ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ ☦

Παρίσι - Οικουμενιστικός Εσπερινός στον Άγιο Στέφανο λόφου Αγίας Γενοβέφας

<img alt="" data-original-height="880" data-original-width="1320" height="426" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgy5k4pBOkGQ0AGtkYgnq1yMFe36yxP22FwvzSOIEfr_ue2N2YPjgY-AHGGsZk5gdT2FeOOT_tnYXIYfGp9-58qzEmPMPSTHvBgdQRMue_Q2I_hEE6AVdJj5GX3BDxS7eI_xscuHfP6RSxI/w640-h426/image.png" style="text-align: center;" width="640" /><h3 class="post-title entry-title" itemprop="name"></h3><div class="post-header"><div class="post-header-line-1"></div></div><div class="post-body entry-content" id="post-body-6792833412122282369" itemprop="description articleBody">Ορθόδοξος Εσπερινός στον Άγιο Στέφανο λόφου Αγίας Γενοβέφας στο Παρίσι<a name="more"></a><o:p></o:p>Στον Ι. Ναό Αγίου Στεφάνου λόφου Αγίας Γενοβέφας στο Παρίσι (δίπλα στο Πάνθεον), ετελέσθη σήμερα το απόγευμα ορθόδοξος Εσπερινός υπό του Σεβ. Μητροπολίτου Γαλλίας κ. Εμμανουήλ, τη συμμετοχή των Βοηθών αυτού Θεοφ. Επισκόπων Ρηγίου κ. Ειρηναίου και Μελιτηνής κ. Μαξίμου, τη παρουσία του Ρωμαιοκαθολικού Αρχιεπισκόπου Παρισίων κ. Μισέλ Aupetit, των Διπλωματικών Αρχών της Ελλάδος και της Κύπρου στο Παρίσι, Οφφικιάλων της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και πιστών.<o:p></o:p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj37H8cATQKy89vlt5zZmN6HUUrmIitDsiVq1loSE5g70di4cGOpkc6swbJVUhxQMyCMElruvsoWIDJdQqbA6vovfztz-Ev1IvnuJ83q11MKTqNNam57PVvvusmt98-mabXJ7KnsIFZSbUI/" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img alt="" data-original-height="1440" data-original-width="1977" height="466" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj37H8cATQKy89vlt5zZmN6HUUrmIitDsiVq1loSE5g70di4cGOpkc6swbJVUhxQMyCMElruvsoWIDJdQqbA6vovfztz-Ev1IvnuJ83q11MKTqNNam57PVvvusmt98-mabXJ7KnsIFZSbUI/w640-h466/image.png" width="640" /></a></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><img alt="" data-original-height="1365" data-original-width="2048" height="426" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjRteQplng7wdW0MBhIzyGLvJVGZuEyszesjKLRXp4qozDuGM9DUvyuobNaQi9fHh7Y1DNnOEZGjyzOHwzbr2Fx6L9C_ZIy9MqDq9eo9iVtVeOruj7zzAc5bR2HGFAJW3xn_jsZ9UHKgHAq/w640-h426/image.png" width="640" /></div>Ο Εσπερινός αυτός είθισται να τελείται επ’ ευκαιρία της μνήμης του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, που κατά την παράδοση υπήρξε Επίσκοπος Παρισίων και μαρτύρησε εκεί.  Στον Ι. Ναό αυτό, ο οποίος χρονολογείται από τον 6ο αιώνα, φυλάσσονται επίσης τα ιερά λείψανα της Αγίας Γενοβέφας (ή Γενεβιέρης – 5ος αι.). Ειδικά φέτος εορτάζουμε τα 1600 χρόνια από τη γέννηση της Αγίας (420). Οι Άγιοι Διονύσιος και Γενοβέφα είναι οι Πολιούχοι Άγιοι των Παρισίων.<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><img alt="" data-original-height="1446" data-original-width="1920" height="482" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiMHnaF2s98rirRu84FjoF-bpoIO__DKYQAGet5ebJ2_iJsP0krVOgIiRizeESZTIa2vyG8R99GjM9Z1m3IldiRY8nDGtleOxTWAhKB1wLkjoLL5T8BwavHGQTrccOU36G32dyuXdIQzRon/w640-h482/image.png" width="640" /></div> <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><img alt="" data-original-height="1365" data-original-width="2048" height="426" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh3LDHoMXzPpKH1XK_h-4Ic9ggK8vYh4RIAryoT-x6JH9EizaJgAd6USVWZwIqk4NwhZDODVm6a_OMev45pUys01DFcGOLkIvxfINQmx3gcEqNVM2Lxh9MBMyJl6Z-VKg9Ddg3YzeDuxws8/w640-h426/image.png" width="640" /></div>Ο Σεβασμιώτατος στην ομιλία του συνέδεσε τους δύο Αγίους και τον αγώνα τους για την διάδοση του Χριστιανισμού στην περιοχή. Οι Άγιοι της αδιαιρέτου Εκκλησίας, τόνισε, αποτελούν για όλους μας σήμερα οδηγούς για την ποθητή ενότητα των Χριστιανών, όταν ο Κύριος το επιτρέψει.<o:p></o:p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><img alt="" data-original-height="1471" data-original-width="1920" height="491" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhJuH4v92EE13qfG62UtUx_TI5yiEzrtUccAqO65vFe-fPrLE1wCndvOej1FRLJqYyI2hbLWLYDvKRY8yfKNIn_tI5I4x4QIHxnaE6QXVhMbLcf1XKLbtcqDuZo_ov7TCdiKkbfXk00689E/w640-h491/image.png" width="640" /></div><a href="https://www.trikalavoice.gr/%ce%b4%ce%b9%ce%b5%ce%b8%ce%bd%ce%ae/%ce%bf%cf%81%ce%b8%cf%8c%ce%b4%ce%bf%ce%be%ce%bf%cf%82-%ce%b5%cf%83%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%bd%cf%8c%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%ad%cf%86%ce%b1%ce%bd/">trikalavoice</a>,12/10/2020/<a href="http://aktines.blogspot.com/2020/10/blog-post_65.html" target="_blank">ΑΚΤΙΝΕΣ</a></div>

Παρίσι - Οικουμενιστικός Εσπερινός στον Άγιο Στέφανο λόφου Αγίας Γενοβέφας

Ορθόδοξος Εσπερινός στον Άγιο Στέφανο λόφου Αγίας Γενοβέφας στο Παρίσι Στον Ι. Ναό Αγίου Στεφάνου λόφου Αγίας Γενοβέφας στο Παρίσι (δίπλα ...

