Ο Απόστολος λέει: «Πάντοτε χαίρετε, αδιαλείπτως προσεύχεσθε, κατά πάντα
ευχαριστείτε». Αρχικά, αυτά τα λόγια μπορεί να φαίνονται σχεδόν αδύνατο να
εφαρμοστούν. Πώς μπορεί ο άνθρωπος να χαίρεται πάντοτε, όταν η ζωή φέρνει
θλίψη, ασθένεια, απώλεια και οδύνη; Πώς μπορούμε να ευχαριστούμε σε κάθε
περίσταση; Και πάνω απ’ όλα, πώς είναι δυνατόν να προσεύχεται κανείς
αδιαλείπτως; Έχουμε σώματα που χρειάζονται τροφή και ύπνο.
Έχουμε εργασία να επιτελέσουμε, ευθύνες να εκπληρώσουμε και αμέτρητα πράγματα
που απαιτούν την προσοχή μας. Πώς, λοιπόν, μπορεί να εκπληρωθεί πραγματικά η
εντολή να προσευχόμαστε αδιαλείπτως; Ο Μέγας Βασίλειος εξηγεί ότι η προσευχή
δεν πρέπει να νοείται ως κάτι που περιορίζεται αποκλειστικά στα λόγια που
προφέρουμε. Ο Θεός γνωρίζει ήδη τι έχουμε ανάγκη προτού ακόμη Του το ζητήσουμε.
Η προσευχή δεν είναι απλώς ζήτημα σχηματισμού φράσεων με τα χείλη. Η δύναμή της
βρίσκεται στην κατεύθυνση της ψυχής, στη διάθεση της καρδιάς και σε μια ζωή που
στρέφεται διαρκώς προς τον Θεό. Ο Απόστολος λέει επίσης: «Είτε ουν εσθίετε είτε
πίνετε είτε τι ποιείτε, πάντα εις δόξαν Θεού ποιείτε».
Επομένως, όταν κάθεσαι να φας, να προσεύχεσαι. Όταν παίρνεις το ψωμί στα χέρια
σου, να ευχαριστείς τον Θεό που σου το προσέφερε. Όταν η τροφή δυναμώνει το
σώμα σου, να θυμάσαι Εκείνον που συντηρεί τη ζωή σου. Και όταν χορτάσεις, μην
αφήνεις τη μνήμη του Ευεργέτη σου να σβήσει απλώς και μόνο επειδή η ανάγκη σου
έπαψε να υπάρχει. Όταν πίνεις, να θυμάσαι Εκείνον που έδωσε τους καρπούς της
γης για τη διατροφή και την παρηγοριά μας. Να δέχεσαι με ευγνωμοσύνη όσα είναι
απαραίτητα, αλλά να μη γίνεσαι δούλος της ηδονής.
Ας σου υπενθυμίζει το δώρο Εκείνον που το προσφέρει. Κάθε αγαθό που εισέρχεται
στη ζωή μας μπορεί είτε να στρέψει την καρδιά προς τον Θεό είτε, αν είμαστε
απρόσεκτοι, να γίνει αφορμή να Τον λησμονήσουμε. Όταν ντύνεσαι, να ευχαριστείς
Εκείνον που σου εξασφάλισε την ένδυσή σου.
Όταν τα ενδύματα σε προστατεύουν από το κρύο, να θυμάσαι τη φροντίδα Του. Όταν
σε περιβάλλει η ζεστασιά της ημέρας, να θυμάσαι και πάλι την πρόνοιά Του. Ας
γίνουν τα συνηθισμένα πράγματα της ζωής υπενθυμίσεις του Θεού.
Μην περιμένεις να συμβεί κάτι εξαιρετικό για να ευχαριστήσεις. Τα απλά πράγματα
της καθημερινότητας φανερώνουν ήδη τη φροντίδα Του για εμάς. Όταν η ημέρα
φτάνει στο τέλος της, να ευχαριστείς Εκείνον που μας έδωσε τον ήλιο για την
εργασία μας.
