π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (55ο)

Ο πειρασμός του δήθεν μονοθεϊσμού

«Μα γιατί είστε τόσο στενόμυαλοι φανατικοί; Γιατί ισχυρίζεστε πως έξω από την Ορθόδοξη Εκκλησία δεν υπάρχει σωτηρία; Αφού τελικά όλοι πιστεύουν στον ίδιο Θεό — μουσουλμάνοι, χριστιανοί, Ιουδαίοι, ακόμα και βουδιστές. Η διαφορά είναι μόνο στις τελετές. Γιατί λοιπόν επιμένετε τόσο στην αποκλειστικότητά σας; Πραγματικά νομίζετε πως ο Ύψιστος δεν θα δεχθεί κοντά Του και τους άλλους; Στο κάτω-κάτω, σ’ Αυτόν δεν έχει σημασία ποιος τι πιστεύει· το βασικό είναι να είναι κανείς καλός άνθρωπος!»

Τέτοια λόγια τα έχει ακούσει κάθε χριστιανός — ίσως όχι μία, αλλά πολλές φορές. Και συχνά, δυστυχώς, αυτά τα ασεβή λόγια ακούγονται από εκείνους που, λόγω της απροσεξίας κάποιων ιερέων, επιτρέπεται να προσέρχονται στη θεία Κοινωνία.
Και πράγματι — μπορεί κανείς να αρνηθεί πως ο Θεός είναι Ένας; Δεν είπε κι ο απόστολος Παύλος: «οὐδεὶς Θεὸς ἕτερος εἰ μὴ εἷς» (Αʹ Κορ. 8:4); Ο Κύριος είναι ο μοναδικός Κυβερνήτης των κόσμων: «ἢ Ἰουδαίων ὁ Θεὸς μόνον; οὐχὶ δὲ καὶ ἐθνῶν; ναὶ καὶ ἐθνῶν» (Ρωμ. 3:29).
Η απλή λογική δείχνει πως δεν μπορούν να υπάρχουν δύο Πανταχού Παρόντες — απλώς δεν θα υπήρχε τόπος για Εκείνους, και θα περιόριζε ο Ένας τον Άλλον.
Αλλά ακόμη κι αν είναι αυτονόητο το γεγονός της Ενότητας, από αυτό δεν προκύπτει καθόλου ότι όλοι γνωρίζουν τον Θεό — και πολύ περισσότερο ότι Τον γνωρίζουν σωστά και Τον λατρεύουν ορθά. Η φράση «Όλοι πιστεύουν στον ίδιο Θεό» είναι λανθασμένη, έστω και μόνο επειδή υπάρχουν πολλοί άθεοι στον κόσμο — κομμουνιστές, βουδιστές, σαμανιστές. Αυτοί δεν πιστεύουν σε κανέναν Θεό.
Αν μιλήσουμε για τους υπόλοιπους, από το απλό γεγονός της ύπαρξης ενός Θεού Δημιουργού δεν προκύπτει ότι όλοι Τον προσκυνούν. Μπορεί να δώσει κανείς το εξής παράδειγμα: πολλοί γνωρίζουν τον πρόεδρο της Ρωσίας, αλλά άραγε αυτό σημαίνει ότι όλοι του έχουν εμπιστοσύνη ή κατανοούν τις πράξεις του; Το ίδιο συμβαίνει και με τον Θεό: δισεκατομμύρια άνθρωποι γνωρίζουν την ύπαρξή Του, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία Τον αντιλαμβάνεται ως μια μακρινή και ακατανόητη Δύναμη.
Για παράδειγμα, στο Ισλάμ δεν είναι αποδεκτό να λέγεται ότι ο Αλλάχ είναι Πρόσωπο. Είναι μάλλον κάτι Απρόσωπο, που δίνει Νόμο και ανταμείβει ή τιμωρεί κατά το θέλημά του. Ομοίως και στην Καμπάλα, είναι ακατάληπτος και δεν γνωρίζει τίποτε. Αυτός ο «Θεός» μοιάζει περισσότερο με τη ρωμαϊκή Θέμιδα, παρά με τον Θεό που αποκαλύφθηκε στη Βίβλο. Είναι σαν το φως από μια μακρινή φωτιά, που δεν μπορεί να ζεστάνει καμιά ψυχή.
Αυτή η αντίληψη, στην πραγματικότητα, είναι πανανθρώπινη. Δεν είναι τυχαίο που το «σύμβολο πίστεως» του μέσου ανθρώπου ακούγεται ως εξής:

– Κάτι υπάρχει... αλλά τι ακριβώς, δεν ξέρω.

Αυτό το «Κάτι» συνδέεται συνήθως με την έννοια της δικαιοσύνης, και σε κάθε αδικία ο άνθρωπος λέει:

– Αν υπήρχε Θεός, θα το επέτρεπε αυτό;

Μα μπορεί μια τέτοια γνώση να θεωρηθεί φυσιολογική; Φανταστείτε ότι σας καλούν να παντρευτείτε μια νύφη για την οποία δεν ξέρετε τίποτα. Και όταν ρωτάτε ποια είναι, σας απαντούν ότι είναι δίκαιη και άγνωστη σε όλους. Θα σας ικανοποιούσε μια τέτοια απάντηση;
Η πλειοψηφία των ανθρώπων γνωρίζει για τον Θεό λιγότερα και από έναν εργοδότη που προσλαμβάνει υπάλληλο. Παρ’ όλα αυτά, θεωρείται ότι αυτή η πρόχειρα συγκαλυμμένη άγνοια είναι αρκετή για τη σωτηρία. Και μάλιστα, αυτή η άγνοια δεν οφείλεται στο ότι οι άνθρωποι δεν έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον Θεό, αλλά στο ότι απλώς δεν έχουν την επιθυμία. Συμβαίνει ακριβώς όπως στο Ευαγγέλιο: αντί να πάνε στο πνευματικό τραπέζι του Θεού, οι άνθρωποι προτιμούν να σκαλίζουν τους κήπους τους ή να ασχολούνται με οικογενειακές και εθνικές διαμάχες. Όσο για τους πιο επίμονους που τους καλούν, τους προτιμούν —στην καλύτερη περίπτωση— να τους γελοιοποιούν, και στη χειρότερη να τους σκοτώνουν. Και είναι δυνατόν αυτοί οι άνθρωποι να πιστεύουν αφελώς πως ο Θεός θα τους σύρει με τη βία κοντά Του, αν εκείνοι Τον απέρριπταν και δεν Τον αγαπούσαν; «Η άγνοια του Πατέρα των πάντων είναι έγκλημα όμοιο με την εναντίωση προς Αυτόν», έλεγε ο Μίνουκιος Φήλιξ. Μόνο στην Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη ο άνθρωπος συμμετέχει τόσο βαθιά στη Θεία ζωή, ώστε να μπορεί να θεάται το μυστήριο της φλόγας της Τριαδικής Αγάπης. Συχνά όμως λένε:

– Μα υπάρχουν ειλικρινείς άνθρωποι και σε άλλες θρησκείες! Μήπως κι αυτοί θα χαθούν;

Ξεχνιέται όμως το εξής: η λανθασμένη γνώση για τον Θεό είναι ακόμη πιο επικίνδυνη από την άγνοια. Γιατί ο αμαθής μπορεί να αναγνωρίσει την έλλειψή του και να μυηθεί στο μυστήριο του Θεού, ενώ αυτός που πιστεύει στο ψεύδος, δεν έχει καμία διάθεση να αναζητήσει την αλήθεια. Νομίζει πως ήδη τα έχει όλα. Ακόμη και στην καθημερινή ζωή, ο άνθρωπος που δεν έχει καθόλου χάρτη έχει περισσότερες ελπίδες να φτάσει στον προορισμό του, απ’ ό,τι αυτός που έχει έναν ψεύτικο χάρτη. Καλύτερα ένας αδιάφορος γιατρός που απλώς δεν θεραπεύει, παρά ένας ψευτογιατρός με σιγουριά – γιατί τότε ο άρρωστος δεν έχει καμία ελπίδα. Έτσι και στην πορεία προς τη θεογνωσία: ο πεπεισμένος αλλόθρησκος δεν είναι σε θέση να δει το φως χωρίς άμεση παρέμβαση του Θεού.

(συνεχίζεται)

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης''

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (2)

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (3)

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (4)

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (5)

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (6)

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (7)

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (8ο)

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (9ο)

π. Δανιήλ Σισόγιεφ - ''Ουρανοπολίτης'' (10ο)