ΝΗΣΤΕΙΑ, ΠΑΘΗ ΚΑΙ ΠΟΝΗΡΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgA3ulzBXcaeef47QyG_V0okeJ_hX8wcfv23Dven4WxawQETNUdv5cV0ScAZlKrPmudTP5VyZc2rDqnPWvcv-hu8OuZTxzlb_AqhMLmYaEHN3AqmB1Kl3vyvLhU_WnsGZmiuAbri4Oh/s2048/DSC01748.JPG" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"><img border="0" data-original-height="2048" data-original-width="1521" height="400" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgA3ulzBXcaeef47QyG_V0okeJ_hX8wcfv23Dven4WxawQETNUdv5cV0ScAZlKrPmudTP5VyZc2rDqnPWvcv-hu8OuZTxzlb_AqhMLmYaEHN3AqmB1Kl3vyvLhU_WnsGZmiuAbri4Oh/w298-h400/DSC01748.JPG" width="298" /></a></div>Ένας δαιμονισμένος παιδεύοταν πολλά χρόνια από το δαιμόνιο. Οι Πατέρες ενός κοινοβίου, τον είχαν πάει σε πολλούς γέροντες για να τον θεραπεύσουν, αλλά κανείς δεν κατόρθωσε να βγάλει το δαιμόνιο. Τελικά τον πήγαν και σε έναν διακριτικό γέροντα, που ήταν μεγάλος νηστευτής. Ο γέροντας τους είπε:<div class="kvgmc6g5 cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q" style="background-color: white; color: #050505; font-family: "Segoe UI Historic", "Segoe UI", Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 15px; margin: 0px; overflow-wrap: break-word; white-space: pre-wrap;"><div dir="auto" style="font-family: inherit;">- Αδερφοί και Πατέρες, δεν έχω το χάρισμα να εκβάλλω δαιμόνιο. Έχω όμως την αγάπη και παρακαλώ το δαιμόνιο να φύγει από αυτόν τον άνθρωπο και να έρθει σε μένα, για να ξεκουραστεί λίγο και αυτός ο αδερφός!</div><div dir="auto" style="font-family: inherit;">Πράγματι, βγαίνει το δαιμόνιο και μπαίνει σε αυτόν τον γέροντα, ενώ ο δαιμονισμένος έγινε καλά.</div><div dir="auto" style="font-family: inherit;">Ο γέροντας για πολλά χρόνια ήταν δαιμονισμένος, αλλά μια μέρα βγαίνει ο διάβολος, σαν ένας μαύρος γάτος, από τον γέροντα. Ο γέροντας βλέποντας να βγαίνει το δαιμόνιο, του λέει:</div><div dir="auto" style="font-family: inherit;">- Πού πάς; Εγώ δεν σε διώχνω!</div><div dir="auto" style="font-family: inherit;">Και ο διάβολος του λέει:</div><div dir="auto" style="font-family: inherit;">- Δεν αναπαύομαι σε ξηρανθείσα σάρκα! </div><div dir="auto" style="font-family: inherit;">Και σηκώθηκε και έφυγε.</div></div><div class="o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q" style="background-color: white; color: #050505; font-family: "Segoe UI Historic", "Segoe UI", Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 15px; margin: 0.5em 0px 0px; overflow-wrap: break-word; white-space: pre-wrap;"><div dir="auto" style="font-family: inherit;">Πάει το γουρούνι να κυλιστεί σε μια γούβα, που είναι ξερή; Δεν πάει, γιατί θέλει η γούβα να είναι μαλακή, για να κυλιστεί στην λάσπη. Έτσι και ο διάβολος, σε σάρκα ξηρανθείσα, εξαιτίας της νηστείας, δεν μπορεί να πάει.</div><div dir="auto" style="font-family: inherit;">Ο άνθρωπος, χωρίς να περιποιείται την σάρκα του με πολύ φαγητό και κάνοντας νηστεία, αποφεύγει την διαφθορά πιο εύκολα.</div><div dir="auto" style="font-family: inherit;"> </div><div dir="auto" style="font-family: inherit;"> </div></div><div class="o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q" style="background-color: white; margin: 0.5em 0px 0px; overflow-wrap: break-word; white-space: pre-wrap;"><div dir="auto" style="color: #050505; font-family: inherit; text-align: right;">Δημήτριος Παναγόπουλος Ιεροκήρυκας †</div><div dir="auto" style="color: #050505; font-family: inherit; font-size: 15px;"> </div><div dir="auto"><div style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center; white-space: normal;"> </div><div style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center; white-space: normal;"> </div><div style="color: #333333; text-align: center; white-space: normal;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="color: #333333; text-align: center; white-space: normal;"> </div><div style="text-align: center; white-space: normal;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/09/blog-post_79.html" itemprop="url">Περὶ τοῦ ὅτι δὲν πρέπει εἰς ὅλα ὅσα ἁμαρτάνομεν, νὰ θεωρῶμεν ὡς αἰτίους τοὺς δαίμονας</a></div><div style="text-align: center; white-space: normal;"> </div><div style="text-align: center; white-space: normal;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/08/blog-post_11.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΛΕΓΟΝΤΑΣ ΟΤΙ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΔΙΟΙΚΟΥΣΙΝ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ</a></div><div style="text-align: center; white-space: normal;"> </div><div style="text-align: center; white-space: normal;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/08/blog-post_63.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΕΡΙ ΚΑΚΟΥ ΚΑΙ ΑΜΑΡΤΙΑΣ</a></div><div style="text-align: center; white-space: normal;"> </div><div style="text-align: center; white-space: normal;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/08/blog-post_83.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">Τό πρόβλημα τοῦ κακοῦ </a></div><div style="text-align: center; white-space: normal;"><div> <a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/07/blog-post_83.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">Απαλλαγή από τα δαιμόνια</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/07/blog-post_14.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">Υπάρχει διάβολος</a> <a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/06/blog-post.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΙΖΟΜΕΝΩΝ</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/08/blog-post_54.html" itemprop="url">ΠΡΟΣ ΣΤΑΓΕΙΡΙΟΝ ΔΑΙΜΟΝΩΝΤΑ (Θ΄ ΜΕΡΟΣ)</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2015/03/6.html" itemprop="url">«οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου» (6ο ΜΕΡΟΣ)</a></div><div> </div><div style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px;"> </div></div></div></div>

ΝΗΣΤΕΙΑ, ΠΑΘΗ ΚΑΙ ΠΟΝΗΡΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ

Ένας δαιμονισμένος παιδεύοταν πολλά χρόνια από το δαιμόνιο. Οι Πατέρες ενός κοινοβίου, τον είχαν πάει σε πολλούς γέροντες για να τον θεραπεύ...

Ο Αριστοτέλης και η διαφοροποίηση του εγκρατή από τον εξαρτημένο

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh0qfnxbzitfnL7GNoBj45xkslCXFioDBhIk3UdgOskEmkL7UFqB84iMfKbsSIuVaSFl1AiBgQ_S_H17WBbd9DNwahuOZxkLOhAzLWm2EKVNu8PRW7gDrLzh0bEPzATHuSTLO8JwrjL/s450/aristotle.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="450" data-original-width="375" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh0qfnxbzitfnL7GNoBj45xkslCXFioDBhIk3UdgOskEmkL7UFqB84iMfKbsSIuVaSFl1AiBgQ_S_H17WBbd9DNwahuOZxkLOhAzLWm2EKVNu8PRW7gDrLzh0bEPzATHuSTLO8JwrjL/s320/aristotle.jpg" /></a></div> Γράφει ο Θανάσης ΜπαντέςΟ Αριστοτέλης συνεχίζοντας στο δεύτερο βιβλίο από τα «Ηθικά Ευδήμια» τη διερεύνηση των εννοιών προκειμένου να φτάσει στον τελικό προσδιορισμό της αρετής (και κατ’ επέκταση και της κακίας) φτάνει στο συμπέρασμα ότι αυτό που προέχει στην παρούσα στιγμή είναι η πλήρης σημασιολογική αποσαφήνιση της εκούσιας και της ακούσιας πράξης: «Άρα τώρα πρέπει να πιάσουμε και να δούμε τι είναι εκούσιο και τι ακούσιο, και τη σημαίνει προαίρεση, αφού μέσω αυτών προσδιορίζονται η αρετή και η κακία» (1223a 26-28).Το ζήτημα περιπλέκεται, καθώς η διαφοροποίηση της εκούσιας και ακούσιας πράξης σχετίζεται με τις επιμέρους έννοιες της όρεξης, της προαίρεσης και της διάνοιας: «Ένα από τα τρία επόμενα φαίνεται να είναι, είτε με την όρεξη να σχετίζεται είτε με την προαίρεση είτε με τη διάνοια» (1223a 30-31).Ασφαλώς, η εκούσια πράξη έχει να κάνει με την προαίρεση, τη διάνοια και την όρεξη – ο βαθμός που επηρεάζει καθένας από αυτούς τους παράγοντες δεν είναι ο ίδιος για όλους, αλλά διαφοροποιείται από άτομο σε άτομο. Η ακούσια συμπεριφορά δεν αφορά τα παραπάνω, αλλά προκύπτει από τον εξαναγκασμό που καταπιέζει το άτομο επιβάλλοντας πράξεις που αντιτίθενται στη θέλησή του.Κι αυτό δεν έχει καμία σχέση με την επιθυμία: «… κάθε επιθυμία […] θεωρείται καταρχήν εκούσια· διότι το κάθε τι ακούσιο θεωρείται αποτέλεσμα επιβολής, και το επιβεβλημένο είναι κάτι που προκαλεί λύπη, όπως εξάλλου και όλα όσα κάνουν ή υφίστανται οι άνθρωποι εξαναγκασμένοι» (1223a 35-38).Εφόσον ο εξαναγκασμός προξενεί λύπη, είναι φανερό ότι η χαρά σχετίζεται από την εκπλήρωση της επιθυμίας: «Οτιδήποτε […] αντιτίθεται στην επιθυμία είναι λυπηρό (η επιθυμία είναι πάντα του ηδονικού επιθυμία), οπότε θα είναι εξαναγκαστικό και ακούσιο. Συμπέρασμα: αφού αυτά αντιτίθενται μεταξύ τους, οτιδήποτε συνάδει με την επιθυμία είναι εκούσιο» (1223a 42-45).Από την άλλη, είναι βέβαιο ότι η άδικη πράξη καταδεικνύει την κακία: «… η κακία, σε κάθε της μορφή, κάνει τον άνθρωπο πιο άδικο, και η εξάρτηση από το πάθος (αδυναμία θέλησης) θεωρείται μορφή κακίας, ενώ ως εξαρτημένος ορίζεται αυτός που πράττει ακολουθώντας την επιθυμία και παραβλέποντας τη λογική» (1223a 45-48).Η εξάρτηση παρουσιάζεται ως ακατανίκητο ανθρώπινο πάθος που ξεπερνά τη λογική. Ο δέσμιος των επιθυμιών που αδυνατεί να τις υποβάλλει σε λογική επεξεργασία είναι ο εξαρτημένος, δηλαδή ο άνθρωπος που δεν έχει κανένα φραγμό, αφού η συμπεριφορά του βρίσκεται υπό την ομηρία του αχαλίνωτου: «Ενεργώντας αυτός σύμφωνα με την επιθυμία, πέφτει στην εξάρτηση, και επειδή η αδικία είναι κάτι το εκούσιο –ο εξαρτημένος από το πάθος θα πράξει άδικα όταν πράττει σύμφωνα με την επιθυμία του–, συνεπάγεται ότι εκούσια ενεργεί, και ότι η επιθυμία ανάγεται στο εκούσιο» (1223b 1-3).Η άποψη που θέλει τον εξαρτημένο να λειτουργεί με τρόπο ακούσιο, αφού το πάθος του εκμηδενίζει την προσωπικότητα, προσδίδοντας το ελαφρυντικό του ακαταλόγιστου δε φαίνεται να πείθει τον Αριστοτέλη: «Οτιδήποτε, λοιπόν, κάνει κάποιος εκούσια, το κάνει με τη θέλησή του, και ό,τι με τη βούλησή του, εκούσια. Αλλά δε θέλει κανείς αυτό που θεωρεί κακό. Όποιος, όμως, πέφτει στην εξάρτηση από το πάθος, δεν κάνει αυτά που θέλει· διότι, τι άλλο είναι η εξάρτηση από το να πράττεις λόγω της επιθυμίας το αντίθετο αυτού που θεωρείς άριστο; Μα έτσι θα προκύψει να ενεργεί ο ίδιος άνθρωπος και εκούσια και ακούσια, πράγμα όμως αδύνατο» (1223b 7-14).Με άλλα λόγια, το δεδομένο ότι η ηθελημένη πράξη είναι από θέση αρχής εκούσια καταδεικνύει ότι η εξάρτηση, ως κάτι ηθελημένο, εντάσσεται επίσης στη σφαίρα του εκούσιου. Το ότι, εν τέλει, ο εξαρτημένος υπό την επήρεια του πάθους του πράττει τα αντίθετα από αυτά που θεωρεί άριστα, δεν καταδεικνύει ότι ενεργεί ακούσια, αλλά ότι η εξάρτηση είναι τόσο ισχυρή που ξεπερνά ακόμη και την επιθυμία της άριστης πράξης. Υπό αυτή την έννοια, το κακό μπορεί να γίνει ηθελημένα, αν πρόκειται να ικανοποιήσει κάποιο ακατανίκητο πάθος.Αυτός είναι και ο λόγος που το δίκαιο ταιριάζει περισσότερο στον εγκρατή παρά στον εξαρτημένο: «… ένας άνθρωπος εγκρατής θα ενεργήσει δίκαια· και οπωσδήποτε η εγκράτεια είναι αρετή περισσότερο από την εξάρτηση, και ως αρετή μάς κάνει πιο δίκαιους» (1223b 14-17). Κι όχι μόνο αυτό: «… θα ήταν άτοπο να γίνονται οι εξαρτημένοι πιο δίκαιοι» (1223b 4-5).Από την άλλη, ο εγκρατής είναι σε θέση να πράττει τα δίκαια χαλιναγωγώντας τα πάθη του στις υποδείξεις της λογικής: «… δείχνει εγκράτεια, όταν ενεργεί ενάντια στην επιθυμία, ακολουθώντας το λογικό» (1223 18-19).Όμως, η πράξη που εναντιώνεται στην επιθυμία δεν μπορεί παρά να υπόκειται στον καταναγκασμό, δηλαδή στη λύπη που συνοδεύει οτιδήποτε το ακούσιο: «… με δεδομένο ότι το να πράττεις δίκαια είναι εκούσιο (όπως και το να πράττεις άδικα, αφού και τα δύο αυτά θεωρούνται εκούσια, και υποχρεωτικά ό,τι είναι το ένα είναι και το άλλο), ενώ το να πράττεις ενάντια στην επιθυμία είναι ακούσιο, τότε ο ίδιος άνθρωπος θα προβεί στην ίδια ενέργεια και εκούσια και ακούσια μαζί» (1223b 19-24).Ένα τέτοιο ενδεχόμενο έχει ήδη κριθεί αδύνατο από την προηγούμενη διερεύνηση της συμπεριφοράς σε σχέση με τα πάθη και την εξάρτηση: «… έτσι θα προκύψει να ενεργεί ο ίδιος άνθρωπος και εκούσια και ακούσια, πράγμα όμως αδύνατο» (1223b 13-14). Ο άνθρωπος θα πράξει είτε εκούσια είτε ακούσια και η εγκράτεια από θέση αρχής, ως συνειδητή και πλήρως εκλογικευμένη στάση ζωής, δεν μπορεί παρά να τοποθετηθεί στο εκούσιο.Ο Αριστοτέλης συμπληρώνει: «Εάν […] είναι αδύνατο να πράττει ένα και το αυτό πράγμα ο ίδιος άνθρωπος ταυτόχρονα εκούσια και ακούσια, τότε το να ενεργεί σύμφωνα με τη θέλησή του είναι περισσότερο εκούσιο από το να ενεργεί ακολουθώντας την επιθυμία…» (1223b 32-35).Κι αυτή ακριβώς είναι η διαφορά ανάμεσα στην επιθυμία και τη θέληση. Η επιθυμία είναι δυνατό να ωθεί σε πράξεις που δεν αρμόζουν στο άριστο. Ο άνθρωπος οφείλει να δαμάσει αυτές τις παρορμήσεις προτάσσοντας τη θέληση που υποδεικνύεται από τη λογική. Η θέληση παρουσιάζεται ως φίλτρο των επιθυμιών ξεκαθαρίζοντας ποιες είναι σύμφωνες με την αρετή και ποιες όχι. Μόνο εκείνες που συμπλέουν με τη λογική αρμόζουν στην αρετή. Οι υπόλοιπες αποτελούν άλογες παρορμήσεις, που ο εγκρατής ξέρει να τις χαλιναγωγεί, ενώ ο εξαρτημένος όχι.