Όταν πέφτει το σκοτάδι και οι δραστηριότητες της ημέρας καταλαγιάζουν, ας γίνει
το ίδιο το βράδυ αφορμή να στραφεί και πάλι ο νους σου προς τον Θεό. Όταν
κοιτάζεις ψηλά και βλέπεις τον ουρανό και την ομορφιά των άστρων, ύψωσε την
καρδιά σου προς τον Κύριο που τα δημιούργησε. Ατένισε την τάξη και την ομορφιά
της δημιουργίας και άφησε τον νου σου να ανυψωθεί από τα ορατά προς Εκείνον που
τα δημιούργησε με σοφία.
Όταν ο κόσμος ησυχάζει και το σώμα χρειάζεται ανάπαυση, να θυμάσαι ότι και ο
ύπνος είναι δώρο. Ο Θεός μάς έδωσε την ανάπαυση, ώστε το σώμα, εξαντλημένο από
τους κόπους του, να ανακτά τις δυνάμεις του. Ακόμη και η ανάγκη μας για ύπνο
μάς διδάσκει κάτι σημαντικό. Δεν είμαστε αυτάρκεις. Δεν μπορούμε να συντηρούμε
τον εαυτό μας για πάντα με τις δικές μας δυνάμεις. Έχουμε ανάγκη να δεχόμαστε
την ανάπαυση. Και έτσι, ακόμη και η νύχτα μπορεί να γίνει αφορμή για προσευχή.
Μην αφήνεις ολόκληρη
τη νύχτα να ανήκει αποκλειστικά στον ύπνο. Αφιέρωσε ένα μέρος της στη μνήμη του
Θεού. Ας στραφούν προς Εκείνον οι τελευταίες σκέψεις του βραδιού, ώστε ακόμη
και η ανάπαυσή σου να αγγίζεται από την προσευχή. Τα όνειρά μας συχνά
φανερώνουν τι απασχόλησε τον νου μας κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όσα
επιθυμούμε, όσα φοβόμαστε, όσα επιδιώκουμε και όσα συλλογιζόμαστε διαρκώς
αφήνουν μέσα μας τα ίχνη τους.
Επομένως, αν οι ημέρες μας είναι γεμάτες από τη μνήμη του Θεού, αν οι πράξεις
μας επιτελούνται ενώπιόν Του και αν οι καρδιές μας επιστρέφουν επανειλημμένα σε
Εκείνον, τότε ακόμη και οι πιο ήσυχες στιγμές της ζωής μας αρχίζουν να φέρουν
τη σφραγίδα αυτής της μνήμης. Έτσι αρχίζουμε να κατανοούμε την εντολή να
προσευχόμαστε αδιαλείπτως. Δεν σημαίνει ότι τα χείλη μας πρέπει να προφέρουν
προσευχές κάθε δευτερόλεπτο της ημέρας. Σημαίνει ότι η ψυχή μαθαίνει να
παραμένει στραμμένη προς τον Θεό. Η προσευχή δεν πρέπει να περιορίζεται σε
συγκεκριμένες στιγμές και κατόπιν να λησμονείται, όταν επιστρέφουμε στις
υπόλοιπες ασχολίες της ζωής. Αντίθετα, ολόκληρη η ζωή μας πρέπει σταδιακά να
ενώνεται με τον Θεό.
Όταν τα χέρια σου είναι απασχολημένα με την εργασία, η καρδιά σου μπορεί ακόμη
να Τον θυμάται. Όταν αρχίζεις κάτι, να ζητάς τη βοήθειά Του. Όταν το
ολοκληρώνεις, να ευχαριστείς.
Όταν κάτι πετυχαίνει, μην αποδίδεις τα πάντα στις δικές σου ικανότητες. Όταν
κάτι γίνεται δύσκολο, μην παραδίνεσαι αμέσως στην απελπισία. Σε όλα να θυμάσαι
τον Κύριο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείπουμε τις καθορισμένες ώρες προσευχής.
Αντιθέτως, αυτές οι στιγμές διδάσκουν στην καρδιά πώς να παραμένει κοντά στον
Θεό καθ’ όλη την υπόλοιπη ημέρα. Προσευχόμαστε με λόγια, ώστε λίγο λίγο
ολόκληρη η ζωή μας να μάθει τη γλώσσα της προσευχής.
Ο Απόστολος, όμως, δεν λέει μόνο «αδιαλείπτως προσεύχεσθε». Λέει επίσης
«πάντοτε χαίρετε» και «κατά πάντα ευχαριστείτε». Κάποιος μπορεί να ρωτήσει: Πώς
μπορώ να ευχαριστώ όταν υποφέρω; Πώς μπορώ να χαίρομαι όταν μου συμβαίνει κάτι
οδυνηρό; Πώς μπορώ να ευχαριστώ τον Θεό όταν χάνω κάτι πολύτιμο, όταν έρχεται η
ασθένεια, όταν οι άνθρωποι μου φέρονται άδικα ή όταν οι περιστάσεις μοιάζουν
αβάσταχτες; Η χριστιανική ευχαριστία δεν σημαίνει ότι προσποιούμαστε πως ο
πόνος είναι κάτι ευχάριστο.
Ο ίδιος ο Κύριός μας έκλαψε. Ο χριστιανός δεν καλείται να γίνει αναίσθητος ούτε
να αρνηθεί την πραγματικότητα της θλίψης. Η θλίψη, όμως, δεν πρέπει να
καταστρέφει την ελπίδα μας στον Θεό.
Σκέψου τον Ιώβ. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, τον βρήκαν φοβερές
δοκιμασίες. Τα υπάρχοντά του χάθηκαν, τα παιδιά του πέθαναν και το σώμα του
προσβλήθηκε από ασθένεια. Κι όμως, ακόμη και μέσα στην οδύνη του, ευλόγησε το
όνομα του Κυρίου. Υπέφερε βαθιά, αλλά δεν επέτρεψε στον πόνο να τον χωρίσει από
τον Θεό. Αυτή είναι η διαφορά.
Η ευχαριστία είναι εύκολη όταν όλα συμβαίνουν σύμφωνα με τις επιθυμίες μας.
Όταν, όμως, η ευχαριστία παραμένει ακόμη και μέσα στις δυσκολίες, φανερώνει ότι
η πίστη μας είναι ριζωμένη όχι απλώς στα δώρα του Θεού, αλλά στον ίδιο τον Θεό.
Συχνά θυμόμαστε τον Θεό όταν έχουμε ανάγκη από κάτι.
Προσευχόμαστε επειδή είμαστε άρρωστοι, επειδή φοβόμαστε, επειδή χρειαζόμαστε
βοήθεια ή επειδή κάτι έχει πάει στραβά. Έπειτα, όταν η δυσκολία περάσει, η
προσευχή μας εξαφανίζεται μαζί της. Ο Μέγας Βασίλειος μάς διδάσκει έναν
διαφορετικό δρόμο.
Πέρασε η ανάγκη σου; Τότε μην αφήσεις τη μνήμη του Ευεργέτη σου να χαθεί μαζί
της. Προσευχήθηκες όταν πεινούσες. Να θυμάσαι τον Θεό όταν χορτάσεις.
Προσευχήθηκες κατά τη διάρκεια της ασθένειας. Να Τον θυμάσαι όταν αποκατασταθεί
η υγεία σου. Τον επικαλέστηκες όταν φοβόσουν.
Να ευχαριστείς όταν έρχεται η ειρήνη. Μην κάνεις τον Θεό Εκείνον στον οποίο
καταφεύγεις μόνο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Ας γίνει Εκείνος το κέντρο
γύρω από το οποίο περιστρέφεται ολόκληρη η ζωή σου.
Αυτό αλλάζει ακόμη και τις πιο μικρές πράξεις. Ένα γεύμα γίνεται αφορμή
ευχαριστίας. Τα ενδύματα γίνονται υπενθύμιση της θείας πρόνοιας.
Η εργασία γίνεται προσφορά. Ο ήλιος που δύει γίνεται κάλεσμα σε ευγνωμοσύνη. Τα
άστρα γίνονται αφορμή δοξολογίας.
Ο ύπνος γίνεται δώρο που δεχόμαστε από τον Θεό. Το πρωινό ξύπνημα γίνεται μια
ακόμη ευκαιρία να Τον δοξάσουμε. Τότε η προσευχή δεν διαχωρίζεται πλέον από τη
ζωή.
Η ίδια η ζωή αρχίζει να γίνεται προσευχή. Αυτό σημαίνει να ενωνόμαστε με τον
Θεό σε όλη την πορεία της υπάρξεώς μας. Η προσευχή δεν παραμένει μόνο στην
εκκλησία, μόνο μπροστά στις εικόνες ή μόνο στις στιγμές κατά τις οποίες
σταματάμε κάθε άλλη δραστηριότητα για να προσευχηθούμε.
