Η Ιερά Σύνοδος των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών δημοσίευσε μία ανακοίνωση που αφορά τη διακοπή κοινωνίας του π. Νικολάου Δημαρά. Θα προβούμε σε μία ανάλυση και σχολιασμό της ανακοινώσεως, όπως ήδη είχαμε αναφέρει.
Μετὰ βαθυτάτης θλίψεως φέρεται εἰς γνῶσιν τοῦ εὐσεβοῦς πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας τῶν Γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν ὅτι ὁ π. Νικόλαος Δημαρᾶς, διὰ δηλώσεως αὐτοῦ, προέβη εἰς τὴν διακοπὴν τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας μετὰ τοῦ οἰκείου Ἐπισκόπου καὶ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας Γ.Ο.Χ. Ἑλλάδος, ὑπὸ τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ.κ. Καλλίνικον.
Ἡ ἐπικαλουμένη «κανονικὴ ἀποτείχισις», βασιζομένη εἰς ἀνυποστάτους, ψευδεῖς καὶ ἀστηρίκτους ἰσχυρισμοὺς περὶ δογματικῶν παρεκκλίσεων καὶ οἰκουμενιστικῶν συμπροσευχῶν, συνιστᾷ πρᾶξιν αὐθαίρετον, ἀντικανονικὴν καὶ σχισματικήν. Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος παραμένει ἀκλόνητος θεματοφύλακας τῆς Ὀρθοδόξου Ὁμολογίας καὶ τῶν Ἱερῶν Κανόνων, ἀπορρίπτουσα κατηγορηματικῶς πᾶσαν σχετικὴν μομφήν.
Η ανακοίνωση αναφέρει ότι τα επιχειρήματα του π. Νικολάου βασίζονται σε ανυπόστατα ψεύδη, αλλά και σε αστήρικτους ισχυρισμούς περί των παραπάνω ζητημάτων. Σημειώνουμε, ωστόσο, ότι οι απαντήσεις που δίνονται είναι σύντομες και δεν αφορούν όλους τους ισχυρισμούς του.
1.Ἡ ἐσφαλμένη καὶ αὐθαίρετος ἑρμηνεία τοῦ 15ου Κανόνος τῆς ΑΒ΄ Συνόδου
Ὁ ἐπικαλούμενος ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ κληρικοῦ 15ος Κανὼν τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρωτοδευτέρας (ΑΒ΄) Συνόδου εἶναι ἄκρως σαφὴς καὶ αὐστηρὸς ὡς πρὸς τὰς προϋποθέσεις ἐφαρμογῆς του:
α. Ἐπιτρέπει τὴν διακοπὴν μνημοσύνου μόνον ὅταν ὁ Ἐπίσκοπος κηρύττῃ «ἐπ’ ἐκκλησίᾳ» καὶ «γυμνῇ τῇ κεφαλῇ» αἵρεσιν ἤδη κατεγνωσμένην ὑπὸ τῶν Ἁγίων Συνόδων ἢ Πατέρων.
β. Ὁ ἴδιος ὁ Κανὼν καταδικάζει ῥητῶς ὅσους ἀποσχίζονται ἀπὸ τὸν οἰκεῖον Ἐπίσκοπον καὶ τὴν Σύνοδον πρὸ συνοδικῆς διαγνώσεως καὶ κρίσεως, χαρακτηρίζων τὴν τοιαύτην πρᾶξιν ὡς σχίσμα.
γ. Αἱ αἰτιάσεις καὶ οἱ ἰσχυρισμοὶ περὶ συμπεριφορῶν, φερομένων συμπροσευχῶν ἢ παρατυπιῶν μεμονωμένων κληρικῶν δὲν συνιστοῦν δογματικὴν αἵρεσιν κηρυσσομένην συνοδικῶς, ἀλλὰ ζητήματα πειθαρχικῆς καὶ διοικητικῆς διερευνήσεως. Ἡ ἀντικατάστασις τῆς συνοδικῆς διαγνώσεως ἀπὸ τὴν ἀτομικὴν κρίσιν ἑνὸς κληρικοῦ δὲν συνιστᾷ «ἀποτείχισιν», ἀλλὰ πραξικοπηματικὴν ἀνυπακοήν.
δ.Ἡ ἀποκοπὴ ἀπὸ τὴν κοινωνίαν τοῦ Ἐπισκόπου καὶ τῆς Συνόδου ἄνευ διακηρύξεως ὑπ᾽ αὐτῶν κατεγνωσμένης αἱρέσεως δὲν συνιστᾷ ὁμολογίαν πίστεως, ἀλλὰ ἄτακτον φυγήν, ἀνταρσίαν καὶ σχίσμα.