Το πλαίσιο αυτής της συλλογιστικής αφορά και τη διαπραγμάτευση του θυμού: «Τα ίδια μπορούμε να πούμε και για το θυμό. Διότι και στο θυμό θεωρείται πως υπάρχει εξάρτηση (αδυναμία θέλησης) και εγκράτεια (αυτοσυγκράτηση), όπως και στην επιθυμία. Και το να πράττεις ενάντια στο θυμό είναι λυπηρό, και η ανάσχεσή του γίνεται με εξαναγκασμό, ώστε με δεδομένο ότι ο εξαναγκασμός είναι ακούσιος, το να ενεργείς ακολουθώντας το θυμό θα είναι σε κάθε περίπτωση εκούσιο» (1223b 24-28).Το εκούσιο της συμπεριφοράς που εκφράζει την επιθετικότητα της ψυχής δε σημαίνει ότι η χαλιναγώγησή της οδηγεί στο ακούσιο. Και οι δύο συμπεριφορές είναι εκούσιες, μόνο που η πρώτη υποκύπτει στην επιθυμία, ενώ η δεύτερη στη θέληση.Το ότι η χαλιναγώγηση της επιθυμίας (όρεξη) δε σηματοδοτεί το ακούσιο έχει ήδη καταδειχθεί: «Δεν υπάρχει πια καμιά αμφιβολία ότι άλλο είναι να πράττεις εκούσια, και άλλο σύμφωνα με την όρεξη· όπως και άλλο το ακούσια, άλλο ενάντια στην όρεξη» (1223b 48-50).Όμως, ούτε και η θέληση μπορεί να ταυτιστεί επακριβώς με την έννοια της εκούσια πράξης: «Ενδέχεται, πάντως, να υπάρχει και εκούσια πράξη χωρίς να συνοδεύεται από θέληση […]. Και πολλές μας πράξεις, που τις πράττουμε με τη θέλησή μας, γίνονται ξαφνικά· όμως για κανέναν το ξαφνικό δεν αποτελεί αντικείμενο προαίρεσης» (1224a 2-6).Το ότι ο Αριστοτέλης εντοπίζει την εκούσια συμπεριφορά ακόμη και σε πράξεις που στερούνται προαίρεσης (συντελούμενες απολύτως ξαφνικά – θα λέγαμε ακαριαία) πιστοποιεί ότι η προαίρεση-θέληση δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με την εκούσια πράξη.Η ερμηνεία που θέλει την αυτόματη-αντανακλαστική συμπεριφορά εκούσια υποκρύπτει την πεποίθηση ότι το αντανακλαστικό καθρεφτίζει την προσωπικότητα που το εκφράζει. Ο οργίλος αυτόματα δρα με οργή, κι αυτό είναι εκούσιο, αφού έτσι διαμόρφωσε το χαρακτήρα του. Η αποδοχή ότι μια τέτοια πράξη, αν και εκούσια, στερείται προαίρεσης καταδεικνύει ότι ο οργίλος δε θέλει να συμπεριφέρεται έτσι, αλλά υποκύπτει στο ανεξέλεγκτο των παθών του. Υπό αυτή την άποψη, τα πάθη, από θέση αρχής, ακυρώνουν κάθε έννοια της προαίρεσης.Ο Αριστοτέλης έχοντας ήδη ξεκαθαρίσει ότι η εκούσια πράξη έχει να κάνει είτε με την όρεξη είτε με την προαίρεση είτε με τη διάνοια και θεωρώντας ότι έχει ήδη αποδείξει ότι τόσο η όρεξη όσο και η προαίρεση δεν ταυτίζονται με την εκούσια πράξη θα προχωρήσει στη διερεύνηση της διάνοιας: «Αλλά εφόσον έχουμε δεχτεί ότι το εκούσιο ανάγεται σε ένα από αυτά τα τρία, είτε στην όρεξη είτε στην προαίρεση είτε στη διάνοια, και έχουμε αποκλείσει τα δύο πρώτα, δεν μπορεί παρά να εντοπίζεται στις πράξεις που συνδέονται κάπως με τη διάνοια» (1224a 6-10).Σε τελική ανάλυση, η διάνοια αποτελεί την ειδοποιό διαφορά που χωρίζει τον εγκρατή από τον εξαρτημένο-ακρατή: «Η πειθώ, τώρα, είναι αντίθετη στον εξαναγκασμό και την αναγκαιότητα» (1224a 48).Ως αναγκαιότητα ορίζονται όλα εκείνα που είναι αδύνατο να αποφύγει κανείς και που, εν πολλοίς, ορίζονται από την ίδια του τη φύση. Η αναγκαιότητα επιβάλλει στην πέτρα να κινείται προς το κάτω, πράγμα όχι εκούσιο αλλά αυτόματο και αναπόφευκτο. Η αναγκαιότητα, θα λέγαμε ότι επιβάλλει στον άνθρωπο να εκπληρώσει όλες τις βιολογικές του ανάγκες. Από την άλλη, ο εξαναγκασμός είναι η συνθήκη που αναγκάζει μια συμπεριφορά που αντίκειται στη φύση. Αν η πέτρα δεν πηγαίνει προς τα κάτω, όπως η φύση της ορίζει, τότε σίγουρα υπάρχει μια ανάγκη που την εξαναγκάζει για το αντίθετο. Τις δύο έννοιες ο Αριστοτέλης τις αποδίδει στο πρωτότυπο με τις λέξεις «ανάγκη» (αναγκαιότητα) και «βία» (εξαναγκασμός).Το δεδομένο ότι ο εγκρατής κινείται περισσότερο από την πειθώ καταδεικνύει ότι δεν ενεργεί ούτε από εξαναγκασμό ούτε από αναγκαιότητα: «… ο εγκρατής προχωράει μόνο όταν έχει πειστεί, και πορεύεται όχι με τον εξαναγκασμό αλλά εκούσια. Αντίθετα, η επιθυμία σπρώχνει χωρίς να πείσει, μιας και δε μετέχει στο λόγο» (1224b 1-3).Η τελική διαφοροποίηση του εγκρατή από τον εξαρτημένο είναι πλέον απολύτως ξεκάθαρη: «Ο εγκρατής λυπάται ενεργώντας ενάντια στην επιθυμία του, αλλά απολαμβάνει την ηδονή να περιμένει κάτι, ότι δηλαδή σε δεύτερη φάση θα ωφεληθεί, αν δεν ωφελείται και άμεσα απολαμβάνοντας την υγεία του. Και ο εξαρτημένος απολαμβάνει με ηδονή αυτό που επιθυμεί, αλλά βιώνει τη λύπη που έρχεται, θεωρώντας ότι θα υποστεί κάτι κακό» (1224b 19-25).Ο εγκρατής ενεργεί κυρίως με βάση τη διάνοια, ενώ ο εξαρτημένος (ακρατής) με βάση την επιθυμία. Είναι η αιώνια διαπάλη ανάμεσα στην όρεξη και το λογικό: «… η όρεξη και το λογικό λειτουργούν ξεχωριστά, οπότε το ένα αντιμάχεται το άλλο» (1224b 28-29).Όποιος πετύχει τη σύμπλευση αυτών θα κατακτήσει την ευτυχία σε όλη της την πληρότητα. Από τη μια θα απολαμβάνει την εκπλήρωση της επιθυμίας κι από την άλλη θα έχει την ασφάλεια που θα προσδίδει η λογική στις πράξεις του.Από κει και πέρα, αν κάποιος θεωρήσει ότι τόσο η λογική όσο και η επιθυμία, ως ακαταμάχητες εκδηλώσεις της ψυχής, καθορίζουν τη συμπεριφορά του ανθρώπου σε βαθμό που να υποκύπτει με τρόπο ακούσιο, οι συλλογισμοί δεν αλλάζουν και ίσως μια τέτοια εκδοχή να φαίνεται εύλογη: «… εύλογα λέμε ότι και οι δυο τους ενεργούν εξαναγκασμένοι, και είτε για την όρεξη είτε για το λογικό ο καθένας τους ενεργεί κάποια στιγμή ακούσια» (1224b 26-28).Μια τέτοια οπτική, όμως, όχι μόνο θα απάλλασσε τον άνθρωπο από οποιαδήποτε ευθύνη των πράξεών του (το ακούσιο είναι ανεύθυνο), αλλά θα σηματοδοτούσε την πιο ακραία εκδοχή μοιρολατρίας, αφού η ψυχή θα καθόριζε εκ των προτέρων όλη την ανθρώπινη δράση χωρίς να αφήνει κανένα περιθώριο συμμετοχής. Στην ουσία, το πρόβλημα θα αφορούσε το σύνολο της ψυχής, που υπό αυτή τη συνθήκη θα λειτουργούσε εξολοκλήρου με τρόπο εξαναγκασμένο.Μια τέτοια αντίληψη είναι αδύνατο να βρει σύμφωνο τον Αριστοτέλη: «Για τα μέρη της ψυχής […] μπορούμε να δεχτούμε τον εξαναγκασμό. Αλλά η ψυχή συνολικά, τόσο του εγκρατούς όσο και του εξαρτημένου, λειτουργεί εκούσια και όχι εξαναγκασμένα» (1224b 31-34). Αριστοτέλης: «Ηθικά Ευδήμια», βιβλίο δεύτερο, μετάφραση Βασίλειος Μπετσάκος, εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ, Θεσσαλονίκη 2018. <a href="http://eranistis.net/wordpress/2020/09/30/%CE%BF-%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%84%CE%AD%CE%BB%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%86%CE%BF%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-2/" target="_blank">ΠΗΓΗ</a>

Ο Αριστοτέλης και η διαφοροποίηση του εγκρατή από τον εξαρτημένο

Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Ο Αριστοτέλης συνεχίζοντας στο δεύτερο βιβλίο από τα «Ηθικά Ευδήμια» τη διερεύνηση των εννοιών προκειμένου να φτ...

ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ........ (7o MEΡΟΣ)

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg8LpGKk4IZBfhYk77VXlMRq2aliaIclsd7TN3HHXmoXjFi3xqia3ranbg0xoN-CL_zypVdxoN911WPumEQIES2kTIjc0873zoiayMtalwmyHv9TJ8WB37FJicmc3S9ftygXp0Ux6R8/s1191/6544.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="98" data-original-width="1191" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg8LpGKk4IZBfhYk77VXlMRq2aliaIclsd7TN3HHXmoXjFi3xqia3ranbg0xoN-CL_zypVdxoN911WPumEQIES2kTIjc0873zoiayMtalwmyHv9TJ8WB37FJicmc3S9ftygXp0Ux6R8/s16000/6544.png" /></a><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjFZos65-67rbvmNmXx4hLtgCiixLRq0rklpUYQWGFY7_fhsazCNOWVcOEIaL8KzPWhlvaujIZUeSdewLvvJ38ELaLGjQ80c-gIjNQmYoWZCM1nvmMLGPOQsoaRZvfFstkUtfwG3FPI/s888/6533.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="603" data-original-width="888" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjFZos65-67rbvmNmXx4hLtgCiixLRq0rklpUYQWGFY7_fhsazCNOWVcOEIaL8KzPWhlvaujIZUeSdewLvvJ38ELaLGjQ80c-gIjNQmYoWZCM1nvmMLGPOQsoaRZvfFstkUtfwG3FPI/s16000/6533.png" /></a></div><div style="color: #1c1e21; font-family: times, "times new roman", serif; font-size: large;"> </div><div style="text-align: center;"><a href="https://www.triklopodia.gr/%CF%84%CE%B1-%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CF%89%CE%BD-%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B5%CE%B9%CF%89%CE%BD-%CE%BC%CF%89%CF%8B/">https://www.triklopodia.gr/%CF%84%CE%B1-%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CF%89%CE%BD-%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B5%CE%B9%CF%89%CE%BD-%CE%BC%CF%89%CF%8B/</a></div><div> </div><div> </div><div> </div>Και εμείς - όπως είχαμε αναφέρει στο πρώτο μέρος - είμαστε από τον ''Σείριο'' (για όσους γνωρίζουν...). Καληνύχτα Ορθόδοξε λαέ και όνειρα γλυκά (κυριολεκτικά όμως)!!! <div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: large; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: large; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: large; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: large; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: large; text-align: center;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</div><div style="background-color: white; color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: large; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/08/blog-post.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ........</a></div><div style="background-color: white; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/08/2o-me.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ........ (2o MEΡΟΣ)</a></div><div style="background-color: white; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/08/3o-me.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ........ (3o MEΡΟΣ)</a></div><div style="background-color: white; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/08/4o-me.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;"> ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ........ (4o MEΡΟΣ)</a></div><div style="background-color: white; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/11/5o-me.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ........ (5o MEΡΟΣ)</a></div><div style="background-color: white; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/04/6o-me.html" itemprop="url">ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ........ (6o MEΡΟΣ)</a> <a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/07/blog-post_87.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ!</a> <a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2018/04/blog-post_6.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ!</a> <div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/07/2_23.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ! (2ο ΜΕΡΟΣ)</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/07/3_28.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ! (3ο ΜΕΡΟΣ)</a> <div> </div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/08/3.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ! (4ο ΜΕΡΟΣ)</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/08/5_16.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ! (5ο ΜΕΡΟΣ)</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/08/6.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;"> ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ! (6ο ΜΕΡΟΣ)</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/08/7_25.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ! (7ο ΜΕΡΟΣ)</a></div> <a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2019/09/8.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ! (8ο ΜΕΡΟΣ)</a></div></div><div style="background-color: white; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/02/9.html" itemprop="url">ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ! (9ο ΜΕΡΟΣ)</a></div><div style="background-color: white; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/09/10.html" itemprop="url"> ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑ! (10ο ΜΕΡΟΣ)</a></div><div style="background-color: white; text-align: center;"> </div><div style="background-color: white; text-align: center;"><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2018/04/blog-post_66.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">Η ΔΙΠΛΗ ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΤΟΥ ΠΥΘΑΓΟΡΑ</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2018/04/blog-post_30.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΠΟΠΤΗ ΟΦΘΑΛΜΟΥ!</a></div><div> </div><div><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/09/blog-post_89.html" itemprop="url">ΠΕΡΙ ΠΕΝΤΑΛΦΑΣ.....</a></div></div><div style="background-color: white; text-align: center;"> </div><div> </div>

ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ........ (7o MEΡΟΣ)

https://www.triklopodia.gr/%CF%84%CE%B1-%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%C...

ΑΡΘΡΟ ΠΡΟΣ ΜΕΛΕΤΗ: ''Η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος, ο Δωρόθεος Βουλησμάς και σύγχρονες θεολογικές παρερμηνείες περί αποδοχής αιρετικών''

<img alt="Z Oikoumeniki Synodos" height="565" loading="lazy" src="https://www.romfea.gr/images/article-images/2020/10/romfea/Z_Oikoumeniki_Synodos.jpg" style="border: 1px solid rgb(0, 0, 0); color: #333333; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 16px; height: auto; max-width: 100%; vertical-align: middle;" width="770" />Γράφει ο Βασίλειος Ι. Τουλουμτσής στην <a href="https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/39865-i-z-oikoumeniki-sunodos-o-dorotheos-boulismas-kai-sugxrones-theologikes-parermineies-peri-apodoxis-airetikon" target="_blank">Romfea.gr</a> Μεταπτ. Δίπλ. Θεολογίας Ε.Κ.Π.Α – Ειδίκευση Δογματικής<hr style="background-color: white; border-bottom-color: rgb(255, 255, 255); border-bottom-style: solid; border-image: initial; border-left: 0px; border-right: 0px; border-top-color: rgb(238, 238, 238); border-top-style: solid; color: #333333; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 16px; margin: 20px 0px;" />Η σύγκληση της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου το 787 στη Νίκαια της Βιθυνίας αποτελεί ένα κορυφαίο εκκλησιαστικό γεγονός, με το οποίο αντιμετωπίστηκε συνοδικώς η αίρεση της εικονομαχίας.Στα πρακτικά της αξιοποιείται και συνοψίζεται όλη η προ αυτής εκκλησιαστική παράδοση, αφού με τη συμβολή των προηγούμενων έξι Οικουμενικών Συνόδων, η δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας είχε σαφώς διατυπωθεί.Πέραν του ζητήματος της θεολογικής τεκμηρίωσης της ορθόδοξης εικονολογίας, η Σύνοδος, στις πρώτες της συνεδρίες, ασχολήθηκε με το ζήτημα της επιστροφής των μετανοημένων, πρώην εικονομάχων επισκόπων, το οποίο εξετάστηκε στη βάση της σύνολης πατερικής και συνοδικής παράδοσης.Όσοι εικονομάχοι επίσκοποι δήλωσαν μετάνοια, αποκαταστάθηκαν στους επισκοπικούς τους θρόνους χωρίς αναχειροτονία, αφού πρωτύτερα ανέγνωσαν λίβελλο, στον οποίο αναθεμάτιζαν την αίρεση της εικονομαχίας και ομολογούσαν την πίστη και το φρόνημα της Καθολικής Εκκλησίας. <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg_fC3cok1-8ULGhjJ4OfZtirXbusRpKN_t0D0EL0II_m2RxojKUGfZEqs5ELMbrcVM0lmgNaLCgB-4dpLDA7eqsuXEpI4tJjcS8vwgNFzpQbCqB12BuQvHnP2K6vNerJklQpUoyd0L/s1077/0099.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="286" data-original-width="1077" height="170" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg_fC3cok1-8ULGhjJ4OfZtirXbusRpKN_t0D0EL0II_m2RxojKUGfZEqs5ELMbrcVM0lmgNaLCgB-4dpLDA7eqsuXEpI4tJjcS8vwgNFzpQbCqB12BuQvHnP2K6vNerJklQpUoyd0L/w640-h170/0099.png" width="640" /></a></div> <a href="https://www.romfea.gr/images/article-images/2020/10/romfea/oikoumeniki_sinodos_z.pdf" target="_blank">ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:</a>

ΑΡΘΡΟ ΠΡΟΣ ΜΕΛΕΤΗ: ''Η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος, ο Δωρόθεος Βουλησμάς και σύγχρονες θεολογικές παρερμηνείες περί αποδοχής αιρετικών''

Γράφει ο Βασίλειος Ι. Τουλουμτσής στην Romfea.gr Μεταπτ. Δίπλ. Θεολογίας Ε.Κ.Π.Α – Ειδίκευση Δογματικής Η σύγκληση της Ζ΄ Οικουμενικής Συν...