Αυτές οι στιγμές παραμένουν πολύτιμες και απαραίτητες. Από αυτές, όμως, η
προσευχή πρέπει να επεκτείνεται σε όλα. Όταν περπατάς, να θυμάσαι τον Θεό.
Όταν εργάζεσαι, να θυμάσαι τον Θεό. Όταν τρως, να ευχαριστείς τον Θεό. Όταν
αντικρίζεις κάτι όμορφο, να δοξάζεις τον Δημιουργό.
Όταν δέχεσαι καλοσύνη, να ευχαριστείς. Όταν αντιμετωπίζεις δυσκολίες, να ζητάς
δύναμη. Όταν έρχεται το βράδυ, να παραδίδεις την ημέρα στα χέρια Του.
Όταν έρχεται το πρωί, να δέχεσαι από Εκείνον τη νέα ημέρα. Και όταν η καρδιά
αποκτήσει αυτή τη συνήθεια, ακόμη και το πιο συνηθισμένο αρχίζει να γίνεται
ιερό. Περνάμε μεγάλο μέρος της ζωής μας περιμένοντας να συμβεί κάτι σημαντικό.
Φανταζόμαστε ότι η πνευματική ζωή αποτελείται μόνο από εξαιρετικές στιγμές,
έντονες εμπειρίες ή μεγάλες πράξεις αφοσίωσης. Το μεγαλύτερο, όμως, μέρος της
ανθρώπινης ζωής αποτελείται από απλά πράγματα που επαναλαμβάνονται καθημερινά.
Τρώμε, πίνουμε, εργαζόμαστε, ντυνόμαστε, περπατάμε, κουραζόμαστε, κοιμόμαστε
και ξυπνάμε ξανά.
Ο Μέγας Βασίλειος μάς δείχνει ότι καμία από αυτές τις στιγμές δεν χρειάζεται να
είναι πνευματικά κενή. Κάθε μία μπορεί να γίνει μια πύλη που μας οδηγεί στη
μνήμη του Θεού. Ίσως αυτό να είναι ένα από τα μεγαλύτερα μυστικά της προσευχής.
Δεν χρειάζεται να ξεφύγουμε από την καθημερινή ζωή για να βρούμε τον Θεό.
Χρειάζεται να μάθουμε να αναγνωρίζουμε την παρουσία Του, τα δώρα Του και την
πρόνοιά Του μέσα στην καθημερινότητά μας. Ο σκοπός είναι η μνήμη του Θεού να
μην εμφανίζεται πλέον μόνο περιστασιακά και κατόπιν να εξαφανίζεται.
Η καρδιά πρέπει να επιστρέφει σε Εκείνον ξανά και ξανά, μέχρι η προσευχή να
γίνει η φυσική της κατεύθυνση. Να προσεύχεσαι με τα λόγια σου, να προσεύχεσαι
με τις σκέψεις σου, να προσεύχεσαι με την ευχαριστία, να προσεύχεσαι με την
υπακοή, να προσεύχεσαι μέσα από την εργασία που έχεις μπροστά σου, να
προσεύχεσαι θυμούμενος Εκείνον που σου προσφέρει τα δώρα Του κάθε φορά που τα
δέχεσαι. Όταν έρχεται η θλίψη, να παραμένεις μαζί Του.
Όταν έρχεται η χαρά, να παραμένεις μαζί Του. Όταν έχεις πολλά, να Τον
ευχαριστείς. Όταν έχεις λίγα, να μην Τον εγκαταλείπεις.
Με αυτόν τον τρόπο, λίγο λίγο, η εντολή που κάποτε φαινόταν αδύνατο να
εκπληρωθεί αρχίζει να αποκαλύπτει το νόημά της. Το να προσευχόμαστε αδιαλείπτως
δεν απαιτεί να εγκαταλείψουμε την καθημερινή ζωή. Μας διδάσκει πώς να ζούμε την
καθημερινή ζωή μαζί με τον Θεό.
Ενώσου μαζί Του σε όλη την πορεία της ζωής σου και η ίδια σου η ζωή θα αρχίσει
να γίνεται μία αδιάλειπτη προσευχή.
0 Σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου