[3]</a> Austin, R. L. «Empirical
Adequacy of Lofland's Conversion Model», Review of Religious Research, 1976,
τόμ. 18, αρ. 3, σσ. 282–283.<o:p></o:p>

</div>

</div><div style="text-align: justify;"> </div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; color: #333333; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; color: #333333; text-align: center;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="text-align: justify;"><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; color: #333333; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; color: #333333; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/11/blog-post.html" itemprop="url" style="color: #007abe; text-decoration-line: none;">ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΙΑΣ ΣΕΧΤΑΣ! (Ζ΄ ΜΕΡΟΣ)</a></div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; color: #333333; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/06/blog-post_11.html" itemprop="url">Η αίρεση του Βιατσεσλάβ και οι σύγχρονοι ''αντιχριστολόγοι''.....</a></div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/05/blog-post_28.html" itemprop="url">Οι ψευδοπροφήτες.</a></div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; text-align: center;"> </div><div class="separator" style="background-color: white; clear: both; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2025/05/2_29.html" itemprop="url">Οι ψευδοπροφήτες. (2)</a></div></div>

Πορτρέτο ενός πιθανού οπαδού αίρεσης.

Στο παρόν άρθρο εξετάζεται ένα από τα βασικά ζητήματα που αφορούν την πρόληψη της αρνητικής επιρροής των αιρέσεων στην κοινωνία: το πορτρέ...