Ο Αγαθάγγελος και οι … «προφητείες» του!

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgphS4DHeE1TSqSqZGgW13Xg2zwARah2B8b4giISmgCf48c3fpolmSOy0_VuTo6Au3pW6Ak2qcYTlChVafW8lApdEil04bwT4s2SV4yd0WFMAonWW17Xc-gEI3kpEoOC8Md40arS25mqe8H/s700/agathaggelb.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"><img border="0" data-original-height="518" data-original-width="700" height="474" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgphS4DHeE1TSqSqZGgW13Xg2zwARah2B8b4giISmgCf48c3fpolmSOy0_VuTo6Au3pW6Ak2qcYTlChVafW8lApdEil04bwT4s2SV4yd0WFMAonWW17Xc-gEI3kpEoOC8Md40arS25mqe8H/w640-h474/agathaggelb.jpg" width="640" /></a></div> Με την επωνυμία Αγαθάγγελος ονομάζεται ο δήθεν συγγραφέας κάποιου προφητικού βιβλίου, το οποίο γνώρισε μεγάλη αποδοχή και διάδοση από τους Έλληνες κατά τη μαύρη εποχή της Τουρκοκρατίας. Η ιδιαιτερότητά του ήταν, πως κυκλοφορούσε τότε, όχι με τη μορφή βιβλίου αλλά χειρογράφου και οι υπόδουλοι στον Τουρκικό ζυγό πατέρες μας, εύρισκαν στους χρησμούς του κάποιου είδους ανακούφιση, αφού οραματίζονταν μαζί μ’ αυτό και διέβλεπαν την μέλλουσα ελευθερία του έθνους μας...Σύμφωνα με τον πρόλογο που υπάρχει στην αρχή του βιβλίου, ενημερώνεται ο αναγνώστης, πως ο μοναχός Αγαθάγγελος συνέγραψε αυτό στα ελληνικά το έτος 1279 στη Μεσσήνη της Σικελίας, μετά από «αποκάλυψη που του έγινε από τον ίδιο το Θεό»· εξέδωσε δε αυτό στα ιταλικά ο Βενεδικτίνος μοναχός Ιάκωβος Παλαιώτος στο Μιλάνο το 1555.Από τον ίδιο πρόλογο μαθαίνουμε πως μεταφράστηκε στα ελληνικά από την ιταλική γλώσσα το 1751 από τον Θεόκλητο Πολυειδή «αρχιμανδρίτη, δηλαδή χωρεπίσκοπο Πολυανής και Βαρδάρων, αλλά και συνήγορο και επόπτη της Εκκλησίας της Λειψίας των Ορθοδόξων». Ο μεταφραστής υποστηρίζει πως είχε υπόψη του την έκδοση που είχε γίνει στο Πράσουικ το 1708, αλλά και το βιβλίο αυτό φαίνεται ότι είναι φανταστικό· το αναφέρει δε αυτό ο Πολυειδής, ο οποίος είναι προφανώς όχι ο μεταφραστής αλλά ο συγγραφέας του Αγαθάγγελου, επειδή απώτερος σκοπός του είναι να παρουσιάσει τις διατυπωθείσες από αυτόν προφητείες, που αφορούν σύγχρονα γεγονότα, πως έγιναν πριν από την εποχή του.Το έργο του Πολυειδή διαδίδονταν με χειρόγραφα· σχετικά με αυτό αναφέρει ο Γεώργιος Ζαβίρας, λόγιος και έμπορας από τη Σιάτιστα: «σώζεται σε εμάς χειρόγραφο». Η πρώτη γνωστή έκδοση του Αγαθάγγελου έγινε στην Αθήνα το 1837 (τύποις Κορομηλά)· άξιο μνείας για την παραπάνω έκδοση είναι το γεγονός, πως σημειώνονταν ως δεύτερη. Με την παρέλευση ενός έτους εκδίδεται εκ νέου στην Αθήνα (τύποις Α. Αγγελίδη) από τον Λευκαδίτη γιατρό Ι. Στεφανίτζη· σ’ αυτή την έκδοση όμως, οι προφητείες του Αγαθάγγελου δεν ήταν μόνες τους, αλλά συνοδεύονταν και από άλλες προφητείες, οι οποίες, όπως γράφει ο Στεφανίτζης, του είχαν δοθεί από τον ηγούμενο της μονής Ζαβέρδας Ακαρνανίας. Το κείμενο του Αγαθάγγελου της έκδοσης αυτής μαζί με τις άλλες προφητείες μετατυπώθηκαν μετά από μια εικοσαετία στην Αθήνα.Ποιος ήταν ο σκοπός του Πολυειδή για να γράψει τον Αγαθάγγελο δεν μπορεί κανείς να το πει με ασφάλεια, αλλά κατά πάσα πιθανότητα παρακινούνταν από δύο ελατήρια· από το μίσος κατά των παπικών και από διάθεση φιλοπατρίας, για να διατηρήσει μεταξύ των ομογενών του την ελπίδα για την μελλοντική αποκατάσταση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Αυτό τουλάχιστον μπορεί να το διαγνώσει κάποιος από την ανάγνωση του έργου του, στο οποίο σημειωτέον παρενεβλήθησαν από άλλους φράσεις, προς επιβεβαίωση των δήθεν προβλέψεών του.Ο Αγαθάγγελος διαιρείται σε δέκα (10) κεφάλαια και στην έκδοση του Στεφανίτζη καταλαμβάνει τις σελίδες από 143 έως 199. Στην εισαγωγή ο οραματιζόμενος γράφει πως την Κυριακή της Ορθοδοξίας το 1279 άκουσε «μια τρομερή φωνή από τη μεριά της ανατολής σαν να προέρχονταν από κάποια φρικτή θαλασσινή σάλπιγγα» και πιστεύοντας πως είχε φτάσει η ημέρα της κρίσης έπεσε στα γόνατα μπροστά στον σταυρωμένο Χριστό· όμως μια γλυκιά φωνή τον διέταξε να βγει στον κήπο, όπου «έπεφταν κεραυνοί από τον ουρανό, πύρινα βέλη και έσταζε ανθρώπινο αίμα» · κατόπιν, διέκρινε «ένα λιοντάρι θυμωμένο που κρατούσε μια διπλωμένη περγαμηνή με γραφή σε δωρική διάλεκτο» · αφού ηρέμησε το θηρίο άπλωσε το χειρόγραφο και τον προσκάλεσε να διαβάσει το περιεχόμενό του, το οποίο άρχιζε ως εξής:«Κωνσταντίνος άρχισε και Κωνσταντίνος θα χάσει το Βυζαντινό βασίλειο της Ανατολής· υιέ του ανθρώπου, αρίθμησε από τον πρώτο Κωνσταντίνο έως τον δωδέκατο αριθμό του ίδιου ονόματος και θα βρεις τον αριθμό που θα συμβεί αυτό». Και αφού αναφέρει την πτώση του Βυζαντίου προσθέτει: «Θα είναι ο λαός αυτός υποταγμένος στους ασεβείς Αγαρηνούς μέχρι τον καιρό που έχει οριστεί και θα παραμείνει αιχμάλωτος κάτω από το ζυγό για σχεδόν τετρακόσια ολόκληρα χρόνια».Αυτά είναι γραμμένα στο Α΄κεφάλαιο του βιβλίου, στο οποίο γίνεται λόγος κατόπιν για τα γεγονότα στην Ευρώπη από τον 16ο αιώνα και μετά. Από το Β΄μέχρι το Δ΄κεφάλαιο, ο Αγαθάγγελος αναφέρεται στη Γερμανία προς την οποία αναφωνεί: «Γερμανία, Γερμανία, αλίμονο Γερμανία! διότι σε βλέπω διαφωνούσα και πολλά διαιρημένη και γεμάτη έχθρα». Ασχολείται επίσης και με τη Ρώμη έδρα της Παπικής Εκκλησίας, και την ονομάζει «κενόδοξο πόλη», που είναι βαμμένη με ανθρώπινο αίμα: «Ώ κενόδοξη πόλη! Πάντα βάφτηκες με ανθρώπινο αίμα … η πορφύρα σου θα είναι απ’ αυτούς κομματιασμένη, η τιάρα σου πεταμένη στα πόδια τους … περιφρόνησες την αγιότητά μου, την οποία θεμελίωσα στην ανατολή … έβαλες νεωτερισμούς στην πίστη των ανθρώπων και πτώχυνες την Εκκλησία μου».Στο Ε΄κεφάλαιο, αναφέρεται στο Μέγα Πέτρο και τους πολέμους που θα κάνει με τον Κάρολο τον ΙΒ΄λέγοντας: «ο αετός», δηλαδή ο Πέτρος «θα ταπεινώσει τον θηριώδη Γότθο (Κάρολο), ο οποίος φεύγοντας ο θρασύς εισέρχεται στην πύλη του Άδη ζητώντας βοήθεια από τους βαρβάρους (Τούρκους)». Αναφορικά τώρα με τους διαδόχους του Μεγάλου Πέτρου δηλαδή τους μετέπειτα τσάρους της Ρωσίας γράφει: «Ο δε πέμπτος Πέτρος με το νικητήριο σημείο του Χριστού (σταυρό), θα λάμψει στο Βυζάντιο και τη δύναμη του Ισμαήλ θα αφανίσει».Εν συνεχεία προσθέτει την επίμαχη φράση που έτυχε διαφόρων ερμηνειών και θεωρήθηκε από τους Αγαθαγγελιστές αλλά και από άλλους ως έναυσμα για την ανασύσταση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας από τους εκ Βαυαρίας ορμώμενους Έλληνες βασιλείς: «Εν εξακούστω αλαλαγμώ της δύσεως κυρώσει Παβάρω το ιμπέριον» δηλαδή «Με ξακουστό αλαλαγμό από της δύση θα επικυρώσει την αυτοκρατορία της Βαυαρίας». Η περικοπή αυτή η οποία αφορά τον αυτοκράτορα της Γερμανίας Κάρολο Ζ΄(1742 – 1745), γιο του εκλέκτορα της Βαυαρίας, μετά την εκλογή του Όθωνα ως βασιλιά της Ελλάδας πιστεύτηκε πως αφορά αυτόν. Μάλιστα ο Στεφανίτζης σημειώνει: «Δεν θα ήταν άτοπο να συμπεράνουμε από αυτά τα λόγια, την μετάβαση από την Ελλάδα στο θρόνο της Κωνσταντινούπολης της δικής μας βασιλικής γενιάς».Κατόπιν οι προφητείες του Αγαθάγγελου στρέφονται προς την Γαλλία, για την οποία λέει, «Η αλεπού η πανούργα θα χάσει την ουρά της» και σε άλλα γεγονότα που έλαβαν χώρα την περίοδο του 18ου αιώνα. Στο ΣΤ΄ κεφάλαιο, γίνεται λόγος για τα πράγματα της Αυστρίας και ο οραματιζόμενος αναφωνεί: «Αυστρία· βλέπω να αποστατούν οι λαοί σου· βλέπω να αδυνατίζει το μεγαλείο σου, να καταστρέφεται η εξουσία σου, και απερίσκεπτες τις συνθήκες σου, πεταμένες οι διαταγές σου και να τελειώνει η διαδοχή σου σε μία γυναίκα (εννοεί τη Μαρία Θηρεσία)». Το ίδιο θέμα διατρέχει όλο το Ζ΄κεφάλαιο, το οποίο καταλήγει με τον ευχάριστο οραματισμό για το Βυζάντιο, τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας και την ανασύσταση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας: «ο τρομερός αιών θα φέρει τον χρυσοδέκατο αριθμό … η αλήθεια θα θριαμβεύσει, και ο ουρανός θα χαρίσει την αληθινή δόξα· θα ανυψωθεί η ορθόδοξη πίστη, και θα σκιρτήσει από την ανατολή προς τη δύση για να μακαρίζεται· θα φρίξουν οι βάρβαροι, και τρέμοντας ολόκληροι από το κεφάλι γρήγορα θα φύγουν, εγκαταλείποντας την μητρόπολη του κόσμου (εννοεί τη Κωνσταντινούπολη)· τότε θα δοξαστεί ο Θεός. Έτσι ας γίνει, θα γίνει και έτσι είναι».Στο Η΄κεφάλαιο ο συγγραφέας αναφέρεται στα ρωσικά πράγματα και εξυμνεί τους πολέμους της Ρωσίας εναντίον των Αγαρηνών: «Άκουσα φωνή να έρχεται από την Αρκούδα, λέγοντας έτσι· Ρωσία ξύπνησε λοιπόν από τον ύπνο· για σένα είναι ο λόγος του Αγγέλου του Κυρίου … οι πολεμιστές και οι ήρωές σου ψάλλουν σχεδόν τα νικητήρια … αλλά άκουσε, φίλη αδελφή· από τους Αγαρηνούς εις την έβδομη εκατοντάδα ενοχλείσαι, και υπολόγισε σχεδόν προς τον τεσσαρακοστό, και δες ότι θα είσαι τροπαιούχος και θα νικήσεις αυτόν». Στα δύο τελευταία Θ΄– Ι΄κεφάλαια της προφητείας γίνεται λόγος για την κατάσταση στην Πολωνία κατά τον 17ο και 18ο αιώνα, καθώς και για τους πολέμους των ηγεμόνων της Γερμανίας μέχρι την εποχή του Ιωσήφ Α΄και του Καρόλου ΣΤ΄τελευταίου απευθείας απόγονου των Αψβούργων.Το  Ι΄κεφάλαιο και μαζί μ’ αυτό και η «προφητεία» κλείνει με τις χρησμολογίες περί ταπεινώσεως της Παπικής Εκκλησίας και θριάμβου της Ορθοδοξίας καθώς και με τις χρησμολογίες για την εξολόθρευση των απίστων: «το ασεβές του διαβόλου σχολείο, το οποίο φαίνεται στους ανθρώπους άγιο, θα αφανιστεί ολόκληρο … εμπρός, εμπρός ώ γένος ευσεβές, αγαλλίασε με το ψαλτήρι και την κιθάρα … Και να πλήθος μεγάλης στρατιάς ουράνιας, οδήγησε τον μέγα δράκοντα, και έδεσαν αυτόν με ισχυρά δεσμά, και τον έριξαν στα Τάρταρα στο καμίνι της φωτιάς».Αυτές είναι οι προφητείες του Αγαθάγγελου. Στηριζόμενες σε νεότερα γεγονότα, ιδιαίτερα του 17ου και του 18ου αιώνα και παρουσιαζόμενες ότι είχαν γραφτεί πολλούς αιώνες νωρίτερα, με αποτέλεσμα να φαίνονται πως επαληθεύτηκαν, ενίσχυαν την εμπιστοσύνη του λαού προς τον Αγαθάγγελο και εξαιτίας αυτού του γεγονότος ρίζωναν ακόμη περισσότερο τις βλέψεις των Ελλήνων, πιστεύοντας πως θα πραγματοποιηθούν μελλοντικά και οι προρρήσεις για την ανασύσταση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και η ελευθερία του σκλαβωμένου Γένους μας. Από την άποψη αυτή λοιπόν ιδωμένο το βιβλίο του Πολυειδή, αφού συνδέθηκε με την ιστορία του έθνους μας, δεν είναι άξιο παραβλέψεως· δικαίως ο Ιωάννης Φιλήμων[1]  λέγει περί αυτού: «Το πλήθος χειραγωγούνταν ωφέλιμα και από τις οπτασίες του Αγαθάγγελου, πίστευαν δογματικά τη μέλλουσα μεταβολή της τύχης του».Αλλά από το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα η πίστη στις «προφητείες» αυτές και σε άλλες παρόμοιες κατά της Τουρκοκρατίας λοιπών «οραματιστών», άρχισε να κλονίζεται. Διότι ενώ οι ενέργειες της Ρωσίας κατά την εποχή εκείνη, θεωρήθηκαν πως είχαν σκοπό την εξαφάνιση του Τουρκικού κράτους και την απελευθέρωση των Ελλήνων, δυστυχώς διαψεύστηκαν οικτρά, όταν άρχισαν οι σφαγές, οι λεηλασίες και οι άλλες βίαιες ενέργειες του βάρβαρου κατακτητή  στην Πελοπόννησο και αλλού. Η απογοήτευση υπήρξε μεγάλη γι’ αυτό και έχουμε την σύμπτωση απόψεων στις κρίσεις τους, των τότε Ελλήνων χρονογράφων. Έτσι ο Αθανάσιος Υψηλάντης[2] γράφει: «Και έγινε η ειρήνη μεταξύ Οθωμανών και Μοσχόβων εις καιρό όπου, κατά τους χρησμούς τόσων πολλών ανδρών …, ήταν ανάγκη να παρθεί η Πόλη από τους Μοσχόβους και να ελευθερωθούν οι Ρωμαίοι από την οθωμανική σκλαβιά και να αναστηθεί η Ρωμαϊκή βασιλεία. Είναι φανερό λοιπόν ότι για τις αμαρτίες μας παρεχώρησε ο Θεός και δεν έγινε το διά χρησμών βεβαιωμένο … Αν λοιπόν εις καιρό που έχει οριστεί από τους χρησμούς και μετά από τόσες πολλές και τέτοιου είδους νίκες των Μοσχόβων κατά των Οθωμανών και σε τέτοιου είδους ευκαιρία δεν ελευθερωθήκαμε εμείς οι Ρωμαίοι, είναι πολύ δύσκολο να γίνει από δω και στο εξής η ανάσταση της Ρωμαϊκής βασιλείας, αφού δεν έμεινε χρησμός κάποιου άλλου χρησμολόγου γι’ αυτή» Τα μετά την Άλωσιν, σελίδα 534.Αλλά και ο σύγχρονος του Υψηλάντη ο Καισάριος Δαπόντες[3]  αναφερόμενος στον Αναστάσιο Γόρδιο[4] γράφει πως αυτός σε ανέκδοτο έργο του κατά των Λατίνων, εκφράζεται εναντίον των χρησμών και ισχυρίζεται «ότι δεν μπορεί να αναστηθεί πλέον η βασιλεία των Ρωμαίων, όπως προείπαν οι χρησμοί». Και αναφέροντας τη γνώμη αυτή ο Δαπόντες όχι μόνο την επιδοκιμάζει, αλλά και προσθέτει με σχεδόν ίδιες φράσεις με τον Υψηλάντη τα εξής: «Με τον οποίο (Γόρδιο) συμφωνώ και εγώ και λέω, επειδή οι χρησμοί δεν επαληθεύτηκαν κατά τους χρόνους όπου γράφονταν πως ήταν να αναστηθεί και δεν αναστήθηκε, δεν μπορεί πλέον να αναστηθεί … γι’ αυτό δεν μπορούν πλέον οι Ρούσσοι να την πάρουν (την Πόλη) με όσους τρόπους και αν μεταχειριστούν … Διότι, αν το βεβαιωμένο διά χρησμών, ο Θεός εξαναγκασθείς (να με συγχωρέσει ο Θεός, που τολμάω και το λέω) από τις αμαρτίες μας το εμπόδισε, παρεχώρησε και δεν έγινε στο καιρό που έπρεπε να γίνει … Με ποιο τρόπο λοιπόν από τώρα και στο εξής μπορεί να γίνει η ανάσταση της Ρωμαϊκής βασιλείας, αφού πλέον βεβαίωση και χρησμός κάποιου άλλου χρησμολόγου γι’ αυτή δεν απέμεινε; Έτσι λοιπόν έχοντας τα πράγματα, δεν είναι δυνατόν πλέον να βασιλεύσουν στην Πόλη ούτε Ρωμαίοι, ούτε Ρούσσοι μέχρι τη συντέλεια του κόσμου. Ας μας ελεήσει δε ο πολυέλεος Θεός και ας μας δώσει την επουράνια βασιλεία του και ας λείψει η επίγεια» Σάθα, Μεσ. Βιβλ. Γ΄119.Μέσα σ’ αυτό το σχήμα των αλλεπάλληλων ψευτοπροφητειών και χρησμών, το οποίο μάλιστα είναι και προσανατολισμένο προς τη φιλορωσική πολιτική, στο οποίο βεβαίως εντάσσεται και ο Αγαθάγγελος, ο Μητροπολίτης Μυρέων Ματθαίος διαθέτοντας την ελλείπουσα από πολλούς συγχρόνους του κοινή λογική, γράφει στις αρχές του 17ου αιώνα ένα χαριτωμένο και σκωπτικό τετράστιχο: Ελπίζομεν και εις τα ξανθά γένη να μας γλυτώσουννάρθουν από τον Μόσχοβο, να μας ελευθερώσουν.Ελπίζομεν εις τους χρησμούς στις ψευτοπροφητείεςκαι τον καιρό μας χάνουμε στις ματαιολογίες Εξαιτίας της τραγικής διάψευσης των αλλεπάλληλων ψευτοπροφητειών και χρησμών και της επελθούσης πικρής και απελπιστικής απογοήτευσης που γνώρισε το Έθνος κατά την εποχή εκείνη, ο Αγαθάγγελος έπαψε να έχει την επίδραση που είχε μέχρι τότε. Με την έλευση όμως του Όθωνα οι ελπίδες των Ελλήνων αναπτερώθηκαν και πάλι, και ο Αγαθάγγελος γνώρισε καινούργιες δόξες, γνωρίζοντας αλλεπάλληλες εκδόσεις μέχρι την περίοδο του Κριμαϊκού πολέμου. Μετά το τέλος αυτού κατέπεσε σε παντελή εγκατάλειψη και αφάνεια. Παρατηρήσεις[1] Ιωάννης Φιλήμων: Έλληνας ιστορικός συγγραφέας (1798 - 1874) του 19ου αιώνα, εκδότης και της εφημερίδας Αιών[2] Αθανάσιος Κομνηνός Υψηλάντης: Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1711. Ήταν γόνος της γνωστής ιστορικής οικογένειας των Υψηλάντηδων. Διακρίθηκε ως συγγραφέας πολιτικών, ιστορικών και θρησκευτικών έργων. Άγνωστο το πότε πέθανε. Πάντως το 1789 γνωρίζουμε ότι ήταν εν ζωή.[3] Καισάριος Δαπόντες: Ο Κωνσταντίνος μετέπειτα Καισάριος Δαπόντες (1713 – 1784) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες στιχουργούς και χρονογράφους του 18ου αιώνα.        [4] Αναστάσιος Γόρδιος: Υπήρξε Έλληνας λόγιος του 17ου αιώνα και πολυμαθής. Γεννήθηκε το 1654 στους Βρανιανούς των Αγράφων και πέθανε το 1729 σε ηλικία 75 χρονών στο μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής των Βρανιανών, όπου προηγουμένως δίδαξε πολλά χρόνια τα ελληνικά γράμματα. Είναι άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας και η μνήμη του τιμάται στις 7 Ιουνίου. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ1. Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη2. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος – Λαρούς – Μπριτάνικα<a name="more" style="background-color: white; color: #616161; font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 14.85px; text-align: start;"></a>3. <a>https://el. wikipedia.org/</a>: Για ονόματα προσώπων <a href="http://antiairetikos.blogspot.com/2020/10/blog-post_11.html" target="_blank">ΠΗΓΗ</a> <div dir="auto" style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 12px; text-align: center; white-space: pre-wrap;"> </div><div dir="auto" style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; text-align: center; white-space: pre-wrap;"> </div><div dir="auto" style="color: #333333; font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; text-align: center; white-space: pre-wrap;"> </div><div dir="auto" style="color: #333333; text-align: center; white-space: pre-wrap;">ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ</div><div dir="auto" style="color: #333333; text-align: center; white-space: pre-wrap;"> </div><div dir="auto" style="text-align: center; white-space: pre-wrap;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/10/blog-post_79.html" itemprop="url">Τό σπαθί βγήκε ἀπό τό θηκάρι....</a></div><div dir="auto" style="text-align: center; white-space: pre-wrap;"> </div><div dir="auto" style="text-align: center; white-space: pre-wrap;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2020/09/blog-post_6.html" itemprop="url" style="text-decoration-line: none;">ΣΥΓΧΥΣΙΣ! (Β΄ ΜΕΡΟΣ)</a></div><div dir="auto" style="text-align: center; white-space: pre-wrap;"> </div><div dir="auto" style="text-align: center; white-space: pre-wrap;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2018/02/blog-post_50.html" itemprop="url">ΟΙ ΔΗΘΕΝ ''ΧΡΗΣΜΟΙ-ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ'' ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΑΡΑΣΙΟΥ!</a></div><div dir="auto" style="text-align: center; white-space: pre-wrap;"> </div><div dir="auto" style="text-align: center; white-space: pre-wrap;"><a href="https://entoytwnika1.blogspot.com/2018/06/3.html" itemprop="url"> ΠΕΡΙ ΤΟΥ «ΒΑΣΙΛΕΑ» ΙΩΑΝΝΗ! (3)</a></div>