Ολόκληρο το πρώτο κεφάλαιο, κατά τη γνώμη μας, δεν έπρεπε να γραφτεί από τον συντάκτη της ανακοινώσεως, διότι μας εκθέτει ανεπανόρθωτα και το κυριότερο; Τα αυτά επιχειρήματα χρησιμοποιούν και οι πολέμιοι των Γ.Ο.Χ.! Για ευνόητους λόγους θα αφήσουμε εντελώς ασχολίαστα τα λεχθέντα στο πρώτο αυτό κεφάλαιο και καλά θα κάνει ο συντάκτης να συλλογιστεί προσεκτικά τι ακριβώς έγραψε, ώστε να μην προβεί άλλη φορά στο ίδιο σφάλμα. Σε περίπτωση, μάλιστα, που δεν αντιλαμβάνεται τι ακριβώς εννοούμε, θα προβούμε σε μια μόνο εξαίρεση και ας συλλογιστεί κάτι πολύ απλό: ποια αίρεση κατεγνωσμένη από Σύνοδο ή από τους Πατέρες, κήρυττε «ἐπ’ ἐκκλησίᾳ» και «γυμνῇ τῇ κεφαλῇ» η διοικούσα Εκκλησία της Ελλάδος, όταν οι τρεις Αρχιερείς, ο Φλωρίνης Χρυσόστομος, ο Δημητριάδος Γερμανός και ο Ζακύνθου Χρυσόστομος, διέκοψαν την κοινωνία με αυτήν και ηγήθηκαν του αγώνος των Παλαιοημερολογιτών; Προειδοποιούμε· προσοχή στην απάντηση που θα σκεφθεί κανείς ώστε να μην ομοιάσει προς αυτούς που κατηγορεί ως Ματθαιίζοντες.
Ελπίζουμε ο συντάκτης να αντιληφθεί το σφάλμα του διότι, όταν προσπαθεί κανείς να ακυρώσει την θέση του άλλου, καλό είναι πρώτα να εξετάζει μήπως, με τα ίδια του τα επιχειρήματα, ακυρώνει τη δική του ιστορική θέση.
2. Ἀπάντησις ἐπὶ τῶν προβληθεισῶν αἰτιάσεων
α. Περὶ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου καὶ τῶν δημοσίων ἐκδηλώσεων:
Ἡ δογματικὴ καὶ κανονικὴ ἀπαγόρευσις τῶν Ἱερῶν Κανόνων (ὡς οἱ ΜΕ΄ καὶ ΜΣΤ΄ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων) ἀφορᾷ ῥητῶς εἰς τὴν λειτουργικὴν κοινωνίαν, τὴν μυστηριακὴν σύμπραξιν καὶ τὴν συμπροσευχὴν μεθ’ ἑτεροδόξων ἢ σχισματικῶν. Ἡ παρουσία εἰς δημοσίας, ἐθνικὰς ἢ τοπικὰς ἐκδηλώσεις ἱστορικῆς μνήμης (ὡς τῆς Ἐξόδου τοῦ Μεσολογγίου) ἐντάσσεται εἰς τὸ πλαίσιον τῆς κοινωνικῆς συνυπάρξεως καὶ ἐκπροσωπήσεως. Ἡ ἁπλῆ φιλοφρόνησις ἢ ἡ ἀνταλλαγὴ συμβολικῶν δώρων ἐν κοσμικῷ χώρῳ δὲν συνιστᾷ ἀναγνώρισιν ἐκκλησιαστικοῦ καθεστῶτος οὔτε ἔκπτωσιν ἐκ τῆς πίστεως.
Πράγματι. Μία απλή παρουσία σε κοσμικές και κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως αυτές που αναφέρει η ανακοίνωση, δεν συνιστά από μόνη της εκκλησιαστικό σφάλμα ή παράβαση. Το ζήτημα δεν είναι πού έλαβε χώρα ένα γεγονός, αλλά κυρίως τι έγινε, γιατί έγινε και τι ακριβώς εξέφραζε.
Η ανακοίνωση αναφέρει ότι η ανταλλαγή αυτή δεν συνιστά κάποιου είδους αναγνώριση ούτε κάποια έκπτωση εκ της πίστεως. Τότε τι ακριβώς σήμαινε; Ειδώθηκαν δύο φίλοι τυχαία στον δρόμο και αντάλλαξαν και δώρα επειδή είχαν καιρό να βρεθούν; Ή μήπως το γεγονός είχε έναν συγκεκριμένο συμβολισμό, τον οποίο δεν μπορούμε να αγνοούμε και στη συνέχεια να τον χαρακτηρίζουμε απλώς ως μία «φιλοφρόνηση»;
Ως προς τη συνάντηση των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Αττικής και Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου και Θεσσαλονίκης κ. Γρηγορίου κατά τη Λιτανεία των Βαΐων, τον Απρίλιο του 2026, καθώς και ως προς όσα συνέβησαν κατά την τελετή για την 200ή επέτειο του Μεσολογγίου, παρουσία του Δημάρχου, η ανακοίνωση διασαφηνίζει ότι δεν επρόκειτο περί εκκλησιαστικής συμπροσευχής, όπως άλλωστε ήδη απεφάνθη η Ιερά Σύνοδος. Εν πάση περιπτώσει, λέγει η ανακοίνωση, δεν αποτελεί διακήρυξη δόγματος.
Συμφωνούμε ότι μία τέτοια συνάντηση, από μόνη της, δεν αποτελεί διακήρυξη δόγματος. Η συμπροσευχή επίσης δεν αφορά διακήρυξη δόγματος ούτως ή άλλως αλλά κάτι διαφορετικό που θα σχολιάσουμε παρακάτω. Το ερώτημα όμως είναι άλλο: τι μήνυμα εξέπεμπε αυτή η συνάντηση. Η λιτανεία που τελείται την Κυριακή των Βαΐων είναι ξεκάθαρα εκκλησιαστικό και εορταστικό γεγονός και δεν πρόκειται για κάποια τυχαία κοινωνική εκδήλωση. Μάλιστα, ο Πρωτοσύγκελος της Μητροπόλεως Γ.Ο.Χ. Αττικής και Βοιωτίας είχε αναδημοσιεύσει το γεγονός στον προσωπικό του λογαριασμό με άρθρα από το ιστολόγιο «Εξάψαλμος με βαρύγδουπους τίτλους:
«Ένα πρώτο βήμα αγάπης». https://exapsalmos.gr/ena-proto-vima-agapis/
Και:
«Βάγια Ενότητας και Μνήμης: Όταν η πίστη συναντά την ιστορία και την αγάπη, τότε υπερβαίνει τις διαφορές και γίνεται γέφυρα ειρηνικής συνύπαρξης». https://exapsalmos.gr/vagia-enotitas-kai-mnimis-otan-i-pisti-synanta-tin-istoria-kai-tin-agapitote-ypervainei-tis-diafores-kai-ginetai-gefyra-eirinikis-synyparxis/
Αυτά, ήταν δύο ξεχωριστά άρθρα. Τελικά μιλάμε για κάτι «απλό»; Στα παραπάνω άρθρα το γεγονός ασφαλώς δεν παρουσιάζεται ως κάτι «απλό». Και όταν μάλιστα αυτά τα κείμενα αναδημοσιεύθηκαν από τον Πρωτοσύγκελο (και όχι μόνο) της Μητροπόλεως, αποκτά εκ των πραγμάτων μία διαφορετική βαρύτητα και πόσο μάλλον όταν δεν είδαμε και καμία εξήγηση εκ της Μητροπόλεως Αττικής δια όσα γράφτηκαν στο ιστολόγιο αυτό.
Διαβάζουμε εκεί:
«Μετά από 100 ολόκληρα χρόνια διχόνοιας, μίσους, αντιθέσεων, διαιρέσεων και αλληλοσπαραγμών δύο φωτισμένοι εκπρόσωποι των δύο πλευρών έκαναν τη διαφορά και προέβησαν στο πρώτο βήμα αγάπης και αποδοχής, με αμοιβαίο σεβασμό ο ένας στα πιστεύω του άλλου».
Και στη συνέχεια:
«Αντάλλαξαν ασπασμό αγάπης και ο Χρυσόστομος έδωσε συμβολικά στον Αθηναγόρα τη σύνθεση με τα βάγια που κρατούσε και ο Αθηναγόρας του πρόσφερε κάτι ανάλογο».
Τι ακριβώς σημαίνουν όλα αυτά; Εάν επρόκειτο απλώς για μία τυχαία κοινωνική συνάντηση δύο ανθρώπων σε έναν δημόσιο χώρο, τότε γιατί γίνεται λόγος για «100 ολόκληρα χρόνια διχόνοιας, μίσους, αντιθέσεων, διαιρέσεων και αλληλοσπαραγμών»; Είναι αυτονόητο ότι εννοείται η διαίρεση μεταξύ παλαιοημερολογιτών και νεοημερολογιτών. Παύει λοιπόν η έννοια μίας απλής κοινωνικής παρουσίας σε κάποια εκδήλωση. Δύο Ιεράρχες χαρακτηρίζονται «φωτισμένοι εκπρόσωποι των δύο πλευρών» και η συνάντησή τους χαρακτηρίζεται «πρώτο βήμα αγάπης και αποδοχής» και γίνεται λόγος για «αμοιβαίο σεβασμό ο ένας στα πιστεύω του άλλου». Και κυρίως, παρουσιάζεται ως ένα γεγονός που υπερβαίνει τις διαφορές και γίνεται «γέφυρα ειρηνικής συνύπαρξης».
Στη συνέχεια αναφέρεται:
«Ο λαός δέχθηκε την ειρηνική αυτή συνάντηση με επευφημίες και ενθουσιασμό. Και είναι η δεύτερη φορά που γίνεται αυτό. Από πέρυσι ξεκίνησαν οι δύο Ιεράρχες αυτή την συνάντηση που στα μάτια των πιστών αποτελεί ένα μεγάλο βήμα για την ιστορική συμφιλίωση…»
Αλήθεια, για ποια «ιστορική συμφιλίωση» ομιλεί και τι είδους συμφιλίωση εννοεί; Μήπως οι Ορθόδοξοι δεν αγαπούμε τους ανθρώπους που ανήκουν σε διαφορετικές ομολογίες; Μήπως η διαφορά στην πίστη αποτελεί λόγο ώστε να μισούμε τον συνάνθρωπό μας ή να αρνούμαστε την ανθρώπινη αξία και την αξιοπρέπειά του; Ασφαλώς και όχι. Οι εκκλησιαστικές και δογματικές διαφορές δεν αφορούν την αγάπη που οφείλουμε να έχουμε προς κάθε άνθρωπο, ανεξαρτήτως της πίστεως ή της ομολογίας του. Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να «συμφιλιωθούμε» με κάποιον άνθρωπο επειδή απλώς πιστεύει διαφορετικά από εμάς. Τον σεβόμαστε ως άνθρωπο, τον αγαπούμε ως δημιούργημα του Θεού και μπορούμε να συνυπάρχουμε ειρηνικά μαζί του χωρίς αυτό να σημαίνει ότι καταργούμε τις διαφορές μας. Οι διαφορές, όμως, αφορούν την πίστη, το δόγμα, την Εκκλησία και την εκκλησιολογική συνείδηση και εκεί ακριβώς βρίσκεται το ζήτημα και όχι στις ανθρώπινες σχέσεις. Όταν, επομένως, γίνεται λόγος για «ιστορική συμφιλίωση» ύστερα από «100 χρόνια διχόνοιας», τι ακριβώς υπονοείται. Συμφιλιώθηκαν οι άνθρωποι μεταξύ τους; Ποιος τους εμπόδιζε μέχρι σήμερα να αγαπούν ο ένας τον άλλον και να συνυπάρχουν ειρηνικά; Ή σημαίνει κάτι περισσότερο; Μήπως πρόκειται για συμφιλίωση των δύο εκκλησιαστικών πλευρών; Εάν αυτό εννοείται, τότε το ζήτημα πάλι παύει να είναι μία απλή κοινωνική συνάντηση και αποκτά σαφέστατα εκκλησιολογικό περιεχόμενο. Το να αγαπώ έναν άνθρωπο είναι κατανοητό, να παρουσιάζω όμως την εκκλησιαστική διαφορά ως μία εκατονταετή «διχόνοια» η οποία τώρα, χάρη σε μία συνάντηση δύο Ιεραρχών αρχίζει να θεραπεύεται, τότε το ζήτημα μεταφέρεται σε εκκλησιαστικό επίπεδο.
Επίσης ο «λαός» και οι δύο Ιεράρχες σε αυτή τη λιτανεία δεν βρίσκονταν απλώς σε έναν ''κοσμικό χώρο'', βρίσκονταν σε μία εκκλησιαστική λιτανεία, κατά την Κυριακή των Βαΐων και φυσικά συμπροσεύχονταν εκτός αν πιστεύει κανείς ότι στις λιτανείες κλήρος και λαός ούτε εκφωνεί δεήσεις ούτε προσεύχεται.
Και συνεχίζει το ίδιο άρθρο:
«Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στον Μητροπολίτη Χρυσόστομο για την σημαντική πρωτοβουλία του να πραγματοποιεί κάθε χρόνο αυτή τη λιτανεία τέτοια μέρα, σε ανάμνηση της λιτανείας που γίνεται στα Ιεροσόλυμα στο Ορθόδοξο Πατριαρχείο μας. Και η αθρόα συμμετοχή των πιστών αποδεικνύει ότι έχει πετύχει και την περιμένει κάθε χρόνο ο πιστός λαός».
Και παρακάτω:
«Διπλά συγχαρητήρια αξίζουν στον Μητροπολίτη Αθηναγόρα, ο οποίος ξεπερνώντας αγκυλώσεις και φανατισμούς του παρελθόντος παρέστη με αυτό τον διακριτικό τρόπο σε μία εκκλησιαστική λιτανεία η οποία γίνεται για να τιμήσουμε τον κοινό αρχηγό της πίστεώς μας, τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό και έγινε η αιτία να γραφεί μια πρώτη σελίδα αγάπης, μετά από 100 χρόνια διχόνοιας».
Ας σταθούμε λίγο εδώ.
Ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας, σύμφωνα με το ίδιο το δημοσίευμα, «ξεπερνά αγκυλώσεις και φανατισμούς του παρελθόντος» και παρίσταται σε μία εκκλησιαστική λιτανεία. Η παρουσία του, μάλιστα, χαρακτηρίζεται ως «πρώτη σελίδα αγάπης» μετά από εκατό χρόνια διχόνοιας και εμείς τώρα καλούμαστε να δεχθούμε ότι πρόκειται απλώς για μία κοινωνική παρουσία σε μία κοσμική εκδήλωση; Ποιο από τα δύο ισχύει; Ήταν μία απλή κοινωνική συνάντηση χωρίς ιδιαίτερη σημασία, όπως παρουσιάζεται στην ανακοίνωση της Συνόδου, ή ήταν, όπως παρουσιάστηκε τότε, «ένα βήμα αγάπης», «πρώτη σελίδα αγάπης», «βήμα ιστορικής συμφιλίωσης» και «γέφυρα ειρηνικής συνύπαρξης»;
Το πραγματικό αντικείμενο της διαφοράς είναι εκκλησιολογικό και δογματικό και όχι η έλλειψη αγάπης.
Όσον αφορά το δεύτερο άρθρο του «Εξάψαλμου», το έχουμε ήδη αναλύσει εδώ: https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/04/blog-post_21.html και δεν υπάρχει λόγος να επανερχόμαστε επί του παρόντος στα ίδια.
Είχαμε αναφέρει εξαρχής ότι εδώ παρουσιάζουμε τη δική μας, ίσως ασήμαντη για μερικούς, οπτική επί του θέματος. Το ζήτημα που εξετάζουμε είναι η επιχειρηματολογία της ανακοινώσεως και ο τρόπος με τον οποίο επιχειρείται να δικαιολογηθούν τα συγκεκριμένα γεγονότα. Δεν εξετάζουμε εδώ το πρόσωπο αλλά τα γεγονότα, τα δημοσιεύματα. Επομένως, ας είμαστε ξεκάθαροι: δεν έχουμε πρόβλημα με τον Σεβασμιώτατο Αττικής κ. Χρυσόστομο. Έχουμε όμως σοβαρό πρόβλημα με το να παρουσιάζονται ως πειστικές απαντήσεις επιχειρήματα τα οποία, όταν συγκριθούν με τα ίδια τα γεγονότα και τις δημόσιες αναφορές που τα συνόδευσαν δεικνύουν το αντίθετο. Ο ίδιος ο Σεβασμιώτατος ουσιαστικά εκτέθηκε κυρίως από τα παραπάνω δημοσιεύματα που προκάλεσαν λόγω των περιεχομένων λόγων ενώ ταυτόχρονα αναδημοσίευαν ελεύθερα κληρικοί της Μητροπόλεώς του πανηγυρίζοντας δίχως ουσιαστικό λόγο.
Τα λεχθέντα για την δογματική και κανονική απαγόρευση των Ιερών Κανόνων (ΜΕ΄ καὶ ΜΣΤ΄ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων) που αφορούν την λειτουργικὴν κοινωνία, την μυστηριακή σύμπραξη και την συμπροσευχή μεθ’ ετεροδόξων η σχισματικών θα τα χρησιμοποιήσουμε στο επόμενο μέρος.
(συνεχίζεται)
0 Σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου